زانینی ویستی خودا
ئایا خودا پلانێکی بۆ من هەیە؟
خەڵک جیاوازن لە بۆچوونەکانیان دەربارەی گرنگیپێدان و دەستێوەردانی خودا لە ژیانی مرۆڤدا. هەندێک باوەڕیان بە قەدەرگەرایی هەیە، وادادەنێن کە ئێمە بێدەسەڵاتین بۆ ئەنجامدانی هیچ شتێک جگە لەوەی خودا بڕیاری داوە کە دەیکەین. ئەوانی تر پێیان وایە ئێمەی مرۆڤ ئازادی ویستمان هەیە و دەتوانین هەرچییەکمان ویست بیکەین. هەردووکیان بۆچوونی توندڕەوانەن. کتێبی پیرۆز فێرمان دەکات کە ئێمە ئازادی ویستێکی سنووردارمان هەیە، واتە دەتوانین گوناه بکەین و دژی ویستی خودا بوەستینەوە. ئێستا، پرسیارەکە بۆ ئێمە ئەوەیە کە، «ئایا خودا پلانێکی بۆ ئێمە هەیە – بۆ من بە تایبەتی؟»
لە ڕۆما 12:2، پۆڵس داوای لە باوەڕداران کرد کە ویستی خودا دەستنیشان بکەن. بۆ برایانی ئەفەسۆس، نێردراوەکە نووسی: «گەمژە مەبن، بەڵکو تێبگەن کە ویستی خوداوەند چییە» (ئەفەسۆس 5:16-17 ESV). هەروەها نوێژی بۆ کڵێسای کۆلۆسی کرد کە «پڕ بن لە زانیاری ویستی ئەو» (کۆلۆسی 1:9). ئەپافراسیش، نوێژی بۆ هاوڕێ کۆلۆسییەکانی کرد، کە ئەوان «پێگەیشتوو و بە تەواوی دڵنیا بن لە هەموو ویستی خودا» (کۆلۆسی 4:12).
پەترۆس دەربارەی ویستی خودا وەک هۆکارێک بۆ ژیان نووسی: «... بۆ ئەوەی بۆ ماوەی پاشماوەی ژیان لە جەستەدا چیتر بۆ ئارەزووە مرۆییەکان نەژین بەڵکو بۆ ویستی خودا» (1 پەترۆس 4:2). عیبرانییەکان ئاماژە بەوە دەکات کە دەتوانین پاداشت وەربگرین بۆ جێبەجێکردنی ویستی خودا (عیبرانییەکان 10:36)، بەڵام پێویستمان بە هەڵوێست و بیرێکی دروست هەیە (عیبرانییەکان 13:20-21). یەکەم یۆحەنناش دەربارەی پاداشت بۆ جێبەجێکردنی ویستی خودا دەدوێت (1 یۆحەننا 2:17).
هەڵوێستی من بەرامبەر ویستی خودا چییە؟
چۆن دەتەوێت چیرۆکی ژیانت بنووسرێت؟ ئایا هەوڵ دەدەیت شوێنی ئەو گێڕانەوەیە بکەویت کە لەلایەن کۆمەڵگاوە نووسراوە؟ بەداخەوە، چیرۆکێکی لەو جۆرە تۆ بە بەتاڵی بەجێدەهێڵێت، بەبێ هیچ واتایەک بۆ ژیانت. هەواڵە خۆشەکە ئەوەیە کە خودا چیرۆکێکی – ویستێکی – بۆ تۆ هەیە. ئەوە لەسەر تۆیە کە کاری لەسەر بکەیت.
هەندێک کەس وادادەنێن کە پلانی خودا بۆ ئەوان شاراوەیە و ناتوانرێت بدۆزرێتەوە. ئەوانی تر بەڕاستی نایانەوێت ویستی خودا بزانن چونکە دەترسن لەوەی چۆن کاریان تێدەکات. ژمارەیەک کەس حەزیان لەوەیە ئەو بەشانەی ویستی خودا جێبەجێ بکەن کە لەگەڵ بەرنامەکانیاندا دەگونجێن، و پاشماوەی ویستی ئەو پشتگوێ دەخەن. هەڵوێستی دروست ئەوەیە کە ئارەزووی زانینی ویستی خودا بکەیت و بە ملکەچی و گوێڕایەڵی جێبەجێی بکەیت.
جیاکردنەوەی نێوان «مەبەستی خودا» و «ویستی خودا»
مەبەستەکانی خودا و ویستی خودا تەواو و باشن، چونکە خودا باشە (ئەفەسۆس 1:9، ئەفەسۆس 3:11؛ ڕۆما 8:28، ڕۆما 9:11، ڕۆما 12:2؛ 2 تیمۆساوس 1:9). کاتێک کتێبی پیرۆز دەربارەی مەبەستەکانی خودا دەدوێت، ئەمانە ئەو شتانەن کە خودا بڕیاری داوە ڕووبدەن، واتە دەبێت ڕووبدەن (ئیشایا 14:26-27، ئیشایا 19:12؛ یەرمیا 4:28؛ شیوەن 2:8). بۆ نموونە، خودا دایک و باوکی بایۆلۆجی و ڕەگەزەکەی تۆی دیاریکردووە.
خودا سەروەرە. ئەو دەتوانێت هەرچییەک بیەوێت بیکات (ئیشایا 14:24)، و ئەو هەڵیبژارد کە بوارێکی سنووردار بدات بە مرۆڤەکان بۆ ئەوەی ویستی خۆیان بەکاربهێنن. ئەمە وا دەکات چیرۆکەکەی تۆ بەشێکی لەلایەن خوداوە دیاریکرابێت و بەشێکی پشت بە کردارەکانی تۆ ببەستێت. ئەو دەیەوێت تۆ بە پیرۆزی بژیت، بەڵام ڕێگەت پێدەدات کە هەڵبژێریت شوێنی ویستی ئەو بکەویت یان نا. دەتوانیت گوێڕایەڵی بکەیت یان ناگوێڕایەڵی بکەیت – یەکێکیان دەبێتە هۆی پاداشت، ئەوی تریان دەبێتە هۆی سزادان.
کتێبی پیرۆز پڕە لە نموونە کە جیاوازی نێوان مەبەستی خودا و ویستی خودا ڕوون دەکەنەوە. یەکێک لە نموونەکان یەعقوب و عیسۆیە (پیدایشی 25–28). مەبەستی خودا ئەوە بوو کە «گەورەکە خزمەتی بچووکەکە دەکات» (ڕۆما 9:12)، و ئەوە جێبەجێ کرا. بەڵام، ویستی خودا درۆکردنی یەعقوبی لەگەڵ باوکی نەگرتەوە، کە یەعقوب بەهۆیەوە ئەنجامی ئازاربەخشی چنییەوە. یەعقوب ناچار بوو ماڵەکەی بەجێبهێڵێت و هەرگیز دایکی نەبینییەوە. جگە لەوەش، منداڵەکانی دواتر درۆیان لەگەڵیدا کرد دەربارەی یوسف کوڕە خۆشەویستەکەی.
نموونەیەکی تر یۆنایە. مەبەستی خودا بۆ خەڵکی نەینەوا ئەوە بوو کە تۆبە بکەن. ویستی خودا ئەوە بوو کە یۆنا بۆ خەڵکی نەینەوا پڕوپاگەندە بکات. ناگوێڕایەڵییەکەی یۆنا دژی ویستی خودا بوو، و ئەو ناچار بوو ئەنجامەکانی بچنێتەوە بە بەسەربردنی سێ ڕۆژ لە سکی ماسییەکەدا. کاتێک یۆنا گوێڕایەڵی ویستی خودای کرد و بۆ خەڵکی نەینەوا پڕوپاگەندەی کرد، ئەو ئامرازێک بوو کە خودا بەکاری هێنا بۆ جێبەجێکردنی مەبەستەکەی.
مەبەستی خودا خودا سەرچاوەکەیە مرۆڤ فاکتۆر نییە ناتوانرێت بگۆڕدرێت؛ جێبەجێ دەکرێت پەیوەستە بە بابەتە ڕۆحییەکانەوە
ویستی خودا خودا سەرچاوەکەیە پشت بە گوێڕایەڵیی مرۆڤ دەبەستێت دەتوانرێت پشتگوێ بخرێت پەیوەستە بە هەموو وردەکارییەکانی ژیانەوە
جیاوازی نێوان «ویستی گشتگیری خودا» و «ویستی تایبەتی خودا»
ئایا خودا هەمان ئارەزووی بۆ هەموومان هەیە؟ وەڵامەکە بەڵێ و نەخێرە. خودا ویستێکی گشتگیری بۆ هەموومان هەیە، کە لە کتێبی پیرۆزدا ئاشکرا کراوە. بۆ نموونە، ویستی گشتگیری خودا ڕزگاری دەگرێتەوە (1 تیمۆساوس 2:3؛ 2 پەترۆس 3:9)، ملکەچبوونی ئێمە بۆ ئەو (ڕۆما 12:1-2)، گوێڕایەڵی بۆ دایک و باوک (ئەفەسۆس 6:1)، هاوبەشیکردنی باوەڕ (مەتتا 28:19-20)، پاکیزەیی سێکسی (1 تەسەلۆنیکی 4:3)، و پڕبوون لە ڕۆح (ئەفەسۆس 5:17-18).
لە لایەکی ترەوە، خودا ویستێکی تایبەتی بۆ هەر یەکێک لە ئێمە هەیە. کتێبی پیرۆز هەموو وردەکارییەکانمان پێناڵێت دەربارەی ئەوەی کێ هاوسەرگیری لەگەڵ بکەین یان چ کارێکمان هەبێت، بەڵام بیرۆکەیەکی ڕوونمان دەداتێ دەربارەی ئارەزووەکانی ئەو.
خودا هەموو وردەکارییەکان بە یەکجار نادات. بۆ نموونە، کاتێک پۆڵس لە ڕێگای دیمەشقدا چاوی بە خوداوەند عیسا کەوت، خوداوەند فەرمانی پێدا کە «هەستە و بچۆرە شارەکە، و پێت دەوترێت چی بکەیت» (کردارەکان 9:6). لە زۆر خاڵی ژیانماندا، خوداوەند تەنها هەنگاوی داهاتوومان پێدەڵێت، بەبێ ئەوەی ڕێگای تەواومان پێبڵێت – هاوشێوەی ئیبراهیم کە ئوری بەجێهێشت بەبێ ئەوەی شوێنی کۆتایی خۆی بزانێت.
گرنگە ئاماژە بەوە بکەین کە ویستی تایبەتی خودا بۆ ژیانی تۆ لەگەڵ مەبەستەکانی و ویستی گشتگیری ئەو بۆ هەموواندا یەکدەگرێتەوە. بۆ نموونە، خودا هەرگیز نایەوێت تۆ درۆ بکەیت یان گوناهێکی تر ئەنجام بدەیت. بەڵام، خودا ناچارمان ناکات ویستی ئەو جێبەجێ بکەین. ئێمە ڕێزی لێدەگرین و واتایەکی گەورە لە ژیانماندا دەدۆزینەوە ئەگەر ویستی ئەو جێبەجێ بکەین. بەڵام، خۆمان – یان ژیانمان – لەدەست دەدەین ئەگەر ویستی ئەو بۆ خۆمان لەدەست بدەین.
مەرجەکان بۆ زانینی ویستی خودا
خودا حەزی لێیە قسەت لەگەڵ بکات، و ڕۆح لە گەشتی ژیانتدا ڕێنوێنی دەکات. بەڵام، لە زۆر حاڵەتدا ڕەنگە دەنگی ئەو لەدەست بدەیت چونکە لە دۆخێکی دروستدا نیت. بۆ ئەوەی بتوانیت گوێ لە دەنگی خوداوەند بگریت، پێویستت بەوە هەیە، وەک لە ڕۆما 12:1-2 نیشاندراوە:
1. خۆبەدەستەوەدانی تەواو.
پۆڵس فەرمانی بە باوەڕداران کرد کە جەستەیان وەک قوربانییەکی زیندوو پێشکەش بکەن. کردارەکانمان، یان جێبەجێکردنی هەر یەکێک لە ویستەکانمان، لەلایەن جەستەمانەوە دەجوڵێنرێن. بۆیە، پۆڵس هانی باوەڕدارانی دا کە بە تەواوی کردارەکانیان ڕادەستی خودا بکەن. ئەو ئەم ملکەچبوونەی ژیانمان وەک قوربانییەک دەبینێت. بەم مانایە، پەرستنمان سنووردار نییە بە کۆبوونەوەیەکی کاتژمێرێک، بەڵکو پەرستن گەشتی ژیانمانە کە تێیدا ویستی خودا جێبەجێ دەکەین.
2. نەگونجان لەگەڵ جیهاندا.
سیستەمی جیهان هەوڵ دەدات چیرۆکی خۆی بەسەرماندا بسەپێنێت. لە ڕێگەی ئەوەوە واتای گەندەڵ بۆ سەرکەوتن، خۆشەویستی و تەنانەت ژیان وەردەگرین. بۆ ئەوەی بتوانین گوێ لە دەنگی خودا بگرین، پێویستە خۆمان لە گونجان لەگەڵ ئەم جیهانە بپارێزین. کاتێک بە کاریگەرییە دنیاییەکان پیس دەبین، دەتوانین خۆمان پاک بکەینەوە بە نوێکردنەوەی مێشکمان لە ڕێگەی نوێژ و خوێندنی کتێبی پیرۆزەوە. ئەمە پرۆسەیەکی درێژخایەنە کە پێویستە ئەنجام بدرێت تا ئەو کاتەی لەم جیهانە پیسەدا دەژین.
چۆن گوێ لە دەنگی خودا بگرم
وەرگرتنی ویستی گشتگیری خودا بۆ هەموومان ڕاستەوخۆیە، چونکە لە کتێبی پیرۆزەوەیە. بەڵام ڕەنگە بپرسیت، «چۆن دەتوانم ویستی تایبەتی خودا لە ژیانمدا بزانم؟ چۆن دەتوانم بڕیارە دروستەکان بەپێی ویستی خودا بدەم؟» خاڵی دەستپێک کتێبی پیرۆزە. پێویستە پڕ بیت لە وشەکە (کۆلۆسی 3:16) بۆ ئەوەی بتوانیت بە ئاسانی بیرەکانی خودا لە بابەتە جیاوازەکانی ژیاندا بزانیت. هەروەها، کتێبی پیرۆز دەتوانێت یارمەتی بدات بۆ تاقیکردنەوەی بیر و ئارەزووەکانت (عیبرانییەکان 4:12).
لەبیرت بێت، ڕۆحی پیرۆزت تێدایە (1 کۆرنسۆس 6:19). خودا دەتوانێت لە ڕێگەی ئەوەوە قسەت لەگەڵ بکات چونکە ئەو ڕێنوێنیت دەکات (ڕۆما 8:14). ڕۆح دەتوانێت ڕێنوێنیت بکات بۆ دۆزینەوەی وەڵامی پرسیارەکانت لە کتێبی پیرۆزدا (یۆحەننا 16:13). کاتێک ڕۆح بیرەکانت بە کتێبی پیرۆز پڕ دەکات، دەتوانیت بڕیارە دروستەکان بەپێی ویستی خودا بدەیت. بەڵام، وریابە لە تێکەڵکردنی هەستەکانت لەگەڵ دەنگی ڕۆحی پیرۆزدا.
خودا دەتوانێت بارودۆخ یان کەسانی تریش بەکاربهێنێت بۆ گەیاندنی ویستی خۆی بە تۆ. لە یەکێک لە ڕووداوەکاندا دەخوێنینەوە کە پۆڵس ڕێگەی پێنەدرا سەردانی هەندێک شار بکات بۆ پڕوپاگەندەکردنی ئینجیل (کردارەکان 16:7)، و خوداوەند بینینێکی بەکارهێنا بۆ ئاراستەکردنی پۆڵس و هاوڕێکانی بۆ پڕوپاگەندەکردن لە مەقدۆنیا (کردارەکان 16:8-10). نموونەیەکی تری ناسراو هاوسەرگیری ئیسحاق و ڕێبێکایە. لەو چیرۆکەدا خزمەتکارەکە نوێژی بۆ خودا کرد بۆ ئەوەی ئەو ژنەی کە خودا بۆ ئیسحاقی هەڵبژاردبوو نیشانی بدات بە پشتبەستن بە کاردانەوەی ئەو ژنە بەرامبەر داواکاری خزمەتکارەکە بۆ خواردنەوەیەک (سەیری پیدایشی 24 بکە).
خودا ڕەنگە ڕاوێژی باوەڕدارانی تریش بەکاربهێنێت بۆ گەیاندنی دەنگی خۆی بە ئێمە. کاتێک پۆڵس بوو بە مەسیحی، خوداوەند حەنانیای بەکارهێنا بۆ ئەوەی پلانە گەورەکانی خودا بۆ پۆڵس پێبڵێت: «خودای باوکەکانمان تۆی دیاریکرد بۆ ئەوەی ویستی ئەو بزانیت، بۆ ئەوەی ڕاستودروستەکە ببینیت و دەنگێک لە دەمی ئەوەوە ببیستیت؛ چونکە تۆ شایەت دەبیت بۆ ئەو بۆ هەموو کەسێک لەوەی کە بینیوتە و بیستووتە» (کردارەکان 22:14-15). پێویستە وریابین کە تەنها داوای ئامۆژگاری لە باوەڕدارانی ڕۆحی و دانا بکەین. وشەی خودا فێرمان دەکات، «ڕێگای گەمژە لە چاوی خۆیدا ڕاستە، بەڵام پیاوێکی دانا گوێ لە ئامۆژگاری دەگرێت» (پەندەکان 12:15).
بیرۆکەی کۆتایی
پەلە مەکە بۆ زانینی پلانی تەواوی خودا بۆ ژیانت. کاتێک هەوڵ دەدەین بۆ ئەو بژین، ڕووناکیمان بۆ گەشتی ژیان بچووکە و لە زیادبووندایە (پەندەکان 4:18). لەبیرت بێت، ویستی خودا بۆ ژیانت هەرگیز دژی سروشتی ئەو یان وشەکەی نابێت. کاتێک گوێ لە ڕێنوێنی خودا دەگریت، ڕەنگە لەدەستی بدەیت و شکست بهێنیت. ئەمە بەشێکە لە پرۆسەی ڕاهێنان؛ پراکتیزە گرنگە (عیبرانییەکان 5:14). خودا لە ڕێگەی مێشکمانەوە قسە دەکات، بەڵام پشت بە زیرەکی مرۆڤ مەبەستە (پەندەکان 3:5-6). گوێڕایەڵی ئەو ڕووناکییە بچووکە بکە کە خودا ڕەنگە بۆت ئاشکرا بکات. کاری لەسەر بکە و خۆت لە تەمبەڵی بپارێزە (سەیری کردارەکان 12:7-12 بکە).
وامەزانە ویستی خودا سەرلێشێوێنەر یان ناڕوونە. کتێبی پیرۆز دەڵێت، «دڵخۆش بە بە خوداوەند، و ئەو ئارەزووەکانی دڵت پێدەدات» (زەبوور 37:4). ئەگەر دڵت لە دۆخێکی دروستدا بێت، ئارەزووەکانی دڵت بەپێی ئارەزووەکانی دڵی خودا دەبن.
ڕۆحی خوداپەرست پێویستە: متمانە بە خوداوەند بکات» (زەبوور 37:3 KJV). ئەوەی متمانە دەکات لە خاکەکەدا نیشتەجێ دەبێت و خۆراک دەدرێت. «خۆت دڵخۆش بکە بە خوداوەند» (زەبوور 37:4). با باوەڕدارەکە دڵخۆش بێت بە خوداوەند، و ئەو تێر دەبێت. «ڕێگاکەت ڕادەستی خوداوەند بکە» (زەبوور 37:5). هەرچەندە لە ئێستادا سەخت بێت، خوداوەند خوداپەرستەکە لە ڕێگاکەدا دەهێڵێتەوە، و ڕاستودروستی ئەوەی کە لە ڕێگاکەدا دەمێنێتەوە ئاشکرا دەکات. «لە خوداوەنددا پشوو بدە» (زەبوور 37:7). با ڕۆح لە خوداوەنددا پشوو بدات و بە ئارامی چاوەڕێی بکات. بە پشوودان لە خوداوەنددا، ڕۆح لە تووڕەیی و خەشەم دەپارێزرێت. «چاوەڕێی خوداوەند بکە» (زەبوور 37:9). ئەوانەی چاوەڕێی خوداوەند دەکەن، خاکەکە بە میرات دەگرن. جگە لەوەش، بۆ ماوەیەکی زۆر نییە کە پێویستە ئارامگری ئەنجام بدرێت، تەنها کەمێک کات دەوێت و خراپەکاران تێدەپەڕن و نەرمونیانەکان لە بەرەکەتدا جێگیر دەبن (زەبوور 37:10-11). هەرچەندە ڕۆیشتن و ڕێگاکانی خوداپەرستەکان ڕاست بن، با هەمیشە لەبیر بکەن کە ڕزگارییان لە خوداوەندەوەیە. ئەو هێزە لە کاتی ناخۆشیدا، یارمەتییە لە کاتی پێویستیدا، و ڕزگارکەرە لە خراپەکاران بۆ هەموو ئەوانەی کە متمانەیان پێیەتی (زەبوور 37:39-40). —هاملتۆن سمیس، وەرگیراوە لە زەبوورەکان.
