فێربوون لەو دووانە
ژنی 2 پاشایان 4
لە 2 پاشایان 4 چیرۆکی دوو ژنی تایبەتمان هەیە. یەکەمیان ژنی پێغەمبەرێک بوو؛ لێیەوە زۆر شت دەربارەی باوەڕ و گوێڕایەڵی فێردەبین. ژنی دووەم ژنێکی شونەم بوو. چیرۆکەکەی دەربارەی میواندۆستی، تێگەیشتنی ڕۆحی، بەخشندەیی، ڕازیبوون، باوەڕ، خۆڕاگری و سوپاسگوزاری فێرمان دەکات.
گوێڕایەڵیی بێوەژنەکەی پێغەمبەر
«ئێستا ژنێکی دیاریکراو لە ژنەکانی کوڕانی پێغەمبەران هاواری بۆ ئەلیشا کرد، 'خزمەتکارەکەت مێردەکەم مردووە، و تۆ دەزانیت کە خزمەتکارەکەت لە یەزدان دەترسا؛ و قەرزدارەکە هاتووە بۆ ئەوەی دوو منداڵەکەم بکاتە کۆیلەی خۆی'» (2 پاشایان 4:1 NASB). بێوەژنەکەی پێغەمبەر خۆی لە دۆخێکی زۆر خراپدا بینییەوە. مێردەکەی کە لە یەزدان دەترسا مردبوو و هیچ شتێکی جگە لە قەرزێکی زۆر بەجێ نەهێشتبوو. بە مردنی مێردەکەی، خۆی بە ناتوانا بینی لە جێبەجێکردنی داواکارییەکانی قەرزدارەکە بۆ پارەدان. قەرزدارەکە هەڕەشەی ئەوەی کرد کە بە تەواوی یاسا جێبەجێ بکات، و بانگەشەی مافی ئەوەی کرد کە دوو کوڕەکەی وەک کۆیلە بگرێت (لێڤییەکان 25:39-46؛ مەتتا 18:25).
لە کاتی پێویستییەکی زۆردا، ژنەکە کارێکی دروستی کرد – داوای لە ئەلیشا کرد وەک سەرۆکی ناسراوی پێغەمبەران و ئەو کە کارە سەرسوڕهێنەرەکانی ئەنجام دابوو وەک: موعجیزەی ئوردون (2:12-14)؛ موعجیزەی ئاوە چاککراوەکان (2:19-22)؛ موعجیزەی سزادان لەسەر بێڕێزی (2:23-25)؛ و موعجیزەی جۆگەلە لافاوەکان (3:1-22). داواکارییەکەی بۆ یارمەتی لەسەر بنەمای خوداپەرستییەکەی بوو – ئەو لە یەزدان دەترسا وەک چۆن مێردەکەی دەترسا.
ئەلیشا پرسیاری لە ژنەکە کرد، «چی بۆ تۆ بکەم؟ پێم بڵێ، چی لە ماڵەکەدا هەیە؟» (4:2). ژنەکە دانی نا بەوەدا کە ئەوەندە هەژار بوو کە دوایین موڵکی بڕێکی زۆر کەم لە ڕۆنێکی زبر بوو. بەڵام کەم زۆرە ئەگەر خودا تێیدا بێت، و ئەو ئەو کەمەی زۆر کرد بۆ سوودی بێوەژنەکە و ئەلیشا. کەمەکە لە دەستی پێغەمبەردا بەس بوو بۆ تاقیکردنەوە و سەلماندنی باوەڕ. ئەلیشا زانی کە ئەم حاڵەتە پێویستی بە دەستێوەردانی خوداییە و بە باوەڕەوە باوەڕی وابوو کە خودا ئەوە دەکات.
«ئینجا فەرمووی: 'بڕۆ، دەفر قەرز بکە... لە هەموو دراوسێکانت... دەفری بەتاڵ'» (4:3). ئەلیشا فەرمانی پێکرد کە هەموو ئەو دەفرانە قەرز بکات کە دراوسێکانی ئامادە بوون قەرزی بدەنێ – چەند دەفری زیاتر قەرز بکرێت، بڕی ڕۆنە سەرسوڕهێنەرەکە گەورەتر دەبێت. ژنەکە گوێڕایەڵی کرد، داوای لە دوو کوڕەکەی کرد کە دەفرەکان کۆبکەنەوە. ئینجا ئەلیشا داوای لە ئەو و کوڕەکانی کرد کە لە ماڵەکەیاندا بمێننەوە وەک کارێکی باوەڕ. هەروەها داوای لێکرد کە دەرگاکە دابخات. ژنەکە گوێڕایەڵی کرد، دەرگاکانی داخست بۆ ئەوەی لە ڕاگەیاندن دوور بکەوێتەوە. (مەتتا 6:6؛ لۆقا 8:51،54). ئەم موعجیزەیە دەبوو تایبەت بێت. تەنانەت پێغەمبەرەکەش ئامادە نەبوو، بۆیە موعجیزەکە نەدەتوانرا بدرێتە پاڵ فێڵبازی، بەڵکو تەنها هێزی خودا.
کاتێک کوڕەکان دەفرەکانیان لەبەردەم دایکیان دانا، ئەو بەردەوام بوو لە پڕکردنەوەیان لە قاپە بچووکەکەی ڕۆنەکەی. بڕێکی جێگیر لە ڕۆنەکە هەبوو بەپێی هێزی گەورەی خودا کە موعجیزەیەکی بەردەوامی دەکرد. لێکچوونێکی نزیک هەیە لە نێوان ئەم موعجیزەیە و زۆرکردنی سەروو سروشتی پێنج نانی جۆ و دوو ماسی بچووک لەلایەن ڕزگارکەرەوە، کاتێک قوتابییەکان دابەشیان دەکرد و خەڵکەکە دەیانخوارد (مەتتا 14:19). لێشاوی سەرسوڕهێنەری ڕۆنەکە وەستا کاتێک هیچ دەفرێکی تر نەمابوو بۆ پڕکردنەوە. «دەمت بە فراوانی بکەرەوە» فەرمانی خودایە، «و من پڕی دەکەمەوە» بەڵێنی ئەوە (زەبوورەکان 81:10).
ئەم موعجیزەیە واتایەکی ڕۆحی هەیە. ڕۆن جۆرێکە لە ڕۆحی پیرۆز وەک لە وێنە جوانەکانی پەیمانی کۆندا دەبینرێت کە دەربارەی ڕۆنەکە دەخوێنینەوە – جۆرێکە لە ڕۆحی خودا – لەسەر خوێنەکە دادەنرێت – جۆرێکە لە مەسیح لەسەر خاچ (دەرچوون 29:21؛ لێڤییەکان 14:14). پڕکردنەوەی دەفرە بەتاڵەکان پێشبینی پڕکردنەوەی مەسیحییەکانە بە ڕۆحی پیرۆز (ئەفەسۆس 5:18). پێش ئەوەی بتوانین بە ڕۆح پڕ بین، پێویستە زۆر بەتاڵکردنەوە بکەین. تەنها دەفرێکی بەتاڵ دەتوانرێت پڕ بکرێتەوە. تەنها کاتێک خۆمان لە خۆپەرستی، گوناه و جیهان بەتاڵ دەکەینەوە دەتوانین بە ڕۆحی خودا پڕ بین.
بۆ ئەوەی بە ڕۆح پڕ بین، دەبێت خۆمان بە تەواوی ڕادەستی ئەو بکەین (ڕۆما 8:13؛ 12:1). وەک چۆن بێوەژنەکە فەرمانی پێکرا کە هەموو ئەو دەفرانە قەرز بکات کە دەیتوانی، بە هەمان شێوە دەبێت هەموو ئەندامەکانمان ڕادەست بکەین بۆ ئەوەی لەلایەن ڕۆحەوە داگیر بکرێن. دەبێت هەموو بەشێکی ژیانی دەرەوە و ناوەوەمان (بیرکردنەوەکان، وشان، کارەکان، دڵ، ویژدان، ویست) ڕادەستی ڕۆح بکەین. ئەگەر هەر بەشێک لە بوونمان وەک «تایبەت» – تەنها بۆ خۆمان پارێزراو – دیاری بکەین، ئەوا ئێمە بە ئەو پڕ نین.
لە ئەنجامی دابینکردنی سەروو سروشتی، بێوەژنەکە توانی ڕۆنە زیادەکە بفرۆشێت، قەرزدارەکەی بداتەوە و بەبێ ترس بژی. وەک چۆن توانی قەرزەکانی بداتەوە و بەهۆی دابینکردنی سەرسوڕهێنەری خوداوە بژی، بە هەمان شێوە مەسیحی پڕ لە ڕۆح هێزی هەیە بۆ سەرکەوتن بەسەر دوژمناندا، زاڵبوون بەسەر ئەزموونە ئازاربەخشەکانی ژیاندا، ژیان بەپێی ویستی خودا، و بەرهەمهێنانی بەرهەمی ڕۆح، شێوەی مەسیح، لە ژیانیدا. ئەم موعجیزەی ڕۆنە ڕاستییەکی گرنگ دەربارەی ڕۆح نیشان دەدات. قاپەکە کە دەفرە بەتاڵەکانی پڕ کردەوە، ڕووبارە لێشاوییەکانی یۆحەننا 7:37-39 نیشان دەدات.
ئەم گێڕانەوەیە ئەوەشمان پێدەڵێت کە یەزدان باوکی بێوەژنانە، و هاواریان دەبیستێت. ئینجا وانەی باوەڕ هەیە. دەفرەکان دەبوو بەرهەم بهێنرێن بۆ ئەوەی پڕ بکرێنەوە؛ ئەگەر دەفری زیاتر هەبووایە، ڕۆنەکە هەموویان پڕ دەکردەوە. سنووردارکردنەکە لە بڕی ڕۆنەکەدا نەبوو بەڵکو لە ژمارەی دەفرە بەتاڵەکاندا بوو بۆ وەرگرتنی ڕۆنەکە. فڕاوانبوونێکی زۆر لە نیعمەتدا هەیە، و بە باوەڕەوە دەتوانین هەمیشە بە دەفرە بەتاڵەکانمانەوە بێین بۆ وەرگرتنی نیعمەت لەسەر نیعمەت لە پڕبوونەکەی ئەودا.
گەورەیی ژنی شونەم
«ئەلیشا چوو بۆ شونەم، لەوێ ژنێکی گەورە هەبوو» (2 پاشایان 4:8 KJV). ئەم ژنە بە حەوت شێوە گەورە بوو.
یەکەم، لە میواندۆستیدا گەورە بوو:
«قایلی کرد کە کەمێک خواردن بخوات. و بەم شێوەیە بوو، هەر کاتێک تێپەڕی، دەچووە ئەوێ بۆ خواردن» (4:8). نەک تەنها یەکەم جار بە باشی مامەڵەی لەگەڵ کرد، بەڵکو بانگهێشتێکی کراوەی بەخشندەیی درێژکردەوە کە ئەو قبوڵی کرد.
دووەم، لە تێگەیشتنی ڕۆحیدا گەورە بوو:
«تێدەگەم کە ئەمە پیاوێکی پیرۆزی خودایە کە بەردەوام بەلای ئێمەدا تێدەپەڕێت» (4:9). زۆری پێنەچوو بۆ ئەوەی بزانێت کە ئەلیشا تەنها پێغەمبەرێک نەبوو بە ناو، بەڵکو پیاوێکی پیرۆزی خودا بوو.
سێیەم، لە بەکارهێنانی سامانی ماددی خۆیدا بۆ یەزدان گەورە بوو.
پێشنیاری بۆ مێردەکەی کرد کە ژوورێکی بچووک لەسەر سەربان دروست بکات کە قەرەوێڵەیەک، مێزێک، کورسییەک، و چرایەکی تێدابێت – چوار شتی سەرەکی لە کەلوپەلی ڕۆژهەڵاتیدا (4:10). ئەم ژنە شونەمە خوداپەرستە ژوورێکی بچووکی بۆ ئەم گەشتیارە ئامادە کرد، بە کەلوپەلی سادە، لە ماڵی خۆیدا.
چوارەم، لە خۆبەزلنەزانین و ڕازیبووندا گەورە بوو.
سوپاسگوزاری بۆ ئەو میهرەبانییەی کە لەلایەن خانەخوێکەیەوە پێی نیشان درابوو، ئەلیشا پرسیاری کرد ئایا دەتوانێت بە هیچ شێوەیەک پاداشتی بکاتەوە. بەهۆی کاریگەرییەکەی لە دەرباردا لەو کاتەدا، پێغەمبەرەکە پرسیاری کرد ئایا هیچ سوودێک لە پاشا داواکراوە. بەڕوونی کاردانەوەی لە شەڕی دژی مۆئابدا دەستڕاگەیشتنی بە پاشا و دەسەڵاتدارانی سەربازی دابوو. بە زانینی ئەوەی کە مێردەکەی پیر بوو، پێغەمبەرەکە کاریگەریی خۆی پێشکەش کرد بۆ دابینکردنی پاراستنی شاهانە بۆی. بەڵام ئەو هیچ پاداشتێکی دنیایی لێی نەویست و بە تەواوی لەگەڵ پلەکەی ڕازی بوو و گوتی، «من لە نێو گەلەکەی خۆمدا دەژیم» (4:13). ئەو پێشنیارە بەخشندەییەکەی ئەلیشای ڕەتکردەوە چونکە ڕازی بوو کە گەلەکەی خۆی چاودێری بکەن.
گەحازی، خزمەتکارەکەی ئەلیشا، بە گەورەکەی گوت کە ژنەکە منداڵی نەبوو، کە نەهامەتی و سەرزەنشتێک بوو بۆ ژنێکی جوو (پیدایش 30:22-23؛ زەبوورەکان 128:3-4)، چونکە منداڵان نیشانەی بەرەکەتی خودایی بوون. مێردەکەی پیر بوو، و کەمێک ئەگەری هەبوو کە ئەو دووگیان بێت جگە لەوەی خودا لە جیاتی ئەو کار بکات. بەڵام ئەلیشا پێی گوت کە پاداشتێک بۆ میهرەبانییەکەی هەیە: «لە ئەم کاتەدا ساڵی داهاتوو، کوڕێک لە باوەش دەگریت» (4:16). و بە خۆشییەکی زۆرەوە بوو بە دایک.
کاتێک منداڵەکە بە ئەندازەی پێویست گەورە بوو بۆ ئەوەی یاوەری باوکی بکات، تووشی ئەوە بوو کە وادیارە گەرمەزەردە بووبێت، بەپێی وەرزی ساڵ (کاتی دروێنە) و سکاڵاکەی، «سەرم، سەرم» (4:19). باوکەکە فەرمانی بە خزمەتکارێک کرد کە کوڕە لێدراوەکە بباتە ماڵەوە، و ئەو لە باوەشی دایکی مرد.
پێنجەم، لە باوەڕدا گەورە بوو.
ژنەکە بە کەسێکی نەگوت، تەنانەت بە مێردەکەشی نەگوت، کە کوڕەکەی مردووە. بە باوەڕەوە کوڕە مردووەکەی ڕادەستی یەزدان کرد بە دانانی «لەسەر قەرەوێڵەکەی پیاوی خودا» (4:21). هیچ هۆکارێکی بۆ مێردەکەی نەهێنایەوە بۆ داواکردنی گواستنەوە و خزمەتکارێک بۆ یاوەریکردنی بۆ سەردانیکردنی ئەلیشا، هەرچەندە ئەو بە سەیر دەیزانی کە ئەو بەدوای پێغەمبەرەکەدا دەگەڕێت کاتێک هیچ ئاهەنگی ئایینی یان ڕۆژانی پیرۆز نەبوو بۆ سەردانەکە.
دایکە خەمبارەکە، بە کەرێکەوە نزیکەی 15 میل چوو بۆ کێوی کارمێل، لەوێ لەلایەن ئەلیشاوە بینرا. ئەو بە خزمەتکارەکەی گەحازی گوت کە لێی بپرسێت ئایا هەموو شتێک باشە لەگەڵ ئەو، مێردەکەی، و منداڵەکە. وەڵامەکەی پڕ بوو لە باوەڕ. کوڕی بەڵێندراو مردبوو، بەڵام لە ناو خەمێکی زۆردا گوتی، «باشە» (4:26). وەک ئیبراهیم، کە ئیسحاق، کوڕی بەڵێندراوی، خستە سەر قوربانگا، ژنی شونەم پشت بە زیندووبوونەوە بەست و باوەڕی بەو هێنا کە دەتوانێت مردووان زیندوو بکاتەوە. ئەو کوڕەکەی بۆ ماوەیەک لەدەست دابوو، بەڵام باوەڕەکەی لەدەست نەدابوو.
باوەڕ لەگەڵ ناخۆشییەکەدا بەرز بووەوە و بێ دواکەوتن خەمەکانی خۆی بە پێغەمبەرەکە گوت و گوتی، «ئایا من کوڕێکم لە گەورەکەم داوا کرد؟» (4:28). ئەو داوای کوڕێکی نەکردبوو، بەڵام ئێستا لەدەستدانی ئەو خراپتر بوو لەوەی کە هەرگیز کوڕێکی نەبووبێت.
شەشەم، لە خۆڕاگریدا گەورە بوو.
ئەلیشا گەحازی گۆچانەکەی خۆی پێدا و پێی گوت کە بیخاتە سەر ڕووی کوڕەکە (4:31). شکستی گەحازی لە زیندووکردنەوەی منداڵەکە بەهۆی یەکێک لە دوو شتەوە بوو: یان لە دەسەڵاتی ئەلیشادا نەبوو کە هێز بگوازێتەوە بۆ گەحازی؛ یان گەحازی لاواز و کەم ڕۆحی نەبوو کە بتوانێت خودا لە ڕێگەیەوە کار بکات (5:20-27). سەرباری ئەوەش، گۆچانێکی مردوو نەیدەتوانی ژیان بگەڕێنێتەوە. تەنها خودایەکی زیندوو لە ڕێگەی پیرۆزێکی زیندووەوە دەتوانێت کەسێکی مردوو زیندوو بکاتەوە. کاتێک دایکەکە بیستی کە ئەلیشا فەرمانی بە گەحازی دەکات کە بڕوات و گۆچانەکەی بخاتە سەر ڕووی منداڵەکە، ئەو ناڕەزایەتی دەربڕی، و پێداگری کرد کە پێغەمبەرەکە خۆی موعجیزەکە بکات (4:30). باوەڕەکەی بە ئەلیشا چەسپابوو. گەحازی نەیدەتوانی یارمەتی بدات؛ پیاوی خودا پێویست بوو.
کاتێک ئەلیشا بیستی شکستی گەحازی، پەلەی کرد بۆ ماڵەکە و بە تێگەیشتن لە تەواوی قەیرانەکە، خۆی لە ژوورەکەدا لەگەڵ کوڕە مردووەکەدا داخست، و نوێژی کرد کە ژیانی بگەڕێنرێتەوە. پێغەمبەرەکە دوو جار خۆی لەسەر منداڵەکە ڕاکێشا، دەم لە دەم (نەک جۆرێک لە هەناسەدانی دەستکرد)، چاو لە چاو، و دەست لە دەست. (ئەمە بەراورد بکە بە ئیلیا لە زارەفات لە 1 پاشایان 17:21 و پۆڵس لە کردارەکان 20:10). ڕاکێشانی خۆی لەسەر منداڵە مردووەکە بەڕوونی کارێکی هێمایی بوو کە تەندروستی و زیندوویی خۆی بگوازرێتەوە بۆ کوڕەکە کاتێک نوێژی دەکرد. یەزدان وەڵامی باوەڕ و نوێژی ئەلیشای دایەوە، و ژیان لە خوداوە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر بە جەستەی بێگیان بەخشرا دوای ئەوەی ئەلیشا لەسەر زەویەکەدا دەڕۆیشت، چاوەڕێی وەڵامی خودا بوو بۆ نوێژەکەی. کوڕەکە حەوت جار پژمی، کە نیشانەی گەڕانەوەی هەناسەدان بوو.
باوەڕی ژنەکە پاداشت کرایەوە و منداڵەکەی لە مردووان زیندوو کرایەوە. ڕۆحی پیرۆز لە پەیمانی نوێدا ئەوی لەخۆگرتووە: «ژنان مردووەکانیان زیندوو کرانەوە» (عیبرانییەکان 11:35).
حەوتەم، لە سوپاسگوزاریدا گەورە بوو.
ئینجا کوڕەکە بە زیندوویی پێشکەش بە دایکی کرایەوە کە بە سوپاسگوزارییەکی خۆبەزلنەزانانە، «چووە ژوورەوە، کەوتە سەر پێیەکانی ئەلیشا، و خۆی بە زەویدا چەماندەوە» (4:37).
ئەم ژنە خوداپەرست و باوەڕدارە، لە کاتێکی گشتیی لاداندا، یەهۆڤای کردە بەشێکی گرنگ لە ژیان و ماڵەکەی. بە وەرگرتنی پێغەمبەرێک، بەهۆی ئەو کە ناردبووی، پاداشتی پێغەمبەرێکی وەرگرت لە دیارییەکدا کە زۆرترین بەهای هەبوو بۆ دایکێکی جوو، کوڕێک کە هەرگیز جورئەتی نەکردبوو هیوای بۆ بخوازێت، تەنانەت کاتێک پێی ڕاگەیەندرا.
بێوەژنەکەی پێغەمبەر و ژنی شونەم نموونەی گەورەن بۆ گوێڕایەڵی، میواندۆستی، تێگەیشتنی ڕۆحی، بەخشندەیی، ڕازیبوون، باوەڕ، خۆڕاگری و سوپاسگوزاری. با یەزدان نیعمەت بە هەموومان بدات بۆ ئەوەی لاساییان بکەینەوە.
