ژیان وەک خەڵکەکەی
لە شانشینی خودا
شانشین بریتییە لە خاک، مەملەکەت، دەسەڵات، وڵات یان بوارێک کە پاشا یان فەرمانڕەوایەک حوکم و دەسەڵاتی بەسەردا دەسەپێنێت. شانشینی خودا شانشینێکە کە هەموو شتێک دەگرێتەوە، لایەنە جیاوازەکانی هەیە وەک «شانشینی ئاسمان»، «شانشینی کوڕ» و «شانشینی باوک». لەم وتارە کورتەدا ئارەزووم ئەوەیە کە سەیری شانشینی خودا و گرنگییەکەی بۆ ئەمڕۆ بکەم وەک چۆن لە کتێبی پیرۆزەوە لێی تێدەگەم.
دەسەڵاتی هەتاهەتایی خودا
کتێبی پیرۆز پڕە لە ئاماژە کە شایەتی دەدەن خودا پاشا و فەرمانڕەوای هەموو جیهانە:
یەزدان پاشایە بۆ هەتاهەتایە (زەبوور 10:16 KJV).
چونکە خودا پاشای منە لە کۆنەوە، ڕزگاری لە ناوەڕاستی زەویدا دەکات (زەبوور 74:12).
چونکە یەزدان خودایەکی گەورەیە، و پاشایەکی گەورەیە بەسەر هەموو خوداوەندەکاندا (زەبوور 95:3).
جگە لەوەی کە خودا پاشایە، ئەم ئایەتانە و زۆری تر نیشان دەدەن کە جیهان شانشینەکەی ئەوە. بۆیە، شانشینی خودا لە بوارەکەیدا گشتگیرە (سەیری وێنەکە بکە لە لای چەپ).
ڕابردوو بۆ ئێستا
جار نا جار خودا شانشینی زەوی خستە دەستی مرۆڤەکان. یەکەم جار خستییە دەستی ئادەم و حەوا – و دەزانین چۆن بە شکستێکی تەواو کۆتایی هات (پەیدابوون 1:28، 3:1-13). شانشینەکە، یان حکومەتی جیهانی، بە نوح دا بەڵام ئەویش شکستی هێنا و تەنانەت نەیتوانی خۆی حوکم بکات چونکە سەرخۆش و ڕووت لە خێمەکەیدا دۆزرایەوە (پەیدابوون 9:1-7، 20-23).
پاشان خودا بۆ چەندین ساڵ وەک پاشایان حوکمی ئیسرائیلی دەکرد، چەند پیاوێکی وەک نوێنەر یان سەرۆک وەزیرانی خۆی بەکاردەهێنا – وەک موسا، یەشوع و دادوەرەکان. لە قسەکردن دەربارەی ئیسرائیل، بەلعام گوتی، «هاواری پاشایەک لە ناویاندایە» (ژمارەکان 23:21). گیدعۆن زۆر باش تێگەیشت کە یەزدان پاشایانە بۆیە بە ڕوونی ڕەتیکردەوە کە حوکمی ئیسرائیل بکات، و گوتی، «یەزدان حوکمتان دەکات» (دادوەران 8:22-23). ئەمە بەردەوام بوو تا ئیسرائیل دژی یەزدان یاخی بوو، و دەیانویست پیاوێک پاشایان بێت لە جیاتی ئەوە: «بەڵام شتەکە ساموئێلی ناڕەحەت کرد، کاتێک گوتیان؛ پاشایەکمان بدەرێ بۆ ئەوەی حوکممان بکات. و ساموئێل نوێژی بۆ یەزدان کرد. و یەزدان بە ساموئێلی فەرموو، گوێ لە دەنگی خەڵک بگرە لە هەموو ئەوەی کە پێت دەڵێن: چونکە ئەوان تۆیان ڕەت نەکردووەتەوە، بەڵکو منیان ڕەتکردووەتەوە، بۆ ئەوەی من حوکمیان نەکەم» (1 ساموئێل 8:6-7).
خودا پیاوێکی پێدان بەپێی دڵی خۆیان لە کەسایەتی شاول. ئەو دەرکەوت کە شکستێکی گەورە بوو. دواتر، خودا لایبرد و داودی، پیاوێک بەپێی دڵی خۆی، خستە سەر تەخت وەک پاشا و شوان بەسەر گەلەکەی ئیسرائیل. داود بە تەواوی تێگەیشت کە شانشینەکە هی خودایە – تەنها گوێ بگرە چی دەڵێت دەربارەی شانشینەکە: «سولەیمانی کوڕی منی هەڵبژاردووە بۆ ئەوەی لەسەر تەختی شانشینی یەزدان بەسەر ئیسرائیلدا دابنیشێت» (1 کتێبی مێژوو 28:5). «پاشان سولەیمان لەسەر تەختی یەزدان وەک پاشا لە جیاتی داودی باوکی دانیشت، و گەشەی کرد؛ و هەموو ئیسرائیل گوێڕایەڵی بوون» (1 کتێبی مێژوو 29:23).
خودا پاشای هەموو زەوییە. جا مرۆڤەکان ملکەچی حوکمەکەی بن یان یاخی بن، ئەوە ئەو ڕاستییە ناگۆڕێت کە ئەو پاشایە بۆ هەتاهەتایە: «... بەو مەبەستەی کە زیندووەکان بزانن کە هەرە بەرزترین لە شانشینی مرۆڤەکاندا حوکم دەکات، و بە هەر کەسێک بیەوێت دەیدات، و نزمترین [نزمترین] پیاوان لەسەری دادەنێت» (دانیال 4:17).
ئێستا بۆ داهاتوو
کاتێک دێت کە «کوڕی مرۆڤ فریشتەکانی خۆی دەنێرێت، و ئەوان هەموو ئەو شتانەی کە تاوان دەکەن، و ئەوانەی کە خراپە دەکەن، لە شانشینەکەی [زەوی] کۆدەکەنەوە» (مەتتا 13:41). خراپەکاری و کەسانی خراپ لە شانشینەکەی پاک دەکرێنەوە و ئەو هێزە گەورەکەی خۆی وەردەگرێت و بۆ 1,000 ساڵ حوکم دەکات. بەڵام بۆ ئێستا ئەو ڕێگە بە مرۆڤ دەدات ڕۆژی خۆی هەبێت، کە لە پیاوی گوناهدا دەگاتە لووتکە – کوڕی لەناوچوون، دژە مەسیح.
کاتێک ئینجیلەکان و نامەکان دەخوێنینەوە دەبینین کە دەستەواژەکانی «شانشینی ئاسمان» و «شانشینی خودا» هەندێک جار دەتوانرێت بە یەکتر بگۆڕدرێن، بەڵام جیاوازییان هەیە. شانشینی خودا ئێستا لە دڵ و ژیانی ئەو پیاوانەدا بەردەوامە کە ملکەچی ئەون. شانشینی ئاسمان ویش بەردەوامە، بەڵام بە شێوەیەکی نهێنی چونکە پاشا ئامادە نییە. بۆیە ئەمڕۆ، مەسیحییەت [مەسیحییەتی ڕاگەیەندراو] شانشینی ئاسمانە بە شێوەیەکی نهێنی و بەراورد دەکرێت بە کێڵگەیەک کە گەنم و گیای زیانبەخشتێدایە، تۆڕێکی ڕاکێشان لە دەریادا کە هەموو جۆرە باش و خراپلەخۆ دەگرێت، و دە کچە پاکیزە کە پێنج ژیر و پێنج گەمژە بوون (سەیری مەتتا 13 و 25 بکە). لەناو ئەم تێکەڵەیە لە گەنم و گیای زیانبەخش، باش و خراپ، ژیر و گەمژەدا ئەوەمان هەیە کە بۆ خودا ڕاستە. ئەوانەی بە ڕاستی لە نوێوە لەدایک بوون گەنم، باش و ژیرن لەم نموونانەدا. ئەوان بە ڕاستی شانشینی خودان لەم ماوەیەی بانگەشەی مەسیحییەتدا.
کاتێک دێت کە شانشینی ئاسمان بە هێز و شکۆمەندییەوە بەسەر هەموو زەویدا دادەمەزرێت. لەو 1,000 ساڵەدا عیسای مەسیح وەک کوڕی مرۆڤ بەسەر زەویدا حوکم دەکات. «گورگیش لەگەڵ بەرخدا دەژی، و پڵنگ لەگەڵ بزنۆکەدا ڕادەکشێت؛ و گۆلک و شێری گەنج و قەڵەو پێکەوە؛ و منداڵێکی بچووک ڕابەرایەتییان دەکات. و مانگا و ورچ دەلەوەڕێن؛ بێچووەکانیان پێکەوە ڕادەکشێن: و شێر وەک گا کا دەخوات. و منداڵی شیرخۆر لە کونە مارە ژەهراوییەکەدا یاری دەکات، و منداڵی لە شیر بڕاو دەستی دەخاتە ناو هێلانەی مارە ژەهراوییەکە. ئەوان زیان ناگەیەنن و لەناو نابرێن لە هەموو کێوی پیرۆزی مندا: چونکە زەوی پڕ دەبێت لە زانینی یەزدان، وەک چۆن ئاو دەریا دادەپۆشێت» (ئیشایا 11:6-9). دوای ئەمە کوڕ شانشینەکە دەداتە دەست خودا و خودا هەموو شتێک دەبێت لە هەموو شتێکدا (سەیری 1 کۆرنسۆس 15:24-28 بکە).
سروشتی شانشین ئەمڕۆ
ئێستا، جگە لەوەی کە ئەو لە شانشینی پیاواندا حوکم دەکات، خودا لە دڵ و ژیانی پیاوان و ژنان، کوڕان و کچانیشدا حوکم دەکات کە کوڕەکەی ئەویان قبوڵ کردووە و ملکەچی ئەون. سروشتی شانشینی خودا لە دڵ و ژیانی باوەڕداراندا سروشتێکی ڕەوشتییە، چونکە بە هێزی ڕۆح باوەڕدار تایبەتمەندییە ڕەوشتییەکانی پاشا، گەورەمان عیسای مەسیح، نیشان دەدات. پۆڵسی نێردراو هەندێک لەمانەی لە ڕۆما 14:17 دا لیست کردووە: «چونکە شانشینی خودا خواردن و خواردنەوە نییە؛ بەڵکو ڕاستودروستی، و ئاشتی، و دڵخۆشی لە ڕۆحی پیرۆزدا.» ئەمانە لە غەڵاتییەکان 5:22-23 یشدا، لەگەڵ ئەوانی تردا، وەک بەرهەمی ڕۆح لیست کراون. لەبەر ئەوەی تایبەتمەندییە ڕەوشتییەکانی مەسیحن، دەبێت نیشانەی هەموو منداڵێکی شانشینی خودا بن.
چۆن ببیتە بەشێک
تەنها یەک ڕێگا هەیە بۆ چوونە ناو ئەم لایەنە ڕۆحییەی شانشینەکە و ئەوەش ئەوەیە کە تێیدا لەدایک بیت. هەموومان لە شانشینی تاریکیدا لەدایک بووین. بەڵام لە ڕێگەی نیعمەتی سەروەرەوە لەو شانشینە ڕزگار کراوین و هێنراوینەتە ناو شانشینی کوڕە خۆشەویستەکەی خودا. ئەمە لە ڕێگەی لەدایکبوونەوەی نوێوەیە – دەبێت لە نوێوە لەدایک بین بۆ ئەوەی بچینە ناو شانشینی خودا! لە یۆحەننا 3:3-7 دا گەورەمان عیسا بە نیکۆدیمۆسی فەرموو کە پێویستییەکی خوداییە: «عیسا وەڵامی دایەوە و پێی فەرموو، بە ڕاستی، بە ڕاستی، پێت دەڵێم، مەگەر مرۆڤێک لە نوێوە لەدایک بێت، ناتوانێت شانشینی خودا ببینێت. نیکۆدیمۆس پێی گوت، چۆن مرۆڤێک دەتوانێت لەدایک بێت کاتێک پیرە؟ ئایا دەتوانێت دووەم جار بچێتە ناو سکی دایکی، و لەدایک بێت؟ عیسا وەڵامی دایەوە، بە ڕاستی، بە ڕاستی، پێت دەڵێم، مەگەر مرۆڤێک لە ئاو و لە ڕۆحەوە لەدایک بێت، ناتوانێت بچێتە ناو شانشینی خودا. ئەوەی لە جەستەوە لەدایک دەبێت جەستەیە؛ و ئەوەی لە ڕۆحەوە لەدایک دەبێت ڕۆحە. سەیر مەکە کە پێت گوتم، دەبێت لە نوێوە لەدایک بن.» ئەمڕۆش هەر وایە – لەدایکبوونەوەی نوێ هێشتا پێویستییەکی خوداییە بۆ چوونە ناو شانشینی خودا.
خوێنەری بەڕێز، دەزانم ئەو ساتەی کە باسی «لە نوێوە لەدایکبوون» دەکەم یەکەم شت کە دێتە مێشکی هەندێک کەسەوە ئاوەشۆرکردنە. ئاوەشۆرکردن لە نوێوە لەدایکبوون نییە، و گەورەمان بە نیکۆدیمۆسی نەدەگوت بڕۆ و ئاوەشۆر بکە. لە جیاتی ئەوە، پێی دەگوت نیکۆدیمۆس کە پێویستی بە ژیانی خودا هەیە بۆ ئەوەی ببێتە بەشێک لە شانشینی خودا. لە یۆحەننا 1:13 دا پێمان دەوترێت دەربارەی ئەوانەی لە نوێوە لەدایک بوون: ئەوان «نە لە خوێنەوە، نە لە ویستی جەستەوە، نە لە ویستی مرۆڤەوە، بەڵکو لە خوداوەن.» ئەمە شتێکە کە مرۆڤ هیچ بەشێکی تێدا نییە؛ بە تەواوی کاری خودایە. وەک چۆن کاتێک کەسێک لەدایک دەبێت بۆ جیهان، منداڵەکە هیچ پەیوەندییەکی بەوەوە نییە کە ڕوودەدات. هیچ هەوڵێک لە منداڵەکە داوا ناکرێت و ناتوانێت هیچ یارمەتییەک بە دایکی بدات.
کەسێک لە نوێوە لەدایک دەبێت کاتێک مژدە دەبیستێت و باوەڕی پێ دەکات. وشەکە دەچێتە ناو دڵ و بە هێزی گەورەی خودا ژیانی نوێ و هەتاهەتایی بەو باوەڕدارە دەبەخشێت. ئەمە چۆنیەتی لە نوێوە لەدایکبوونە، دەبێتە منداڵی خودا و میراتگری شانشینی خودا (سەیری یاقوب 1:18؛ 1 پەترۆس 1:23 بکە).
بۆ باوەڕداران ئەمڕۆ
چی لە ئێمە چاوەڕوان دەکرێت، کە منداڵ و خەڵکی ڕاستەقینەی شانشینەکەین ئەمڕۆ؟ کتێبی پیرۆز دەڵێت کە دەبێت:
بەرهەمی ڕۆح نیشان بدەین – تایبەتمەندییە ڕەوشتییەکانی مەسیح کە لە دڵماندا بە ڕۆحی خودا دووبارە دەکرێنەوە. کاتێک شانشینی ئاسمان بەسەر زەویدا دادەمەزرێت یاساکانی شانشینەکەش هەر وا دەبن: خۆشەویستی، دڵخۆشی، ئاشتی، خۆڕاگری، نەرمونیانی، چاکە، باوەڕ، بێفیز، خۆگرتن ...» (غەڵاتییەکان 5:22-23). دەتوانرێت ئەم تایبەتمەندییانە ببینرێن کە دەرکەوتوون کاتێک گەورەمان بنەماکانی شانشینەکەی لە وتاری سەر کێودا پێشکەش کرد (مەتتا 5:1-7:29). پێویست ناکات چاوەڕێی هەزار ساڵەکە بکەین – ئەم و تایبەتمەندییەکانی تری مەسیح دەبێت ئێستا لە ئێمەدا ببینرێن!
- دڵسۆز، وەفادار و ڕاستگۆ بین بۆ ئەو لە نەبوونیدا، وەک چۆن مەفیبۆشەت بۆ داود بوو (2 ساموئێل 19:24).
- خزمەتی شاهانە و کاهینی بکەین: «بەڵام ئێوە نەوەیەکی هەڵبژێردراون، کاهینایەتییەکی شاهانە، نەتەوەیەکی پیرۆز، گەلێکی تایبەت؛ بۆ ئەوەی ستایشی ئەوە نیشان بدەن کە ئێوەی لە تاریکییەوە بانگ کردووە بۆ ڕووناکییە سەرسوڕهێنەرەکەی» (1 پەترۆس 2:9). هاوباوەڕان، من و ئێوە ئەو شەرەفە گەورەمان هەیە کە باسی سەرسوڕهێنەرەکان، شکۆمەندییەکان و جوانییەکانی پاشای پاشاکان، گەورەمان عیسای مەسیح بکەین؛ و بە دڵخۆشییەوە خزمەتی بکەین وەک نێردراوانی ئەو کە مژدەی خودا دەگەیەنن دەربارەی کوڕەکەی، عیسای مەسیحی گەورەمان. باش و میهرەبان و بە بەزەیی بین، سامانە دنیاییەکانمان و وشەکانی پاشا لە ئینجیلدا هاوبەش بکەین، فێری گەنج و پیر بکەین، و ڕێگەی چوونە ناو شانشینی خودا بە هەمووان نیشان بدەین تەنها چەندێک لەو دەرفەتە زۆرانەن کە هەیە بۆ خزمەتکردنی پاشا لە نەبوونیدا.
- بە ڕاستی، «شانشین و هێز و شکۆ بۆ تۆیە، بۆ هەتاهەتایە. ئامین» (مەتتا 6:13).
