ژیان لە شانشینی خودا: نهێنی و ڕاستییەکان

ژیان لە شانشینی خودا

چەندین چێشتخانەی باش هەن بۆ نانخواردن لە شارێک کە زۆر دوور نییە لە ماڵەکەم، و هەندێک جار من و هاوڕێیەکم لە یەکێک لەو شوێنانە بۆ نانی نیوەڕۆ یەکتر دەبینین. پارکێکی جوان کە دەتوانین پێکەوە پیادە بکەین لە نزیکیشە. هەموو ئەمانە پێکەوە سەردانێکی زۆر خۆش دەکەن.

ڕۆژێک بەناو پارکەکەدا ڕۆیشتم و زانیم کە هەندێک ڕووداوی مێژوویی زۆر گرنگ لەو شوێنەدا ڕوویانداوە. هەرچەندە ڕووداوەکان نزیکەی ٢٥٠ ساڵ لەمەوبەر ڕوویانداوە، بەڵام کاریگەرییان هێشتا کاریگەری لەسەر ویلایەتەکە و تەنانەت هەموو ئەو وڵاتە دەکات کە تێیدا دەژیم. لەناکاو بۆ من، ئەو پارکە بچووکە واتایەکی زۆر گەورەتری وەرگرت لەوەی پێشتر دەمزانی.

ئەم چیرۆکە دەتوانێت وەک وێنەیەکی بچووک بۆ بابەتەکەمان سەبارەت بە شانشینی خودا خزمەت بکات. ئەمە بابەتێکە کە پیرۆزەکانی پەیمانی کۆن دەبوو زانیبایان، و هێشتا لە پەیمانی نوێدا هەندێک وەرچەرخانی گەورە هەن کە پێشتر هەرگیز تێگەیشتنیان لێ نەکرابوو. وەک خوێنەرانی کتێبی پیرۆز، ئێمە ئەو شانازییەمان هەیە کە ئەم وردەکارییانە پێکەوە کۆبکەینەوە و سەرسام بین بە کاریگەرییە گەورەکەی ئەم هێڵە ڕاستییە.

خودا پاشایەکی گەورەیە

لە پەیمانی کۆندا پێشتر ڕاگەیەندراوە کە یەهۆڤا «پاشایەکی گەورەیە بەسەر هەموو زەویدا» و «پاشای گەورەیە بەسەر هەموو خوداوەندەکاندا» (زەبوور ٤٧:٢، ٩٥:٣ NKJV). جا لەسەر زەوی بێت یان لە ئاسمان، ئەو فەرمانڕەوای سەروەرە: «یەزدان تەختی خۆی لە ئاسمان دامەزراندووە، و شانشینەکەی بەسەر هەموودا فەرمانڕەوایی دەکات» (١٠٣:١٩). «تەختی تۆ، ئەی خودا، بۆ هەتاهەتایە و هەتاهەتایە»، زەبوور ٤٥:٦ ڕایدەگەیەنێت. شانشینی خودا هەمیشە باڵاترین و ڕەها بووە لە دەسەڵات و هێزیدا.

بە شێوەیەکی تایبەت، نەتەوەی ئیسرائیل بە شانشینی یەزدان دادەنرا، وەک داود ڕایگەیاند، «[یەزدان] کوڕەکەم سولەیمانی هەڵبژاردووە بۆ ئەوەی لەسەر تەختی شانشینی یەزدان بەسەر ئیسرائیلدا دابنیشێت» (١ کتێبی مێژووی پاشاکان ٢٨:٥). ئەمە لە داهاتوودا بە شێوەیەکی زۆر جوان و شکۆمەند دووبارە نمایش دەکرێت. لەم لایەنەی داهاتووی شانشینەکەدا، مەسیح لەسەر تەختی داود دادەنیشێت بۆ دامەزراندنی ئاشتی، دادپەروەری و ڕاستودروستی. ئیشایا ٩:٦-٧ یەکێکە لەو دەقانەی کە ئەمە ڕوون دەکاتەوە، دەڵێت: «چونکە منداڵێکمان بۆ لەدایک دەبێت، کوڕێکمان پێ دەدرێت؛ و حکومەت لەسەر شانی دەبێت. و ناوی لێ دەنرێت سەرسوڕهێنەر، ڕاوێژکار، خودای بەهێز، باوکی هەتاهەتایی، میری ئاشتی. لە زیادبوونی حکومەت و ئاشتییەکەیدا کۆتایی نایەت، لەسەر تەختی داود و بەسەر شانشینەکەیدا، بۆ ڕێکخستنی و دامەزراندنی بە دادپەروەری و دادپەروەری لەو کاتەوە بۆ هەتاهەتایە. غیرەتی یەزدانی سوپاسالار ئەمە ئەنجام دەدات.» پەیمانی نوێ هاوڕایە، وەک فریشتە گابریێل بە مریەمی ڕاگەیاند: «ئەو گەورە دەبێت، و بە کوڕی هەرە بەرز ناودەبرێت؛ و یەزدانی خودا تەختی باوکی داودی پێ دەدات» (لۆقا ١:٣٢).

نهێنییەکانی پەیمانی نوێ

بە خوێندنەوەی زیاتر لە پەیمانی نوێدا دەبیستین کە عیسای مەسیح بە قوتابییەکانی دەڵێت: «پێتان دراوە کە نهێنییەکانی شانشینی خودا بزانن» (٨:١٠). چۆن دەکرێت شانشینی خودا نهێنی بێت ئەگەر هەر لە سەرەتاوە ناسراو بێت؟ وەڵامەکە ئەوەیە کە هەموو «نهێنییەکانی» پەیمانی نوێ ڕاستییەکی پێشتر ڕووننەکراوەن کە خودا ئێستا ئاشکرای کردووە. کاتێک مەسیح باسی نهێنییەکانی شانشینی خودای دەکرد، واتای ئەوە بوو کە ئەو شتێکی زیاتر لەبارەیەوە ڕوون دەکاتەوە کە ئەم قوتابییانە هەرگیز نەیانزانیبوو.

ئەم لێدوانە لە لۆقا ٨، لەگەڵ دەقە هاوشێوەکان لە مەتتا ١٣:١١ و مەرقۆس ٤:١١، تەنها ئاماژەکانی کتێبی پیرۆزن بۆ «نهێنییەکانی شانشینی». چوارچێوەی ئەو دەستەواژەیە نموونەی خوداوەندە دەربارەی جووتیارێک، یان چێنەرێک، کە تۆو بەسەر چوار جۆر خاکدا بڵاو دەکاتەوە. لە نموونەکەدا، تۆو نوێنەرایەتی وشەی خودا دەکات، و خاکەکە وێنەی خەڵکی جیاوازن کە ئەو پەیامە دەبیستن. تەنها یەک جۆر خاک زەوییەکی باش بوو، کە نوێنەرایەتی ئەوانە دەکات کە پەیامەکە وەردەگرن، دەیپارێزن و بەرهەم دەهێنن. بەم شێوەیە فێر دەبین کە ئەم نهێنییە پەیوەندی بە فەرمانڕەوایی نادیار بەڵام زۆر ڕاستەقینەی خوداوە هەیە لە ژیانماندا. شانشینی ئەو تەنها شتێکی زەمینی نییە لە پەیوەندیدا بە فەرمانڕەواییەکەی بەسەر نەتەوەکاندا؛ بەڵکو، شتێکی ئاسمانییە کە ئێمە بە باوەڕەوە ئێستا لە دڵماندا ئەزموونی دەکەین.

ئەنجیلی مەتتا جەخت لەسەر ئەم لایەنە نادیارەی شانشینەکە دەکاتەوە بە ناونانی «شانشینی ئاسمان» (یان، وەک هەندێک وەرگێڕان دەڵێن، «شانشینی ئاسمانەکان»). لە ڕاستیدا، مەتتا تەنها نووسەری ئەنجیلە کە ئەو دەستەواژەیەی بەکارهێناوە. بۆ نموونە، گێڕانەوەی نموونەی خوداوەند باس لە «نهێنییەکانی شانشینی ئاسمان» دەکات (مەتتا ١٣:١١). دەستەواژەی «شانشینی ئاسمان» زیاتر بە توندی جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە ئەم شانشینە شتێکی ناوازەیە و هی ئەم جیهانە نییە. وشەکانی خوداوەند خۆی لەبارەی ئەمە لە یۆحەننا ١٨:٣٦ ڕەچاو بکە، کە تێیدا دەخوێنینەوە: «عیسا وەڵامی دایەوە: 'شانشینی من هی ئەم جیهانە نییە. ئەگەر شانشینی من هی ئەم جیهانە بووایە، خزمەتکارەکانم دەجەنگان، بۆ ئەوەی من نەدرێمە دەست جولەکەکان؛ بەڵام ئێستا شانشینی من لێرەوە نییە.'»

نابێت ئەم دوو زاراوەیە – «شانشینی خودا» و «شانشینی ئاسمان» – وەک ئەوەی دوو شانشینی جیاواز بن، لێیان بڕوانین. بەڵکو، ئەوان لایەنە جیاوازەکانی هەمان شانشین ئاشکرا دەکەن. ئەم ڕاستییە لەلایەن مەتتا ١٩:٢٣-٢٤ پشتگیری دەکرێت، کە تێیدا زاراوەکانی «شانشینی ئاسمان» و «شانشینی خودا» لە هەمان چوارچێوەدا دەدۆزینەوە. دەستەواژەی «شانشینی ئاسمان» سەرچاوەی دەسەڵاتەکە پشتڕاست دەکاتەوە، لە کاتێکدا «شانشینی خودا» جەخت لەسەر خودا وەک ئەو دەسەڵاتە دەکاتەوە. نووسەر A. E. Booth دەربارەی ئەمە دەڵێت: «لە ئەنجیلی لۆقادا، کە تێیدا نموونەی هاوشێوەی ئەوانەی لە مەتتادا هەن، تەنها ئەم گۆڕانکارییە لە شوێنەوە بۆ کەسە. لە مەتتادا شوێنەکەیە کە فەرمانڕەوایی لێوە دێت؛ لە لۆقادا کەسەکەیە کە فەرمانڕەواییەکەی ناسراوە.»1

ناڕاست و ڕاست

لە نموونەیەکی تردا دەربارەی شانشینەکە، خوداوەند باسی ژنێک دەکات کە خەمیرە دەخاتە ناو هەندێک ئاردەوە، و زۆری پێنەچوو خەمیرەکە بە هەموو ئاردەکەدا بڵاوبووەوە (لۆقا ١٣:٢٠-٢١). خەمیرە، یان هەویرترش، وێنەیەکی دیاریکراوی خراپەیە. بۆ نموونە، مەتتا ١٦:١١-١٢ ڕەچاو بکە کە تێیدا خەمیرە هێمای فێرکردنی خراپی فەریسییەکان و سەدوقییەکانە. بەڵام، ڕەنگە بپرسین، چۆن دەکرێت خراپە لە شانشینی خودادا بڵاوبێتەوە. وەڵامەکە ئەوەیە کە شانشینەکە هەموو ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە تەنها بانگەشەی ئەوە دەکەن کە شوێنکەوتووی خودان – تەنانەت ئەگەر هەندێکیان درۆزن بن.

مەتتا ١٣ بە تایبەتی چەندین نموونەی تر دەربارەی ئەم بابەتە پێشکەش دەکات. لە نموونەی گەنم و گژوگیاکاندا، گژوگیا لە تەنیشت گەنمەکەدا گەشە دەکەن. لە نموونەی دەنکی خەردەلدا، باڵندەکان لە لقەکانی دارێکی گەورەدا هێلانە دەکەن – باڵندەکان وێنەی کاریگەرییە خراپەکانن (بڕوانە مەتتا ١٣:٤،١٩). نموونەی تۆڕی ڕاکێشان دەڵێت هەموو جۆرە ماسییەک کۆکراوەتەوە، هەندێکیان باش و هەندێکیان خراپن. ئەمە لایەنی زەمینی شانشینەکەیە.

بەڵام، لایەنێکی ئاسمانیش هەیە، وەک لە وشەکانی خوداوەند لە یۆحەننا ٣ فێر دەبین. لەو بەشەدا بە نیکۆدیمۆسی وت، «ئەگەر کەسێک لە نوێوە لەدایک نەبێت، ناتوانێت شانشینی خودا ببینێت» (ئایەتی ٣). لەم لایەنەدا، تەنها باوەڕدارانی ڕاستەقینە دەهێنرێنە ناو شانشینەکە. دەقێک لە کۆلۆسی ١ ئەمە زیاتر دەکات بە وتنی ئەوەی کە ئەوانەی «باوەڕیان بە عیسای مەسیح هەیە» (ئایەتی ٤) هێنراونەتە «ناو شانشینی کوڕی» خۆشەویستی باوک (ئایەتی ١٣). بێگومان ئەمانە تەنها باوەڕدارانی ڕاستەقینەن.

شانشینەکە ئەمڕۆ

ڕاستییەکە ئەوەیە کە هەموو باوەڕدارێکی ڕاستەقینە بەشێکە لە شانشینی خودا. ئێمە زۆر سوپاسی ئەو ڕاستییە دەکەین کە مەسیحییەکان کەنیسە پێکدەهێنن، ئەو قەوارە جیهانییەی کە عیسای مەسیح لە ڕۆژی پەنجا لە ئەعمالی نێردراوان ٢ دەستی بە دروستکردنی کرد. ئەمە نهێنییەکی تەواو تر بوو لە پەیمانی کۆندا، وەک ئەفەسۆس ٣:١-١٠ ڕوونی دەکاتەوە. کەنیسە شوێنێکی زۆر ناوازە و نزیک لە ڕاوێژەکانی خودا و لە دڵی عیسای مەسیحدا دەگرێت. لە هەمان کاتدا، هەر مەسیحییەکیش هاوڵاتییەکی شانشینی خودایە.

ژمارەیەک لە دەقە یارمەتیدەرەکان لێرەدا ڕێنماییمان دەکەن. یەکەم، دەبینین کە بانگەشەکردنی مزگێنی زۆرجار پەیوەستە بە ڕاستییەکانی شانشینەکە. لە سامیرە، فیلیپ «شتەکانی پەیوەست بە شانشینی خودا و ناوی عیسای مەسیحی بانگەشە دەکرد» (ئەعمالی نێردراوان ٨:١٢). لە ناوچەی گالاتیا، پۆڵس زۆر چەوسانەوەی بینی، بەڵام باوەڕدارانی نوێی لە شارە جیاوازەکاندا فێر دەکرد کە ناخۆشی بەشێکە لە پەیوەندیمان لەگەڵ شانشینی خودا (١٤:٢١-٢٢). لە تەسەلۆنیکی، کاتێک پۆڵس دەربارەی مردن و هەستانەوەی مەسیح بانگەشەی دەکرد، هەروەها ڕایگەیاند کە «پاشایەکی تر هەیە – عیسا» (١٧:٧). ئێمە دەزانین، ئەویش باسی شانشینی خودای کرد لە ئەفەسۆس و لە ڕۆما (١٩:٨، ٢٠:٢٥، ٢٨:٢٣،٣١).

زیاتر، لە نامەکاندا لێدوانگەلی یارمەتیدەرتریش دەدۆزینەوە. جەختێکی زۆر گرنگ لەسەر ڕەفتارمان وەک هاوڵاتیانی شانشینی خودا دەکرێتەوە. دەبێت کاریگەری ئەم ڕاستییە لەسەر کەسایەتیمان و لەسەر ڕاستی شایەتیدانمان بناسینەوە. وەک ئەوانەی لە شانشینی خودادان، نابێت بە کێشەکان دەربارەی بابەتەکانی ویژدان سەرقاڵ بین، «چونکە شانشینی خودا خواردن و خواردنەوە نییە، بەڵکو ڕاستودروستی و ئاشتی و خۆشییە لە ڕۆحی پیرۆزدا» (ڕۆما ١٤:١٧). شانشینی خودا تەنها لە وشەکانماندا دەربڕین ناکرێت بەڵکو لە ڕاستی چۆنیەتی ژیانماندا – «نەک بە وشە بەڵکو بە هێز» (١ کۆرنسۆس ٤:٢٠). ئامۆژگاریمان دەکرێت کە «شایستەی خودا بژین کە بانگتان دەکات بۆ شانشینی و شکۆمەندی خۆی» (١ تەسەلۆنیکی ٢:١٢)، واتە، وەک هاوڵاتیانی شانشینەکە دەبێت بەپێی کەسایەتی خودا بژین کە شانشینەکەی هی ئەوە.

لێرەدا گرنگە جیاوازییەکی ڕوون لە نێوان کەنیسە و شانشینەکەدا بکەین. ئەوان وەک یەک نین. هەردووکیان ڕاستن، بەڵام هێڵی فێرکردنی جیاوازیان هەیە. بۆ دووبارە گوتنەوەی قسەی A. E. Booth: «ئێمە لە شانشینی کوڕی خۆشەویستی خوداداین. ئەو دەتوانێت چی بێت بۆ ئەوانەی لە شانشینەکەدان جگە لە فەرمانڕەوای سەروەرمان؟ – واتە، پاشا؛ و ئێمە لە شانشینەکەداین، هاوڵاتیانی ئەوین. ئێمە ئەم شوێنە پڕ دەکەینەوە، و دەبێت ئەمە بناسینەوە وەک ڕاستی کەنیسەکە... بێگومان، ئێمە ناوی نانێین پاشا ی کەنیسە. ئەو سەرۆکە ی کەنیسە؛ بەڵام کاتێک دەگەینە شانشینەکە، شوێنی ڕاستەقینەی خۆی وەک پاشا پێ دەدەین.»2

وەک هاوڵاتیانی شانشینی خودا، ئێمە فێر دەبین کە ڕۆژێکی هەڵسەنگاندن دێت. بەهۆی دڵسۆزیمان بۆ پاشا، ڕەنگە لێرە لەسەر زەوی تووشی چەوسانەوە بین. بەڵام ئەگەر ئەو تاقیکردنەوانە بەرگە بگرین، شانازی نیشاندانی ڕاستودروستی خودا وەربگرین، ئێمە «شایستەی شانشینی خودا دادەنرێین، کە ئێوەش لە پێناویدا دەناڵێنن» (٢ تەسەلۆنیکی ١:٥). جگە لەوەش، ئەگەر ژیانمان بەرهەمدار بێت لە ڕووی ڕۆحییەوە، بەڵێنمان پێدراوە کە «هاتنە ژوورەوەیەکی زۆر بە فراوانی بۆ [ئێمە] دابین دەکرێت بۆ شانشینی هەتاهەتایی خوداوەند و ڕزگارکەرمان عیسای مەسیح» (٢ پەترۆس ١:١١).

ئایەتەکانی وەک ئەمانە هەندێک جار بە هەڵە بەکارهێنراون بۆ ئەوەی پێشنیار بکەن کە چارەنووسی هەتاهەتاییمان لە گوماندا بێت، وەک ئەوەی پشت بە ئێمە ببەستێت. ئەمە بە تەواوی ناڕاستە! ئێمە بە دڵنیاییەوە دەزانین کە ڕزگاربوونمان بە تەواوی پشت بە مردن و هەستانەوەی مەسیح دەبەستێت، و هەموو مەسیحییەک بۆ هەتاهەتایە بە دڵنیاییەوە هی ئەوە. بەڵام کاتێک دێتە سەر شانشینەکە، خودا سەرنجی گەشاوەیی شایەتیدانمان دەدات. ئەوانەی چەوسانەوەیان بەرگە گرتووە، ڕاستی پەیوەندییان لەگەڵ شانشینی خودا سەلماندووە. ئەوانەی لە ڕووی ڕۆحییەوە بەرهەمدار بوون، لەلایەن خوداوەند و ڕزگارکەرمانەوە لە کاتی فەرمانڕەوایی دادپەروەرانەی ئەودا بە دەوڵەمەندی ناسراو دەبن.

شارێک وێنا بکە کە پاشای وڵاتەکە سەردانی دەکات. هەموو هاوڵاتییەک بانگهێشتی ئاهەنگەکە دەکرێت! بەڵام، هەندێک ڕەنگە لە ڕیزی دواوە یان لە گۆشەیەکی تاریکدا دابنیشن – نەک لەبەر ئەوەی هاوڵاتی نین بەڵکو لەبەر ئەوەی هەرگیز بەرژەوەندییەکانی پاشایان نەکردووەتە پێشینەی خۆیان، بۆیە هۆکارێکی کەمیان هەیە بۆ ئاهەنگ گێڕان. بەڵام، ئەوانی تر بە خۆشییەکی زۆرەوە بەشداری لە ڕێپێوانەکەدا دەکەن چونکە هەمیشە زۆر گرنگییان بە ماف و شکۆمەندییەکانی پاشا داوە. بە هەمان شێوە، ڕەنگە لە خۆمان بپرسین: ئایا حەز دەکەین بە ئاهەنگێکی دەوڵەمەند و زۆرەوە بچینە ناو شکۆمەندی شانشینی مەسیح؟ ئەگەر وایە، با وەڵامی ویستی ئەو بدەینەوە بۆ ئەوەی بە مافەکانی ئەو لەبەرچاو بگرین.

پوختە

یەکەم ئاماژەی کتێبی پیرۆز بۆ پاشاکان لە هەر جۆرێک بێت دەتوانرێت لە سەرەتای ١٤ لە کاتی ئەبرامدا بدۆزرێتەوە. ئەمە سەردەمێکی پڕ لە گۆڕانکاری گەورە بوو. چوار پاشا لە جەنگدا بوون دژی پێنج پاشای تر، و پشێوی باڵی کێشابوو. دەستبەجێ دوای شەڕەکە مەلکیسەدەک، پاشای سالم، هات و نان و شەرابی هێنا (سەرەتای ١٤:١٨). ئەو وێنەی عیسای مەسیحە، پاشای ڕاستودروستی و پاشای ئاشتی (عیبرانییەکان ٧:٢). کاتێک مەسیح، پاشای ڕاستەقینە، لە کۆتاییدا دێتە ناو پشێوی شانشینەکانی ئەم جیهانە، هەموو شتێک ڕێک دەخات. هەردوو ڕاستودروستی و ئاشتی دەبێت، و «لە زیادبوونی حکومەت و ئاشتییەکەیدا کۆتایی نایەت» (ئیشایا ٩:٧).

باوەڕداران ئەمڕۆ پێشتر پەیوەستن بەو شانشینەوە! «نهێنییەکانی شانشینەکە» پەیوەندییان بە سروشتی نادیار و باوەڕپێکراوی ئەو شانشینەوە هەیە ئەمڕۆ. هەموو کەسێک کە بانگەشەی دڵسۆزی بۆ مەسیح دەکات، وەک هاوڵاتییەک لەو شانشینەدا دادەنرێت.

ڕاستە کە هەندێک تەنها خۆدەرخەرن، و ئەمە لە ڕۆژی دادگاییکردندا ئاشکرا دەبێت، کاتێک شانشینی مەسیح بە ئاشکرا لەسەر زەوی دادەمەزرێت. بەڵام، ئێمە کە مەسیحین، هاوڵاتی ڕاستەقینەی شانشینی خوداشین. بۆیە ئێمە شانازی و بەرپرسیارێتی ژیانمان وەک هاوڵاتی لەو شانشینەدا ڕۆژ بە ڕۆژ هەیە. با ڕەفتارمان بەپێی بنەماکانی شانشینەکە ڕێک بخرێت!

تێبینییەکان

1. A. E. Booth، «خزمەتی پەترۆس، یۆحەننا، و پۆڵس». بۆ گفتوگۆیەکی یارمەتیدەر دەربارەی لایەنە جیاوازەکانی شانشینی خودا، شانشینی ئاسمان، کەنیسەی خودا، و خێزانی خودا، ئەم کتێبۆکە پێشنیار دەکرێت. بەردەستە بۆ کڕین بە چاپی کاغەز لە Believers Bookshelf USA یان Believers Bookshelf Canada. هەروەها دەتوانرێت بە خۆڕایی لەسەر هێڵ لە Brethren Archive بخوێنرێتەوە.
2. هەمان سەرچاوە.

عیسای مەسیح دەیەوێت فشاری نیگەرانییەکان بۆ پێداویستییەکانی ژیانی ڕۆژانە لەسەر قوتابییەکانی لابدات (مەتتا ٦:٢٥-٣٤). ئەو ئاماژە بە چاودێری خۆشەویستی باوکیان لە ئاسمان و بەهایان لە چاوی ئەودا دەکات. لە هەمان کاتدا داوا لە دڵیان دەکات: «سەرەتا داوای شانشینی خودا و ڕاستودروستییەکەی بکەن؛ و هەموو ئەم شتانە بۆ ئێوە زیاد دەکرێن» (ئایەتی ٣٣ KJV). —ئارێند ڕێمەرز، «وتاری سەر کێو» (گۆڕدراو)