«عیسا زۆر نیشانەی سەرسوڕهێنەری دیکەی لەبەردەم قوتابییەکانی ئەنجامدا کە لەم کتێبەدا تۆمار نەکراون. بەڵام ئەمانە نووسراون بۆ ئەوەی باوەڕ بهێنن کە عیسا مەسیحە، کوڕی خودایە، و بە باوەڕهێنان ژیانتان هەبێت بە ناوی ئەوەوە.» یۆحەننا 20:30-31 NIV
ماوەیەک لەمەوبەر دۆزینەوەیەکی چاوکراوەم کرد لە کاتی خوێندنەوەی کتێبە نایابەکەی ماکس لوکادۆ، «گورزەیەکی نەرم: گوێگرتن لە خودا لەناو گەردەلوولدا». ئەو ئاماژەی بەوەدا کە ئینجیلی یۆحەننا تەنها حەوت موعجیزە دەگێڕێتەوە پێش مردنی مەسیح. یەکەم بیرکردنەوەم ئەوە بوو، «ئەوە ناتوانێت ڕاست بێت!» بۆیە کتێبەکەم هێنا و خۆم پشکنیم. دۆزیمەوە کە نەک تەنها ڕاست بوو، بەڵکو موعجیزەکان خۆیان سەرچاوە سەرەکییەکانیان ڕەنگدایەوە کە باوەڕ دابینی دەکات. موعجیزەکان نەک تەنها ڕووداوە ژیانگۆڕەکان وەسف دەکەن، بەڵکو نوێنەرایەتی ئەو ڕاستییە دەکەن کە باوەڕ بە مەسیح جیاوازی لە ژیانتدا دروست دەکات – و دەتوانیت پشتی پێ ببەستیت.
ژمارە حەوت لە کتێبی پیرۆزدا زۆرجار بە ژمارەی تەواوی یان تەواوکردن ناودەبرێت، وەک لە حەوت ڕۆژی دروستکردن (پەیدابوون 1:3-2:3). لەم حاڵەتەدا، حەوت موعجیزەکە بەڵگەی تەواو دابین دەکەن کە «وشەکە بوو بە جەستە و نیشتەجێی ئێمە بوو» (یۆحەننا 1:14)، و شایەتحاڵان دابین دەکەن کە شایەتی دەدەن لەسەر ئەو ڕاستییەی کە خودا بوو بە مرۆڤ. جگە لە بەڵگە و شایەتحاڵان، هەر موعجیزەیەکیش ئاماژە بە لایەنێکی دیاریکراوی ژیان دەکات کە دەمەوێت لەگەڵتاندا بەشی بکەم. دیدگای کەسیی من ئەوەیە کە حەوت موعجیزەکە بەسەر دوو گرووپدا دابەش کراون – شەش دەربارەی ژیان، و یەکێک دەربارەی ژیان.
موعجیزەی #1: گۆڕینی ئاو بۆ شەراب (یۆحەننا 2:1-11)
سەرچاوەی هاوسەرگیرییەکی مەسیح-ناوەند
هاوسەرگیری وەک ناوەندی سەرەکی ژیانی خێزان پێناسە کراوە، و هەمووان ئەو کێشانە دەزانن کە لەگەڵ ژیانی هاوسەرگیریدا دێن، هەم لەناوخۆ و هەم لە دەرەوە. بەڵام، ئەم ژن و مێردە گەنجە ژیرییان هەبوو کە عیسا بانگهێشتی ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەیان بکەن. لە ئەنجامدا، کاتێک ئاهەنگەکە شەرابی لێ بڕا، خوداوەند لەوێ بوو بۆ ئەوەی دڵنیا بێت کە بەردەوام دەبێت. چ وێنەیەکی باشتر لە گرنگی هەبوونی هاوسەرگیرییەکی مەسیح-ناوەند. هەموو هاوسەرگیرییەکان بەرز و نزمی خۆیان هەیە، و ژن و مێردەکان زۆرجار سەرسامن ئایا هاوسەرگیرییەکەیان شەرابی لێ بڕاوە. جارەکانی دیکە ڕەنگە هەست بکەن کە شەرابەکە ترشاوە.
بەڵام ئەگەر باوەڕ بە مەسیح ناوەندی هاوسەرگیری بێت، وەک ژن و مێردەکەی کانا، ئێوەش موعجیزەی شەرابی مەسیح لە کاتە گرنگەکاندا ئەزموون دەکەن کاتێک بێ هیوا دەبن یان کاتێک ئاراستە، سەرچاوە یان خۆڕاگریتان کەمە. دەدۆزنەوە کە لە ڕێگەی گۆڕانکارییەکان و گرژییەکانی ژیانی هاوسەرگیریدا، هاوسەرگیرییەکی مەسیح-ناوەند تاکە ڕێگەیە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە شەرابی «باشترین» بەردەوام دەبێت. و ئەوەش باشترین بەش و گەورەترین سوپرایزە. لە کۆتاییدا، سەرۆکی خوانەکە سکاڵایەکی لە دژی زاوا تۆمار کرد دەربارەی شەرابەکە: «هەمووان سەرەتا شەرابی باش دەهێنن و پاشان شەرابی هەرزانتر دوای ئەوەی میوانەکان زۆر خواردوویانە؛ بەڵام تۆ باشترینی تا ئێستا پاراستووە» (ئایەتی 10). ئەمە ئەو بەڵێنەیە کە مەسیح بۆ هاوسەرگیری دەیهێنێت.
موعجیزەی #2: چاککردنەوەی کوڕی بەرپرسێک (یۆحەننا 4:43-54)
سەرچاوەی باوەڕی باوکێک
ئەم موعجیزەیە گرنگی باوەڕی باوکێک دەخاتە ڕوو لە بەرزکردنەوەی منداڵەکانی بۆ لای خوداوەند لە هەموو تەمەن، قۆناغ و بارودۆخێکی ژیانی خێزانیدا. لێرەدا «بەرپرسێکی شاهانە» (ئایەتی 46) هەبوو کە بۆ خۆشگوزەرانی منداڵەکەی بە کزی داوای یارمەتی لە خوداوەند کرد. شایەتی ئەم باوکە – کە داوای لە خوداوەند کرد بۆ کوڕەکەی «کە نزیک بوو لە مردن» (ئایەتی 47)، و پاشان «قسەی عیسای وەرگرت» (ئایەتی 50) کاتێک فەرمووی، «کوڕەکەت دەژی» (ئایەتی 53) – شایەتی دەدات لەسەر هێزی باوەڕ و سەرچاوە بەردەستەکان لە مەسیحدا. کاریگەرییەکەی ئەوە بوو کە «ئەو و هەموو ماڵەکەی باوەڕیان هێنا» (ئایەتی 53). باوەڕی ئەم باوکە بوو بە کەناڵێک کە لە ڕێگەیەوە هەموو ماڵەکەی باوەڕیان هێنا، و بەم شێوەیە ڕۆڵ و ئەرکی خۆی وەک سەرکردەی ڕۆحی خێزانەکەی جێبەجێ کرد.
موعجیزەی #3: چاککردنەوەی نەخۆشەکە (یۆحەننا 5:5-15)
سەرچاوەکانی خێزان و هاوڕێیان ڕەنگە شکست بهێنن، بەڵام مەسیح شکست ناهێنێت
ئەم موعجیزەیە پەیوەندی بە پیاوێکەوە هەیە کە نەخۆش بوو، و بەپێی هەموو نیشانەکان هیچ سەرچاوەیەکی خێزان یان کۆمەڵگەی نەبوو. بێ ماڵ و بێ هیوا بوو. وەڵامەکەی بۆ پرسیارەکەی مەسیح، «ئایا دەتەوێت چاک ببیتەوە؟» (ئایەتی 6) قووڵایی بێ هیوایی دەگرێتەوە کە هەندێک جار بەسەر هەمووماندا دێت. ئەو دەڵێت، «کەسێکم نییە یارمەتیم بدات» (ئایەتی 7). هەندێک جار سەرەڕای هاوسەرگیری، منداڵ، دایک و باوک، خێزان، هاوڕێیان، هاوبەشان یان هاوڕێیەتی کڵێسا، دەتوانین بە تەواوی بە تەنیا و بێ سەرچاوە هەست بکەین. لەم ساتەدا پرسیارەکەی مەسیح گرنگ دەبێت. ئەو دەپرسێت، «ئایا دەتەوێت چاک ببیتەوە؟» کاتێک وەڵام دەدەینەوە، تەنانەت ئەگەر بە بیانوویەک بێت بۆ ناتوانینمان لە کارکردن، ئەو وەڵام دەداتەوە – نەک تەنها بە ئاراستەکردن بەڵکو بە سەرچاوە. ئەو بەڵێنی زەبوور 27:10 دەسەلمێنێت: «هەرچەندە باوک و دایکم وازم لێ بهێنن، خوداوەند وەرم دەگرێت.» ئەم موعجیزەیە و ئەم پیاوە شایەتی دەدەن کە هیچ بارودۆخێک نییە کە تێیدا بێ سەرچاوە بین کاتێک باوەڕمان بە مەسیح هەیە.
موعجیزەی #4: خواردن پێدانی 5000 کەس (یۆحەننا 6:1-14)
سەرچاوەی دایکێکی دڵسۆز
ڕەنگە سەرسام بن بۆچی ئەم موعجیزەیەم ناوناوە «سەرچاوەی دایکێکی دڵسۆز». بەشێکی زۆری دەربارەی گەورەکانە کە – لە خۆشحاڵی، پرسیارکردن و حەماسەتیاندا – بەدوای مەسیحدا چوونە بیابان بەبێ بیرکردنەوە لە پێویستی کۆتاییان بۆ خواردن. زۆرجار وەک 5000 کەسەکە بووم، لە خەباتەکانی ژیان یان بەدواداچوونەکانی خۆمدا زۆر خۆم ماندوو کردووە و خۆمم دۆزیوەتەوە، بە واتای ڕۆحی، «بێ نانی نیوەڕۆ». بەڵام، ئەمە حاڵەتی کوڕێکی گەنج نییە. ئەو ئامادە بوو. نانی نیوەڕۆی لەگەڵ خۆیدا بوو. ئێستا کێ پێتان وایە نانی نیوەڕۆیەکی «پێنج نانی جۆ و دوو ماسی بچووک» (ئایەتی 10) بۆی ئامادە کرد؟ گومانم ئەوەیە دایکی بوو. و بەم کارە، ئامادەی کرد بۆ ئەوەی سەرچاوە کەمەکانی خۆی پێشکەش بە خوداوەند بکات بۆ ئەوەی بگۆڕدرێت بۆ خوانێکی موعجیزەیی.
دایک و باوکان هیچ بژاردەیەکیان نییە جگە لە ناردنی منداڵەکانیان بۆ جیهان، بەڵام دەتوانن ئامادەیان بکەن بۆ بیابانی جیهان بە دڵنیابوون لەوەی کە خۆراکی ڕۆحییان لە ماڵەوە هەیە کە هەر برسێتییەک بۆ جیهان قەرەبوو دەکاتەوە، و بە دابینکردنی «نانی نیوەڕۆی ڕۆحی» تەندروست بۆیان کاتێک دەچنە بیابان. خاڵی گرنگ ئەوەیە کە خوداوەندیش لە بیابانە، و ئەو ئەوەی منداڵەکانمان دەیهێنن بەکار دەهێنێت و دەیکاتە زۆر زیاتر (ئایەتی 13).
موعجیزەی #5: هێورکردنەوەی گەردەلوول (یۆحەننا 6:16-24)
سەرچاوەیەک لە گەردەلوولەکانی ژیاندا
ئەم موعجیزەیە پەیوەندی بە یەکێک لە ڕاستییە بنەڕەتییەکانی ژیانەوە هەیە. کاتێک هەیە هەست دەکەین ژیانمان لەناو گەردەلوولێکدا دەژین – هەندێک جار بە سۆز، هەندێک جار بە جەستەیی، هەندێک جار بە مێشکی، و هەندێک جار لە هەرسێکیاندا لە یەک کاتدا. سەرەڕای ئەوەی کە دڵنیاین هیچ گەردەلوولێک نییە کە نەتوانین بەرگەی بگرین – و هەمیشە سەرچاوە پێویستەکانمان بۆ دابین دەکرێت بۆ بەرگەگرتن، مامەڵەکردن یان گەشەکردن تێیاندا (1 کۆرنسۆس 10:13) – زۆرجار هەست دەکەین وەک ئەو قوتابییانەی لەناو بەلەمەکەدا لە ناوەڕاستی گەردەلوولەکەدا. هەندێک جار ڕەنگە هەست بکەین وەک پیتەر کە هەوڵی دەدا چاوی لە خوداوەند بێت لە کاتی ڕۆیشتن لەسەر ئاو لە ناوەڕاستی گەردەلوولێکدا (مەتتا 14:28-31). بەڵام وەک پیتەریش ڕەنگە هەستمان کردبێت کە خنکاوین کاتێک ڕافتی ژیان دابین کراوە. دەستێکی نەبینراو گەیشتووەتە خوارەوە و ئێمەی بەرز کردووەتەوە، پاراستووین لە ناوەڕاستی گەردەلوولەکەدا، یان گەردەلوولەکەی هێور کردووەتەوە بۆ ئەوەی بتوانین گەشتەکەمان بەردەوام بین.
هەندێک جار بەهۆی هاوارکردنی بێ هیواییمان بۆ یارمەتی ڕوویدا، هەندێک جار بەهۆی ئەوەی مەسیح لە بەلەمەکەماندا بوو، و هەندێک جار بەهۆی ئەوەی ئەو لە گەردەلوولەکەماندا دەڕۆیشت. کلیلەکە بۆ ئەم موعجیزەیە بوونی ئەوە. یەکێک لە پرسیارەکانی ئەم دیمەنە ئەوەیە کە ئایا ئێمە ئامادەین بانگهێشتی بکەین بۆ ژیانمان وەک کەسێک، هاوبەشێک و دایک و باوکێک، و ئایا لە گەردەلوولەکانی ژیانی کەسی، هاوسەرگیری و خێزانیدا سەیری ئەو دەکەین. سەرەڕای گەردەلوولەکان – کێشەکان، سەختییەکان یان ئاڵنگارییەکان – خوداوەند هاوار دەکات: «منم، مەترسن» (ئایەتی 20). کاتێک گوێمان لێ دەبێت، دەیبیستین، و وەڵامی دەدەینەوە، دەدۆزینەوە کە لە «کەنار» سەلامەت و تەندروستین. عیسا هێمنی ناو گەردەلوولەکانمانە.
موعجیزەی #6: چاککردنەوەی پیاوە کوێر لەدایکبووەکە (یۆحەننا 9:1-34)
سەرچاوەی باوەڕ لە ناخۆشیدا
لە کاتێکدا لەسەر ڕووی زەوی ئەم موعجیزەیە دەربارەی بینینی جەستەییە، بەڵام لە ڕاستیدا دەربارەی تێڕوانینە بۆ دینامیکی خێزان و کاریگەری پاشخانی خێزان لەسەر ئەوەی کە دەیبینین، تێبینی دەکەین، لێکی دەدەینەوە و ئەزموونی دەکەین. پرسیارێک کە قوتابییەکان دەیکەن پرسیارێکی خێزانییە: «کێ گوناهی کرد، ئەم پیاوە یان دایک و باوکی؟» (ئایەتی 1). ڕەنگە بیر لە دەرچوون 20:5 کردبێتەوە – کە گوناهەکانی باوک بەسەر منداڵەکاندا دێت بۆ نەوەی سێیەم و چوارەم – کاتێک پرسیارەکەیان کرد. هاوسەرەکان زۆرجار سەرسامن، «ئایا هاوبەشەکەم بە ڕاستی وایە، یان بەهۆی ئەوەی کە دایک و باوکی چۆن پەروەردەیان کردووە؟» دایک و باوکان سەرسامن کاتێک منداڵێک ڕێگای ژیانێک هەڵدەبژێرێت کە لەگەڵ پەروەردەکەیاندا ناگونجێت. دینامیکی خێزان و باوەڕ زۆرجار لە ساڵانی هەرزەکاری و گەنجی ژیانی خێزانیدا پێکدادەدەن، و ئەم موعجیزەیە ئەو ڕاستییە ڕەنگدەداتەوە.
ئەم موعجیزەیە نەک تەنها بینینی بۆ گەنجەکە هێنا، بەڵکو ئەو و خێزانەکەشی تووشی کێشە کرد لەگەڵ دەسەڵاتداران. چیرۆکەکە بە تەواوی دەگەڕێتەوە: ئەوەی وەک پرسیارێک دەربارەی خێزانی پیاوەکە دەستی پێکرد، لە کۆتاییدا ئەوانیشی تێدا بوو. چونکە موعجیزەکە لە ڕۆژی شەممەدا ڕوویدا، فەریسییەکان لێکۆڵینەوەیان کرد. ئەم بێباوەڕانە زانیارییەکانیان بەدڵ نەبوو کە لە گەنجەکەیان وەرگرت، بۆیە داوایان لە دایک و باوکی کرد کە ڕوونی بکەنەوە (ئایەتی 18). لێکەوتەکەی ئەوەیە کە دایک و باوکی ئایینی بوون، کوڕەکەیان لە نەریتە ئایینییەکاندا پەروەردە کردبوو، و ڕێزدار و ترساو بوون لە دەسەڵاتدارانی جوولەکە. کاتێک خرایە دۆخێکەوە کە بەرگری لە کوڕەکەی بکات، ئەوان پشتیان بە پێگەی گەورەیی ئەو بەست نەک وەڵامی بۆ بدەنەوە: «لێی بپرسن. ئەو گەورەیە؛ خۆی قسە دەکات» (ئایەتی 21). ئەم لێدوانە نەک تەنها پێگەی گەورەیی ئەوی پشتڕاست کردەوە، بەڵکو بوو بە یەکێک لە ڕوونترین شایەتییەکان دەربارەی ئەوەی مەسیح کێیە: «ئایا ئەو گوناهبارە یان نا، نازانم. یەک شت دەزانم. کوێر بووم بەڵام ئێستا دەبینم ... ئێستا ئەوە سەرسوڕهێنەرە! ئێوە نازانن ئەو لە کوێوە هاتووە، بەڵام چاوەکانی منی کردەوە. ئێمە دەزانین خودا گوێ لە گوناهباران ناگرێت. ئەو گوێ لە پیاوی خوداپەرست دەگرێت کە ویستی ئەو دەکات. کەس هەرگیز نەیبیستووە کە چاوەکانی پیاوێکی کوێر لەدایکبوو بکرێتەوە. ئەگەر ئەم پیاوە لە خوداوە نەبووایە، نەیدەتوانی هیچ بکات» (ئایەتەکانی 25،30-33).
چ متمانەیەک ئەم گەنجە دەری بڕی. ئەزموونەکەی لەگەڵ عیسا باوەڕەکەی هاندا، و باوەڕەکەی لەبەردەم ناخۆشیدا پشتیوانی لێکرد کە زیاتر ناسنامەی دامەزراند و هێزی پێدا بۆ شایەتیدان. بەم شێوەیە باوەڕ بە مەسیح کار دەکات - دەتوانیت پشتی پێ ببەستیت.
موعجیزەی #7: لازارۆس لە مردن هەڵدەستێنرێتەوە (یۆحەننا 11)
سەرچاوەی ژیانی هەتاهەتایی
ئەمە موعجیزەیەکە دەربارەی ژیان نەک ژیانکردن. لە هەڵساندنەوەی لازارۆس لە مردن (ئایەتی 43)، عیسا هێز و دەسەڵاتی خۆی بەسەر ژیان و مردندا لەسەر زەوی نیشان دەدات. بە دڵنیاییەوە موعجیزەیەکە سەرنجی هەمووانی ڕاکێشا ئەوکات و سەرنجی ئێمەش ئێستا. بەڵام، تەنها وانەیەکی دیکەیە لەو پرۆگرامەی کە عیسا لە ڕێگەی موعجیزەکانییەوە فێری کرد. ئەم موعجیزەیە ڕێگری لە مردن نەکرد، تەنها ئەنجامەکەی بە شێوەیەکی کاتی پێچەوانە کردەوە. لازارۆس لە کۆتاییدا دووبارە مرد. تا مردن و هەڵساندنەوەی خودی عیسا نەبوو کە سەرکەوتنی کۆتایی بەسەر مردندا بەدەست هات، و دیاری ژیانی هەتاهەتایی بە هەموو ئەوانە درا کە باوەڕ بە ناوی ئەو دەهێنن (1 یۆحەننا 5:13). باوەڕ بە عیسای مەسیح ژیانی هەتاهەتایی دەدات لە ڕێگەی موعجیزەی لەدایکبوونەوەی نوێ بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕ دەهێنن. من ئەم موعجیزەیەم داوا کردووە. تۆ داوات کردووە؟ ئەگەر نا، ئەوە ئەو شوێنەیە کە پێویستە لێیەوە دەست پێ بکەیت. عیسا فەرمووی. «من هەڵساندنەوە و ژیانم. ئەوەی باوەڕ بە من بهێنێت دەژی، تەنانەت ئەگەر بمرێت؛ و هەر کەسێک بژی و باوەڕ بە من بهێنێت هەرگیز نامرێت. ئایا تۆ باوەڕ بەمە دەهێنیت؟» (ئایەتی 25). ئەوە پرسیاری ئەوە لە تۆ.
خاڵی سەرەکی
ئێستا بۆ خاڵی سەرەکی ئەم وتارە. ئەگەر تۆ باوەڕدار بیت، دەستڕاگەیشتنت بە هەموو سەرچاوەکانی شەش موعجیزەی یەکەم هەیە چونکە حەوتەمینت داوا کردووە. ئەگەر نەبیت، نیت، و پێویستە سەرەتا بە ژمارە حەوت دەست پێ بکەیت.
و ئەمە چۆن پەیوەندی بە ژیان بە گشتی، و بە هاوسەرگیری و ژیانی خێزانەوە بە تایبەتی هەیە؟ کاتێک دێتە سەر کەسایەتی، هاوسەرگیری و خێزان، کتێبی پیرۆز باشترین کتێبی دەروونناسییە کە دەتوانیت بیخوێنیتەوە. ڕێنمایی، ئاراستەکردن، ڕاستکردنەوە، هیوا، هاندان و ژیری دابین دەکات (2 تیمۆساوس 3:16). سەرچاوەکانی تەندروستی دەروونی وەک تاکێک، تەندروستی پەیوەندی وەک ژن و مێردێک و تەندروستی کارکردن وەک خێزانێک دابین دەکەن. وەک باوەڕدارێک دەستڕاگەیشتنت بە هەموو ئەو سەرچاوانە هەیە کە خودا وەک کەسێک، هاوبەشێک و دایک و باوکێک پێت دەدات.
ئەگەر تۆ باوەڕدار نەبیت، هێشتا سوود لە ژیری خوداوەند وەردەگریت، بەڵام لە باشترین حاڵەتدا تەنها دەروونناسییەکی باش، ژیری گشتی یان باشترین زانیاری و ژیری مرۆڤ دەبێت. ڕەنگە بە شێوەیەکی لاوەکی سوود لە سوودبەخشی کرداری زانیارییەکان وەربگریت، بەڵام سوود لە هێزی گۆڕانکاری ژیری خودا، ئاراستەکردنی ڕۆحی پیرۆزی ئەو و خۆراکی خوداوەند و ڕزگارکەرێک کە هەمیشە ئامادەیە و هەمیشە لە جیاتی تۆ داکۆکی دەکات (عیبرانییەکان 4:14-16؛ 7:22-25) وەرناگریت. نوێژ و ئارەزووی من ئەوەیە کە تۆ سوودەکانی باوەڕ بە مەسیح وەک کەسێک، هاوبەشێک و دایک و باوکێک داوا بکەیت و بەم شێوەیە وەک تاکێک، ژن و مێردێک و خێزانێک بە مۆری پەسەندکردنی خودا بناسرێیتەوە (یۆحەننا 6:27).
