عوسنیئیل و عەخسا
کتێبی پیرۆز چەندین چیرۆکی خەڵکی وەک خۆمانمان پێدەدات. لەم چیرۆکانەوە وانەی بەنرخ فێردەبین کە دەتوانین لە ژیانماندا بەکاریان بهێنین. یەکێک لە چیرۆکەکان دەربارەی دوو کەسی سەڵتە، عوسنیئیل و عەخسا، چۆن یەکتریان ناسی و چۆن خودا بەکاری هێنان. چیرۆکەکەیان لە یەشوع ١٥:١٣-١٩ و دادوەران ١:١٢-١٥، ٣:٥-١١ دەخوێنینەوە. ئەوەی کە زیاتر لە جارێک پێمان دراوە، پێمان دەڵێت کە دەبێت سەرنجی زیاتری بدەین.
عوسنیئیل کێ بوو؟
عوسنیئیل کوڕی کیناز بوو، کە برایەکی بچووکی کالێب بوو (دادوەران ١:١٣).
کاتێک سیخوڕەکان لە هەڵسەنگاندنی خاکەکە گەڕانەوە، تەنها دوو کەس، یەشوع و کالێب، ڕاپۆرتێکی باشیان دا. دە سیخوڕەکەی تر ترساو بوون. کالێب بە خەڵکەکەی وت کە نەترسن، چونکە بە یارمەتی خودا بەسەر دوژمندا زاڵ دەبن (ژمارەکان ١٣:٣٠، ١٤:٨). بەڵام خەڵکەکە باوەڕیان بە یەشوع و کالێب نەکرد (ئایەتی ١٠). لە ئەنجامی بێباوەڕییان، خەڵکی سەروو ٢٠ ساڵ هەرگیز نەچوونە ناو خاکی بەڵێندراو، لەبری ئەوە لە چۆڵەوانیدا مردن. یەشوع و کالێب دوو حاڵەتی دەگمەن بوون.
نازانین ئایا کیناز، باوکی عوسنیئیل و برای بچووکی کالێب، لەو کاتەدا سەروو یان خوار ٢٠ ساڵ بوو، بەڵام دەبینین کە کالێب نموونەیەک بوو و کاریگەری لەسەر برازاکەی هەبوو لەو کاتەدا و لە ساڵانی دواتردا. یەکێک لە وانە گرنگەکان کە لێرەدا فێری دەبین ئەوەیە کە دەتوانین کاریگەریمان لەسەر خێزانە گەورەکەمان هەبێت. با ئەو کاریگەرییە بۆ شکۆمەندی خودا بێت!
عەخسا کێ بوو؟
عەخسا تاکە کچی کالێب بوو. ناوی بە واتای هەموومان باوکێکمان هەیە کە خۆشی دەوێین:
سەیرکەن، چ جۆرە خۆشەویستییەک باوک پێمان بەخشیوە (١ یۆحەننا ٣:١ KJV).
ئێمە خۆشەویست و بەنرخین! عەخسا بۆ کالێب بەنرخ بوو، و ئەو نیگەران بوو لەوەی کێ هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات.
لە خاکی بەڵێندراو
کالێب، کە تەمەنی ٤٠ ساڵ بوو کاتێک نێردرا بۆ سیخوڕیکردن بەسەر خاکەکەدا (یەشوع ١٤:٧)، پیاوێکی زۆر بەتەمەن بوو کاتێک گەیشتە خاکی بەڵێندراو. لەوێ سێ کوڕی عەناقی (یەشوع ١٥:١٤) تێکشکاند، کە زەبەلاح بوون (ژمارەکان ١٣:٣٣). سەرکەوتنەکەی سەرسوڕهێنەر بوو، و پێمان نیشان دەدات کە کالێب هێشتا لە تەمەنی پیریدا لە ڕووی ڕۆحییەوە بەهێز بوو. هەندێک جار ڕەنگە تەنها کاتێک گەنجین یان تەنها کاتێک پیر دەبین لە ڕووی ڕۆحییەوە بەهێز بین، بەڵام کالێب نموونەیەکە بۆمان لە کەسێک کە وەک گەنجێک و وەک کەسێکی بەتەمەن بەهێز بوو. دڵسۆزییەکەی بۆ خودا لە سەرانسەری ژیانیدا جێگیر بوو.
کاتێک دەگەینە دادوەران ١، دەبینین کالێب ئەرکێک دەدات. وتی هەرکەسێک شاری قریەت سێفەر داگیر بکات، عەخسا، کچی کالێب، وەکو ژنی خۆی وەردەگرێت. عوسنیئیل بە متمانەوە بە خودا، ئەرکەکەی گرتە ئەستۆ و شارەکەی داگیر کرد، و عەخسا بوو بە ژنی (دادوەران ١:١٢-١٣).
وانەی زیاتر لە کالێب، عوسنیئیل و عەخسا
١. دانایی خودایی کالێب.
بۆ کالێب گرنگ بوو کە کچەکەی هاوسەرگیری لەگەڵ کەسێک بکات کە متمانەی بە خودا هەبێت و خۆشی بوێت، و نەترسێت لە شەڕکردن بۆ ئەو شتانەی کە خودا دەیویست. خودا ئەو کەسە بوو کە وتی پێویستە خاکیان داگیر بکەن و دوژمنان دەربکەن. ئەمە گرنگە. ئێمە وەک باوەڕداران، دوژمنانمان هەیە کە شەڕیان لەگەڵ دەکەین: جەستە، جیهان و شەیتان. ئەفەسۆس ٦:١٠-١٩ باس لە شەڕەکە و چۆنیەتی ئەنجامدانی دەکات. ١ پەترۆس ٥:٨ زیاتر باس لە دوژمنەکەمان شەیتان دەکات، و ١ یۆحەننا ٢:١٥ فێرمان دەکات دەربارەی مەترسی خۆشویستنی جیهان. لە گەڕان بەدوای هاوسەرێکدا تەنها بەدوای باوەڕدارێکدا ناگەڕێین بەڵکو بەدوای کەسێکدا دەگەڕێین کە بە قووڵی پابەند بێت بە شوێنکەوتنی خودا. چەندین گەنجی تر لە ئیسرائیلدا هەبوون، بەڵام عوسنیئیل پابەندبوونی خۆی بە کردارەکانی نیشان دا.
٢. گوێڕایەڵی و باوەڕی عوسنیئیل.
عوسنیئیل نموونەی پیاوێکە کە نیگەران بوو لەوەی هاوسەرگیری لەگەڵ باوەڕدارێک بکات کە باوەڕەکەی بە جددی وەردەگرت. بۆچی ئەمە بۆ ئەو گرنگ بوو؟ عوسنیئیل دەیزانی خودا چی پێیان وتووە. لە دێوتێرۆنۆمی ٧:١-٤ خودا ڕێنمایی دابوو کە نابێت هاوسەرگیری لەگەڵ ئەوانەی لە خاکەکەدا بکەن – ئەوانەی کە سەر بە خودا نەبوون. ئەم ڕێنماییانە بۆ ئەوانە بوون کە هاوسەرگیرییان دەکرد و بۆ دایک و باوکان. ئەی ئێمە ئەمڕۆ؟ لە ٢ کۆرنسۆس ٦:١٤-١٧ پێمان دەوترێت کە نابێت بە شێوەیەکی نایەکسان لەگەڵ بێباوەڕاندا یەکبگرین. ئەمە بۆ هاوسەرگیری و پەیوەندییەکانی تر بەکاردێت. ئایەتی ١٧ پێمان دەڵێت
٣. داواکاری عەخسا بۆ بەرەکەت.
هەرچەندە عەخسا لەلایەن باوکییەوە بە عوسنیئیل درا بۆ هاوسەرگیری، بەڵام هێشتا داوای بەرەکەتێکی کرد. عەخسا ئارەزووی بەرەکەتی خودای دەکرد لەم پەیوەندییە نوێیەدا؛ ئەو زەوی و ئاوی دەویست – کانییە سەرەوە و خوارەوەکان (دادوەران ١:١٣-١٥). زەوییەکە بیرمان دەخاتەوە لەوەی کە دەمانەوێت چێژ لە بەرەکەتە ڕۆحییەکان وەربگرین، ئەو شتانەی کە خودا بەڵێنی پێداوین (ئەفەسۆس ١ بخوێنەرەوە). ئاو نوێنەرایەتی ووشەی خودا دەکات (ئەفەسۆس ٥:٢٦). عەخسا پەیوەندییەکی گەورەی لەگەڵ باوکی هەبوو. نەک تەنها خۆشی دەویست، وەک پێشتر باسمان کرد، بەڵکو ئەو ئاسوودە بوو لە پێشنیارکردنی ئەوەی کە عوسنیئیل داوای زەوی لێ بکات، و ئەو ئامادە بوو بڕوات و خۆی داوا بکات. هەندێک جار ئێمە وازی لێدەهێڵین بۆ دایک و باوکمان کە پرسیارمان لێ بکەن. عەخسا نموونەیەکی باشە بۆ کەسێک کە نەیدەترسا قسە لەگەڵ باوکی بکات یان پرسیاری لێ بکات. ئەمە بیرمان دەخاتەوە لەوەی کە ووشەی خودا دەڵێت:
ئێوە ناتانەوێت، چونکە داوا ناکەن. داوا دەکەن، و وەرناگرن، چونکە بە هەڵە داوا دەکەن، بۆ ئەوەی لەسەر ئارەزووەکانتان بەکاری بهێنن (یاقوب ٤:٢-٣).
گرنگە کە داوا بکەین، و بە نیەتێکی دروست داوا بکەین.
٤. قریەت سێفەر.
ئەرکی عوسنیئیل ئەوە بوو کە قریەت سێفەر داگیر بکات، کە بە واتای
٥. عوسنیئیل وەک دادوەرێک.
دوای ئەوەی عوسنیئیل و عەخسا هاوسەرگیرییان کرد، ئەو بوو بە یەکەم دادوەر لە ئیسرائیل (دادوەران ٣:٩-١٠). نەوەکانی ئیسرائیل هاوسەرگیرییان لەگەڵ بێباوەڕاندا کردبوو و کەوتبوونە بتپەرستییەوە. خودا ڕێگەی دابوو کە پاشای میزۆپۆتامیا ستەمیان لێ بکات تاوەکو هاواریان بۆ ئەو کرد. پاشان، ئەو عوسنیئیلی بەکار هێنا بۆ ڕزگارکردنی گەلەکەی لە ستەمەکانیان.
میزۆپۆتامیا ئەو شوێنە بوو کە خودا یەکەم جار ئیبراهیمی، باوکی ئیسرائیلییەکانی، بانگ کردبوو بۆ ئەوەی جێی بهێڵێت. ئێستا ئەوان خزمەتی هەمان ئەو نەتەوەیەیان دەکرد کە ئیبراهیم لێی ڕزگار کرابوو. خودا ئەم ستەمەی هێنایە ناو ژیانیان بۆ ئەوەی سزایان بدات، چونکە خۆشی دەویستن و دەیویست بگەڕێنەوە بۆ لای خۆی. ئەو هەمان شت لەگەڵ ئێمەش دەکات (عیبرانییەکان ١٢:٥-١١).
خودا عوسنیئیلی
٦. کوڕەکەیان حەساث.
خاڵێکی خەمناک لە چیرۆکی عوسنیئیل و عەخسادا هەیە. کوڕێکیان هەبوو بە ناوی حەساث (١ ساڵنامە ٤:١٣)، بە واتای
ئەرکی کۆتایی
باوەڕ و بڕیارەکانی کالێب زۆر جیاواز بوون لە خەڵکەکە بە گشتی. عوسنیئیل و عەخسا جیاواز بوون لە دەوروبەریان، چونکە بنەماکانی خودا بۆیان گرنگ بوون و توانییان پێکەوە خزمەتی خودا بکەن. تۆ، وەک تاکێک، دەبێت بڕیار بدەیت دەربارەی ڕۆیشتنت لەگەڵ خودا. کاتێک بیر لەم چیرۆکە دەکەیتەوە، چ وانەیەک دەتوانیت لە ژیانتدا بەکاری بهێنیت؟ پەیوەندیت لەگەڵ خودا چەند گرنگە؟ ئایا ئامادەیت بە دڵێکی تەواوەوە خزمەتی بکەیت؟
