«ئێوە بە شتی فانی وەک زیو و زێڕ کڕانەوە نەکرانەوە.... بەڵکو بە خوێنی گرانبەهای مەسیح، وەک بەرخێک بێ عەیب و بێ پەڵە... وەک کۆرپەی تازە لەدایکبوو، ئارەزووی شیری پاکی وشە بکەن، بۆ ئەوەی بەهۆیەوە گەشە بکەن.»—1 پیتڕۆس 1:18 بۆ 2:11.
فێرکارییە جیاوازەکانی پۆڵس و پیتڕۆس
جیاوازییەکی بەرچاو هەیە لە نێوان نووسینەکانی پۆڵس و پیتڕۆسدا، هەرچەندە هەردووکیان لە لایەن هەمان ڕۆحەوە ئاماژەیان پێکراوە. پۆڵس بە گشتی سەیری پیرۆزەکان دەکات وەک ئێستا لە مەسیحدا، و لە ئەفەسۆسدا وەک پێشتر لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیحدا دانیشتوون—"کە تێیدا میراتمان بەدەست هێناوە." بەڵام پیتڕۆس، لە نامەکانیدا، سەیری پیرۆزەکان دەکات لێرە لە تاقیکردنەوەی جۆراوجۆردا، بەرەو میراتی ئاسمانییان دەڕۆن—"میراتێکی نەفانی، بێ گڵاو و کە سیس نابێتەوە، لە ئاسماندا پارێزراوە،" هتد. پۆڵس زۆرجار سەیری ئێمە دەکات وەک "دروستکراوێکی نوێ،" یەکێک لەگەڵ مەسیح، و تەواو لەو کە سەرۆکی هەموو سەرۆکایەتی و دەسەڵاتێکە، و بەم ڕیزبەندییە نوێیەی ڕاستی جیاوازییەکی فراوان لە نێوان جوولەکایەتی و مەسیحییەتدا نیشان دەدات. پیتڕۆس بۆ مەسیحییەکان دەنووسێت کە بە سروشت جوولەکە بوون، و لەبەر مەسیح تووشی چەوساندنەوە بوون، و ڕوو لە بیرۆکە و کتێبی پیرۆزی جوولەکە دەکات بۆ فێرکردنیان لە ڕاستیی مەسیحی.
بۆ نموونە، ئەو ناویان دەنێت "هەڵبژێردراو،" بەڵام ئێستا وەک نەتەوەیەکی هەڵبژێردراو نا، بەڵکو "نامۆ بڵاوکراوەکان." ئەویش، وەک بینیمان، باس لە میراتێک دەکات؛ نەک خاکێکی بەڵێندراوی زەمینی، بەڵکو میراتێک کە لە ئاسماندا بۆیان پارێزراوە. ئەگەر باس لە بەرخێک بکات بێ عەیب و بێ پەڵە، ئەو سەیری بەرخی بەیانیان و ئێوارانی دووبارەبوونەوەی ڕۆژانەی ئیسرائیل ناکات، بەڵکو بەرخی خودا؛ و ئەگەر بە ئیسرائیل بەڵێنی "شانشینێکی کاهینان"ی ڕیزبەندییەکی زەمینی درابێت، ئەوان ئێستا کاهینایەتییەکی پیرۆزن، بۆ پێشکەشکردنی قوربانییە ڕۆحییەکان، کە لە لایەن خوداوە قبوڵکراون بەهۆی عیسای مەسیحەوە. ئەوان دەبوو کاتی نیشتەجێبوونیان لێرە بە ترسەوە بەسەر ببەن، ئەمە ڕاستە؛ بەڵام نەک ترسی کۆیلایەتیی دووری کە ئیسرائیل لە سینا دەیزانی، بەڵکو بۆ ترس چونکە ئەوان بە تێچوویەکی گرانبەها وەک خوێنی گرانبەهای مەسیح کڕانەوە کرابوون. بەڵام هەر جیاوازییەک لە هێڵەکانی فێرکردنی ئەم دوو نێردراوەدا هەبێت، ئێمە پێویستمان بە هەردووکیانە. باشە کە خۆشی و ئازادیی یەکێکیان بزانین، کە پێگەی ئێستا و بەرەکەتەکانمان لە مەسیحی هەستاوە و بەرزبووەوە نیشان دەدات؛ و بە هەمان شێوە گرنگ و ئاسوودەبەخشە کە سەرچاوە ئێستاییەکان بزانین بۆ تاقیکردنەوە جۆراوجۆرەکانی ڕێگا لە نیعمەتی جۆراوجۆری خودادا.
سەبارەت بە بنەما گەورەکان، چ لە سروشت و ڕێگاکانی خودا بێت، یان لە باری ڕەوشتی مرۆڤ، هەردووکیان بە شێوازی جیاوازی خۆیان، لە جیاوازیی کارکردنی هەمان ڕۆحدا، هەمان شت دەڵێن. ئەگەر یەکێکیان هەموو بەرەکەتەکانمان دەداتە پاڵ نیعمەتی خودا لە مەسیحدا، ئەوی تر هەموو شتێک لە خوداوە دەست پێدەکات، و لە خوێنی بەرخدا بۆمان دڵنیا کراوە؛ و ئەگەر یەکێکیان بڵێت هیچ جەستەیەک لە بوونی ئەودا شانازی ناکات، ئەوی تر ڕاگەیاندنی پێغەمبەرایەتی دووبارە دەکاتەوە، کە "هەموو جەستەیەک وەک گیا وایە، و هەموو شکۆمەندیی مرۆڤ وەک گوڵی گیا وایە،" و ئەوەی کە دەمێنێتەوە وشەی یەزدانە.
باوەڕ و هیوا بە خودا لە ڕێگەی مەسیحەوە
ئەوە ئەو وشەیەیە کە بە ڕوونی نیعمەت و تەواوێتیی خودا لە مەسیحدا ئاشکرا دەکات. بۆیە پیتڕۆس سەیری پیرۆزەکان دەکات وەک ئەوانەی کە باوەڕ و هیوایان بە خودایە. ئەمە زۆر پیرۆزە، و زۆر سەرسوڕهێنەریشە، کە ئێمە خودا خۆی بناسین، کە لە دژی ئەومان زۆر گوناه کردبوو، و لەبەردەمیدا زۆر تاوانبار بووین، ئێستا ببێتە متمانە و هیوامان. ڕاستییەکە ئەوەیە کە دیاریی خودا بۆ کوڕە خۆشەویستەکەی خۆشەویستیی ئەوی بۆ ئێمە دەرخستووە؛ بەرخی بێ عەیب بە خوێنی خۆی ئێمەی کڕیوەتەوە، و خودا تەواوێتیی ئەو کارەی نیشان داوە بە زیندووکردنەوەی لە مردووان؛ بۆیە بەهۆی ئەوەوە ئێمە باوەڕ بە خودا دەهێنین—باوەڕ و هیوامان بە خودایە.
تێبینی بکەن کە بەهۆی مەسیحەوەیە کە ئێمە باوەڕ بە خودا دەهێنین. ئەمە چەند سادەیە خودا کوڕەکەی خۆی نارد، و نیشانمان دەدات کە ئەو چییە بۆ ئێمە لەسەر خاچ. لەوێدا ئەو خۆشەویستییە تەواوەکەی خۆی بۆ دڵەکانمان دەردەبڕێت، و بە ڕۆحی پیرۆۆز قووڵایی و پڕیی بێ وەسفی دەهێنێتە ماڵەوە، بەم شێوەیە متمانەمان بانگهێشت دەکات و دڵنیا دەکات.
خودا خۆشەویستیی خۆی بۆ ئێمە دەردەخات، لەوەی کە کاتێک ئێمە هێشتا گوناهبار بووین مەسیح لە پێناوماندا مرد. (ڕۆما 5:8)
کەواتە، سەیر نییە کە بانگهێشت کراوین بۆ بینینی بەرخەکە—بۆ سەیرکردنی بە باوەڕ لەو کاتەی کە بەرز کراوەتەوە؛ چونکە لەوێدا تامی ئەوە دەکەین کە خودا بەخشندەیە، ڕادەکێشرێینە ناو بوونی ئەوەوە، و بە متمانەوە نزیک دەبینەوە؛ چونکە دڵنیاین کە مەسیح لە پێناوی خراپترین گوناهباراندا مرد، و خوێنی ئەو هەموو گوناهێک پاک دەکاتەوە.
بە فێربوونی خۆشەویستیی خودا لە کاری کەفارەتی کوڕە خۆشەویستەکەیدا، باوەڕ و هیوامان بە خودایە. متمانەمان بە خۆمان نییە، و نە بە بارودۆخەکان، بەڵکو بە خودایە؛ چونکە نەک تەنها ئەو مافمان پێدەدات کە بە خوێنی کوڕەکەی بۆ هەمیشە لە بوونی ئەودا بوەستین، بەڵکو ئەو ئەوی کردووە، کە لە مردووان زیندووی کردووەتەوە و شکۆمەندی پێبەخشیوە، بۆ ئەوەی بۆ ئێمە ببێتە حیکمەت، ڕاستودروستی، پیرۆزکردن، و کڕینەوە. کەواتە، ئێمە لە خودادا ئارام دەگرین، ئاشتییەکی تەواومان لە بوونی ئەودا هەیە، پشت بە خۆشەویستیی ئەو، دڵسۆزیی ئەو، و هێزی ئەو بۆ ئێمە لە مەسیحدا دەبەستین.
ئەگەر ڕۆحێک دوودڵ بێت و بڵێت، لە کاتێکدا سەیری بەرخی خودا دەکات، ئایا ئەو ڕزگارییە بۆ منە؟ وەڵامی خودایی ئەوەیە، ئەو "لە کۆتایی ئەم کاتانەدا بۆ ئێوە دەرکەوت کە بەهۆی ئەوەوە باوەڕ بە خودا دەهێنن." ئەم وشەیە چ دڵنیاییەکی ڕوون و دڵنیاییەکی گرانبەها بە دڵ دەدات—"بۆ ئێوە کە بەهۆی ئەوەوە باوەڕ بە خودا دەهێنن." و بۆچی؟ چونکە ئەو خودای شکۆمەند کرد و ڕاستودروستیی خودایی دامەزراند بە لابردنی گوناهی ئێمە بە قوربانیی خۆی، بۆیە ئێستا دەتوانێت ئەوانەی کە بەهۆی ئەوەوە دێنە لای خودا بە تەواوی ڕزگار بکات. زۆر پیرۆزە بۆ ڕۆح کە بەم شێوەیە بە ئاشتی لە بوونی خودادا جێگیر بێت، بە ناسینی خودا لە مەسیحدا.
خودا بوو کە کوڕەکەی خۆی بە قوربانی دا بۆ گوناه؛ خودا بوو کە گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد؛ خودا ڕایدەگەیەنێت کە ئەو کڕینەوەی هەمیشەیی بۆ ئێمە بەدەست هێناوە؛ و خودا ویستی خۆی ڕاگەیاندووە، کە هەموو ئەوانەی کوڕەکە دەبینن و باوەڕی پێدەهێنن ژیانی هەمیشەییان دەبێت، و لە ڕۆژی دواییدا زیندوو دەکرێنەوە. کەواتە، چۆن دەکرێت بە شێوەیەکی تر بێت، لە کاتێکدا سەیری عیسا دەکەین، جگە لەوەی کە باوەڕ و هیوامان بە خودا بێت؟ کاری کڕینەوەی پێشتر ئەنجامدراو و وشەی بێ هەڵەی خودا تەواوترین دڵنیایی دەدەن. مەسیحی زیندووبووەوە و بەرزکراوەتەوە بەهای خودا بۆ ئەو کارە دەسەلمێنێت، و ئەو دڵسۆز دەبێت بۆ وشەی خۆی. ئەو ناتوانێت خۆی نکۆڵی لێبکات. ئەوە ئەوە نییە کە ئێمە چین، بەڵکو ئەوەیە کە خودا چییە؛ ئەوە ئەوە نییە کە ئێمە چی هەست دەکەین، بەڵکو ئەوەیە کە خودا چی دەڵێت؛ ئەوە بۆچوونی مرۆڤ نییە، بەڵکو وشەی خودایە، و ئەو وشەیە ئەو بەهۆی مزگێنییەوە بۆمان ڕادەگەیەنێت. بەم شێوەیە، ڕۆح، بە باوەڕ بە یەزدان عیسا، ئاشتی و ئارامی لە بوونی خودادا هەیە؛ باوەڕ و هیوای بە خودایە.
کڕینەوە و لەدایکبوونەوەی نوێ
دوو شت پێویستن بۆ ئەوەی گوناهبارێک لە بوونی خودادا دڵخۆش بێت، و هەردووکیان لێرەدا دەردەکەون—کڕینەوە، و لەدایکبوونەوەی نوێ. هیچ کەسێک ناتوانێت لە شکۆمەندیی ئاسمانیدا بێت کە گوناهەکانی بە ڕاستودروستی و دادپەروەرانە لانەبرابن؛ یان ئەو چێژ لە بوونی خودا و بەرخەکە وەربگرێت، مەگەر سروشتێکی هەبێت کە توانای ئەوەی هەبێت.
کڕینەوە
پێشتر سەیری کڕینەوەمان کردووە. لێرەدا بیرمان دەهێنرێتەوە کە ئێمە بە شتی فانی وەک زیو و زێڕ کڕانەوە نەکرانەوە.... بەڵکو بە خوێنی گرانبەهای مەسیح، وەک بەرخێک بێ عەیب و بێ پەڵە. شکۆمەندیی کەسەکە کاریگەری بە کارەکە دەدات. لە خوێنی مەسیحدا، تەواوێتیی خۆشەویستیی خودایی دەبینین؛ و خودا، بە زیندووکردنەوەی مەسیح لە مردووان و پێدانی شکۆمەندی پێی، نیشان دەدات کە کاری کڕینەوە بە تەواوی ئەنجام دراوە.
لەدایکبوونەوەی نوێ
لەدایکبوونەوەی نوێ شتێکی ترە—کاری خودا لە ئێمەدا. ڕۆح ئەمە بە وشە ئەنجام دەدات. یاقوب دەڵێت،
بە ویستی خۆی ئێمەی لەدایک کرد بە وشەی ڕاستی (یاقوب 1:18)
و لێرەدا ئەوە: لەدایکبوونەوەی نوێ، نەک لە تۆوی فانی، بەڵکو لە تۆوی نەفانی، بە وشەی خودا، کە زیندووە و بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. (1 پیتڕۆس 1:23)
و لە انجیلی یۆحەننادا هەیە، ئەگەر مرۆڤێک لە ئاو [وشە] و لە ڕۆح لەدایک نەبێت، ناتوانێت بچێتە ناو شانشینی خوداوە. (یۆحەننا 3:5)
و کاتێک نیکۆدیمۆس دەپرسێت، چۆن دەکرێت ئەم شتانە ڕووبدەن؟ (یۆحەننا 3:9)
یەزدان ئاڕاستەی مردنەکەی لەسەر خاچ دەکات، نیشانی دەدات کە ژیان تەنها بە باوەڕ بەو کە بەرز کراوەتەوە بەدەست دێت. لێرەدا مردنی مەسیح، ڕۆح، و وشە دەبینیت، هەموویان لە کاری لەدایکبوونەوەی نوێدا کار دەکەن.
بەم شێوەیە، ئەوانەی کە لەدایکبوونەوەی نوێیان بەسەردا هاتووە، باوەڕیان بە عیسای بەرزکراوەتەوە لەسەر خاچ هێناوە، و بەهۆی ئەوەوە "ژیانی هەمیشەییان" هەیە. بۆیە، لە یەکەم نامەی یۆحەننادا پێمان دەوترێت کە
هەرکەسێک باوەڕی بەوە بێت کە عیسا مەسیحە لە خوداوە لەدایک بووە. (1 یۆحەننا 5:1)
کەواتە، هیچ کەسێک لە خوداوە لەدایک نەبووە، کە یەزدان عیسای وەک ڕزگارکەری خۆی وەرنەگرتبێت؛ و ئەمە بە وشەی خودا و ڕۆح ڕەنگ دەداتەوە. بەم شێوەیە، بە ڕۆح، گوێڕایەڵی ڕاستی دەکات. کاریگەرییەکان لە خۆشەویستی بۆ برایان دەبینرێن، و بەشی دووەم بە شێوەیەکی زۆر سەرنجڕاکێش دەست پێدەکات. بۆ ئەم کەسانەی کە گوێڕایەڵی ڕاستییان کردبوو و لەدایکبوونەوەی نوێیان بەسەردا هاتبوو، ئەو دەنووسێت کە دەبێت هەموو کینە، فێڵ، دووڕوویی، حەسودی، و قسەی خراپ فڕێ بدەن. چی! ئایا دەکرێت مەسیحییە ڕاستەقینەکان ئەم شتانەیان هەبێت؟ بە دڵنیاییەوە، ئەگەر نا، پێیان نەدەوترا کە فڕێیان بدەن.
چونکە لەدایکبوونەوەی نوێ گۆڕانکارییەک نییە لە سروشتی خراپی کۆندا بەڵکو شتێکی زیادەیە —"دروستکراوێکی نوێ." بۆیە یەزدانمان گوتی،
ئەوەی لە جەستە لەدایک دەبێت جەستەیە، و ئەوەی لە ڕۆح لەدایک دەبێت ڕۆحە. (یۆحەننا 3:6)
لێرەدا دوو سروشت هەن. کینە، فێڵ، هتد، کردارەکانی سروشتی کۆنن، و دەبێت فڕێ بدرێن. زۆر بچووککەرەوەیە کە هەست بکەین هێشتا شتی وامان هەیە، بەڵام زۆر ڕاستە؛ و بۆ گەشەکردن (تێبینی بکە، نەک ئاسایش، بەڵکو پێشکەوتنی مەسیحی، گەشەکردن لە نیعمەتدا)، ئەم ئارەزوو و کارە خراپانە دەبێت فڕێ بدرێن، و بەردەوام وشەی خودا بخورێت.
ئەگەر کینە، فێڵ، هتد، فڕێ نەدرێن، ڕۆح خەمبار دەبێت، و کەمێک یان هیچ ئارەزوویەک بۆ ڕاستی نابێت. بە ڕێگەنەدان بە خراپە، و خواردنەوەی وشە، وەک منداڵێکی تازە لەدایکبوو شیر دەخواتەوە، گەشەکردن دەبێت. و هەروەک چۆن وشەی خودا هەمیشە دڵ بەرەو مەسیح دەبات، چونکە شایەتی بۆ مەسیح دەدات، بە هەمان شێوە ڕۆح کە بەم شێوەیە خۆراک دەخوات دەهێنرێتە ناو پەیوەندییەکی بەردەوام لەگەڵ مەسیحدا. بۆیە وشەکانی دواتر،
کە دێنە لای، وەک بەردێکی زیندوو، کە بەڕاستی لە لایەن مرۆڤەکانەوە ڕەتکرایەوە، بەڵام لە لایەن خوداوە هەڵبژێردراو، و گرانبەها. (1 پیتڕۆس 2:4)
ڕەنگە مەحاڵ بێت کە گرنگیی ئەم ڕاستییە لە ڕۆژگاری ئەمڕۆی بێسەروبەری و بێباکیدا زۆر بەرز نرخێنرێت.
کەواتە ئەگەر گەشەکردن، پێشکەوتنی ڕۆحی، لە ڕۆحێکدا هەبێت کە تامی ئەوەی کردووە کە یەزدان بەخشندەیە، دەبێت ئارەزووەکانی جەستە فڕێ بدرێن، شیری پاکی وشە بخورێتەوە، و پەیوەندیی کەسی لەگەڵ خودی یەزداندا هەبێت. با بە جدی بیر لەم سێ شتە بکەینەوە.
هەموو مەسیحییەک کاهینە
**بەڵام زیاتر. هەموو مەسیحییەک کاهینە. لە ئایەتی دواتردا دەخوێنینەوە،
ئێوەش، وەک بەردی زیندوو، خانەیەکی ڕۆحی، کاهینایەتییەکی پیرۆز دروست دەکرێن. (1 پیتڕۆس 2:5)
کاری سەرەوەی ژیان و وزەی ڕۆحی لە پێشکەشکردنی قوربانییە ڕۆحییەکاندا دەبێت، کە لە لایەن خوداوە قبوڵکراون بەهۆی عیسای مەسیحەوە! کاری دەرەوەی مەسیحییەکە لە ئایەتی نۆیەمدا دەدۆزینەوە، کە دەربڕینی مەسیحە، ژیانی مەسیحە کە ستایشەکانی ئەوەی کە ئێمەی لە تاریکییەوە بانگ کردووە بۆ ڕووناکیی سەرسوڕهێنەری خۆی نیشان دەدات.**
نامۆ و ڕێبوار
**ئەنجامی هەموو ئەم زانیارییە دەربارەی مەسیح هاوبەشییەکی وایە لەگەڵی، کە وا دەکات هەست بە نامۆیی بکەین لێرە کە ئەو ئارامی نەبوو؛ نامۆیەک کە ئەو لێرە بوو، و هێشتاش، ڕەتکراوەتەوە؛ کە ئەو دەیگوت،
ڕێوی کون و باڵندەی ئاسمان هێلانەیان هەیە، بەڵام کوڕی مرۆڤ شوێنی نییە سەری لێ دابنێت. (مەتتا 8:20)
ئەو بە ناچاری ڕێبوارێکیشە، چونکە بەرەو ماڵەوە دەڕوات. ئەو خەریکی بەدەستهێنانی خۆشەویستترین ئامانجی دڵە. ناسینی مەسیح بە ناچاری وا دەکات کە ئارەزووی بینین و لەگەڵ ئەودا بوون بکات.**
ئەوە گەنجینەیەکە کە لە خۆشەویستیی ئەودا دۆزیومەتەوە، کە منی کردووە بە ڕێبوارێک لە خوارەوە."
با بزانین چییە، نەک تەنها دڵخۆش بین بە خۆشییەکی بێ وەسف و پڕ لە شکۆمەندی لەو کە نەمابینین خۆشمان دەوێت، بەڵکو بە سەیرکردنی ئەو، مانەوە لەو، پەیوەندیی کەسی لەگەڵی، ڕۆحەکانمان بە سوپاسگوزارییەوە پەرستش بکەن، بە دڵسۆزییەوە خزمەت بکەن و خودا ڕێز لێبگرن، و شوێنی ڕاستەقینەی خۆمان وەک نەک لە جیهان، بەڵکو نامۆ و ڕێبوار، کە ناتوانین بە تەواوی ڕازی بین تاوەکو لەگەڵ ئەودا و وەک ئەو لە شکۆمەندیدا نەبین.
