سمیرنا: کڵێسای ئازارچەشتوو کە دەوڵەمەند بوو بە باوەڕ

نووسینی: ئێرنی براون

بینین ٢:٨-١١

سمیرنا

سمیرنا نزیکەی ٤٠ میل لە باکووری ئەفەسۆسەوە دوور بوو. ناوی سمیرنا هەمان ڕەگی وشەی موور (مور)ی هەیە، کە بەهاراتێکە بۆ حەنوتکردنی تەرمی مردووان بەکاردێت، و هێمای ئازار، مردن، ناشتن، و لە کۆتاییدا، هەستانەوەیە. بێگومان لەبەر ئەم هۆکارەیە کە لە لیستی پێکهاتەکانی ڕۆنی دەستنیشانکردنی پیرۆزدا لە دەرچوون ٣٠دا هاتووە. بۆنەکەی لە ڕێگەی وردکردنی گژوگیاکەوە بەدەست دێت. بە ڕوونی هێمای ئازارەکانی مەسیحە، و بۆنخۆشییەکەی بۆ خودا. مەسیحییە ئازارچەشتووەکانی سمیرنا خۆیان بۆنێکی خۆش بوون بۆ گەورە عیسا.

بە درێژایی مێژووی کڵێسا، کاتەکانی خۆشگوزەرانی ماددی و کۆمەڵایەتی بە هەژاری ڕۆحییەوە هاوڕا بوون، بەڵام کاتەکانی هەژاری و ناخۆشی دەوڵەمەندی ڕۆحی دروست دەکەن. گەورە ڕێگەی دا چەوساندنەوە بێتە سەر سمیرنا بۆ پاککردنەوە و پاڵاوتنیان.

نامەکە پڕە لە ئاماژە بۆ ئازار و چەمکە پەیوەندیدارەکان. ئازارەکان پاک دەکەنەوە. ئازارەکان باوەڕ، ئازایەتی و دڵسۆزی بەهێز دەکەن. ئازارەکان هەمیشە پێش شکۆمەندی ڕاستەقینە دێن (١ پەترۆس ١:١١). ئەم نامەیە کورتترین نامەیە لە حەوت نامەکە، و وەک ئەوانی تر، لە کۆتایی سەدەی یەکەمی زایینیدا نووسراوە. لەم کاتەدا، شاری ئۆرشەلیم بە تەواوی وێران کرابوو، و نەتەوەی ئیسرائیل، وەک قەوارەیەک، نەما بوو. جوولەکەکان بە هەموو جیهاندا بڵاو ببوونەوە. بە پێشبینی، بارودۆخی قۆناغی مێژووی کڵێسا لە ساڵانی چەوساندنەوەدا کە نزیکەی دوو سەدە دوای کۆتایی هاتنی قۆناغی نێردراوان بەردەوام بوو، وەسف دەکات. ئەم چەوساندنەوانە کاری پاککردنەوە و پاڵاوتنی خۆیان لە سمیرنا ئەنجام دا.

پەیامەکە بۆ دڵنەوایی و هاندانە بۆ مەسیحییە ئازارچەشتووەکان لە هەموو کاتێکدا.

ئایەتی ٨

و بۆ فریشتەی کڵێسای سمیرنا بنووسە؛ ئەم شتانە یەکەم و کۆتایی دەفەرموێت، ئەوەی مرد و زیندووە;

کتێبی بینین هەموو ئەو ڕشتانەی کە لە ڕێگەی کتێبی پیرۆزەوە دەدۆزرێنەوە، دەگەیەنێتە لووتکەیەکی گونجاو. تێیدا، گەورە عیسا بەردەوام ئاماژەی پێدەکرێت وەک یەکەم و کۆتایی، ئەلفا و ئۆمێگا، یان سەرەتا و کۆتایی. وەک یەکەم و کۆتایی، ئەو کۆی گشتی و ناوەڕۆکی هەموو ئەوەیە کە خودا هەیە، دەربڕینی کەسیی خودی بوونی خودا. وەک ئەلفا و ئۆمێگا، یەکەم و کۆتایی پیتەکانی ئەلفوبێی یۆنانی، ئەو زمانەی کە پەیمانی نوێی پێ نووسراوە، ئەو کۆی گشتی و ناوەڕۆکی هەموو ئەوەیە کە خودا هەیەتی بۆ وتن؛ دەربڕینی کەسیی بیرەکانی خودا. وەک سەرەتا و کۆتایی، ئەو کۆی گشتی و ناوەڕۆکی هەموو ئەوەیە کە خودا کردوویەتی، دەیکات و هەمیشە دەیکات.

بەم شێوەیە، دەستەواژەی یەکەم و کۆتایی ئاماژە بە هەتاهەتایی بوونی دەکات. ئەو بەم شێوەیە خۆی بەم پیرۆزانە نیشان دەدات چونکە وادیار بوو کە کۆمەڵەکە (لە ژێر چەوساندنەوەدا) بەرەو کاڵبوونەوە یان مردن دەچوو.

وانەی فێربوون ئەوەیە کە ئەوەی کە لە بوونیدا هەتاهەتاییە، خۆی بە هەتاهەتایی هی خۆی، جەستەی خۆی، کڵێساکەی خۆی دەپارێزێت. چ دڵنەوایی و هاندانێکی گەورەیە لە ڕۆژانی چەوساندنەوەی تونددا. هەتاهەتایی بوونی ئەو ناتوانێت بکەوێتە ژێر کاریگەری مردنەوە. بە بوون بە مرۆڤ، ئەو چووە ناو بارودۆخێکەوە کە تێیدا مردنی بۆ مومکین بوو (عیبرانییەکان ٢:٩، ١٤). وەک مرۆڤ، ئەو هەستی بە خەڵکەکەی لەسەر زەوی کرد و هاوسۆزییان بوو لە تاقیکردنەوە زۆرەکانیاندا (عیبرانییەکان ٤:١٥). پاشان ئەو باڵادەستی کەسیی خۆی بەسەر مردندا نیشان دا بەو شێوەیەی کە تێیدا تێپەڕی و بەسەر هێزەکەیدا زاڵ بوو. بۆیە ئەو دەتوانێت ئەوانە بپارێزێت کە دڵسۆزن بۆی، تەنانەت ئەگەر ئەوان لە ڕۆژگاری خۆیاندا ناچار بن مردن بچێژن بۆ شایەتی و بۆ ئەو.

‘ئەوەی مرد و زیندووە’ واتە ژیا، دوای مردن.

لە بەشی ١:١٨دا گەورە دەفەرموێت، "من ئەوەم کە دەژیم، و مردووم؛ و، سەیری بکەن، من بۆ هەتاهەتایە زیندووم."

هەموو پیاوانی تر چوونە ناو مردنەوە چونکە ملکەچی بوون. ئەو چووە ناو مردنەوە بۆ ئەوەی بەسەریدا زاڵ بێت، و بە هەستانەوەیەکی شکۆمەندەوە لێی بێتە دەرەوە.

وێنەی مردن، و پاشان ژیانەوە، دوای مردن، لە سمیرنا ناسراو دەبوو. لە ٦٠٠ پ.ز شارەکە داگیر کرا، وێران کرا و دواتر ئاوەدان کرایەوە (بەم شێوەیە لە مێژووی خۆیدا وێنەی مردن و هەستانەوە بوو).

ئایەتی ٩

من کارەکانت دەزانم، و ناخۆشی، و هەژاری، (بەڵام تۆ دەوڵەمەندی) و من کفرکردنی ئەوانە دەزانم کە دەڵێن جوولەکەن، و نین، بەڵکو کەنیشتی شەیتانن.

کڵێسای سمیرنا زۆر ڕێزی لێگیراوە لەلایەن گەورەوە. هیچ سەرزەنشتێک نییە. هیچ هەڵەیەک یان هۆکارێک بۆ گلەیی لێیان نەدۆزرایەوە، تەنها هۆکار بۆ هاندانێکی ڕاستەقینە.

مەسیحییەکانی سمیرنا لە هەژاریدا بوون سەبارەت بە شتە زەمینییەکانیان و پێگەی کۆمەڵایەتییان، بەڵام دەوڵەمەند بوون لە شتەکانی خودا. ئەمە هەڵسەنگاندنی گەورەیە بۆ دەوڵەمەندی لێرە ("تۆ دەوڵەمەندی"), بە پێچەوانەی لاودیکییەکان، کە خۆیان بە دەوڵەمەند دەزانی (٣:١٧).

گەورە عیسا ئەم مەسیحییە دڵسۆزانە بەراورد دەکات بەو کافرانەی کە بە وردتر دەتوانرێت بە شێوەیەکی ئەخلاقی 'کەنیشتی شەیتان' ناوببرێن، چونکە، جا ئەوان زانیبێتیان یان نا، کاری شەیتانیان دەکرد.

لە سمیرنا، پێویست بوو ئاگاداری ئەوانە بکرێتەوە کە بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە "جوولەکەن و نین". زاراوەکە بە شێوەیەکی هێمایی بەکارهاتووە. لە سمیرنا کەسانێک هەبوون کە جەختیان لەوە دەکردەوە کە ئەوان جوولەکەی ڕاستەقینەن، لە ئاستێکی ئایینی بەرزترن لەوانی تر، و شایستەی بەرەکەتێکی تایبەتن. بەڵام خودی گەورە، کە ئەوانی بە تەواوی دەناسی، دەربارەیان دەڵێت کە ئەوان جوولەکە نین! ئەوان تاوانبار بوون بە چینایەتی، بەرزکردنەوەی خۆیان بۆ چینێکی باڵاتر. بەڵام، ناتوانرێت مەسیح و خۆت لە هەمان کاتدا بەرز بکرێتەوە. جوولەکەیەک لە ناخەوە (ڕۆما ٢:٢٨،٢٩) کەسێکە کە دڵی لەگەڵ بیرۆکەی خودادا هاوئاهەنگە. جوولەکەیەک لە دەرەوە کەسێکە کە چێژ لە شتە دەرەکی، ماددی و جەستەییەکان وەردەگرێت، وەک کاتدراڵەکان، کڵێسا گەورەکان، نووسینگەکان بە ناونیشانی سەرنجڕاکێش و هتد. ڕێگریکردن و دژە ژوولەکایەتی ئەو جۆرە، بەشداریکردنە لە ئازارەکانی مەسیحدا.

ئایەتی ١٠

لە هیچ یەکێک لەو شتانە مەترسن کە ئازاریان دەچێژن: سەیری بکەن، شەیتان هەندێکتان دەخاتە زیندانەوە، بۆ ئەوەی تاقیتان بکرێتەوە؛ و بۆ ماوەی دە ڕۆژ ناخۆشیتان دەبێت: دڵسۆز بن تا مردن، و من تاجی ژیانتان پێدەدەم.

پیاوان دوژمنی دیاری ئەوانە بوون کە دەیانویست دڵسۆز بن بۆ خودا، بەڵام شەیتان هێزی پاڵنەر بوو لە پشت ئەوانەوە.

تاقیکردنەوە

باوەڕ هەمیشە، یەکەم، تاقی دەکرێتەوە، و پاشان، ڕێزی لێدەگیرێت. ناخۆشی و تاقیکردنەوە بەشی ئاسایی باوەڕداری دڵسۆزە (٢ تیمۆساوس ٣:١٢).

دە ڕۆژ

ماوەی ئازار سنووردار کراوە لەلایەن ئەوەی کە لە بوونیدا هەتاهەتاییە. ئەو فەرموویەتی، "دە ڕۆژ." ئەمە ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ 'دە ڕۆژەکە' لە دانیال ١:١٢،١٤،١٥.

لە ڕووی مێژووییەوە، ماوەی پێشبڕکێکانی گلادیاتۆری ناوخۆیی لە ڕۆژگاری ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانیدا دە ڕۆژ بوو. هەروەها، دە فەرمانی ئیمپراتۆری لەلایەن دە ئیمپراتۆری جیاوازەوە دەرکران لە نێوان نێرۆن لە ساڵی ٥٤ زایینی و دیۆکلێتیان لە ساڵی ٢٨٤ زایینی، کە لە ژێر ئەواندا مەسیحییەکان بە بێ بەزەیی چەوسێنرانەوە. دەیەمین چەوساندنەوە سەختترین بوو و دە ساڵی خایاند. خودا سنوورێکی بۆ ئازارەکانیان دانا. چونکە ئەو فەرمووی، "دە ڕۆژ،" هیچ هێزێک لە ئاسمان، لەسەر زەوی یان لە دۆزەخدا (واتە، نە هێزی ئاسمانی، نە زەمینی، یان دۆزەخی) ناتوانێت ڕۆژێکی زیاتری لێ بکات. بەڵام، ئەگەر ئازارێک کە پیرۆزە دڵسۆزەکان دەبێت تێیدا تێپەڕن سنووردار بێت، ئەوا شکۆمەندییەکەی کە دوای دێت بێسنوور و هەتاهەتاییە (٢ کۆرنسۆس ٤:١٦-١٨). دڵسۆز بە تا مردن -

گەورە خۆی نموونەی تەواوی ئەوە بوو (فیلیپییەکان ٢:٨-٩). نێردراو پۆڵسیش، هەرچەندە لە لاوازیدا بوو (بڕوانە ٢ کۆرنسۆس ١٢:٩؛ ٢ تیمۆساوس ٤:٦؛ فیلیپییەکان ٣:١٠-١١). چەوساندنەوەکانی سمیرناییەکان ڕێگرییان لە داڕمانی ڕۆحی کرد کە دەستی پێکردبوو. هێزی مردن گەورەترین چەکی شەیتانە (عیبرانییەکان ٢:١٤-١٥ بەڵام هیچ ترسێکی بۆ زاڵبوو نییە. ئەو لە دەستی گەورە عیسای مەسیحدایە کە هێزی هەستانەوەی هەیە.

تاجەکان

دوو جۆری سەرەکی تاج هەیە کە لە کتێبی پیرۆزدا ئاماژەیان پێکراوە.

تاجی شاهانە (دیادیم) (فەرمی)
دیادیم ناسینەوەی شکۆمەندی شاهانەیە. لەبەر شکۆمەندی، شکۆ و گەورەیی گونجاو بۆ پۆستەکە یان کارەکە دەپۆشرێت. ئەمە لێرەدا لەبەرچاو نییە.
تاجی سەرکەوتوو (ستێفانۆس) (ڕەوشتی)
ستێفانۆس لەبەر دەستکەوت دەبەخشرێت و دەپۆشرێت (بۆ نمایش). ئەمە دوا ستایشە، دوا ڕازاندنەوەیە. تاجەکە کە دەبەخشرێت هەمیشە گونجاوە لەگەڵ ئەو بارودۆخانەی کە تێیدا بەدەست هاتووە، و بە تەواوی پێچەوانەیانە.

تاجەکان بۆ مەسیحی

تاجەکان کە بۆ مەسیحییەکان بەردەستن، خۆیان خوێندنەوەی بنیاتنەر و ئاڵنگارین.

| | |
| --- | --- |
| نەفەوتێنەر (نەپووکێنەر) | ١ کۆرنسۆس ٩:٢٥-٢٦ (س) |
| (بڕوانە فەوتێنەر) | ١ پەترۆس ٥:٤ج (س) |
| خۆشی (شادبوون) | فیلیپییەکان ٤:١-٢ (س) خۆشی من، تاجی من ١ تسالۆنیکی ٢:١٩ (س) هیوای، یان خۆشی، یان تاجی شادبوون |
| ڕاستودروستی | ٢ تیمۆساوس ٤:٨ (س) ڕاستودروستی |
| ژیان | کردار ٧:٥٤-٦٠ (س) یاقوب ١:١٢ (س) (تا کەی، ئەی گەورە، تا کەی؟) بینین ٢:١٠ (س) |
| شکۆمەندی | ١ پەترۆس ٥:٤ (س) - شانشین عیبرانییەکان ١٣ ئایەتی ٢٠ |
| زێڕ | بینین ٤:٤ (س) |

بینین ٤:١٠ (س) دەگەیەنێتە بینین ٣:١١ (س) (و بە پێچەوانەشەوە)

بینین ٣ ئایەتی ١١ - با هیچ کەسێک تاجی تۆ نەبات

واتە، ئەوان تاجەکانیان فڕێدا - بەڵام - با هیچ کەسێک تاجی تۆ نەبات.

تاجەکان بۆ مەسیح

وەک هەمیشە، نموونەی باڵا و تەواو لە گەورە عیسادا دەبینرێت، زاڵبووی کۆتایی. پیاوان تاجی دڕکیان پێدا (مەتتا ٢٧:٢٩؛ مەرقۆس ١٥:١٧). خودا بە شکۆمەندی و ڕێزەوە تاجی لەسەر ناوە (عیبرانییەکان ٢:٩).

تاجی (ستێفانۆس) نیشانەی سەرکەوتوو، زاڵبوو، زاڵکەرە (کردار ٧:٥٩-٦٠). سمیرناییەکان لە چەوساندنەوەکەیاندا گەیشتبوونە خوارەوە، تەنانەت تا مردن. ئەوان دەبوو لە بەرزترین ئاستی ڕێزلێنانی خودادا بن - تاجی ژیان.

زاڵبوون لە بارودۆخی ئەفەسۆسدا شایستەی خواردنە لە درەختی ژیان، نیشانەی ڕێزلێنانی ناوەکی. زاڵبوو لە بارودۆخی سمیرنادا تاجی ژیانی پێدەدرێت، نیشانەی پەسەندکردنی دەرەکی.

ئایەتی ١١

ئەوەی گوێی هەیە، با گوێ بگرێت لەوەی ڕۆح بە کڵێساکان دەڵێت؛ ئەوەی زاڵ دەبێت، ئازاری مردنی دووەمی پێنادرێت.

ئازاری پێنادرێت - نەرێنییەکی ئەرێنی - نەرێنییەکی زۆر دیاریکراو. دڵنەوایی ئەم بەڵێنانە دەتوانێت ئێستاش یارمەتیمان بدات لە هەر ناخۆشییەکی ئێستادا.

مردنی دووەم کاریگەری لەسەر تەنها جەستەی پیاوان نییە، بەڵکو لەسەر ڕۆح و گیانیشیانە. زۆرێک لە زاڵبووەکان ڕەنگە ناچار بن مردنی یەکەم، مردنی جەستە، بچێژن. هیچ یەکێکیان ناچار نابن مردنی دووەم بچێژن، کە لەسەر تەختی سپی گەورە ئەنجام دەدرێت (بینین ٢٠:١١-٢٠). شەهیدەکان لە ڕۆژگاری سمیرنا، و هەروەها بە درێژایی چەندین سەدە لەو کاتەوە، زۆر هان دراون بە هەمان بەڵێن، کە پارێزگارییان پێدەبەخشێت لە مردنی دووەمی حوکمی هەتاهەتایی (لۆقا ١٢:٤-٥). کتێبی پیرۆز دەربارەی ئەوانە دەڵێت، 'کە جیهان شایستەیان نەبوو' (عیبرانییەکان ١١:٣٨). لە هەر حاڵەتێکدا، جا بمرین یان نا، شتێک هەیە کە لە دەستی مرۆڤ بەدەرە بۆ ئازاردان. پاشان، لە کۆتاییدا، تاقیکردنەوە و حوکمی کۆتایی کاریگەری لەسەر باوەڕدار نابێت. ئەوەی کە ئێستا لە ئازار و چەوساندنەوەی ئێستادا دەیپارێزێت، تاقیکردنەوەی کۆتایی (مردنی خاچ)ی بەسەردا هاتووە بۆ ئەوەی باوەڕدار بتوانێت بوێری هەبێت سەبارەت بە ڕۆژی حوکم (١ یۆحەننا ٤:١٧).