گەشەی ڕۆحی و پێشکەوتن
ستایشت دەکەم، چونکە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر و نایاب دروستکراوم؛ کارەکانت سەرسوڕهێنەرن، و گیانم زۆر باش ئەمە دەزانێت. —زەبوورەکان ١٣٩:١٤ NKJV
دایکی منداڵێکی تازە لەدایکبوو بە شێوەیەکی ئاسایی زۆر نیگەرانە لەسەر تەندروستی و گەشەی کۆرپەکەی. ئەو دەیەوێت منداڵەکەی تەندروست بێت و باشترین خواردنی پێدەدات، و چێژ لە پەیوەندییەکی نزیک لەگەڵیدا وەردەگرێت.
لە بواری ڕۆحیدا، باوکی ئاسمانیمان بە نەرمی گرنگی بە منداڵەکانی دەدات و وەک دایکێکی خۆشەویست بۆیان کار دەکات. پۆڵسی نێردراو گرنگیپێدانی باوکی بۆ باوەڕدارە نوێیەکان لە تەسەلۆنیکی و شوێنەکانی تر نیشاندا، بە وردی چاودێری دەکردن بە خۆشەویستییەکی ڕاستەقینەوە. وەک باوکی ڕۆحییان، نیگەرانییەکی ڕاستەقینەی نیشاندا، وەک دایک و برایەکی خودایی بۆیان بوو (١ تەسەلۆنیکی ٢:٧-١١). بەم شێوەیە، دەبینین پەیوەندییە خێزانییەکان زۆر وێنە و وانە دەربارەی پێکهێنانی ڕۆحی هەموو باوەڕداران دابین دەکەن.
پێشکەوتن – نموونەی عیسا
ئینجیلی لۆقا زۆر وردەکاری مرۆڤایەتییە تەواوەکەی عیسا باس دەکات. تێیدا دەخوێنینەوە دەربارەی دووگیانبوونی لە سکی دایکی لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە، هەندێک وردەکاری دەربارەی نۆ مانگی دواتر و لەدایکبوونی (هەروەها سەیری زەبوورەکان ٢٢:٩-١٠ بکە). دوای ئەم ڕووداوە سەرسوڕهێنەرە، فریشتەکان بیستران کە ستایشی خودایان دەکرد (لۆقا ٢:١٣-١٤) – بابەتێکی سەرەکی لە نووسینەکانی لۆقادا. منداڵیی سەرەتایی عیسا کورتکراوەتەوە، «منداڵەکە گەشەی کرد و لە ڕۆحدا بەهێز بوو، پڕ بوو لە دانایی؛ و نیعمەتی خودا لەسەری بوو» (ئایەتی ٤٠).
ئەمە بەدوایدا هەندێک وردەکاری دێت دەربارەی کاتێک کە تەمەنی ١٢ ساڵ بوو و لە پەرستگا مایەوە کاتێک دایک و باوکی دەگەڕانەوە ماڵەوە. کاتێک یوسف و مریەم دۆزییانەوە، لە دایکی پرسی، «ئایا نەدەزانی کە دەبێت من بە کاری باوکمەوە بم؟» (ئایەتی ٤٩). ئەمە یەکەم لێدوانی گشتی بوو کە عیسا دا. ئەم بەشە هەروەها پێشکەوتنی ئەویش باس دەکات: «عیسا لە دانایی و باڵادا گەشەی کرد، و لەلای خودا و خەڵکیش پەسەند بوو» (ئایەتی ٥٢).
کاتێک عیسا بە شێوەیەکی جەستەیی، سۆزداری، ڕەوشتی و ڕۆحی گەشەی کرد، بە شێوەیەکی هاوسەنگ گەشەی کرد – لە ڕۆح، گیان و جەستەدا. هاوسەنگییە تەواوەکەی کە لە مەسیحدا دەیبینین، نموونەی خودا بۆ ئێمە نیشان دەدات. وێنەیەکی جوان لەمەدا دەدۆزینەوە لە ئاردی باشی قوربانیی ژەمەکان کە تێکەڵ کرابوو و بە زەیت چەور کرابوو (لێڤییەکان ٢). زەیتەکە ئاماژەیە بۆ ڕۆحی پیرۆز کە لە ڕێگەیەوە عیسا لە سکی مریەمدا دووگیان بوو و بەویش چەور کرا (کردارەکان ١٠:٣٨) لە سەرەتای خزمەتگوزارییە گشتییەکەیدا، هەمیشە لەلایەن ئەو سەرکردایەتی دەکرا. قوربانیی ژەمەکان بێ خومرە بوو، کە بە واتای ئەوە دێت هیچ کاریگەرییەک لە گوناه یان گەندەڵی نەبوو. ئەو بێ گوناه بوو، دوور لە گوناه و هیچ گوناهێکی نەدەزانی. هیچ هەنگوینێکیش لەم قوربانییەدا بەکار نەهات، ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ ئەوەی عیسا ڕێگەی بە هیچ کاریگەرییەکی سروشتیی نەشیاو نەدا. هەموو ئەمانە پلانی خودا بۆ باوەڕداران نیشان دەدەن (سەیری ١ تەسەلۆنیکی ٥:٢٣ بکە).
کاتێک گەورە بوو، عیسا بەهێزتر بوو، پڕ بوو لە دانایی و پەسەندی خودای هەبوو (لۆقا ٢:٤٠). لە هەمان کاتدا، عیسا نموونە و پێشەنگێکی تەواوە بۆ هەموو مەسیحییەکان بۆ ئەوەی بەهێز ببن (سەیری ١ کۆرنسۆس ١٦:١٣؛ ئەفەسۆس ٣:١٦) و لێیەوە فێر ببن (مەتتا ١١:٢٩). جگە لەوەش، چەند وشەیەکی سەرەکی لە ئەفەسۆس ١:١٩-٢١ ئاماژە بەوە دەکەن کە خودا چەند هێز و وزە و توانایەکی نیشاندا بۆ ئەوەی مەسیح بهێنێتە ناو پێگەی شکۆمەندی ئێستای لە ئاسماندا. هەمان هێز پێویستە بۆ ناساندنی باوەڕداران بە چێژوەرگرتن لە پێگە و شکۆمەندییەکانی ئێستای مەسیح (٢:١-١٠).
نموونەی جوانی گەشە لە سامسۆن (دادوەران ١٣:٢٤)، ساموێل (١ ساموێل ٢:٢٦، ٣:١٩)، یۆحەننای لەئاوهەڵکێش (لۆقا ١:٨٠) و ئەوانی تردا دەدۆزینەوە. دەربارەی مەسیح، دەخوێنینەوە: «منداڵەکە گەشەی کرد و لە ڕۆحدا بەهێز بوو، پڕ بوو لە دانایی؛ و نیعمەتی خودا لەسەری بوو» (٢:٤٠). ڕۆحی مرۆڤایەتی ئەو جیاواز بوو لە ڕۆحی پیرۆز، کە پڕی کرد لە دانایی، ڕێنمایی کرد و پاراستی لە هەموو ڕێگاکانیدا. ئەوەی دەیخوێنینەوە بۆ هەموو باوەڕداران دەگونجێت. «لەویشەوە ئێوە لە مەسیحی عیسادان، کە بۆ ئێمە بوو بە دانایی لە خوداوە – و ڕاستودروستی و پیرۆزکردن و ڕزگارکردن – بۆ ئەوەی، وەک نووسراوە، 'ئەوەی شانازی دەکات، با شانازی بە پەروەردگارەوە بکات'» (١ کۆرنسۆس ١:٣٠-٣١).
نموونەی خودی عیسا بۆ هاندانمان باس کراوە، «پەروەردگار خودا زمانی فێرکراوانی پێداوم، بۆ ئەوەی بزانم چۆن وشەیەک لە کاتی خۆیدا بە ماندوو بڵێم. ئەو بەیانیان بە بەیانیان خەبەرم دەکاتەوە، گوێم خەبەر دەکاتەوە بۆ ئەوەی وەک فێرکراوان ببیستم» (ئیشایا ٥٠:٤). ئەم بەشە نیشان دەدات چۆن ئەو لە قوتابخانەی خودا بوو، ڕۆژ بە ڕۆژ فێر دەبوو، پشت بەو دەبەست بۆ هەموو وشە، هەنگاو و کردارێک. وەک شایەتی ئەو، عیسا نیعمەتی خودای نیشاندا. ئەمە – «نیعمەتی خودا لەسەری بوو» (لۆقا ٢:٤٠) – یەکەم جارە کە پەیمانی نوێ وشەی «نیعمەت» یان «پەسەندی» باس دەکات. چەند سەرسوڕهێنەرە ئەو!
هەموو مەسیحییەکان هان دەدرێن بۆ ئەوەی «لە نیعمەت و زانینی پەروەردگار و ڕزگارکەرمان عیسای مەسیحدا گەشە بکەن. شکۆمەندی بۆ ئەو بێت ئێستا و بۆ هەتاهەتایە. ئامین» (٢ پەترۆس ٣:١٨). ئەم ئایەتە دەبێت دروشمێکی ڕۆژانە بێت بۆ هەموو مەسیحییەک، لەگەڵ: «هەموو نووسراوەکان بە ئیلهامی خودا دراون، و سوودبەخشن بۆ فێرکردن، بۆ سەرزەنشتکردن، بۆ ڕاستکردنەوە، بۆ ڕێنمایی لە ڕاستودروستیدا، بۆ ئەوەی پیاوی خودا تەواو بێت، بە تەواوی ئامادە بێت بۆ هەموو کارێکی باش» (٢ تیمۆتائۆس ٣:١٦-١٧).
وشەی خودا بنچینەییە بۆ پێکهێنانی مەسیحی، بۆ ئەوەی ببێتە پیاو یان ژنێکی خودا. «لە تێگەیشتندا منداڵ مەبن؛ بەڵام، لە خراپەکاریدا کۆرپە بن، بەڵام لە تێگەیشتندا پێگەیشتوو بن» (١ کۆرنسۆس ١٤:٢٠). با پێشکەوتن بکەین، بەرەو پێگەیشتن گەشە بکەین (١٣:١١).
پێویستی بە گەشەکردن
لە ئەفەسۆسدا، پۆڵس کورتەی ئەوەی کردەوە کە بۆچی پێویستە گەشە بکەین و چۆن: «بۆ ئامادەکردنی پیرۆزەکان بۆ کاری خزمەتگوزاری، بۆ بنیاتنانی جەستەی مەسیح، هەتا هەموومان دەگەینە یەکێتیی باوەڕ و زانینی کوڕی خودا، بۆ پیاوێکی تەواو، بۆ پێوانەی باڵای تەواوی مەسیح؛ بۆ ئەوەی چیتر منداڵ نەبین، بەملا و ئەولادا نەجوڵێین و بە هەموو بایەکی فێرکردنەوە نەبرێین، بە فێڵبازیی پیاوان، لە فێڵبازیی پیلانگێڕیی فریودەرانەدا، بەڵکو، ڕاستی بە خۆشەویستییەوە بڵێین، لە هەموو شتێکدا گەشە بکەین بۆ ئەو کە سەرە – مەسیح – کە لەویشەوە هەموو جەستە، پێکەوە بەستراو و پێکەوە چنراو بەوەی کە هەموو جومگەیەک دابینی دەکات، بەپێی کاریگەریی کارکردن کە هەموو بەشێک بەشی خۆی دەکات، دەبێتە هۆی گەشەی جەستە بۆ بنیاتنانی خۆی لە خۆشەویستیدا» (٤:١٢-١٦).
پێویستە ئەم ئایەتانە دووبارە و دووبارە بخوێنینەوە، چونکە ئەم بەشە زۆر گرنگە. ئەگەر گەشە نەکەین، دەبینە نێچیرێکی ئاسان بۆ دوژمن. بەڵام، پەروەردگار دەیەوێت ئێمە بەهێز، دانا، وریابین، توانای بەرگریکردنمان لە هەوڵەکانی دوژمن هەبێت، و بەهێز بوەستین هەتا ئەو دووبارە دێتەوە.
گەشەکردن: خاڵی دەستپێک، پێشمەرجەکان، یارمەتییەکان
سەرەتا، پێویستە دڵنیا بین لەسەر ڕزگاریی کەسیی خۆمان (یۆحەننا ١:١٢، ١٠:٢٧-٣٠؛ ١ یۆحەننا ٥:١،١٢). وەک چۆن منداڵێکی تەندروست ئارەزوویەکی سروشتی بۆ گەشەکردن هەیە، چاوەڕوان دەکرێت کە هەموو باوەڕدارێک بیەوێت گەشە بکات. پەروەردگار ئەمە هان دەدات، «چونکە ئەو گیانی ئارەزوومەند تێر دەکات، و گیانی برسی بە چاکە پڕ دەکات» (زەبوورەکان ١٠٧:٩).
نهێنی گەشەی ڕۆحی بریتییە لە چنگ گرتن بە سەرەوە (کۆلۆسی ٢:١٨-١٩)، ڕاکێشران بۆ مەسیح وەک چۆن لەسەر زەوی بوو و وەک چۆن ئێستا لە شکۆمەندیدایە. خودا ڕاستی دەوێت، و لەبەر ئەم هۆکارە بنەمایەکی گشتی جێبەجێ دەبێت: ئەوە بە کە هەی – یان لە کرداردا ئەوە بە کە لە مەسیحدایت.
سێ پۆلی باوەڕدار هەن: «منداڵە بچووکەکان»، «پیاوە گەنجەکان» و «باوکان» (١ یۆحەننا ٢:١٢-١٤). بە ڕوونی چەمکێکی گەشەکردن هەیە. هەموو باوەڕدارە ڕاستەقینەکان «منداڵانی خودان» (یۆحەننا ١:١٢؛ فیلیپی ٢:١٥؛ ١ یۆحەننا ٣:١-٢، سەیری ئەفەسۆس ٥:١-٢ بکە)، و دەتوانن ئەو کە ڕووناکی و خۆشەویستییە نیشان بدەن (١ یۆحەننا ١:٥، ٤:٨،١٦). جگە لەوەش، هەمووان هان دەدرێن بۆ ئەوەی سەرکەوتوو بن، بە گوێڕایەڵیکردنی وشەی خودا و دوای پەروەردگار عیسا کەوتن (یۆحەننا ١٦:٣٣). سەرکەوتوو، کە بە خۆشەویستییەکی ڕاستەقینە هان دراوە، ڕاستیی خودا پەیڕەو دەکات سەرەڕای هەموو ڕێگری یان مەحاڵییەکان.
ئەگەر هەشت شتەکەی داهاتوو لە ئێمەدا بمێننەوە، یان نیشتەجێ بن، ئێمە گەشە دەکەین و دەبینە «سەرکەوتووی» ڕاستەقینە – بۆ شکۆمەندیی ئەو و خۆشگوزەرانیی خۆمان:
- ناسینی ئەو کە لە سەرەتاوەیە، تایبەتمەندیی باوکانە (١ یۆحەننا ٢:١٤).
- وشەی خودا کە لەواندا نیشتەجێیە، گەنجەکان بەهێز دەکات (ئایەتی ١٤).
- کاتێک ئەوەی لە سەرەتاوە بیستراوە لە ئێمەدا دەمێنێتەوە، ئێمە سەرکەوتوو دەبین (ئایەتی ٢٤).
- چەورکردنی مەسیح کە لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە بەخشراوە، یارمەتیمان دەدات لەو بمێنینەوە (ئایەتی ٢٧).
- تۆوی خودا لە ئێمەدا دەمێنێتەوە و گوناه ناکات چونکە ئێمە لەو لەدایک بووین (٣:٩).
- خۆشەویستیی خودا لە ئێمەدا دەمێنێتەوە و دەبێتە هۆی ئەوەی سەرکەوتوو گرنگی بە براکەی بدات (ئایەتی ١٧).
- مەسیح خۆی لە ئێمەدا دەمێنێتەوە کاتێک فەرمانەکانی ئەو دەپارێزین (ئایەتی ٢٤).
- خودا خۆی لە ئێمەدا دەمێنێتەوە کاتێک خۆشەویستی بۆ هاوڕێ مەسیحییەکانمان دەردەبڕین (٤:١٢-١٦).
- ڕاکێشران بۆ مەسیح، ئێمە گەشە دەکەین، نزیکتر دەبینەوە لەو و لە یەکتر، وەک نووسراوەکان فێرمان دەکەن:
١. تامی ئەوە بکە کە پەروەردگار باشە،
«ئەگەر بە ڕاستی تامتان کردبێت کە پەروەردگار بەخشندەیە» (١ پەترۆس ٢:٣). ئەمە لە چوارچێوەی پەیوەندییەکی کەسیدایە لەگەڵ ئەو کە ئێستا لە دەستی ڕاستی خودادایە. کاتێک لەسەر زەوی بوو، قوتابییەکانی کە پەروەردگار بانگی کردن، ڕاکێشران بۆ ئەو، هەموو شتێکیان بەجێهێشت و دوای کەوتن (مەرقۆس ١:١٧-٢٠). بۆ ئەوەی بتوانین گەشە بکەین پێویستە «چاوێکی» تاک لەسەر مەسیح بە تەنیا بڕوێنین (مەتتا ٦:٢٢؛ لۆقا ١١:٣٤).
٢. نوێژەکەی پۆڵس
(کۆلۆسی ١:٣-١١) چەندین توخمی گرنگی تێدایە کە بۆ گەشەکردن و بەرهەمهێنان پێویستن. پاشان، ئەو سەرنجی خستە سەر «مەسیح لە ئێوەدا، هیوای شکۆمەندی. ئەو دەبێژین، هەموو پیاوێک ئاگادار دەکەینەوە و هەموو پیاوێک بە هەموو داناییەک فێر دەکەین، بۆ ئەوەی هەموو پیاوێک بە تەواوی لە مەسیحدا پێشکەش بکەین» (ئایەتەکانی ٢٧-٢٨). نێردراوەکە دەربارەی «نهێنییەکە» وەک کەسێک قسەی کرد: «مەسیح، کە هەموو گەنجینەکانی دانایی و زانین تێیدا شاراوەن» (٢:٢-٣).
٣. مەسیح سەری جەستەیە،
و پۆڵس باوەڕدارانی هاندا بۆ ئەوەی «بە سەرەوە چنگ بگرن، کە لەویشەوە هەموو جەستە، بە جومگە و بەندۆکەکان خۆراک دەدرێت و پێکەوە دەچنرێت، بە زیادبوونێک گەشە دەکات کە لە خوداوەیە» (ئایەتی ١٩). چەند سەرسوڕهێنەرە!
٤. پۆڵس ئەم گەشەکردنەی فێر کرد
ڕاستەوخۆ پەیوەستە بە «پەروەردگاری شکۆمەندی» (١ کۆرنسۆس ٢:٨) لەگەڵ خودا، و لەگەڵ ڕۆحی ئەو. هەروەها، گەشەکردن پەیوەستە بە دۆخی ڕۆحیی دروست لە نێوان باوەڕداران، بە دانایی ڕاستەقینە (ئایەتەکانی ٦-١٦) و هەڵوێستی دروست لە نێوانیاندا. هەموو ئەمانە پێویستن بۆ ئەوەی خودا بتوانێت زیادبوون بدات (٣:١-٧). نێردراوەکە پێشکەوتن لە کشتوکاڵی ڕۆحیدا بە کاری خودا لە بنیاتناندا بەستەوە، جەختی لەسەر بەرپرسیارێتییەکانی هەموو باوەڕدارێک کردەوە (ئایەتەکانی ٨-٢٣).
٥. گەشەکردن پێشکەوتنی لەبەرچاوە
بەرەو پێگەیشتن، لە چوارچێوەی یەکێتی و جیاوازیدا (٤:١-١٦). پلانی خودا بۆ هەموو باوەڕداران ئەوەیە کە ئەوان بتوانن بە شێوەیەکی ڕۆحی گەشە بکەن، هەم بە تاک و هەم بە کۆمەڵ، بۆ ئەوەی:
- ببنە «پیاوی خودا» کە بۆ هەموو «کارێکی باش» ئامادە کراوە (٢ تیمۆتائۆس ٣:١٧)؛
- «تەواو» یان پێگەیشتوو بن لە مەسیحدا (کۆلۆسی ١:٢٨)؛
- «بەرهەمی ڕۆح»ی نۆ-لایەنە بەرهەم بهێنن (غەلاتی ٥:٢٢-٢٣) لە جیاتی کارەکانی جەستە؛
- مەسیح «نیشتەجێ» بێت لە دڵماندا (ئەفەسۆس ٣:١٧)؛
- «پڕ بن لە ڕۆح» (٥:١٨) و لە ژێر کۆنترۆڵی ڕۆحدا بن (ڕۆما ٨:١٤)؛
- حەوت تایبەتمەندیی «دانایی کە لە سەرەوەیە» نیشان بدەن (یاقوب ٣:١٧)؛
- پەیوەندییەکی نزیک لەگەڵ عیسای مەسیحدا بونیاد بنێ، بۆ ئەوەی ئەو «هەموو شتێک» بێت بۆ ئێمە (کۆلۆسی 3:11).
- هەموو ئەمانە ئەوە دەگەیەنن کە دەبێت هەڵبژاردەی دروست بکرێن (فیلیپی 3:8). ئەمەش پابەندبوونی تەواو بە مەسیحەوە پێشبینی دەکات و بەشێکە لە ئەرکی بوون بە قوتابییەکی ڕاستەقینە و سەرکەوتوو، کە تەنها لە ڕێگەی خۆشەویستی و گوێڕایەڵیەوە دەکرێت (یۆحەننا 14:21،23) لەگەڵ لە پێشینە دروستەکاندا. «سەرەتا داوای پاشایەتی خودا و ڕاستودروستییەکەی بکەن» (مەتتا 6:33).
دژایەتی و ئاستەنگەکانی گەشەی ڕۆحی
هەموو ئەوەی کە ڕاستە، لەوانەش ئەوەی پەیوەندی بە گەشەی ڕۆحییەوە هەیە، لەژێر هێرشی بێوچانی دوژمندا. وریابە!
هەندێک سەرچاوەی هێرشەکان کە دەتوانین لە کتێبی پیرۆزدا دیارییان بکەین بریتین لە:
- دۆخێکی جەستەیی، ڕۆحی حیزبایەتی و لووتبەرزی (1 کۆرنسۆس 3:1-3).
- فێرکردنی درۆ (غەلاتیە 1:6-7) کە ئامانجی جێگرتنەوەی خۆشەویستی ڕاستەقینە بۆ مەسیح. ئەمەش باوەڕداران «گەمژە» دەکات لە ڕێگەی ڕۆحێکەوە کە «جادووی لێکردوون» (3:1).
- فەلسەفەی سەیر، گنۆستیزم، یاساییبوون، ڕێوڕەسم یان ئایینەکانی تر (کۆلۆسی 2:8-22).
- توخمە کێبڕکێکارەکان کە شوێنی شایستەی مەسیح دەگرنەوە، ڕێگری لە گەشەی ڕاستەقینە دەکەن (عیبرانییەکان 5:14–6:1).
- پێنج خراپە کە دەبێت حوکم بدرێن و لاببرێن، لەگەڵ ئارەزوویەکی گەرموگوڕ بۆ گەشەکردن (1 پەترۆس 2:1-2).
- حەسادەت، ڕکابەری و کێشەکانی تر کە دەبێت چارەسەر بکرێن (2 کۆرنسۆس 12:20)، لەوانەش «کردەوەکانی جەستە» (بڕوانە غەلاتیە 5:19-21)، دانایی لە خوارەوە (یاقوب 3:14-16) و دوورکەوتنەوە لە شەش خراپە (ڕۆما 13:13).
- ڕێگای گەشەی ڕۆحی – نموونە و ووتەی بەسوود سەرەتا، مەسیح وەک ئەو کەسە پێشکەش دەکرێت کە ڕاکردنی لەسەر زەوی تەواو کردووە، سەرەڕای دژایەتی و سەختییەکان. ئەو بەرگەی گرت و تەواوی کرد بەهۆی «خۆشییەکەی کە لەبەردەمیدا دانرابوو» (عیبرانییەکان 12:2).
ئیبراهیم، باوکی هەموو باوەڕداران، لە ناوەندی بتپەرستییەوە دەرچوو، دوای ئەوەی شکۆمەندی خودای بینی و بە باوەڕ و خۆشییەکی گەورەوە جووڵا (یۆحەننا 8:56؛ عیبرانییەکان 11:8-10؛ کرداری نێردراوان 7:2-3). گوێڕایەڵی و خۆشەویستی پێکەوە دەڕۆن، وەک لە ئیبراهیمدا نیشان دراوە. ئەو «سەرکەوتوویەکی» ڕاستەقینە بوو، لایەنەگر یان بە هەڵە کاری تێ نەکرابوو.
نوێژەکەی پۆڵس بۆ باوەڕداران لە کۆلۆسی چەند خاڵێکی گرنگی تێدایە بۆ پێشکەوتنی ڕۆحی (کۆلۆسی 1:9-11). هەروەها، نوێژەکەی بۆ باوەڕداران لە غەلاتی هێشتا بۆ ئێمە جێبەجێ دەبێت: «ئەی منداڵە بچووکەکانم، کە جارێکی تر بە ئازاری لەدایکبووندا تێدەپەڕم بۆتان، هەتا مەسیح لە ئێوەدا دروست دەبێت» (غەلاتیە 4:19). ئەم جۆرە دروستبوونە زۆر گرنگە.
ڕەگی یۆنانی morphè لە چەند وشەیەکدا هەیە کە دە جار لە نووسینەکانی پۆڵسدا هاتوون. بڕوانە 2 کۆرنسۆس 3:18، کە تێیدا دەخوێنینەوە: «هەموومان، بە ڕوویەکی ئاشکراوە، وەک لە ئاوێنەیەکدا شکۆمەندی مەسیح دەبینین، دەگۆڕدرێین بۆ هەمان وێنە لە شکۆمەندییەوە بۆ شکۆمەندی، وەک بە ڕۆحی مەسیح.» ئەم گۆڕانکارییە ڕەوشتییە، یان مێتامۆرفۆسیس، سەرەتا لە مەسیحدا لەسەر زەوی بینرا (مەتتا 17:2؛ مەرقۆس 9:2). دەبێت لە باوەڕدارانی ئەمڕۆدا ببینرێت. «خۆتان لەگەڵ ئەم جیهانەدا نەگونجێنن، بەڵکو بە نوێبوونەوەی مێشکتان بگۆڕدرێن، بۆ ئەوەی بتوانن ئەوەی کە ویستی خودا باش و پەسەند و تەواوە، بسەلمێنن» (ڕۆما 12:2).
ئەم نوێبوونەوەیە بەشێکە لە پرۆسەیەک لە ڕێگەی تاقیکردنەوەکانی ژیانەوە لە قوتابخانەی خودا، وەک پۆڵس ئەزموونی کرد. ئەمە مۆدێلێک یان نموونەیەکە بۆ هەموو مەسیحییەکان (2 کۆرنسۆس 4:16-18). مەبەست، ئامانج یان ئامانجی ئەم دروستبوونە ئەوەیە کە مەسیح «هەموو شتێک و لە هەموو شتێکدا» بێت (کۆلۆسی 3:10-11) – هەموو شتێک بۆ ئێمە، و پاشان هەموو شتێک لە ئێمەدا. بە شێوەیەکی بابەتی، جگە لە هەر شتێک کە ئێمە دەیکەین، ئەو هەموو شتێکە بۆ ئێمە، بەپێی بیرۆکەکانی خودا. بە شێوەیەکی خودی، وەک کاریگەری لەسەر هەڵوێست و ڕەفتارەکانمان، ئەو دەبێتە هەموو شتێک بۆ ئێمە – ڕاستییەکی زیادبوو لە ئەزموون و ژیانی خۆماندا لە کاتێکدا کە ئێمە لە شکۆمەندییەوە بۆ شکۆمەندی دەگۆڕدرێین.
بە بەزەیی خودا، ئەو ئێمەی ڕزگار کرد و پاشان پرۆسەیەکی دروستکردن و نوێکردنەوەی دەستپێکرد. تیتۆس 3:5 ڕۆڵی ڕۆحی پیرۆز لەمەدا جەخت لێدەکاتەوە و پاشان کاری بەردەوامی ئەو، بەڵام بەبێ ئەوەی بەشداری و پابەندبوونی ئێمە دوور بخاتەوە. ئەم نوێبوونەوەیە بەشێکە لە سیستەمێکی نوێی شتەکان (ئەفەسۆس 4:23-24) و کاری خودا دەگەیەنێت. جگە لە ڕۆحی پیرۆز، خودا و باوکمان لەم کارەدا بەشدارە (1:17) هەروەها مەسیح لە شکۆمەندیدا (2 کۆرنسۆس 3:18؛ ئەفەسۆس 5:25-26). لە ڕاستیدا، خودای سێ کەسی چاودێری ڕاهێنان و دروستکردنی ئێمە دەکات.
لەلایەکەوە ئەم پرۆسەی نوێبوونەوە و دروستبوونە بە تەواوی پشت بە خودا دەبەستێت، لە ڕێگەی ئەو وزەیەی کە پێمان دەدات و کارەکەی لە ئێمەدا. لەلایەکی ترەوە، بەبێ هیچ ناکۆکییەک، پشت بە ئێمەش دەبەستێت: «ڕزگاریی خۆتان بە ترس و لەرزەوە ئەنجام بدەن» (فیلیپی 2:12). «خودایە کە لە ئێوەدا کار دەکات بۆ ویستن و ئەنجامدان بۆ خۆشحاڵییەکەی» (ئایەتی 13). لە یۆنانیدا، پەیوەندییەک لە نێوان «کار» و «ئەنجامدان»دا هەیە.
ئەوانەی کە پێشتر زانیبووی، ئەوانیشی پێشتر دیاری کردبوو بۆ ئەوەی لەسەر وێنەی کوڕەکەی ببن، بۆ ئەوەی ئەو ببێتە نۆبەرە لە نێو زۆر برایاندا (ڕۆما 8:29).
بەم شێوەیە، خودا پلانی هەتاهەتایی خۆی بۆ ئێمە، لە ئێمەدا و لەگەڵ ئێمەدا جێبەجێ دەکات، بەپێی سێ بەشی سەرەکی ڕۆما (بەشەکانی 1–8، 9–11، 12–16). نوێبوونەوە ئەوە دەگەیەنێت کە خودا پلانێکی هەیە بۆ ئێمە بۆ ئەوەی جوانییەکانی مەسیح ڕەنگ بداتەوە، وەک چۆن لەگەڵ موسا و ڕووی درەوشاوەی ئەودا بوو (دەرچوون 34:29).
بۆ ئێمەی ئەمڕۆ ئەم جۆرە پرۆسەیەک گونجاندن (2 کۆرنسۆس 13:11) و باشترکردن (ئەفەسۆس 4:12) دەگەیەنێت، هەروەها کارێکی بەردەوام لە ئێمەدا (عیبرانییەکان 13:21) و بەهێزکردنی زیاتر (1 پەترۆس 5:10). هەموو قوتابییەکی ڕاستەقینە لە قوتابخانەی خودادایە و لەژێر دروستبوونی بەردەوامدایە، ڕاهێنانی پێدەکرێت بە مەبەستی تەواوکردنی بۆ ئەوەی ببێتە وەک مامۆستا (لۆقا 6:40؛ مەتتا 10:24-25).
وشە بەکارهاتووەکان دەربارەی گەشە
وشەی جۆراوجۆر لە پەیمانی نوێدا گەشە و پێشکەوتن کە خودا بۆ باوەڕداران دەیەوێت، وەسف دەکەن. Morphè (ناو) و metamorphóomai (کردار)، پێکەوە، 13 جار هاتوون.1 ئەوان پرۆسەیەکی گەشەی تاکەکەسی یان بەکۆمەڵ، دروستبوون و/یان گۆڕانکاری، لە ناوەوە بۆ دەرەوە دەگەیەنن (بڕوانە 1 یۆحەننا 3:3). تەنها شێوەیەکی دەرەوەی خوداپەرستی، بەبێ ڕاستی، ساختەکاری دوژمنە، کە تایبەتمەندی ڕۆژگارەکانی ئێمەیە (2 تیمۆساوس 3:5).
زاراوەی schèma، وەک کردار یان ناو، جەخت لە گۆڕانکارییەکی دەرەکی دەکاتەوە (1 کۆرنسۆس 7:31). هەندێک جار نوێنەرایەتی ساختەکاری، لاساییکردنەوەی دوژمن دەکات (ڕۆما 12:2؛ 1 کۆرنسۆس 4:6؛ 2 کۆرنسۆس 11:13-15). وشەکە بۆ مەسیحیش بەکارهاتووە (فیلیپی 2:7) و بۆ کاری خودا لەگەڵ ئێمەدا (3:21؛ 1 پەترۆس 1:14).
Auxánô کردارێکە بە واتای «گەشەکردن، زیادبوون»، بەزۆری بە واتایەکی ئەرێنی.2 هەندێک جار بە شێوەیەکی تێکەڵاو بەکاردێت، و دوو جار بە واتایەکی نەرێنی نووسراوە (مەتتا 13:32؛ لۆقا 13:19). ناوی پەیوەندیدار auxèsis (گەشە) دوو جار هاتووە (ئەفەسۆس 4:16؛ کۆلۆسی 2:19).
ناوی hèlkía (باڵا) هەشت جار هاتووە3 و هەروەها پەیوەندی بە گەشەوە هەیە.
وشەی télos (تەواو) ئامانج، ئاراستە و تەواوێتی نیشان دەدات کە پەیوەندی بە گەشەوە هەیە. باس لە:
- پۆستێکی تەواو بە کاری تەواوکراوی مەسیح (عیبرانییەکان 10:14، بە شێوەی کردار).
- پۆستێکی تەواوێتی داهاتوو و ڕێگای گەیشتن بەوێ (فیلیپی 3:12، وەک کردار). لێرەدا پەیوەندییەکی شاراوە هەیە لەگەڵ واتای جۆراوجۆری ڕزگاری.
- هەڵوێستێکی دروستی پێگەیشتوویی ڕۆحی، وەک لە «ئێوە تەواو دەبن، وەک چۆن باوکتان لە ئاسماندا تەواوە» (مەتتا 5:48).4
- هەرچەندە télos لە کۆلۆسی 3:10-11 بەکارنەهاتووە، بەڵام لە لێدوانەکەی پۆڵسدا دەربارەی «مرۆڤی نوێ» کە تێیدا «مەسیح هەموو شتێکە و لە هەموو شتێکدایە» شاراوەیە. ئەم ئایەتانە تەواوێتییەکەی خودا نیشان دەدەن کە لە بیریدا هەیە بۆ هەموو باوەڕداران.
پێگەیشتوویی ڕۆحی
لە کۆتاییدا، با تەنها هەندێک لە تایبەتمەندییەکانی باوکان لە مەسیحدا – ئەوانەی گەشەیان کردووە – لیست بکەین:
- فەرمانەکانی خودا/مەسیح دەپارێزن، ڕاستودروستی پەیڕەو دەکەن (1 یۆحەننا 2:3-6،29، 3:22، 5:3)؛
- ئەوان هەموو باوەڕدارانی ڕاستەقینە خۆشدەوێن، بەپێی فەرمانی مەسیح (یۆحەننا 13:34)، کە فەرمانێکی نوێیە؛5
- ئەوان ڕۆحی مەسیحیان هەیە کە ڕێنماییان دەکات (1 یۆحەننا 3:24، 4:13). منداڵان دەستنیشانکردنی ڕۆحیان هەیە بەڵام هێشتا لەوانەیە «جەستەیی» بن (1 کۆرنسۆس 3:3)، لەکاتێکدا باوکان لەلایەن ڕۆحەوە ڕێنمایی دەکرێن و ڕۆحیین، بە مەسیحەوە خەریکن و لەلایەن ئەوەوە ڕێنمایی دەکرێن؛
- ئەوان گوناه ناکەن (1 یۆحەننا 3:6،9-10، 5:18) و خۆیان بێ گوناه نیشان نادەن (1:8)؛
- ئەوان دان بە عیسادا دەنێن وەک مەسیح، کوڕی خودا کە بە جەستە هات (2:23، 4:2،15، 5:1،5). چەند گەورەیە ئەو!
- با هەموومان «لە نیعمەت و زانینی گەورەمان و ڕزگارکەر عیسای مەسیحدا گەشە بکەین» (2 پەترۆس 3:18).
تێبینییەکان
- مەتتا 17:2؛ مەرقۆس 9:2، 16:12؛ ڕۆما 2:20، 8:29، 12:2؛ 2 کۆرنسۆس 3:18؛ گالاتییەکان 4:19؛ فیلیپییەکان 2:6-7، 3:10،21
- مەتتا 6:28؛ مەرقۆس 4:8؛ لۆقا 1:80، 2:40، 12:27؛ یۆحەننا 3:30؛ کرداری نێردراوان 6:7، 7:17، 12:24، 19:20؛ 1 کۆرنسۆس 3:6-7؛ 2 کۆرنسۆس 9:10، 10:15؛ ئەفەسۆس 2:21، 4:15؛ کۆلۆسی 1:6،10، 2:19
- مەتتا 6:27؛ لۆقا 2:52، 12:25، 19:3؛ یۆحەننا 9:21،23؛ ئەفەسۆس 4:13؛ عیبرانییەکان 11:11
- مەتتا 5:48، 19:21؛ ڕۆما 12:2؛ 1 کۆرنسۆس 2:6، 13:10، 14:20؛ ئەفەسۆس 4:13؛ فیلیپییەکان 3:15؛ کۆلۆسی 1:28، 4:12؛ عیبرانییەکان 5:14، 9:11؛ یاقوب 1:4 دووجار،17،25، 3:2؛ 1 یۆحەننا 4:18
- 1 یۆحەننا 2:9-11، 3:14،18-19، 4:7-8،16،20-21، 5:2
کریستیان لەلایەن دوژمن و خزمەتکارەکانیەوە دەورەدراوە، کە هەوڵدەدەن بیڕوخێنن و بێڕێزی بە مەسیح بکەن. بۆیە پۆڵس بە باوەڕدارانی وت کە هەموو زرێی خودا لەبەر بکەن، بۆ ئەوەی بتوانن لە دژی پیلانەکانی شەیتان بوەستن (ئەفەسۆس 6:10-18). تا کاتێک کریستیان لەم جیهانەدایە، شەڕەکەی هەرگیز کۆتایی نایەت. چوونە ناو ئاگربەستێک لەگەڵ دوژمن کوشندەیە؛ گەشەی ڕۆحی ئەوکاتە دەوەستێت و پاشەکشە بە ناچاری جێگەی دەگرێتەوە. ئەمە ڕاستییەکی زۆر جدییە، و هەر باوەڕدارێک دەبێت بە دڵەوە وەری بگرێت.
کڵێسای گەنجی تەسەلۆنیکی بە جدی گوێیان لەمە گرتبوو: «ئێمە ناچارین هەمیشە سوپاسی خودا بکەین بۆ ئێوە، برایان، وەک شایستەیە، چونکە باوەڕتان زۆر گەشە دەکات» (2 تەسەلۆنیکی 1:3). پەترۆس، کاتێک بۆ ئەوانەی دەنووسی کە باوەڕێکی گرانبەهای هاوشێوەیان بەدەست هێنابوو، ئاگاداری کردنەوە لەوەی کە هیچ کەسێک، بەهۆی هەڵەی بەدکارانەوە، لە جێگیری خۆیان نەکەون. داوای لێکردن کە لە نیعمەتدا گەشە بکەن، و لە زانینی گەورەمان و ڕزگارکەر عیسای مەسیحدا (2 پەترۆس 3:17-18). گەشەکردن هەمیشە بەڵگەی دۆخێکی تەندروستی ڕۆحە. — وەرگیراوە لە «کورتەیەک لە وشە دروستەکان»





