لە چیرۆکی کاریگەری ستێفان، یەکەمین لە زنجیرەیەکی درێژی شەهیدان، ئێمە بە تەواوی خراپەکاریی ئیسرائیل لە لایەک، و نیشاندانی بەرەکەتەکانی مەسیحییەت لە لایەکی ترەوە دەبینین.
لە کاتی وتارەکەیدا، ستێفان مێژووی ئیسرائیل بیردەهێنێتەوە بۆ ئەوەی نیشان بدات کە جەستە، تەنانەت لەناو گەلی خوداشدا کە بانگەشەی باوەڕ دەکەن، هەمیشە بەرگری لەو پیاوە دەکات کە خودا لەگەڵیدایە. ئەمەش بە بەڵگەی نووسینە پیرۆزەکان دەیسەلمێنێت بە گێڕانەوەی ئەو شێوازەی کە باوکان لەگەڵ یوسفدا مامەڵەیان کردبوو، و ئەو شێوازەی کە نەتەوەکە بەرگری لە موسا کردبوو.
باوکان، بە حەسادەتەوە، ڕقیان لە یوسف بوو و چەوساندیانەوە. بەڵام خودا لەگەڵیدا بوو، و زۆر بەرز و بەڕێزی کرد. لە بەرزبوونەوەیدا یوسف پەیامێک بۆ براکانی دەنێرێت و خۆی وەک ڕزگارکەر و دەربازکەریان پێشکەش دەکات.
بەم شێوەیە یوسف دەبێتە نموونەیەکی سەرنجڕاکێشی مەسیح، مەسیحەکەی خۆیان، کە بەهۆی حەسادەتەوە سەرکردەکانی ئیسرائیل ڕادەستیان کرد بۆ خاچ کێشان. بەڵام خودا مەسیحی بەرز کردبووەوە بۆ دەستی ڕاستی خۆی بۆ ئەوەی ببێتە میر و ڕزگارکەر، و لە شوێنی بەرزبوونەوەیەوە، لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە، پێشنیاری تۆبەکردن بۆ ئیسرائیل و لێخۆشبوونی گوناهەکانیان هاتبوو (کردارەکان 5:31، 32). پاشان ستێفان مێژووی موسا بیردەهێنێتەوە کە، بۆ یارمەتیدانی گەلەکەی خۆی کە خۆشی دەویستن، پشتی لە هەموو شکۆمەندی میسر کرد. بەڵام ئیسرائیل «دووری خستەوە» و «ڕەتی کردەوە» ئەو کەسەی کە خودا ناردبووی بۆ ئەوەی ببێتە «فەرمانڕەوا و ڕزگارکەر». لە چۆڵەوانیدا گوێڕایەڵییان نەکرد، بەڵکو لە دڵیاندا گەڕانەوە بۆ میسر. بەم شێوەیە جارێکی تر بەرگرییان لەو پیاوە کرد کە خودا لەگەڵیدا بوو.
کاتێک گوێ لە وتارەکەی ستێفان دەگرین، فێری سروشتی ڕاستەقینەی جەستە دەبین، جا لە باوەڕداردا بێت یان بێباوەڕدا، چونکە جەستە هەرگیز ناگۆڕێت. بە «حەسادەت» دیارە، چونکە باوکان لە ڕەتکردنەوەی یوسفدا بە حەسادەتەوە جووڵانەوە؛ نەزانە بە بیری خودا، چونکە کاتێک خودا ویستی ئیسرائیل بە موسا ڕزگار بکات، دەخوێنینەوە «تێیان نەگەیشت» (25)؛ بە ئاشکرا دوژمنکارە بەرامبەر بەو پیاوەی کە خودا لەگەڵیدایە، چونکە سەبارەت بە موسا دەخوێنینەوە کە ئیسرائیل «دووری خستەوە» (27، 39)؛ بە بینین حوکم دەکرێت بە پێچەوانەی باوەڕەوە، چونکە ئیسرائیل گوتی، «خودا بۆ خۆمان دروست بکەن بۆ ئەوەی پێش ئێمە بڕۆن» (40)؛ و دڵخۆشە بە کارەکانی خۆی نەک بە کاری خودا، چونکە دەخوێنینەوە کە، دوای دروستکردنی بتێک، «دڵخۆش بوون بە کارەکانی دەستی خۆیان» (41). دوای پێداچوونەوەی مێژووی ئیسرائیل، ستێفان وتارەکەی بە ئاشکراکردنێکی جدی بارودۆخی نەتەوەکە کۆتایی پێهێنا. ئەوان یاخی بوون لە خودا — «گەلێکی سەرسەخت».
هەر نمایشێکی دەرەوەی ئایینیش بکەن، لە ناخەوە جەستە حوکم نەدراوە؛ دڵیان خەتەنە نەکراوە، و گوێیان کەڕە بۆ وشەی خودا. بەم شێوەیە، ئەو کۆتایی پێهێنا، ئەوان گەلێکن کە «هەمیشە بەرگری لە ڕۆحی پیرۆز دەکەن». وەک باوکانیان کردبوویان، ئەوانیش وایان کرد. باوکان پێغەمبەرانیان چەوساندبووەوە و کوشتبوویان، و منداڵەکانیش مەسیحەکەی خۆیان ناپاکییان لێ کردبوو و کوشتبوویان. جگە لەوەش، یاساکە، کە شانازییان پێوە دەکرد، نەیانپاراستبوو. تا ئەم خاڵە، لە مێژووی کردارەکاندا، نێردراوان بە ڕۆحی پیرۆز پێشنیاری تۆبەکردن و لێخۆشبوونی گوناهەکانیان بۆ نەتەوەی ئیسرائیل لە مەسیحی بەرزکراوەوە ڕاگەیاندبوو، و پێیان گوترابوو، کە ئەگەر تۆبە بکەن، مەسیح دەگەڕێتەوە و کاتی نوێبوونەوە دەهێنێتە ئاراوە (کردارەکان 3:19-21).
ئەم شایەتییە کۆتاییە، بۆ ئەو نەوەیە، بە تەواوی ڕەت دەکرێتەوە. شایەتی شکۆمەندی ئاسمانی مەسیح لە شارەکە دەردەکرێت و بەبێ بەزەیی بەردباران دەکرێت. بەم شێوەیە وەک چۆن شایەتی مەسیح لەسەر زەوی ڕەت کرابووەوە، بە هەمان شێوە شایەتی ڕۆحی پیرۆز کە لە مەسیحی بەرزکراوەوە هاتبووە سەر زەوی، ئێستا ڕەت دەکرێتەوە.
بەم شێوەیە، بۆ کاتێک، هەموو شتێک لەگەڵ ئیسرائیل کۆتایی دێت، و شایەتی خودا چیتر بۆ مەسیح نییە کە لەسەر زەوی فەرمانڕەوایی دەکات، بەڵکو بۆ مەسیحە کە لە ئاسماندا شکۆمەند کراوە.
پێگەی مەسیح هەمیشە پێگە و بەرەکەتەکانی گەلەکەی دیاری دەکات. ئایا مەسیح لەسەر زەوی فەرمانڕەوایی دەکات، ئەوا گەلەکەی زەمینی دەبن و بەرەکەتەکانیان سروشتێکی زەمینی وەردەگرن. ئایا مەسیح لە ئاسماندا شکۆمەند کراوە، ئەوا گەلەکەی سەر بە ئاسمان دەبن و بەرەکەتەکانیان سروشتێکی ڕۆحی و ئاسمانی دەبێت. بەم شێوەیە، لەم قەیرانە گەورەیەدا، ئێمە لە ئۆرشەلیم وەک ناوەندێک، کە مەسیح لەسەر خاچ درا، دەگوازینەوە بۆ ئاسمان کە مەسیح تێیدا شکۆمەند کراوە. لە دیمەنی بەرزبوونەوە گەورەکەدا، کە لە بەشی یەکەمی کردارەکاندا وەسف کراوە، دوو فریشتە بە قوتابییەکان دەڵێن، «بۆچی سەیری ئاسمان دەکەن؟» چونکە دەرگاکە هێشتا کراوە بوو بۆ بەرەکەتی زەمینی لەژێر فەرمانڕەوایی مەسیحدا ئەگەر نەتەوەکە تۆبە بکات. ئێستا، بۆ کاتێک، هەموو شتێک لەگەڵ ئیسرائیل کۆتایی دێت، و ستێفان بە ڕاستی سەیری ئاسمان دەکات و هیچ فریشتەیەک پرسیار لە سەیری ئاسمانی ئەو ناکات. بەم شێوەیە ئێمە لە جوولەکایەتییەوە دەگوازینەوە بۆ مەسیحییەت، لە زەوییەوە بۆ ئاسمان، لە مەسیح کە لەسەر زەوی فەرمانڕەوایی دەکات بۆ مەسیح کە لە شکۆمەندیدا بەرز کراوەتەوە. سەردەمێکی نوێ دەست پێدەکات کە تێیدا باوەڕداران لە جوولەکە و ناجوولەکە بانگ دەکرێن بۆ ئەوەی کەنیسە پێک بهێنن کە لە ئاسماندا بە مەسیحەوە یەکگرتووە. لەم ماوەیەدا خودا هیچ گەلێکی زەمینی نییە، هیچ نەتەوەیەک لە پەیوەندیدا نییە لەگەڵ خۆی و هیچ پەرستگایەک وەک ناوەندێکی زەمینی نییە. ئای! مەسیحییەت هەوڵی داوە بە پێگەی کۆن کار بکات و ڕێوڕەسمی جوولەکە زیندوو بکاتەوە. ئێمە وڵاتانمان هەیە کە وەک نەتەوە مەسیحییەکان ناویان لێ دەبرێت، و گەلانی دڵخواز، و جارێکی تر کاتدراڵی گەورە دروست کراون کە پێیان دەوترێت ماڵی خودا، و مەسیحییەت تەنها وەک سیستەمێکی ئایینی سەیر دەکرێت بۆ باشترکردنی پێگەی کۆمەڵایەتی مرۆڤ و باشترکردنی جیهان. زۆر گرنگە تێبگەین کە مەسیحییەت ئێمە لە جیهان بانگ دەکاتە دەرەوە و شوێنێکمان لە ئاسماندا پێدەدات. وەک باوەڕداران تەنها بە کردەوە لە زەوی ڕزگارمان دەبێت ئەگەر تێبگەین کە شوێنێکمان لە ئاسماندا هەیە. وەک نێردراو پەترۆس دەتوانێت بڵێت، «میراتێک کە نەفەوتێنەرە و بێگەردە و ناشرین نابێت، لە ئاسماندا بۆ ئێوە پارێزراوە». هیچ خراپەیەک ناتوانێت دەست لەم میراتە جوانە بدات؛ هیچ هێزێکی دوژمن ناتوانێت ئاسمانمان لێ بسێنێتەوە.
لە ستێفاندا باوەڕدارێک دەبینین کە دەچێتە ناو پێگەی نوێی مەسیحی، پێگەی ئاسمانی، و ئەو سروشتەی کە لەگەڵ ئەم پێگەیەدا دەگونجێت. بەم شێوەیە باش دەکەین کە بیر لە چیرۆکی کورت بەڵام فێرکەری ئەم یەکەمین شەهیدە مەسیحییە بکەینەوە.
ئەو بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش بە تایبەتمەندییە مەسیحییەکانەوە دیارە، چونکە وەک پیاوێک وەسف کراوە کە «پڕە لە باوەڕ و ڕۆحی پیرۆز»، «پڕە لە نیعمەت و هێز»، و بە «دانایی» دیارە (کردارەکان 6:5، 8 ن.ت.، 10). ئەمانە نیشانە دیارەکانی مەسیحین. باوەڕ، بە پێویست، یەکەم دێت، بەڵام دوای ئەوەی باوەڕمان بە مزگێنی ڕزگاریمان هێنا، بە ڕۆحی پیرۆز مۆر دەکرێین. بە بوونی ڕۆح، هان دەدرێین کە «پڕ بین لە ڕۆح». ئەگەر پڕ بین لە ڕۆح، دەبێت بە نیعمەتێک دیار بین کە بە ڕۆحی مەسیح ڕووبەڕووی هەموو خراپەیەک دەبێتەوە، بە هێزێک بۆ بەرزبوونەوە لەسەر هەموو بارودۆخێک، و داناییەک بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەموو نەیارێک. ئەم تایبەتمەندییە مەسیحییانە خاوەنەکەی ناخەنە دڵخوازی تەنها بانگەشەی ئایینی: بەم شێوەیە ڕووی دا کە «هەندێک لە کەنیسە هەستان» کە «خەڵک و پیران و نووسەرانیان هان دا، و هاتنە سەری، و بردیان بۆ ئەنجومەن.» لێرەدا شایەتی درۆزن تۆمەتی قسەی کفرئامێزی لێ دەدەن دژی موسا، دژی خودا، دژی پەرستگا و دژی یاساکە. ستێفان چۆن لەژێر تاقیکردنەوەدا کار دەکات
ستێفان چۆن لەبەردەم ئەم کارە توندوتیژانە و تۆمەتە درۆزنانەدا کار دەکات؟ هەموو ئەنجومەنەکە ڕوو دەکەنە ستێفان بۆ ئەوەی سەیری بکەن. ئایا ڕوخساری تووڕەیی و ناڕەزایی نیشان دەدات لەبەردەم ئەم تۆمەتە درۆزنانەدا؟ مەسیحییەتەکەی چۆن تاقیکردنەوەی وا قورس تێدەپەڕێنێت؟ بە سەرسوڕمانەوە هیچ شوێنەوارێکی ناڕەزایی یان بێڕێزییەکی لوتبەرزی لەو ڕوخسارەدا نابینن. بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری دەکەن و ڕوخساری وەک ڕوخساری فریشتەیەک دەبینن. ڕوخسارێکیان بینی کە بە ڕووناکی ئاسمان ڕووناک کرابووەوە. دەتوانین دڵمان تاقی بکەینەوە سەبارەت بەوەی چۆن دەبوو بڕوانین و کار بکەین لەژێر بارودۆخی وا ترسناکدا! ئایا ناکرێت کە، لەبەردەم تۆمەتی وا گەورە و خراپدا، تووڕەیی لە دڵماندا خۆی بە ڕوخساری تووڕەدا ئاشکرا بکات؟ دەتوانین بپرسین، نهێنی ئەو هێزە چی بوو کە وای لە ستێفان کرد وەک فریشتەیەک بێت کاتێک لەلایەن شەیتانەوە بەرگری لێ دەکرا؟
چوار نیشانەی دیاری مەسیحییەت
ئەمە چوار نیشانەی دیاری مەسیحییەت دەخاتە بەردەممان، کاتێک بە هێزی ڕۆحی پیرۆز دەژین، کە بە شێوەیەکی بەرەکەتدار لە ستێفاندا لە دیمەنی کۆتایی ژیانیدا وەسف کراوە لە کۆتایی کردارەکان 7.
یەکەم: بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری مەسیح لە ئاسمان دەکات
یەکەم، مەسیحی، پڕ لە ڕۆحی پیرۆز، کەسێک دەبێت کە بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری مەسیح لە ئاسمان دەکات. ئەو تێدەگات کە هەموو سەرچاوەکانی لە مەسیحدایە — پیاوەکە لە شکۆمەندیدا. ئەو سەیری ناوەوە ناکات لە هەوڵێکی بێهوودەدا بۆ دۆزینەوەی شتێک لە خۆیدا کە بتوانێت متمانەی پێ بکات. ئەو سەیری دەوروبەر ناکات بۆ دۆزینەوەی پشتگیری و ڕێنمایی لە کەسانی تردا. ئەو سەیری سەرەوە دەکات، و بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری سەرەوە دەکات. ئەو تێدەگات کە لە مەسیح لە شکۆمەندیدا یەکێک هەیە کە سەرۆکی گەلەکەیەتی بە هەموو داناییەکەوە بۆ ڕێنمایی کردن، کە دڵێکی هەیە بە هەموو خۆشەویستییەکەوە بۆ هاوسۆزی کردن لە خەمەکانیاندا، و دەستێکی هەیە بە هەموو هێزێکەوە بۆ پشتگیریکردنیان لە تاقیکردنەوەکانیاندا. بەم شێوەیە نێردراو پۆڵس، لە کاتێکی دواتردا، هانمان دەدات کە «بە خۆڕاگرییەوە ڕاکەین لەو پێشبڕکێیەی کە لەبەردەممان دانراوە بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری یەسووع بکەین کە سەرکردە و تەواوکەری باوەڕمانە» (عیبرانییەکان 12:1، 2). ئێمە لە پێشبڕکێیەکدا ڕادەکەین کە لە ئاسمان کۆتایی دێت، و لەو پێشبڕکێیەدا تاقیکردنەوە هەیە بۆ ڕووبەڕووبوونەوە و سووکایەتی بۆ بەرگەگرتن، و تەنها کاتێک کە ئێمە، وەک ستێفان، بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری ئاسمان دەکەین و چاومان لەسەر یەسووع جێگیر دەکەین، دەتوانین بەرگە بگرین. بەم شێوەیە لە ستێفاندا ئەو ڕاستییە گەورەیە دەبینین کە ئەگەر ڕۆحی پیرۆز لە مەسیح لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە، ئەوا بۆ ئەوەیە کە دڵمان بەرەو مەسیح لە ئاسمان ببات.
با بەڵام، بیرمان بێت کە ستێفان، کە بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری ئاسمانی دەکرد، و شکۆمەندی خودا و یەسووعی بینی، باوەڕدارێک بوو کە نەک تەنها بە ڕۆحی پیرۆز مۆر کرابوو، بەڵکو «پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز».
یەکێک گوتوویەتی، «بوونی ڕۆحی پیرۆز، شتێکە: پڕبوون لە ڕۆحی پیرۆز شتێکی ترە. کاتێک ئەو تاکە سەرچاوەی بیرکردنەوەی منە، من پڕم لێی. کاتێک ئەو خاوەنی دڵی منە، هێز هەیە بۆ بێدەنگکردنی ئەوەی کە هی خودا نییە، بۆ پاراستنی ڕۆحم لە خراپە، و بۆ ڕێنمایی کردن لە هەموو کردارێکی ژیان و ڕۆیشتنمدا» (ج.ن.د.). بەم شێوەیە پڕبوون لە ڕۆحی پیرۆز ستێفان سەیری مەسیح لە شکۆمەندیدا دەکات. ئەو شکۆمەندییەکە بە بینینی سروشتی خۆی نابینێت، ئەو پڕ بوو لە ڕۆحی پیرۆز. بەڵام با بیرمان بێت کە ئەمە تەنها بۆ ستێفان نییە چونکە نێردراو دەڵێت، «هەموومان بە بینینی شکۆمەندی خوداوەند دەگۆڕێین بۆ وێنەی ئەو.»
دووەم: لەلایەن مەسیحەوە لە ئاسمان پشتگیری دەکرێت
دووەم، باوەڕدارێک کە بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری مەسیح لە شکۆمەندیدا دەکات، پیاوێک دەبێت کە لەلایەن مەسیحەوە لە ئاسمان پشتگیری دەکرێت.
ئەمە بە پێویست بەو مانایە نییە کە مەسیحی لە تاقیکردنەوە پارێزراو دەبێت. ڕەنگە، بەڕاستی، ڕێگەی پێ بدرێت بەناو ترسناکترین تاقیکردنەوەکاندا تێپەڕێت، تەنانەت وەک ستێفان کە بە درۆ تۆمەتی کفرئامێزی لێ درا، لە شارەکە دەرکرا، و بە بەردبارانکردن لە جیهان دەرکرا. بەڵام ئەگەر ستێفان لە تاقیکردنەوە پارێزراو نەبێت، ئەوا لە تاقیکردنەوەکەدا پشتگیری دەکرێت و بەناو تاقیکردنەوەکەدا تێدەپەڕێنرێت. لەم بارودۆخە ترسناکانەدا ئەو ڕاستی وشەکانی خوداوەند تێدەگات، «کاتێک بەناو ئاودا تێدەپەڕیت، من لەگەڵت دەبم: و بەناو ڕووبارەکاندا، لافاو نایانگرێتەوە: کاتێک بەناو ئاگردا دەڕۆیت، ناسوتێیت» (ئیشایا 43:2). بەم شێوەیە، لەگەڵ کەوتنی بەردەکان بەسەریدا، ستێفان بانگ دەکرێت بۆ تێپەڕین «بەناو دۆڵی سێبەری مردندا»: بەڵام ئەو لە هیچ خراپەیەک ناترسێت چونکە خوداوەند لەگەڵیدایە بۆ پشتگیریکردنی، و شکۆمەندی لەبەردەمیدایە.
سێیەم: نوێنەری مەسیح لە ئاسمان
سێیەم، بە پشتگیریکردنی خوداوەند، مەسیحی دەبێتە پیاوێک کە نوێنەری مەسیحە لە ئاسماندا. بە چاو بڕینە خوداوەند لە شکۆمەندیدا، ئێمە دەگۆڕێین بۆ هەمان وێنە لە شکۆمەندییەوە بۆ شکۆمەندی. تەنها کاتێک کە سەیری مەسیح لە شکۆمەندیدا دەکەین، جیهان دەتوانێت سەیری ئێمە بکات و شتێک لە مەسیح ببینێت. بەم شێوەیە ستێفان دەبێتە وەک مەسیح — ئەو کەسەی کە، لە کاتی خۆبەدەستەوەدانیدا تۆمەتی کفرئامێزی لێ درا بەڵام شایەتییەکی باشی لەبەردەم پۆنتیۆس پیلاتۆس دا، و، «کاتێک سووکایەتی پێ دەکرا، سووکایەتی نەکردەوە؛ و کاتێک ئازاری دەچێژت، هەڕەشەی نەکرد». ستێفان، بە چاوێکی چەسپاوەوە لەسەر خوداوەند، شوێن هەنگاوەکانی خوداوەند دەکەوێت. کاتێک سووکایەتی پێ دەکرێت، هیچ گاڵتەجاڕییەک ناڵێت، و کاتێک ئازار دەچێژت، هیچ هەڕەشەیەک ناکات. هیچ بیرێکی سەخت لە دڵیدا دروست نابێت؛ هیچ ڕوخسارێکی ڕەش ڕوخساری ناشرین ناکات؛ هیچ وشەیەکی تاڵ لە لێوەکانی ناکەوێت. یەکێک نووسیویەتی، «ئەو شایەتی بۆ مامۆستاکەی دەدات، خۆی لەبیر کردووە، یان مەترسییەکەی، بەبێ بیرکردنەوە لە دەرئەنجامەکان. دڵی پڕ بوو لە مەسیح بە دوورخستنەوەی خەم بۆ ژیانی، یان ئەوەی کە دەبێت دواتر چی بێت. مەسیح تاکە ئامانج بوو لەبەردەمیدا» (ج.ن.د.).
بەم شێوەیە، بە چاو بڕینە خوداوەند لە شکۆمەندیدا، ستێفان دەگۆڕێت بۆ وێنەی ئەو، و وەک خوداوەند، نوێژ بۆ دوژمنەکانی دەکات، و ڕۆحی خۆی دەسپێرێت بە خوداوەند. بەم شێوەیە پیاوەکە لەسەر زەوی دەبێتە نوێنەری پیاوەکە لە شکۆمەندیدا. ئەو بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری ئاسمان دەکات و یەسووع لە شکۆمەندیدا دەبینێت، و جیهان بە چاوێکی چەسپاوەوە سەیری ستێفان دەکات و یەسووع لە ستێفاندا دەبینێت.
کۆتایی: دەڕوات بۆ ئەوەی لەگەڵ مەسیح لە ئاسمان بێت
کۆتایی، دەبینین کە دوای نوێنەرایەتیکردنی مەسیح، و پێشبڕکێکەی ڕاکرد و ڕێڕەوەکەی تەواو کرد، مەسیحی کەسێکە کە دەڕوات بۆ ئەوەی لەگەڵ مەسیح لە ئاسمان بێت. بەم شێوەیە ستێفان دەخەوێت و ڕۆحی لەلایەن مەسیحەوە لە شکۆمەندیدا وەرگیرا. ڕێگەی ئازارکێشان بۆ مەسیح دەگەیەنێتە شکۆمەندی لەگەڵ مەسیحدا.
بەم شێوەیە لە ستێفاندا نیشاندانی جوان و ڕاستەقینەی مەسیحییەت دەبینین بەپێی بیری خوداوەند. دەبینین کە باوەڕدارێک، پڕ لە ڕۆحی پیرۆز، کەسێک دەبێت کە وشەکانی خوداوەند جێبەجێ دەکات، «ئەگەر هەر کەسێک دەیەوێت دوای من بێت، با خۆی ڕەت بکاتەوە، و خاچەکەی ڕۆژانە هەڵبگرێت، و دوای من بکەوێت.» بە تەواوی سەرقاڵ بە مەسیح، کەسێکی وا، وەک ستێفان، خۆی ڕەت دەکاتەوە، هیچ هەوڵێک نادات بۆ ڕزگارکردنی ژیانی لێرە، و دوای مەسیح دەکەوێت بۆ ناو شکۆمەندی.
ئەو سەیری مەسیح لە شکۆمەندیدا دەکات؛ بە سەیری مەسیح، لەلایەن مەسیحەوە لە شکۆمەندیدا پشتگیری دەکرێت؛ بە پشتگیریکردنی مەسیح، دەبێتە نوێنەری مەسیح لە شکۆمەندیدا، و دوای تەواوکردنی ڕێڕەوەکەی، دەڕوات بۆ ئەوەی لەگەڵ مەسیح لە شکۆمەندیدا بێت.
