نانی ژیان لە پەیمانی کۆن و نوێدا
«من نانی زیندووم کە لە ئاسمانەوە هاتمە خوارەوە. ئەگەر کەسێک لەم نانە بخوات، بۆ هەتاهەتایە دەژی؛ و ئەو نانەی کە من دەیدەم گۆشتی منە، کە بۆ ژیانی جیهان دەیدەم.» — یۆحەننا 6:51 NKJV
پێشەکی
خودا چاودێری گەلەکەی دەکات. کتێبی پیرۆز لە پەیدابوون 1 تا دەرکەوتن 22 دەربارەی دابینکردنی خواردنی خودا بۆ خۆشەویستەکانی دەدوێت. دوای ئەوەی خودا ئادەمی دروست کرد و هاوسەرەکەی حەوای پێکهێنا، بەرەکەتدارانی کرد و جۆرەها خواردنی زۆری بۆ دابین کردن (پەیدابوون 1:29). تەنها یەک شاز لەم زۆرییەدا هەبوو: ڕێگەیان پێنەدرا لە درەختی زانینی چاکە و خراپە بخۆن (2:17). بەڵام، مارەکە حەوای فریودا بۆ ئەوەی وا بیر بکاتەوە کە خواردن لێی دروستە – بە پێچەوانەی فەرمانی ڕوونی خودا. ئەو لە میوەکەی وەرگرت و خواردی، و هەروەها دایە مێردەکەشی بۆ خواردن. ئەم یاخیبوونە بووە هۆی ئەوەی سزای خودا بەسەریاندا بێت بە دەرئەنجامە کارەساتبارەکان بۆ ڕەگەزی مرۆڤ و تەنانەت هەموو گەردوون. دڕک و داڵ دەڕوێن، و لەمەودوا ئادەم و حەوا تەنها گیای کێڵگەیان دەبێت بۆ خواردن (3:18). چەند ساڵێک دواتر، کوڕە گەورەکەیان قاین براکەی هابیلی کوشت (بەشی 4)، و زوو توندوتیژی و گەندەڵی دروستکراوە جوانەکەی خودایان شێواند (بەشی 6). دوای ماوەیەکی زۆر لە چاوەڕوانی بە پشوودرێژی (بڕوانە 2 پەترۆس 3) خودا سزایەکی ترسناکی (لافاوەکە) بەسەر هەموو زەویدا نارد. تەنها نوح و هاوسەرەکەی لەگەڵ سێ کوڕەکەیان و ژنەکانیان ڕزگاریان بوو (پەیدابوون 7-8). بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک خودا پاراستنی کردن، خواردن و سەرچاوە پێویستەکانی بۆ دابین کردن بۆ ئەوەی لە کەشتییەکەدا بژین.
گۆشت زیاد کرا بۆ سەبەتەی خواردن
دوای لافاوەکە نوح و خێزانەکەی برانە ناو جیهانێکی نوێ و پاککراو. خودا خواردنی بۆ دابین کردن، وەک بۆ ئادەم و حەوای کردبوو، و تەنانەت گۆشتیشی بۆ خۆراکەکەیان زیاد کرد. هەندێک لەمە لە ئاژەڵەکانەوە بوو کە بۆ خودا قوربانی دەکران، بەڵام دەبێت ئاماژە بەوە بکرێت کە خوێن بۆ خواردنی مرۆڤ ڕێگەپێدراو نەبوو وەک داننان بە مافەکانی خودا وەک دروستکەر-ڕزگارکەر. دوای لافاوەکە ئەو بەڵێنی پاراستن و بەرەکەتداری خۆی پێدان (8:22؛ 9:1-17). سەرەڕای ئەوەش، ئەم خێزانانە، یان لانیکەم نەوە ڕاستەوخۆکانیان، کەوتنە بتپەرستییەوە، خودای ڕاستەقینەیان بە جۆرەها ساختەکار گۆڕییەوە. قوربانی ئاژەڵیان بۆ بتە جیاوازەکانیان دەهێنا و زووش قوربانی مرۆڤیان پێشکەش دەکرد (بڕوانە ڕۆما 1:18-32). لەم ژینگەیەوە بوو کە خودا ئەبرامی بانگ کرد. پرسی خواردن جارێکی تر بووە پرسێکی گرنگ چونکە خودا ئەبراهام و نەوەکانی ئەوەی پێویستیان بوو پێیدان. پاشان، کاتێک قاتوقڕییەکی گەورە هەموو جیهانی ناسراوی گرتەوە، یەعقوب بە ڕێنمایی خودا چوو بۆ میسر. لە ڕێگەی دانایی و لێهاتوویی یوسفەوە، خودا خواردنی بۆ میسر دابین کرد – گەلەکەی (هەروەها زۆر کەسی تر) بەخێو کرد. ئیسرائیلییەکان بە زۆری زۆر بوون تا ڕادەیەک کە فیرعەونی داهاتوو ویستی بە شێوەیەکی بەرچاو ژمارەی دانیشتووانەکەیان کەم بکاتەوە (دەرچوون 1). پاشاکانی ئەم بنەماڵە نوێیە، بە تایبەتی ئەوەی کە موسا کاتێک لە میدیان گەڕایەوە چاوی پێی کەوت، ڕەتیان کردەوە گوێڕایەڵی خودا بن. سەرەڕای دەرئەنجامە سەختەکانی سزاکان یان بەڵاکان، سەرکردەی میسری ڕەتی کردەوە گوێ لە دەنگی خودا لە ڕێگەی موساوە بگرێت.
خواردن لە بارودۆخی سەختدا
کاتێک بەڵای دەیەم هات، هەموو نۆبەرەکانی میسر لە ڕێگەی دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی خوداوە کوژران. ئیسرائیلییەکان ڕزگاریان بوو چونکە گوێڕایەڵی فەرمانەکانی خودا بوون و بەرخی جەژنی پەسکیان بردە ماڵەکانیان؛ پاشان لە ڕۆژی چوارەمدا کوشتیان. ئەم بەرخە نەک تەنها پاراستنی لە سزا دابین کرد، بەڵکو خواردنیشی بۆ هەموو خێزانەکە دابین کرد (بەشی 12). دەتوانین ناوی لێ بنێین «نانی ژیان» چونکە بەرخەکە مرد بۆ ئەوەی کوڕە گەورەکە لە هەر خێزانێکدا زیندوو بمێنێتەوە و خواردن بدات بە هەمووان. گەلەکەی بەخێو کرد کاتێک خۆیان ئامادە دەکرد بۆ جێهێشتنی میسر. دوای پەرجووی گەورەی ڕزگاربوونیان لەو وڵاتە، ئیسرائیلییەکان بەناو چەندین بیاباندا گەشتیان کرد. دەبوو جار لە دوای جار فێر ببن بە تەواوی پشت بە خودا ببەستن. کاتێک گەلی ئیسرائیل گلەییان کرد کە حەزیان لە گۆشتەکان بوو کە لە میسردا هەیانبوو، خودا بە بێدەنگکردنی گلەییەکانیان بە پێدانی زۆر قەقنۆق بۆ خواردن کە ئەم باڵندانە کەمپەکەیان داپۆشی (16:13). زیاتر لەوەش، بەیانی زوو کاتێک شەونم لە دەوروبەری کەمپەکەدا بەرز دەبووەوە، خەڵکەکە بۆیان دەرکەوت کە خودا شتێکی تەواو نوێی پێدابوون: مەننا، بە واتای «ئەمە چییە؟» بە فەزڵی خۆی، لە هەموو ساڵانی گەشتی بیاباندا، خودا گەلەکەی بەم خواردنە تایبەتە بەخێو کرد، تەنانەت دوای ئەوەی ڕەتیان کردەوە بچنە ئەو خاکەی کە بەڵێنی بە ئەبراهام، ئیسحاق و یەعقوب دابوو. لە خوێندنەوەیەکی وردی دەرچوون 16دا، دەتوانین حەوت پەرجوو بدۆزینەوە کە پەیوەستن بەم دابینکردنە خوداییە. ئەوە بۆ خوێندنەوەی زیاتری ئێوە جێدەهێڵین.
زیاتر دەربارەی مەننا
لە ڕێگەی مەنناوە خودا نەک تەنها خواردنی پێدان بەڵکو شێوەی پێدان، ئامادەی کردن بۆ خاکی بەڵێندراو. ئیسرائیلییەکان دەبوو فێر ببن گوێڕایەڵی چییە و باوەڕ چییە: هەردووکیان بۆ چوونە ژوورەوەی خاکەکە پێویست بوون. مەننا ڕاستەوخۆ لە ئاسمانەوە هات، وەک پیاوەکەی ئاسمان، عیسای مەسیحی گەورەمان، کە هەمیشە بە گوێڕایەڵی ناسرابوو. هەندێک لە تایبەتمەندییەکانی مەننا باس کراون: بچووک، خڕ و ناسک بوو (16:14؛ تایبەتمەندییەکانی تر دواتر باس کراون). ئەمانە هەندێک لە تایبەتمەندییەکانی مەسیح نیشان دەدەن کاتێک هات، بە فەزڵی خودا، بە تازەییەک کە هەرگیز نەبینرابوو (شەونمەکە)، و بە گرتنەبەری شوێنێکی نزم لەنێو گەلەکەیدا. عیسای مەسیحیش بە خۆبەزلنەزانین و بەوەی کە پێویستی بە هیچ ڕاستکردنەوەیەک نەبوو ناسرابوو. ئەمەش بە مەننا نیشان درا، جەختکردنەوە لەسەر جۆری خواردن کە خودا بە گەلەکەی دەدات کاتێک ئەمڕۆ بەناو بیاباندا دەڕۆن. مەسیح لە قوتابخانەی خودا بەیانیان فێر دەکرا (ئیشایا 50:4-7)، هەروەک چۆن مەننا لەوێ بوو بۆ ئەوەی خەڵکەکە هەموو بەیانییەک کۆی بکەنەوە. خودا لە ڕێگەی وانە یان نموونەی لەو شێوەیەوە فێرمان دەکات، و شێوەمان پێدەدات بە وێنەی مەسیح، فێری گوێڕایەڵیمان دەکات. ئەمە پێویستە بۆ ئەوەی ئامادەمان بکات بۆ چێژوەرگرتن لە خاکی ئاسمانی کە مەسیح بە شکۆ و ڕێزەوە تاج لەسەر نراوە (عیبرانییەکان 2:9). بەڵام، خەڵکەکە لە بیاباندا نرخی دابینکردنی مەننای خودایان نەزانی؛ تەنانەت سووکیان پێی کرد. عیسای مەسیح مەننای ئاسمانە – خواردنمان بۆ ئەمڕۆ – بۆ خواردن و شێوەدانمان بە وێنەی ئەو بۆ ئەوەی لێی فێر ببن و قوتابی ئەو بین. بەداخەوە، کات بەسەربردن و هەموو جۆرە شتێک دەتوانن جێگەی مەسیح لە ژیانماندا بگرنەوە. ئایا مەیلی سووکایەتیکردن بەو شتانە نییە کە پەیوەستن بە پیاوە خۆبەزلنەزانەکەی ناسرەتەوە؟
ئەنجیلی یۆحەننا و نانی ژیان
نووسینەکانی یۆحەننا بۆ جەختکردنەوە لەسەر عیسای مەسیح وەک کوڕی خودا, یەکسان لەگەڵ باوک (بەتایبەتی لە بەشی 5). بەشی 6ی ئەنجیلەکەی ئەو وەک کوڕی مرۆڤ پێشکەش دەکات کە هات بۆ بەخشینی ژیانی خۆی. سەرەڕای ئەوەش، یۆحەننا 6 گەورەیی ئەو («منم») وەک نانی ژیان وەسف دەکات. ئەمە لە جەستەگرتنییەوە (6:32-35) تا بەرزبوونەوەی (ئایەتی 62) دەبینرێت و ئاماژە بە کار، مردن و هەستانەوەی دەکات. ئەم بەشە هەروەها زۆر پرسیار لەخۆ دەگرێت کە لەلایەن گوێگرەکانییەوە کراون و وەڵامەکانی ئەو تۆمار دەکات. مەننای خودا لە ڕۆژانی موسادا بە مەسیح بەراورد دەکات، کە نانی ژیانە. لە کاتێکدا یۆحەننا 6 هاوشێوەیی لە نێوان موسا و مەسیحدا نیشان دەدات، هەروەها چەندین جیاوازیگەورەش تۆمار دەکات. «من نانی زیندووم کە لە ئاسمانەوە هاتمە خوارەوە. ئەگەر کەسێک لەم نانە بخوات، بۆ هەتاهەتایە دەژی؛ و ئەو نانەی کە من دەیدەم گۆشتی منە، کە بۆ ژیانی جیهان دەیدەم» (ئایەتی 51 NKJV). بەم شێوەیە خودای بەرەکەتدارمان بناغەی پێویستی دانا بۆ ئەوەی ژیانمان پێبدات (ئایەتەکانی 51-53)، هەرچەندە ئەمە لەلایەن سەرکردە جولەکەکانەوە ئەوکات و لەلایەن زۆر کەسی ترەوە لە سەرانسەری مێژوودا تا ئەمڕۆ ڕەتکرایەوە. مەسیحیش ئەوەیە کە ژیانێک کە بەخشیوێتی بەردەوام دەکات. ئەمە پرۆسەیەکی بەردەوامە لە ساتەوەختی ڕزگاربوونمانەوە تا ڕاپچەر (ئایەتەکانی 54-57). شێوەی بەشداریکردنی کردارەکە بە ڕوونی ئەم خاڵە نیشان دەدات. بۆ ئەوەی لە تێکەڵاویی دوور بکەوێتەوە، خودای گەورەمان دوو کرداری جیاوازی لە دەقی یۆنانیدا بەکار هێناوە کە هەردووکیان بە واتای «خواردن» دێن: یەکەم وەرگرتنی مەسیح بۆ یەکجار و بۆ هەموو کات لە ساتەوەختی ڕزگاربوونی کەسێکدا لە ڕێگەی باوەڕەوە، و کرداری دووەم جەخت لەسەر هەرسکردن دەکاتەوە، خواردنی بەردەوام لەسەر ئەو. ئەم خواردنی بەردەوامە لەسەر ئەو هاوشێوەی مەننایە لە بیاباندا کە خەڵکەکە پێویستیان بوو هەموو ڕۆژێک کۆی بکەنەوە و بیخۆن بۆ ئەوەی بەردەوام بن. بەڵام مەننا نەیدەتوانی ژیانی هەتاهەتایی بدات: تەنها کوڕی خودا توانای ئەوەی هەبوو، و هەیەتی. ئەمە جیاوازییەکی زۆر گەورەیە لەگەڵ مەننا لە بیاباندا. سەرەڕای ئەوەش، مەسیح «نانی ڕاستەقینەیە لە ئاسمانەوە» (ئایەتی 32)، بە پێچەوانەی جۆرەکان یان ساختەکان. (جگە لەمە، مەسیح «ئاوی ژیانە» و بەم شێوەیە بەردەوام دەبێت لە هێنانی ڕەزامەندی هەتاهەتایی.) و ئەو «نانی خودایە» (ئایەتی 33)، بۆ ڕەزامەندی تایبەتی خودا خۆی. زۆر شتی تر لەم بەشە سەرسوڕهێنەرەدا هەیە!
کورتەیەکی کورت
نووسینەکانی یۆحەننا بۆ جەختکردنەوە لەسەر گەورەیی کەسی مەسیح داڕێژراون، بەڵام هەروەها یارمەتی باوەڕدار لەم دیمەنەدا دەدەن سەرچاوەکانی لە خودای گەورەمانەوە وەربگرێت. خواردنی بەردەوام لەسەر مەسیح، بۆیە، وەک پاداشتێک بۆ سەرکەوتوو (دەرکەوتن 2:17) پێشکەش دەکرێت کە فێربووە لەو وەربگرێت، و بۆ هەتاهەتایە چێژی لێوەردەگرێت. ئەمە لەسەر هەر باوەڕدارێکی تاکەکەسییە کە متمانەی خۆی بە مەسیح بسپێرێت، بەبێ گوێدانە ئەو دژایەتی و کێشانەی کە ئەمە لەوانەیە لەخۆ بگرێت. ئەمە کاریگەرییەکی دەبێت بە دەرئەنجامی درێژخایەن – تەنانەت بۆ هەتاهەتایە. ئەو ئەوەی پێویستە بۆ ڕزگاربوون دەهێنێت، ئەو ڕزگاربووەکە لە دیمەنێکی نالەباردا بەردەوام دەکات، و ئەو ڕەزامەندی ڕاستەقینەی پێدەدات ئێستا و بۆ هەتاهەتایە.
ستایش بۆ خودا!
