«خوداوەند شوانمە»
ئەو مەڕەکانی خۆی دەناسێت.
ئەو دەیانژمێرێت و بەناویانەوە بانگیان دەکات.
ئەو پێش دەکەوێت.
ئەوان شوێنی دەکەون کاتێک ئەو ڕێنماییان دەکات، بەناو لافاو یان ئاگردا.
زەبووری بیست و سێیەم بەرەکەتەکانی کەسێکمان بۆ ئاشکرا دەکات کە گەشتەکەی بەناو ئەم جیهانەدا دەکات، لەگەڵ خوداوەند عیسا وەک شوانەکەی.
ئەم زەبوورە پەیوەندییەکی نزیکی بە زەبووری پێش خۆیەوە هەیە، هەروەها بەو زەبوورەی کە دوای دێت. هەرسێ زەبوورەکە جوانی و بەهایەکی نایابیان هەیە، چونکە لە هەر یەکێکیاندا مەسیح بابەتی سەرەکییە. زەبووری ٢٢ خوداوەند عیسا وەک قوربانییەکی پیرۆز نیشان دەدات کە خۆی بێگەرد پێشکەش بە خودا دەکات، لەسەر خاچ، بۆ ئەوەی پیرۆزی خودا بەجێبهێنێت و مەڕەکانی بپارێزێت. زەبووری ٢٣ خوداوەند عیسا وەک شوانێک نیشان دەدات کە مەڕەکانی بەناو جیهانێکی وێرانەدا ڕێنمایی دەکات. زەبووری ٢٤ خوداوەند عیسا وەک پاشا – خوداوەندی سوپاکان – نیشان دەدات کە گەلەکەی دەهێنێتە ناو شکۆمەندی پاشایەتییەوە.
زەبوورەکە بەم لێدوانە گەورەیە دەست پێدەکات، «خوداوەند شوانمە.» هەموو باوەڕدارێک دەتوانێت بڵێت، «خوداوەند ڕزگارکەرمە»؛ بەڵام ئایا هەموومان بە دڵنیاییەوە خۆمان ڕادەستی ڕێنماییەکانی کردووە، بۆ ئەوەی هەریەکەمان بتوانین بڵێین، «خوداوەند شوانمە»؟ ئەو پێی وتووین کە ئەو «شوانەکەیە»؛ بەڵام ئایا هەریەکەمان پێمان وتووە، تۆ «شوانمی»؟ ئایا ئێمە نەک تەنها وەک ڕزگارکەرێک قبوڵمان کردووە کە لەپێناوی ئێمەدا مردووە بۆ ئەوەی لە گوناهەکانمان ڕزگارمان بکات، بەڵکو خۆشمان ڕادەستی کردووە وەک شوانەکەمان بۆ ئەوەی بەناو هەموو سەختییەکانماندا ڕێنمایی ماڵەوەمان بکات؟
با بۆ ساتێک بیر لە ڕانێک مەڕ بکەینەوە کە شوانێکی نییە. ئەوان بوونەوەری پێویست، گەمژە، لاواز و ترسنۆکن. ئەگەر بەجێبهێڵدرێن بۆ ئەوەی ڕێگەی خۆیان بەناو دیمەنێکی وێرانەدا بگرن، چی ڕوودەدات؟ لەبەر ئەوەی بوونەوەری برسیین، زوو برسی دەبن؛ لەبەر ئەوەی گەمژەن، سەرگەردان دەبن و ڕێگەی خۆیان ون دەکەن؛ لەبەر ئەوەی لاوازن، ماندوو دەبن و لە ڕێگەدا دەکەون؛ و لەبەر ئەوەی ترسنۆکن، لەبەردەم گورگدا هەڵدێن و بڵاو دەبنەوە.
لە بەرامبەردا، با بپرسین، چی ڕوودەدات ئەگەر مەڕەکان گەشتەکەیان لەژێر ڕێنمایی شوانەکەدا بکەن؟ ئێستا، ئەگەر مەڕەکان برسی بن، شوانەکە لەوێیە بۆ ئەوەی ڕێنماییان بکات بۆ لەوەڕگەی سەوز؛ ئەگەر گەمژەن، ئەو لەوێیە بۆ ئەوەی پێیە سەرگەردانەکانیان بپارێزێت؛ ئەگەر لاوازن، شوانەکە ئامادەیە بۆ ئەوەی بە نەرمی مەڕەکانی ڕێنمایی بکات و بەرخەکان هەڵبگرێت؛ ئەگەر ترسنۆکن، ئەو لە پێشەوەیە بۆ ئەوەی بەناو دۆڵە سەختەکاندا ڕێنماییان بکات، و لە هەموو دوژمنێک بیانپارێزێت.
بە ڕوونی، لە ڕانێکدا کە شوانێکی نییە هەموو شتێک پشت بە مەڕەکان دەبەستێت، و ئەمەش دەبێتە هۆی کارەسات. بە هەمان شێوە ڕوونە، کە ئەگەر شوانەکە پێش بکەوێت، و مەڕەکان شوێنی بکەون، ئەوا گەشتێکی سەلامەت دەبێت بۆ مەڕەکان لەگەڵ بەرەکەتێکی زۆر لە ڕێگەدا.
ئەمە، بەڕاستی، ئەو وێنەیەیە کە بە ڕاستی گەشتی ڕانی مەسیحییەکان بەناو ئەم جیهانەدا نیشان دەدات؛ چونکە ئایا خوداوەند، خۆی، ناڵێت کە ئەو «شوانەکەی مەڕەکانە،» کە «ئەو مەڕەکانی خۆی بەناویانەوە بانگ دەکات،» کە «ئەو پێشیان دەکەوێت، و مەڕەکان شوێنی دەکەون؛ چونکە دەنگی ئەو دەناسن» (یۆحەننا ١٠:٢-٤).
زەبووری بیست و سێیەم ئەم بەرەکەتەی شوانەکەمان بۆ دادەنێت کە پێش دەکەوێت، و مەڕەکان شوێنی دەکەون. ئێمە، بەداخەوە! لە متمانەبەخۆبوونماندا، ڕەنگە هەندێک جار پێش شوانەکە بکەوین؛ یان، بەهۆی بێباکییەوە، ڕەنگە زۆر لە دواوە بین. بەڵام بە مەرجی دوو حاڵەتەکە – کە شوانەکە ڕێنمایی دەکات، و ئێمە شوێنی دەکەوین – دەتوانین پشت بە پشتیوانی شوانەکە ببەستین لە هەموو سەختییەکدا کە دەبێت ڕووبەڕووی ببینەوە.
حەوت بارودۆخ کە ڕەنگە ڕووبەڕوویان ببینەوە
زەبوورنووسەکە ئاماژە بە حەوت بارودۆخی جیاواز دەکات کە ڕەنگە بانگ بکرێین بۆ ئەوەی ڕووبەڕوویان ببینەوە:
- پێداویستییە ڕۆژانەییەکانمان.
- پێداویستییە ڕۆحییەکانمان.
- شکست و سستی ڕۆحمان.
- سێبەری مردن.
- بوونی دوژمنان.
- کاری ڕۆژانە.
- ئاسۆی هەتاهەتایی.
هەموو ئەم شتانە، بە شێوازی جۆراوجۆر و لە کاتی جیاوازدا، ڕەنگە ڕێگامان ببڕن، و، ئەگەر بەجێبهێڵدرێین بۆ ئەوەی بە هێزی خۆمان ڕووبەڕوویان ببینەوە، بە دڵنیاییەوە بە ترس و کارەساتەوە دەتاسێنین. لەگەڵ ئەوەشدا، لەگەڵ خوداوەند وەک شوانەکەمان، بۆ ئەوەی ڕێنمایی بکات، دەتوانین بە متمانەوە ڕووبەڕووی ئەو گەشتە ببینەوە کە بەرەو شکۆمەندی دەبات، سەرەڕای ئەو سەختییانەی کە ڕەنگە لە ڕێگەدا بن.
چونکە هەموو بەرەکەتێک لە زەبوورەکەدا لە یەکەم لێدوانی گەورەوە سەرچاوە دەگرێت، «خوداوەند شوانمە،» دەتوانین بە باشی هەموو ئایەتێک بەم وشانە دەست پێبکەین، «خوداوەند شوانمە.»
١. پێداویستییە ڕۆژانەییەکانمان (ئایەتی ١)
یەکەم (ئایەتی ١)، پێداویستییە ڕۆژانەییەکانی جەستە هەن. چۆن دەبێت دابین بکرێن؟ زەبوورنووسەکە ناڵێت، «من پۆستێکی باشم هەیە، پێویستم نابێت»؛ یان، «من هاوڕێی دڵسۆزم هەیە کە چاودێریم دەکەن، پێویستم نابێت»؛ یان «من سامانێکی زۆرم هەیە، پێویستم نابێت»؛ یان «من گەنجی و تەندروستی و توانام هەیە، پێویستم نابێت.»
بە هەموو ئەم ڕێگایانە، و زۆری تر، خوداوەند ڕەنگە پێداویستییەکانمان دابین بکات، بەڵام زەبوورنووسەکە باسی هیچ کام لەم ڕێگایانە ناکات. ئەو لە هەموو هۆکارە لاوەکییەکان، و ڕێگا خوداییەکان تێدەپەڕێت، و خوداوەند دەبینێت؛ و لەگەڵ خوداوەند کە پێش دەکەوێت، و خۆی شوێنی دەکەوێت، دەتوانێت بڵێت، «خوداوەند شوانمە، پێویستم نابێت.»
٢. پێداویستییە ڕۆحییەکانمان (ئایەتی ٢)
دووەم (ئایەتی ٢)، لە ڕێگەی وێرانەدا نەک تەنها پێداویستی کاتی هەن، بەڵکو پێداویستی ڕۆحییش هەن. بۆ مەسیحییەکە جیهانی دەوروبەر وێرانەیەکی بەتاڵە. هیچ شتێک لە هەموو بێهودەییەکانی تێپەڕبوونی ژیاندا نییە بۆ خۆراکدانی ڕۆح. لەوەڕگەکانی وشک و بێبەرهەمن، ئاوەکانی، تەنها ئاوی ناکۆکیین. ئەگەر «خوداوەند شوانمە،» ئەو ڕێنماییم دەکات بۆ لەوەڕگە سەوزەکانی و بۆ لای ئاوە هێمنەکان.
چەند خێرا چێژەکانی ئەم جیهانە سارد دەبنەوە، تەنانەت بۆ پەرستکارەکانیشی. خۆراکی ڕۆحی کە لەلایەن شوانەکەوە دابین کراوە هەمیشە تازەیە، چونکە ئەو ڕێنمایی دەکات بۆ «لەوەڕگە سەوزەکان.» جگە لەوەش، شوانەکە نەک تەنها خۆراک دەدات، بەڵکو تێری دەکات، چونکە ئەو مەڕەکانی وا لێدەکات «لە لەوەڕگە سەوزەکاندا پاڵ بکەون.» هیچ مەڕێکی برسی لەناو زۆریدا پاڵ ناکەوێت. سەرەتا خۆراک دەخوات، و کاتێک تێر بوو پاڵ دەکەوێت. سەرەڕای ئەوەش، شوانەکە ڕێنمایی دەکات بۆ لای ئاوە هێمنەکان. ئاوەکانی ڕووبارەکە کە زۆرترین دەنگ و نمایش دەکەن، هەمیشە لەو شوێنەن کە بەردەکان زۆرترینن و ئاوەکان کەم قووڵن. ئاوە هێمنەکان بێدەنگن بەڵام قووڵن. شوانەکە دەتوانێت ڕۆحەکانمان ئارام بکاتەوە و تینوێتی ڕۆحیمان بشکێنێت بە شتە قووڵەکانی خودا کە زۆر دوورن لە ناکۆکییە دەنگەدەنگ و کەم قووڵەکان کە پیاوان سەرقاڵ دەکەن، و زۆر جار مەسیحییەکەش سەرقاڵ دەکەن.
٣. شکست و سستی ڕۆحمان (ئایەتی ٣)
سێیەم (ئایەتی ٣)، کاتێک بەناو ئەم جیهانە وێرانەیەدا تێدەپەڕین، ڕەنگە لە شوێنکەوتنی شوانەکەدا شکست بهێنین؛ و، جگە لە شکستی ڕاستەقینە، ڕەنگە لە ڕێگەدا ماندوو بین و لە سۆزەکانماندا سست بین. تەنانەت ئەگەر «خوداوەند شوانمە،» «ئەو ڕۆحم دەگەڕێنێتەوە،» یان «زیندووی دەکاتەوە.» با، لەگەڵ ئەوەشدا، لەبیرمان بێت کە «ئەو،» خۆی، «دەگەڕێنێتەوە.» هەندێک جار وا دەردەکەوێت، وەک ئەوەی بیر بکەینەوە کە کاتێک لە سەرگەردانییەکانمان ماندوو بووین، دەتوانین بە هەوڵەکانی خۆمان و لە کاتی خۆماندا خۆمان بگەڕێنینەوە. وا نییە. ئێمە دەتوانین سەرگەردان بین؛ تەنها ئەو دەتوانێت بگەڕێنێتەوە.
ناعۆمی، کە لە سەرگەردانییەکەی لە خاکی مۆئاب گەڕایەوە، دەتوانێت بڵێت، «من چوومە دەرەوە،» بەڵام، ئەو زیاد دەکات، «خوداوەند دووبارە منی هێنایەوە ماڵەوە.» ئەو دەڵێت، وەک ئەوەی، «من چوومە دەرەوە، بەڵام خوداوەند منی هێنایەوە.» پیرۆز بێت ناوی، ئەو دەتوانێت، و ئەو دەگەڕێنێتەوە. ئەگەر وا نەبووایە، گەلی خودا لەسەر زەوی کەمتر دەبوون لە کۆمەڵێکی گەورەی گەڕاوەکان. جگە لەوەش، ئەو نەک تەنها دەگەڕێنێتەوە، بەڵکو دوای گەڕاندنەوە، ئەو ڕێنماییمان دەکات بۆ «ڕێگاکانی ڕاستودروستی لەپێناوی ناوی خۆیدا.» بەداخەوە! چەند جار ڕەنگە تەنانەت بە دڵسۆزی و گەرموگوڕیشەوە لابدەین بۆ ڕێگاکانی خۆویستی، کە لەگەڵ ناوی ئەودا ناگونجێن، تەنها بۆ ئەوەی بیسەلمێنین کە چەند کەم، لە کرداردا، ڕێگە بە خوداوەند دەدەین وەک شوانەکەمان ڕێنماییمان بکات. ڕێگەی ڕاستودروستی، کە ئەو ڕێنمایی دەکات، «ڕێگەیەکی تەسکە» کە تێیدا جێگەی متمانەبەخۆبوونی جەستە نییە، و تەنها دەتوانرێت پێی لێبنرێت کاتێک خوداوەند وەک شوانەکەمان لە پێشمانەوە بێت. تەنانەت پۆڵسیش وای دۆزییەوە، کاتێک بە دڵسۆزی و گەرموگوڕییەکی ڕاستەقینە، و لەگەڵ ئەوەشدا بە متمانەبەخۆبوونێکی زۆرەوە، وتی، «خوداوەند، من ئامادەم لەگەڵ تۆدا بڕۆم، هەم بۆ زیندان، و هەم بۆ مردن.»
٤. سێبەری مردن (ئایەتی ٤)
چوارەم (ئایەتی ٤)، دەبێت ڕووبەڕووی «دۆڵی سێبەری مردن» ببینەوە. تەنانەت ئەگەر زیندوو بین و بمێنینەوە تا هاتنی خوداوەند، و بە شێوەیەکی کەسی بەناو مردندا تێپەڕ نەبین، هێشتا، دووبارە و دووبارە، دەبێت ڕووبەڕووی ئەو دۆڵە تاریکە ببینەوە، چونکە، یەک لە دوای یەک، خۆشەویستەکانمان لێمان دەسێنرێن. پاشان، بە واتایەکی فراوانتر، تێپەڕینمان بەناو ئەم جیهانەدا چییە جگە لە گەشتێک بەناو دۆڵی سێبەری مردندا؟ چونکە، بەسەر هەموو شتێکدا زەنگی تێپەڕبوونی مردن دەبیسترێت.
لەگەڵ ئەوەشدا، ئەگەر خوداوەند شوانمان بێت، دەتوانین لەگەڵ زەبوورنووسەکەدا بڵێین،
لە هیچ خراپەیەک ناترسم: چونکە تۆ لەگەڵمدایت.
خوداوەند دەتوانێت بڵێت،
ئەگەر پیاوێک قسەی من بپارێزێت، هەرگیز مردن نابینێت (یۆحەننا ٨:٥١).
خوداوەند ناڵێت، ئەو بەناو مردندا تێناپەڕێت، بەڵکو ئەو نایبینێت. ئەوانەی لە دەوری جێگەی مردنی قەشەیەک دەوەستن ڕەنگە بەڕاستی مردن ببینن، بەڵام ئەو کەسەی کە بەڕاستی هەنگاو دەنێتە ناو دۆڵی تاریکەوە عیسا دەبینێت. تەنانەت ئەگەر دەبێت بەو ڕێگایەدا تێپەڕین تەنها تێپەڕینە «بەناو.» و گەشتەکە بەناو زۆر کورتە؛ چونکە ئایا نەنوسراوە، «دوور لە جەستە... لەگەڵ خوداوەند ئامادە»؟ و لەو تێپەڕینەدا بەناو دۆڵەکەدا، نەک تەنها خوداوەند لەگەڵمانە، بەڵکو ئەو لەگەڵ گۆچان و گاجووتەکەیدا ئامادەیە – گۆچانەکە بۆ دوورخستنەوەی هەموو دوژمنێک، گاجووتەکە بۆ پشتیوانیکردنمان لە هەموو لاوازییەکانماندا.
٥. بوونی دوژمنان (ئایەتی ٥)
پێنجەم (ئایەتی ٥)، لەم جیهانە وێرانەیەدا ئێمە بە دوژمنان دەورەدراوین کە دەیانەوێت چێژوەرگرتنمان لە بەرەکەتەکانمان لێبسێنن و پێشکەوتنی ڕۆحیمان بگرن. بەڵام خوداوەند شوانمانە کە خوانێکمان بۆ ئامادە دەکات لەبەردەم دوژمنەکانماندا. و نەک تەنها ئەوە، ئەو گەلەکەی خۆی بۆ خوانەکە ئامادە دەکات، چونکە ئەو سەری بە زەیت چەور دەکات، و نەک تەنها پەرداخەکە پڕ دەکات، بەڵکو وای لێدەکات لێی بڕژێت. ئەو زۆر زیاتر بۆ ئێمە دەکات وەک ئەوەی ئێمە هەرگیز بۆ ئەو کردوومانە لە ڕۆژانی جەستەیدا؛ چونکە، هەرچەندە یەکێک لە فەریسییەکان داوای لێکرد کە لەگەڵیدا نان بخوات، و بە نیعمەتێکی سەرسوڕهێنەرەوە خوداوەند لە ماڵی فەریسییەکەدا دانیشت بۆ نانخواردن، هێشتا، دەبێت بڵێت،
«سەری منت بە زەیت چەور نەکرد.»
٦. کاری ڕۆژانە (ئایەتی ٦)
شەشەم (ئایەتی ٦)، ڕێگەی ڕۆژانە هەیە کە دەبێت «هەموو ڕۆژانی» ژیانمان پێیدا بڕۆین. هەموو ڕۆژێکی ژیانمان خولگەیەکی بێوچانی ئەرک و سەختی و بارودۆخی بچووک و گەورە دەهێنێت. بەڵام ئەگەر شوێنی شوانەکە بکەوین، دەبینین کە «چاکە و میهرەبانی» شوێنمان دەکەون. ئەگەر نزیکتر بووینایە لە خوداوەند، بە توندی شوێنی شوانەکە بکەوتینایە، ئایا بە بینینێکی ڕوونتر دەستمان لە شتە بچووکەکانی ژیانی ڕۆژانەدا نەدەدۆزییەوە، و تێیدا چاکە و میهرەبانی ئەومان نەدەدۆزییەوە؟
٧. ئاسۆی هەتاهەتایی (ئایەتی ٦)
حەوتەم، و کۆتا، بە تێڕوانین لە دوای ڕۆژانی ژیانمان بۆ هەتاهەتایی گەورە کە لە دوایەوە درێژ دەبێتەوە، دەبینین کە ئەگەر خوداوەند شوانمان بێت، نەک تەنها بۆ ئەوەیە کە بەناو وێرانەدا ڕێنماییمان بکات، بەڵکو، لە کۆتاییدا بۆ ئەوەیە کە بمانهێنێتەوە ماڵەوە بۆ «نیشتەجێبوون لە ماڵی خوداوەند بۆ هەتاهەتایی.» بۆ مەسیحییەکە ئەوە ماڵی باوکە؛ لەوێ نیشتەجێ دەبین لە دوای هەموو پێداویستییە جەستەییەکان، لەگەڵ دابینکردنی هەموو ئارەزوویەکی ڕۆحی، لەوێ هیچ شکستێک ناتوانێت دەستێوەردان بکات، هیچ دڵێک سارد نابێتەوە، هیچ سێبەرێکی مردن نایەت، هیچ دوژمنێک نزیک نابێتەوە، بەڵام لەوێ، بەڕاستی، پەرداخەکە لێی دەڕژێت. «ڕۆژانی ژیانم» کۆتایی دێن «لە ماڵی خوداوەند بۆ هەتاهەتایی.» لەو کۆبوونەوە گەورەیەی ماڵەوەدا هیچ کام لە مەڕەکانی ون نابن.
ئەوانەی کە تۆ پێم دایت من پاراستوومن، و هیچ کام لەوان ون نەبوون (یۆحەننا ١٧:١٢).
ساڵانێکی زۆر لەمەوبەر، ڕەزەرفۆردی پیرۆز نووسی، «چی بیر دەکەیتەوە لە خۆشەویستی ئەو؟ چی بیر دەکەیتەوە لەو پێیانەی کە بەناو جیهاندا دەڕۆیشتن بۆ دۆزینەوەی مەڕە ونبووەکانی باوکی، بە بزمار کون کرابوون؟ ئەو چاوانەی کە زۆر جار بۆ ئاسمان بۆ خودا لە نوێژدا بەرز دەکرانەوە، بە فرمێسک ماندوو بوون؟ سەری بە دڕک کون کرابوو؟ ئەو ڕوخسارەی کە لە خۆر جوانترە، هەمووی شێواو بوو، و قژی لە ڕوومەتەکانی دەرکرابوو؟ ئەو شەرمی گرت و شکۆمەندی پێدایت. ئەو نەفرەتی گرت، و بەرەکەتی پێدایت، ئەو مردنی گرت، و ژیانی پێدایت... وەک شوانی سەرەکی، ئەو حساب بۆ هەموو بەرخەکانی دەکات، و بە باوکی دەڵێت، ئەمانە هەموویان مەڕەکانی منن. من بەناو دارستان و ئاو و دڕک و چقڵدا ڕۆیشتم، بۆ ئەوەی کۆیان بکەمەوە، و پێیەکانم کون کران و دەستەکانم و لایەکەم کون کران، پێش ئەوەی بتوانم دەستگیرم بکەن؛ بەڵام ئێستا لێرەن.» بەبیرخستنەوەی هەموو ئەوەی کە ئەو بۆ ئێمەی کردووە لە ڕابردوودا، کاتێک، وەک شوانی باش، ژیانی خۆی بۆ مەڕەکان بەخشی؛ بە زانینی هەموو ئەوەی کە ئەو هێشتا بۆ ئێمەی دەکات کاتێک وەک شوانی سەرەکی دێت، دەتوانین لە کاتی گەشتی ئێستاماندا لە وێرانەدا سەیری ڕوخساری بکەین و بڵێین،
«خوداوەند شوانمە.»
