کاری خودا لە دروستکردندا لە بەشە جیاوازەکانی کتێبی پیرۆزدا خراوەتە بەردەممان، هەر باسێک تایبەتمەندییەکی جیاواز دەردەخات بۆ فێرکردنمان. پەیدابوون گێڕانەوەی خۆی لەسەر دروستکردن و ئامادەکردنی زەوی لەلایەن خوداوە بۆ نیشتەجێبوونی مرۆڤ دەدات، بە سادەیی خودایی سەرنجڕاکێش بۆ فێرکردن، بنیاتنان و خۆشیی هەر منداڵێکی خودا؛ لێدوانە بەهێزەکانی لەسەر ڕاستی بێدەنگ دەکات بۆ باوەڕدار دەنگە بێباوەڕەکان کە دەمانهێڵنەوە لە تاریکیدا سەبارەت بە خودا و کارەکانی و ئەوانەی کە دەمانخەنە ناو گومان و تیۆرییەکانەوە کە لە مێشکی بچووکی بوونەوەرەوە سەرچاوە دەگرن. پەندەکان ٨ باس لە یەکێک دەکات، کە وەک حیکمەتێک پێشکەش کراوە، کە چاودێری بنیاتنانی ئەو شوێنە دەکات کە دەبوو ببێتە شوێنی نیشتەجێبوونی مرۆڤ، لەوێدا ئەو، کوڕە پیرۆزەکەی خودا، وەک مرۆڤێک دەدۆزرایەوە بۆ جێبەجێکردنی ویستی خودا بۆ بەرەکەتدارکردنی ئەوانەی کە دەبنە هاوڕێی لەسەر زەوی، و پاشان لە بەهەشتدا بۆ هەتاهەتایە.
دروستکردن—کاری کوڕی خودا
کاتێک دروستکردن دەدرێتە پاڵ یەک کەس لە خوداوەند، دەدرێتە پاڵ کوڕ. پیاوان هاتنی کوڕیان بۆ ناو مرۆڤایەتی وەک دەرفەتێک قۆستووەتەوە بۆ بێڕێزیکردن لێی، بەڵام خودا گرنگی داوە بە ڕێزگرتن لە کوڕ؛ و ئەمەش یەکێکە لەو ڕێگایانەی بەکارهاتووە، ئاشکراکردنی ئەوەی کە کوڕی خودا بوو کە دروستکراوەکەی هێنایە بوون.
سێ جار لە پەیمانی نوێدا ئەم ڕاستییە پیرۆزە خراوەتە بەردەممان. لە یۆحەننا ١دا ئەم لێدوانە هەیە:
هەموو شتێک لەلایەن ئەوەوە دروستکرا؛ و بەبێ ئەو هیچ شتێک دروستنەکرا کە دروستکرابوو.
پۆڵس، لە کۆلۆسییەکان ١دا، تێبینی دەکات،
چونکە لەلایەن ئەوەوە هەموو شتێک دروستکرا، ئەوانەی لە ئاسماندان، و ئەوانەی لەسەر زەوین… هەموو شتێک لەلایەن ئەوەوە دروستکرا، و بۆ ئەو.
ئەگەر یۆحەننا چاودێری فراوانی دروستکراوەکە بکات، پۆڵس لە کۆلۆسییەکاندا بە تایبەتی سەرقاڵی بوارەکانی حوکمڕانی و حکومەتی ڕێکخراوە کە بوونی خۆیان قەرزاری کوڕی خۆشەویستی باوکن،
جا تەخت بن، یان دەسەڵات، یان سەرۆکایەتی، یان هێز.
کاتێک نووسەری عیبرانییەکان باس لە دروستکردنی خودا دەکات، دەڵێت لەلایەن کوڕەوە بووە:
کە لەلایەن ئەوەوەش جیهانەکانی دروستکرد؛
و گەردوونی فیزیکییە کە لەبەردەم مێشکی ڕۆحی خودادایە لەم نووسینەدا. مەبەستی دروستکردن، بەپێی ئەفەسۆس ٣:٩-١٠، ئەوەیە کە ئێستا بۆ زاناکانی گەورەی ئاسمان، لە کەنیسەدا، حیکمەتی هەمەجۆری خۆی نیشان بدات. وەرگێڕان ٤:١١ نیشان دەدات کە هەموو شتێک بۆ خۆشی خودا دروستکراوە.
پێویستی بە دروستکراوێکی نوێ
ئەوەی خودا لە وشەکەیدا باس لە "دروستکراوێکی نوێ" بکات، بێگومان نیشانەی ناڕەزاییەتی ئەوە لە دروستکراوەی ئێستا. کتێبی پیرۆز بە زۆری ئەمە پشتڕاست دەکاتەوە، چونکە هەموو ئەوەی پەیوەندی بە ئادەمەوە هەبوو لە کەوتنی ئەودا وێران بوو.
ئەمە لە ڕۆما ٨دا فێرکراوە، کە تێیدا نووسراوە،
چونکە بوونەوەرەکە خراوەتە ژێر بێهوودەیی، نەک بە ویستی خۆی، خودی بوونەوەرەکەش ئازاد دەکرێت لە کۆیلایەتی گەندەڵی… هەموو دروستکراوەکە پێکەوە دەناڵێنێت و پێکەوە ئازار دەچێژێت تا ئێستا.
مرۆڤی سروشتی هەرگیز ناتوانێت نەخۆشییەکانی دروستکراوەکە چاک بکاتەوە؛ هەموو پلان و چالاکییەکانی هەرگیز ناڵەی بوونەوەرەکە ناباتە دەرەوە، بەڵام مەسیح ناڵەکە بێدەنگ دەکات کاتێک، لە هاتنیدا، کوڕانی خودا لەگەڵیدا دەردەکەون.
وێرانی دروستکراوە کۆنەکە
لە ئادەمەوە نەوەیەکی مرۆڤ سەریهەڵداوە، کە پەیوەندییان پێوەی هەیە لەو بارودۆخانەی کە بەهۆی کەوتنی ئەوەوە دروستبوون؛ هەموویان بە سروشت و کردار گوناهبارن. قایین، یەکەم کوڕی ئادەم، خراپەکارییە ترسناکەکەی نیشاندا کە لە سروشتی کەوتووی مرۆڤدا بوو کاتێک براکەی کوشت و بە شێوەیەکی هێرشبردن قسەی لەگەڵ خودا کرد کاتێک ڕووبەڕووی تاوانەکەی بووەوە. سەرپێچی، کە یەکەم جار لە ئادەم و حەوادا دۆزرایەوە، ڕق، بێشەرمی، و توندوتیژیی نیشاندراو لەلایەن قایینەوە تێکەڵ بە گەندەڵیی دروستکراو بەهۆی سروشتی وێرانبووی مرۆڤەوە زۆری نەخایاند جیهانی ئەوەندە گڵاو و خراپ کرد کە خودا ناچار بوو بە لافاوێکی گەورە پاکی بکاتەوە.
تێپەڕبوونی جیهانی کۆن و دەستپێکی جیهانێکی نوێ
نێردراو پیتەر لە یەکەم نامەکەیدا پێمان دەڵێت کە خودا
جیهانی کۆنی نەپاراست،
و لە دووەم نامەکەیدا جیاوازی دەکات لە نێوان
ئەو جیهانەی کە ئەوکات هەبوو،
و
ئاسمان و زەوی کە ئێستا هەن.
لەناو ئاوەکانی لافاوەکەدا جیهانێکی نوێ سەریهەڵدا و نوح سەرۆکی بوو. ئای! نەبوونی کۆنترۆڵی نوحی داماو بە خێرایی لاوازی مرۆڤ و بێتوانایی ئەوی لە بەڕێوەبردنی ئەوەی خودا خستبوویە ژێر دەستی نیشاندا. هەرچەندە خودا جیهانێکی نوێی بە مرۆڤ دابوو، بەڵام هێشتا لە ڕووی ئەخلاقییەوە هی دروستکراوە کۆنەکە بوو، چونکە هەرچەندە زەوی پاککرابووەوە، بەڵام هیچ گۆڕانکارییەک لە سروشتی کەوتووی مرۆڤدا نەبوو. هەموو نەوەیەکی دواتر، و هەموو گەشەسەندنێکی نوێی مامەڵەکانی خودا لەگەڵ مرۆڤەکاندا، تەنها ئەوەی سەلماند کە مرۆڤ لە گوناهدا چاکناکرێتەوە و دروستکراوە کۆنەکە بە شێوەیەکی نەگەڕاوە وێران بوو. سەرۆکایەتی لەلایەن نوحەوە سووکایەتی پێکرا، کاهینایەتی لەلایەن کوڕانی هارونەوە گڵاو کرا، دادپەروەری لەلایەن کوڕانی ساموێلەوە چەواشە کرا، و پاشایەتی لەلایەن کوڕانی داودەوە، لەلایەن پاشاکانی ئیسرائیلەوە، و لەلایەن پاشا گەورە بێگانەکانەوە بێڕێزی پێکرا. خراپەی مرۆڤ گەیشتە لووتکە لە ڕەتکردنەوە و خاچدانی کوڕی خودا؛ خاچەکە گەورەیی تاوانی مرۆڤی ئاشکرا کرد و بۆ هەمیشە حوکمی جیهانی مرۆڤی مۆر کرد.
خودا کار دەکات
لەناو وێرانییەکانی دروستکراوە کۆنەکەدا
کاتێک جولەکەکان گەورە عیسایان چەوساندەوە لەبەر ئەوەی پیاوێکی بێهێزی لە ڕۆژی شەممەدا چاک کردەوە، ئەو وەڵامی دانەوە،
باوکم تا ئێستا کار دەکات، و منیش کار دەکەم (یۆحەننا ٥:١٧).
لەو کاتەوەی کە ئارامی خودا بە هاتنی گوناه بۆ ناو جیهان تێکچوو، ئەو دەستی کرد بە کارکردنەوە بۆ هێنانی دروستکراوێکی نوێ کە گوناه نەتوانێت گڵاوی بکات یان وێرانی بکات. بە هاوئاهەنگی لەگەڵ چالاکییەکانی باوکی، کوڕی خودا هاتە ناو جیهان بۆ کارکردن بە نیعمەت، کارکردن بۆ دامەزراندنی شانشینێک کە خودا بتوانێت لە خۆشەویستی خۆیدا ئارام بگرێت و هیچ خراپەیەک نەبێت بۆ خەمبارکردنی لە دڵیدا. باوکی ئاشکرا کرد لە ژیانێکی ماندوونەناسدا، ئەو ئەوانەی کۆکردەوە کە باوک پێی دابوون لەم جیهانە، و بە کاری گەورەی ڕزگارکەرانەی خۆی کوڕی خودا بناغەی بۆ ناساندنی ئەو جیهانە دانا کە لە ڕاوێژەکانی باوکدا بوو، لەوێدا شکۆمەندی دروستکراوە نوێیەکەی دەتوانرا نمایش بکرێت لەوانەدا کە جارێک گوناهبار بوون و دوور بوون لە خودا.
ئامادەکردنی دەفرەکان بۆ شکۆمەندی
بەپێی دەوڵەمەندی نیعمەتی خودا، شکۆمەندییەکەی لە دەفرەکانی بەزەییدا نمایش دەکرێت (ڕۆما ٩:٢٣)—ئەوانەی کە بە هێزی خودایی دروستکراون و گونجێنراون بۆ ئامادەبوونی خۆی، گونجێنراون بۆ ئەوەی ببنە هاوڕێی کوڕە خۆشەویستەکەی. تەنانەت ئێستاش، لە کاتی تێپەڕین بەم جیهانەدا، پیرۆزەکانی خودا لە دەفرە گڵینەکانیاندا گەنجینەیەکی ئاسمانی سەرسوڕهێنەریان هەیە:
ڕووناکی زانینی شکۆمەندی خودا لە ڕووی عیسای مەسیحدا؛
بەڵام زۆری نەخایاند ئەوەی خودا لە ناویاندا دروستی کردووە، لەناو
ماڵێکدا کە بە دەست دروست نەکراوە و هەتاهەتاییە لە ئاسمانەکاندا، جێگیر دەکرێت.
خودا پێشتر لە پیرۆزەکاندا کاری کردووە بە لەبەرچاوگرتنی چارەنووسی شکۆمەندییان، و ئەم کارکردنە خوداییە پێشتر ڕۆحەکانیانی هێناوەتە ناو دروستکراوە نوێیەکە، لەوێدا
هەموو شتێک هی خودایە.
لەناو وێرانییەکانی دروستکراوە کۆنەکەدا، خودا لە دروستکراوە نوێیەکەدا کار دەکات، دەفرەکان دروست دەکات و شێوەیان دەدات کە شکۆمەندییەکەی و دەوڵەمەندی بێئەندازەی نیعمەتەکەی لە سەردەمەکانی داهاتوودا نیشان دەدەن. سەبارەت بە ستوونەکانی پەرستگاکە کە شایەتی خودا لەسەریان نووسرابوو و دەفر و ئامێرەکانی تری خزمەتگوزاری، دەخوێنینەوە،
لە دەشتی ئوردوندا پاشا فڕێی دان، لە زەوییە قوڕینەکەدا لە نێوان سوکۆت و زەرەداتادا (٢ کتێبی مێژوو ٤).
ئامادەکردنی دەفرەکانی شایەتی
کاری دروستکردنی نوێی خودا تەنها ڕۆژی داهاتووی لەبەرچاو نییە، بەڵکو بۆ دەرکەوتنی ئێستای نیعمەتەکەیەتی، وەک لە ئەفەسۆس ٢دا نووسراوە،
ئێمە کاری دەستی ئەوین، لە مەسیح عیسادا دروستکراوین بۆ کارە چاکەکان، کە خودا پێشتر فەرمانی دابوو کە ئێمە تێیاندا بڕۆین.
کارە چاکەکان هەرگیز ناتوانرێت لەلایەن مرۆڤەوە لە جەستەدا بەرهەم بهێنرێن، بەڵام ئەوانەی کە خودا لە مەسیحدا کاری تێدا کردوون، توانایەکی خوداییان پێدراوە، لە ڕێگەی نیعمەتەوە، بۆ کارکردن بۆ شکۆمەندی و خۆشی خودا. وەک دروستکراوێک "لە مەسیحدا" ئێمە بەشداری لە کەسایەتی مەسیحدا دەکەین و بەم شێوەیە توانامان پێدەدرێت بۆ نیشاندانی تایبەتمەندییەکانی نیعمەت و جوانییەکەی. چۆن ئەمە سەرکەوتنی خودا گەورە دەکات! بێگومان شەیتان وای بیر دەکرد کە سەرکەوتنێکی تەواوی بەدەست هێناوە کاتێک پیاوان، وەک ئامێرە ویستەکانی، کوڕی خودایان خاچدا؛ بەڵام خودا مەسیحی لە مردووان هەستاندەوە و بردی بۆ ئاسمان و لە پیاواندا کاری کرد، دەفرەکانی دروستکراوی نوێی بەرهەم هێنا کە تێیاندا هەمان تایبەتمەندییە جوانەکانی نیشان دەدات کە بە تەواوی و پڕی لە عیسادا لێرە لە خوارەوە دەرکەوتبوون.
پەیوەندییە نوێیەکان
بابەتی دروستکراوی نوێ لە ٢ کۆرنسۆس ٥دا بەم وشانە دەست پێدەکات،
بۆیە، لەمەودوا هیچ کەسێک بەپێی جەستە ناناسین: بەڵێ هەرچەندە مەسیحمان بەپێی جەستە ناسیوە، بەڵام ئێستا لەمەودوا نایناسین. کەواتە، ئەگەر هەر کەسێک لە مەسیحدا بێت (ئەوە) دروستکراوێکی نوێیە.
بەپێی جەستە، گەورە عیسا لە نەوەی داود بوو، و هەرچەندە هێشتا وەک کوڕی داود حوکمڕانی دەکات، بەڵام پەیوەندییەکان لەو هێڵەدا بۆ هەمیشە دانران کاتێک مرد. لەسەر خاچەکە، بە دایکی گوت،
ئافرەت، کوڕەکەت ببینە،
و بە یۆحەننای گوت،
دایکەت ببینە.
ئەمە کۆتاییهاتنی ئەو پەیوەندییانە بوو کە بە عیسای مەسیحەوە پەیوەست بوون بە گۆشت و خوێن. ئەمە زیاتر جەختی لەسەر کرایەوە کاتێک، لە زیندووبوونەوەدا، بە مریەم مەجدەلی گوت،
دەستم لێ مەدە؛ چونکە هێشتا سەرم نەکەوتووە بۆ لای باوکم: بەڵام بڕۆ بۆ لای برایانم، و پێیان بڵێ، من سەردەکەوم بۆ لای باوکم، و باوکی ئێوە؛ و بۆ لای خودام، و خودای ئێوە.
ئەم وشانە نەک تەنها پێمان دەڵێن کە پەیوەندییە کۆنەکان نەماون، بەڵکو ئەوەش ئاشکرا دەکەن کە قوتابییەکانی مەسیح خراونەتە ناو پەیوەندییەکی نوێوە لەگەڵیدا و پەیوەندییەکی نوێیان لەگەڵ باوکدا هەیە. لە یۆحەننا ١٥دا عیسای مەسیح باسی شوێنی خۆشەویستی و نزیکییەکەی کردبوو کە هی ئەوان بوو وەک هاوڕێیەکانی، بەڵام تا ئەو کاتەی نەچووبووە ناو بارودۆخی نوێی ژیان لە زیندووبوونەوەدا، نەیدەتوانی ناویان بنێت برایانی.
«شتە کۆنەکان تێپەڕین؛ ببینە هەموو شتێک نوێ بووەتەوە»
ئەو شتانەی کە لە دروستکراوی کۆندا لەلایەن مرۆڤەوە پیس کراون و گەندەڵ کراون، هیچ شوێنێکیان لە دروستکراوی نوێدا نییە، چونکە هیچ شتێک لە نوێدا هەرگیز تێکناچێت. هەموو شتێک لەم بوارە نوێیەدا بە تەواوی نوێیە؛ ئەمە دەستپێکی نوێ نییە لەگەڵ ئەو شتانەی کە بەهۆی گوناهەوە وێران بوون، بەڵکو هەموو شتێک لە سروشت و کەسایەتیدا نوێیە، و هەمووی لە خوداوە سەرچاوە دەگرێت. هیچ شتێک لە بیرۆکە یان داڕشتنی مرۆڤ شوێنێکی لەم ڕێکوپێکییە نوێیەی دروستکراوی خوداییدا نییە؛ هەمووی ڕۆحی و ئاسمانییە. ژیان و پەیوەندییەکان لەدوای جەستە نین؛ خۆشەویستییەکان پاک و پیرۆزن؛ خۆشییەکان، بەرەکەتەکان، سامانەکان، و شکۆمەندییەکان هی ئاسمانن. لە دروستکراوی نوێوە بیر و هەستەکان سەرچاوە دەگرن کە دڵخۆشن بە خودا و هەموو ئەوانەی هی ئەون، و سروشتی مێشکی نوێکراو و ئارەزووەکانی دڵ بەرەو ئەو شتانەن کە مرۆڤی سروشتی هەرگیز نەیانیووە. هیچ بنەمایەکی جیهانی مرۆڤ لە دروستکراوی نوێدا نییە، هیچ شتێک لە فەلسەفە یان کلتووری، هیچ یەکێک لە ڕازاندنەوەکان کە شارەکەی دەڕازێننەوە، یان هیچ یەکێک لە سەرنجڕاکێشییەکان کە دڵی پیاوان دەگرن.
ئاشتکردنەوە و دروستکراوی نوێ
بۆ ئەوەی بمانهێنێتە ناو چێژوەرگرتنی ئێستای دروستکراوی نوێ، خودا ئێمەی لەگەڵ خۆیدا ئاشت کردووەتەوە بەهۆی عیسای مەسیحەوە. خودا لە جەستەدا نزیک بووەتەوە لە مرۆڤ، بەڵام ئەمە هەرگیز نەیدەتوانی ئاشتکردنەوە دروست بکات؛ خاچ بە تەواوی پێویست بوو ئەگەر مرۆڤ بخرایەتە نزیک خودا. لە ڕێگەی مردنی کوڕەکەیەوە، خودا ئێمەی نزیک کردووەتەوە لە خۆی، خۆشەویستی خۆی لە دڵماندا بڵاو کردووەتەوە بەهۆی ڕۆحی پیرۆزەوە کە پێمان بەخشراوە، و بەم شێوەیە بە تەواوی دوژمنایەتییەکەی لابردووە کە جارێک لەوێ بوو. وەک دروستکراوی خودا، و وەک ئەوەی خراوینەتە ناو پەیوەندییەکی ڕاستەوە لەگەڵیدا، بە فەزڵی خۆی، ئێمە ئازادین بۆ گەڕان بەدوای سەرسوڕهێنەرەکانی پەیوەست بە دروستکراوی نوێ کە لە کوڕە خۆشەویستەکەیدا چڕ دەبنەوە. لەگەڵ هەموو پیرۆزەکاندا، ئێمە شانازیمان پێدراوە بۆ لێکۆڵینەوە لە فراوانیی سامانەکانی شکۆمەندی باوک—
پانی، و درێژی، و قووڵی، و بەرزی؛
زانینی ئەوەی کە
لە ڕێگەی ئەوەوە هەردوکمان بە یەک ڕۆح دەستمان بە باوک دەگات.
باوەڕدارانی جولەکە و ناجولەکە پێکەوە لە یەک جەستەدا لەگەڵ خودا ئاشت کراونەتەوە، دەفرێک کە خودا ئێستا هەموو حیکمەتە جۆراوجۆرەکانی خۆی تێدا نیشان دەدات و تێیدا شکۆمەندی خۆی لەبەردەم گەردووندا بۆ هەتاهەتایە نیشان دەدات.
پیاوێک لە مەسیحدا
لە نامەی دووەمی کۆرنسۆسدا پۆڵس ئەزموونەکانی
پیاوێک لە مەسیحدا
(١٢:٢) تۆمار دەکات. پێشتر نووسیبووی،
ئەگەر هەر کەسێک لە مەسیحدا بێت (ئەوە) دروستکراوێکی نوێیە
(٢ کۆرنسۆس ٥:١٧). ئێستا خۆی بە شێوەیەکی ئەبستراکت وەک پیاوێک لە بەهەشتدا دەبینێت، بۆ بەهەشتی خودا، کە هەموو شتێک هەیە بۆ دڵخۆشکردنی دڵی پیاوە نوێیەکە. لەوێ، کە هەموو شتێک دروستکراوێکی نوێیە، پیاوەکە لە مەسیحدا شتگەلێکی بیست کە نەیدەتوانی لەسەر زەوی قسەیان لەسەر بکات. ئەمانە ئەو شتانەن کە هی ئەو دیمەنەن کە ئێمە تێیدا لە ماڵەوە دەبین، کە خۆشەویستەکانمان لە مەسیحدا، ئەوانەی بانگ کراونەتەوە بۆ ماڵەوە، لەگەڵ مەسیحدان؛ بەڵام بارودۆخی ئێستای گۆشت و خوێنمان ڕێگرە لە زانینی تەواوی بەرەکەتی هەموو ئەوانەی خودا پێی داوین لەگەڵ مەسیحدا، چونکە لێرە تەنها
لە ڕێگەی ئاوێنەیەکەوە بە تاریکی دەبینین.
زۆر شت هەیە کە ئێستا دەتوانین بیزانین، ئەو شتانەی کە بە خۆڕایی لەلایەن خوداوە پێمان بەخشراون، شتگەلێک کە
چاو نەیبینیوە، و گوێ نەیبیستووە، و نەچووەتە ناو دڵی مرۆڤەوە... بەڵام خودا بە ڕۆحی خۆی بۆی ئاشکرا کردووین
(١ کۆرنسۆس ٢:٩–١٠). ئێمە خۆشییەکانی پەیوەندییە نوێیەکان دەزانین و تام لە بەرەکەتی خۆشەویستی خودایی دەکەین؛ دڵخۆشین بە هەموو ئەوانەی کە لە مەبەستەکانی خودا ئاشکرا کراون، بەڵام جگە لە زانینی تەواوی ئەم شتانە، شتگەلێک هەن لە بەهەشتی خودا کە ناتوانرێت بزانرێن تا ئەو کاتەی لەوێ لە ماڵەوە دەبین.
پیاوە نوێیەکە—دروستبوونی
کاتێک عیسای مەسیح لەسەر زەوی بوو، هەموو ڕێڕەوی ژیانی دڵی خودا و باوکی دڵخۆش دەکرد. سڵاوێکی ناوازە هەبوو،
ئەمە کوڕە خۆشەویستەکەمە، کە دڵخۆشیم تێیدا دۆزیوەتەوە،
لەبەر ئەوەی عیسا کێ بوو وەک خۆشەویستی دڵی باوکی. ئەم شوێنە وەک کوڕە خۆشەویستەکەی باوک پەیوەندییەکی هەتاهەتایی عیسا بوو کە هیچ کەسێک نەیدەتوانی بەشداری تێدا بکات؛ بەڵام ئەو ژیانەی کە نیشانی دا، بە فەزڵەوە بە ئێمە گەیەندراوە، و ئێمە خراوینەتە ناو کوڕایەتییەوە لەگەڵیدا، چونکە ئەم پەیوەندییە هی ئەوە نەک تەنها وەک کەسایەتییەکی خودایی، بەڵکو وەک مرۆڤیش. هەرچەندە وەک مرۆڤ، کوڕی خودا
لە هەموو شتێکدا... وەک براکانی لێهاتبوو،
بەڵام ئەو پیاوێکی جۆری جیاواز بوو،
پیاوی دووەم، لە ئاسمانەوە.
مەبەستی خودا ئەوە بوو کە نەوەیەکی پیاوان هەبێت هەموویان وەک پیاوەکەی ئاسمان، و لە
پیاوە نوێیەکەدا
ئەم نەوەیە دەردەکەوێت. لەبەر یاسا، جولەکە و ناجولەکە پیاوی جیاواز بوون، جیاواز بوون لە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ خودا، جیاواز بوون لە ڕوانگە، ڕێوڕەسمی ئایینی، و شێوازی ژیان؛ ئەم جیاوازییانە لە فەرمان و ڕێساکانی یاسادا پارێزرابوون. بەڵام نە جولەکە و نە ناجولەکە نەیاندەتوانی خودا دڵخۆش بکەن، بۆیە مەبەستی خودا ئەوە بوو کە جۆرێکی تەواو نوێی پیاو لەبەردەمی بێت کە تایبەتمەندییەکانی مەسیحی هەبێت. ئەم پیاوە نوێیە
بەپێی خودا بە ڕاستودروستی و پیرۆزی ڕاستەقینە دروست کراوە
(ئەفەسۆس ٤:٢٤)، و لەوێدا هیچ شتێک لە
یۆنانی، جولەکە، خەتەنەکراو، خەتەنەنەکراو، دڕندە، سکیتی، کۆیلە، ئازاد، نییە، بەڵکو مەسیح هەموو شتێکە، و لە هەموواندا
(کۆلۆسی ٣:١١). نەک تەنها جیاوازییەکانی نێوان ئەم جۆرە جیاوازانەی پیاوان لە پیاوە نوێیەکەدا نادۆزرێنەوە، بەڵکو هیچ یەکێک لە تایبەتمەندییە جیاوازەکانیان تێیدا نییە: هەموو تایبەتمەندییەکانی لە مەسیحەوە دێن، و مەسیح ژیانی هەموو بەشداربووانە لەم پیاوە نوێ دروستکراوەدا.
پیاوە نوێیەکە—شایەتییەکەی
دوای ئاشکراکردنی ئەوەی کە پیاوە نوێیەکە بەپێی خودا دروست کراوە لە ئەفەسۆس ٤دا، ئامۆژگارییەک هەیە بۆ پیرۆزەکان:
بۆیە درۆکردن فڕێ بدەن، هەموو پیاوێک لەگەڵ دراوسێکەی ڕاستی بڵێت.
لەمە و لە ئایەتەکانی دواترەوە، فێر دەبین کە تایبەتمەندییەکانی پیاوە نوێیەکە دەبێت لە هەموو مامەڵەکانماندا لەگەڵ دراوسێکانماندا دەربکەون. پاشان ئامۆژگارییەکان بۆ پیرۆزەکان سەبارەت بە ڕەفتاریان لە بازنەکانی خێزان و کاردا دێن، چونکە لەوانەشدا خەسڵەتە جوانەکانی پیاوە نوێیەکە دەبێت دەربکەون. لە کۆتاییدا، لە ململانێدا، بە چەکی خودا، تایبەتمەندییە جیاوازەکانی پیاوە نوێیەکە، دەبێت لێرە بۆ ویستی خودا لە ڕۆژی خراپەدا بوەستین. لە هەموو ئەم بوارانەدا کە خودا ئێمەی بۆ خۆی داناوە، دەبێت لە شایەتیدا نیشان بدەین کە تایبەتمەندییەکانی پیاوە نوێیەکە خەسڵەتەکانی مەسیحن.
نیشاندانی دروستکراوی نوێ
مەبەستی خودا لە زیندووکردنەوەی پیرۆزەکان و دانانیان لە مەسیحدا لە شوێنە ئاسمانییەکاندا ئەوەیە
کە لە سەردەمەکانی داهاتوودا سامانە زۆرەکانی فەزڵی خۆی لە چاکەی خۆیدا بەرامبەر بە ئێمە لە عیسای مەسیحدا نیشان بدات.
ئەمە نیشاندانی فەزڵە لە شکۆمەندیدا؛ و بۆ ئەمە خودا پەرستگایەک، مەزارگایەک دروست دەکات، کە سروشت و کەسایەتی پیرۆزی خۆی تێیدا دەدرەوشێتەوە لەوانەی کە لەگەڵ مەسیحدا یەکی خستوون. کەنیسە لەم دەفرە شکۆمەندیدا، کە لە ئەفەسۆس ٢:٢١دا وەک
پەرستگایەکی پیرۆز لە خوداوەنددا،
و لە وەرگێڕانی ٢١دا وەک
بووک، ژنی بەرخەکە... شاری پیرۆز... کە شکۆمەندی خودای هەیە.
لە کاتێکدا پیاوانی ئەم سەردەمە بە دەنگی بەرز پلانەکانیان بۆ ناساندنی سەردەمێکی زێڕین ڕادەگەیەنن، کە هەوڵەکانیان هەرگیز ناتوانن بەدەستی بهێنن، و کەنیسەی بانگەشەکار، لەگەڵ مەسیح کە لە دەرەوەی دەرگاکەی داخراوە، شانازی بە پێشکەوتن و دەستکەوتە گەورەکانی دەکات، خودا بە بێدەنگی پێکهاتەی ئاسمانی خۆی لەوانە دروست دەکات کە لە ڕێگەی مردنی کوڕەکەیەوە بۆی دابین کراون. ئەم بینا سەرسوڕهێنەرە خودی تاجی کاری خودایە، و زۆر دوای ئەوەی هەموو بینایەکی مرۆیی بۆ هەتاهەتایە لەناو دەچێت، ئەم کەنیسە شکۆمەندە، کە بە حیکمەتی خودایی بیرۆکەی بۆ کراوە و بە هێزی خودا دروست کراوە، لە نیشاندانی هەتاهەتایی خۆشەویستی و شکۆمەندی خۆیدا لە دروستکراوی نوێدا بەردەوام دەبێت.
ڕێسای دروستکراوی نوێ
دوای ئەوەی لە نامەکەیدا بۆ گالاتییەکان باسی مەترسییەکانی بنەمای یاسا بۆ مەسیحی و چۆنیەتی ئەوەی کە هەموو ئەوەی خودا پێی داوین بە باوەڕ و بە فەزڵی باڵای خۆیەتی، پۆڵس دەنووسێت،
چونکە لە عیسای مەسیحدا، نە خەتەنەکردن هیچ شتێکە، نە خەتەنەنەکردن، بەڵکو دروستکراوی نوێیە. و هەموو ئەوانەی بەم ڕێسایە دەڕۆن، ئاشتییان لەسەر بێت و ڕەحمەت، و لەسەر ئیسرائیلی خودا.
ئیسرائیل شانازی بە یاسا دەکرد بە ڕێوڕەسم و ئاهەنگەکانییەوە، بەڵام ئەم شتانە، کە بۆ مرۆڤ بوون لە جەستەدا، وەک بێ بەها دەرکەوتن لە ڕووناکی دروستکراوی نوێدا. ئەو ڕێسایە کۆنە، کە وای دەزانی توانای مرۆڤ هەیە بۆ بەدەستهێنانی بەرەکەتی خودایی، لە خاچی مەسیحدا کۆتایی پێهاتووە؛ و ڕێسایەکی تەواو نوێ لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە ئاشکرا کراوە بە پەیوەندی لەگەڵ مەسیحی هەستاوە و شکۆدارکراو لە دەستی ڕاستی خودا لە ئاسماندا. ئەوانەی بە ڕێسای یاسا دەڕۆن، کە گالاتییەکان هەوڵیان دەدا بیکەن، هەرگیز ناتوانن ئاشتی بدۆزنەوە؛ بەڵام بۆ ئەوانەی بە ڕێسای دروستکراوی نوێ دەڕۆن، کە پشت بە هەوڵەکانی خۆیان نابەستن، بەڵکو بە ڕەحمەت و فەزڵی باڵای خودا، ئاشتی هی ئەوانە. با ئێمە بە باوەڕی کوڕی خودا بژین، بەدوای ئەو شتانەدا بگەڕێین کە لە سەرەوەن، لەوێ مەسیح لە دەستی ڕاستی خودا دانیشتووە، و بەم شێوەیە بەرەکەتدار بین وەک ئەوانەی بە ڕێسای دروستکراوی نوێ دەڕۆن.
