سێ بەشی گەورە هەن کە باس لەم بابەتە مەزنە دەکەن: یۆحەننا ١، کۆلۆسی ١، عیبرانییەکان ١، و لەگەڵ ئەمانە ١ تیمۆساوس ٦:١٥-١٦ و لۆقا ١٠:٢٢ دەبێت ڕێزێکی پیرۆزمان تێدا دروست بکەن کە شایستەی ئەوانەیە کە ڕێگەیان پێدراوە بیر لە بوونی ئەبەدی و شکۆمەندی کەسی مەسیحی خاوەنمان بکەنەوە. لەگەڵ ئەمەشدا دەبێت ئامادەییەک هەبێت بۆ گوێگرتن بە باوەڕەوە لە وشەکانی ڕۆحی پیرۆز، بە کزییەوە هەوڵدان بۆ تێگەیشتن لەو وشانە، و وریابین کە نە لەوان کەم بکەینەوە و نە شتیان بۆ زیاد بکەین. ئەنجامی ئەم هەڵوێستە ئەوە دەبێت کە بە نوێبوونەوەی مێشکمان دەگۆڕدرێین.
من باسی گۆڕانکاری ناکەم لە دۆخی ئەوانەی کە لە تاوان و گوناهدا مردوون بۆ ئاشتی ئەوانەی کە ژیان و لێخۆشبوونیان وەرگرتووە لە ڕێگەی مەسیحی خاوەنمانەوە، بەڵکو قسە لەگەڵ گەنجە مەسیحییەکان دەکەم کە ئەمە دەزانن، و بە ئاگادارییەوە دەڵێم، پێویستمان بەوە هەیە ژیانمان بگۆڕدرێت. هەموومان کەسانی ئاسایین، وەک نووسەری ئینجیلی چوارەم، چونکە یۆحەننا تەنها ماسیگرێک بوو لە کەناری دەریاچەی جەلیل. هیچ شتێکی فیکری یان ڕەوشتی نەبوو کە جیای بکاتەوە لە ماسیگرەکانی تر، بەڵام بە سادەترین زمان پیرۆزترین و قووڵترین کتێبی نووسی کە تا ئێستا نووسرابێت. چی بووە هۆی ئەم ئەنجامە سەرسوڕهێنەرە؟ هیچ کەمتر نەبوو لەوەی کە بە درەوشانەوەی شکۆمەندی کەسی کوڕی خودا لەسەر ڕۆحی گۆڕدرا؛ ڕاستییە مەزنەکە سەبارەت بە کەسی مەسیح گرتی، نەک تەنها وەک ڕاستییەک، بەڵکو لە پەیوەندییەکی زیندوودا لەگەڵ ئەوەی کە دەیناسی و لێی دەنووسی. ژیانێکی گۆڕدراو بەهۆی ناسینێکی زیندوو لەگەڵ کەسی شکۆمەندی کوڕی خوداوە دێتە کایەوە. با خودا ئەمە لە هەمووماندا بۆ ستایشی خۆی بەدی بهێنێت.
لۆگۆس: تێگەیشتن لە یۆحەننا ١
یۆحەننا ئینجیلەکەی بەبێ پێشەکی دەستپێدەکات؛ یەکسەر لێدوانە قووڵەکە دەکات، «لە سەرەتادا لۆگۆس هەبوو.» ئەوە ناوی کەسیی مەسیحی خاوەنمانە، ئەو وشەیە، و ئەوە نەک تەنها وەک ئامرازی پەیوەندیکردن، بەڵکو وەک خودی شتە پەیوەندیکراوەکە.
لە زمانی یۆنانیدا سێ وشە بەکاردێن بۆ دەربڕینی قسەکردن: «لالییا»، ئەو وشانەی کە دەوترێن؛ «ڕێما»، ئەو شتەی کە دەردەبڕدرێت؛ «لۆگۆس» ئەو بیرۆکەیە دەگرێتەوە کە دەبێتە هۆی پەیوەندیکردن، و بۆیە کەسایەتی لەخۆدەگرێت. مەسیح بە دەوروبەری خۆی گوت (یۆحەننا ٨:٤٣)، «بۆچی لە قسەکردنەکەم تێناگەن» (لالییا) ئەوەی کە دەڵێم، «چونکە ناتوانن وشەکەم ببیستن» (لۆگۆس). ئێوە لەوە تێنەگەیشتوون کە من کێم؛ لە ئەنجامدا وشەکانم هیچ مانایەکیان بۆ ئێوە نییە.
ئەمڕۆ زۆر قسە لەسەر پەیڕەوکردنی فێرکارییەکانی وتاری سەر کێو دەکرێت، لە کاتێکدا هەموو کات کەسایەتی شکۆمەند کە ئەو وتارەی داوە، لەلایەن ئەوانەی کە بەو شێوەیە قسە دەکەن، ڕەت دەکرێتەوە. بەڵام ناتوانن لە وشەکانی تێبگەن، یان جێبەجێیان بکەن، تاوەکو دان بەوەدا نەنێن کە ئەو وشەی خوداییە، خودی کوڕی خودای زیندووە. شتێک لە پشت ئەو وشانەوە هەیە کە من پێتانی دەڵێم، واتە بیرۆکەی ناو مێشکم، و ئەو بیرۆکەیە لەوێ نەدەبوو ئەگەر من کەسێکی زیندوو نەبوومایە، و ئەوەش ئەوەیە کە لە وشەی «لۆگۆس»دا ئاماژەی پێکراوە، بیرۆکە خۆی بە وشە دەردەبڕێت. ئەمە پێمان دەڵێت کە مەسیحی خاوەنمان هیچ کەسێک نییە جگە لە خودا، چونکە تەنها خودا دەیتوانی بیرۆکەکانی خۆی دەرببڕێت.
لۆقا هەروەها ناوی «لۆگۆس» بەکاردێنێت لە بەشی ١:٢، کە دەبێت بیخوێنینەوە، «ئەوانەی کە شایەتحاڵی چاو و خزمەتکاری وشەکە بوون،» دەستپێکێکی جوان لە سەرەتای ئینجیلەکەدا کە نیعمەتە نایابەکانی وشەکە نیشان دەدات کە بووە بە جەستە.
دوو ناو لە یۆحەننا ١دا بەکارهاتوون کە هەرگیز نابێت لێک جیا بکرێنەوە؛ یەکێکیان «وشەکە»یە و ئەوی تریان «کوڕی تاقانە»یە، یان دووبارە، کوڕەکە ئەوەیە کە خودا لە ڕێگەی ئەوەوە قسەی کردووە.
بوونی ئەبەدی و خوداوەندی وشەکە
ئایەتی ١ پێمان دەڵێت کە لە سەرەتادا ئەو هەبوو، دەتانباتەوە بۆ پێش هەموو کاتێک، نەک کاتێک کات دەستی پێکرد، بەڵکو پێش ئەوەی کات هەبێت، لە دەرەوەی دوورترین سنووری مێشکی مرۆڤ دەتوانێت پێی بگات، «وشەکە» نەک دەستپێکردنی بوون، بەڵکو بوونێکی ئەبەدی هەیە. لە هەمان کاتدا ئەو کەسێکی جیاواز بوو، «وشەکە لەگەڵ خودا بوو.» پیتە پێشگرەکە تەنها مانای لە تەنیشت نییە، بەڵکو بەرەو، کە بیرۆکەی پەیوەندییەکی نزیک لەگەڵ خودا دەگەیەنێت.
پاشان بۆ ئەوەی مێشکمان وا بیر نەکاتەوە کە هەرچەندە پێش دروستبوون بوو، بەڵام بوونێکی سەربەخۆ بوو، لە دەرەوەی خوداوەندی و کەمتر لە خودایی، زیاد دەکرێت، «وشەکە خودا بوو.» بەم شێوەیە لە بوونی ئەبەدییەوە بەرز دەبینەوە بۆ کەسایەتی جیاوازی، کە بە ڕاستی خوداوەندی ڕەهای ئەو تاجدار کراوە.
کەچی مێشکی مرۆڤ ئەوەندە ئاسانە تووشی هەڵە بێت لەبارەی لێدوانێکی وا گەورەوە کە لەوانەیە وا بیر بکەینەوە کە ئەو لە خوداوەندییەوە پەرەی سەندووە، یان وەک هەندێک دەڵێن، «پێش هەموو جیهانەکان لە باوکەوە لەدایک بووە.» نەخێر، ئایەتی دووەم پارێزگاری لەو بیرۆکەیە دەکات، «هەمان ئەو لە سەرەتادا لەگەڵ خودا بوو.»
دروستکەر و سەرچاوەی ژیان
هەموو شتێک کە دروست کراوە بوونی خۆی قەرزاری ئەوە، «و بەبێ ئەو هیچ شتێک دروست نەکرا کە دروست کرابوو.» ئایا ئەمە دووبارەکردنەوەیەکی بێ پێویستە؟ نەخێر، چونکە خەڵک باس لە ئەبەدییەتی ماددە دەکەن؛ بەڵام شتێکی وا نییە، تەنها خودا ئەبەدییە.
«ژیان لەوێدا بوو.» ئەم ڕستە کورتە هەموو کێشەکانی ژیان چارەسەر دەکات کە زانایان مێشکیان پێوە سەرقاڵ دەکەن. پڕۆفیسۆرێکی زانا چەند ساڵێک لەمەوبەر وتارێکی لە کۆمەڵەی بەریتانیادا پێشکەش کرد، و دوای ئەوەی بە درێژی باسی سەرچاوەی ژیانی کرد، لەو شوێنەدا وەستا کە دەستی پێکرد، بەڵام لێرەدا بە چوار وشەی یەک بزوێن چارەسەر کراوە،
«ژیان لەوێدا بوو.»
لە هەموو شێوەکانی ژیاندا ئەو دروستکەرە، و لە هەمووی گرنگتر سەرچاوەی ژیانی ڕۆحییە کە بەهۆیەوە بوونەوەرە ڕەوشتییەکان دەتوانن پەیوەندییان لەگەڵ خودادا هەبێت، چونکە «وشەکە بوو بە جەستە.» نهێنی نهێنییەکان، بابەتی پیرۆزی باوەڕ، کە هیچ مێشکێکی دروستکراو ناتوانێت لێی تێبگات. ئەو بوو بە مرۆڤ، هەرگیز بۆ ساتێکیش وازی لەوە نەهێنا کە هەموو ئەوە بێت کە لە یەکەم ئایەتەکانی یۆحەننا ١دا خوێندوومانەتەوە.
هەرچەندە شوێنێکی نزمبووەوەی گرتەبەر، هەرگیز کەمتر لە خودا نەبوو. شکۆمەندی دەرەکی دانرابوو، بەڵام نایابی ناوەکی کە هی ئەو بوو، نە.
هێشتا کوڕی ئەبەدی بوو، هێشتا کەسێکی جیاواز بوو کە لە باوەشی باوکدا دەژیا، هێشتا خودا بوو بەسەر هەموو شتێکدا کە بۆ هەمیشە پیرۆزە. هیچ ڕووناکی یان ئاشکراکردنێکی تری خودا نییە جگە لەو. پەیامێک کە هێنای ئەوە بوو، کە خودا خۆی لە کوڕە خۆشەویستەکەیدا ئاشکرا دەکرد. ئەوە ڕووناکییە ڕاستەقینەکەیە کە وەک خۆر لە ئاسماندا بۆ هەموو مرۆڤێک دەدرەوشێتەوە. ئەو هاتە ناو چ دۆخێکەوە؟ جیهان نەک تەنها لە تاریکیدا بوو، بەڵکو خودی تاریکی بوو، و لەوە تێنەدەگەیشت کە ڕووناکی هاتووە. بەڵام ئیسرائیل گەلێک بوو کە خودا بە ئاشکراکردنی بەشەکی خۆی قسەی لەگەڵدا کردبوو. ئامادەکارییەکی وردە وردە هەبوو لە سەردەمەکانی پەیمانی کۆندا بۆ هاتنی ڕووناکی، بەڵام کاتێک هاتە لای خۆی، ئەوان وەرناگریان.
وەرگرتنی ڕووناکی: لە خوداوە لەدایکبوون
بەڵام هەندێک هەبوون کە ڕووناکییەکەیان بینی، هەندێک کە وەرگریان. بەڵام ئەمە چۆن ڕوویدا؟ تەنها لەبەر ئەوەی کارێکی خودایی لە ناویاندا هەبوو، ئەوان لە خوداوە لەدایک ببوون، و هیچ کەسێک هەرگیز ڕووناکییەکەی نەبینیوە یان عیسای وەک مەسیح بە هیچ شێوەیەکی تر وەرنەگرتووە. ئەمە بە خوێن ڕوونادات، واتە، بە لەدایکبوونی سروشتی. خەڵک باوەڕ بە ناوی ئەو ناهێنن چونکە سەر بە ڕەگەز یان خێزانێکی دیاریکراون. نە بە ویستی جەستەیە، واتە، بە باشترکردنی ڕەوشتی، نە بە پەرەپێدانی تواناکانی ڕەوشتییە. نە دووبارە، بە ویستی مرۆڤە، چونکە بە گەشەپێدانی ژیری نییە کە ئەو دۆخە دروست دەبێت کە توانای وەرگرتنی ئەوی هەبێت. ئەمە تەنها و بە سادەیی هی خودایە.
یۆحەننای ماسیگر بگرە، چۆن هاتە سەر ئەوەی شکۆمەندی مەسیح ببینێت؟ نەک لەبەر ئەوەی لە ڕەگەزی هەڵبژێردراوی ئیسرائیل بوو، نەک لەبەر ئەوەی لە ڕووی ڕەوشتەوە لە کەسانی تر باشتر بوو، و بە دڵنیاییەوە نەک لەبەر ئەوەی لە قوتابخانەکانی خوێندندا ئامادە بوو. هیچ کام لەو شتانە نەیهێنایە سەر ئەوەی بیبینێت. ئەو لە خوداوە لەدایک ببوو، و هەمان شت ڕاستە بۆ هەموو ئەوانەی کە ڕووناکی شکۆمەندی لە دڵیاندا درەوشاوەتەوە. ئەو شکۆمەندییەی کە بینییان چی بوو؟ ئاشکراکردنی خۆشەویستی بوو. ئەوان لەو کەسەدا کە ڕۆژانە لەگەڵیاندا دەڕۆیشت، کوڕی تاقانەی باوکیان بینی.
ناونیشانی «کوڕی تاقانە»
ناونیشانی «تاقانە» ئاماژە بە لەدایکبوونی ئەو لە کاتدا ناکات، بەڵکو بە شوێنی خۆشەویستی و نزیکی توند کە بە شێوەیەکی ئەبەدی هی ئەو بووە لە باوەشی باوکدا. هەمان وشە لە زەبوورەکان ٢٢:٢٠دا وەرگێڕدراوە بە «خۆشەویستەکەم». سەبارەت بە لەدایکبوونی ئەو لە کچێنی لە کاتدا، لە زەبوورەکان ٢:٧دا دەخوێنینەوە «تۆ کوڕی منی: ئەمڕۆ من تۆم لەدایک کردووە؛ تۆ کوڕی منی،» چونکە
ئەو پێشتر «کوڕ» بوو کاتێک هاتە ناو جیهان، و لە پیاوەتیدا هێشتا «کوڕی خودا»یە (لۆقا ١:٣٥). ئەو هەموو سۆزێکی قووڵ و خۆشەویستییەکی نەرمی باوکی لەگەڵ خۆیدا هێنا، و ئەمەی لە کەسایەتی خۆیدا و بە وشە و کارەکانی نیشاندا. ڕەتکرایەوە، بە هەڵە لێی تێگەیشتن، و لە ناوەڕاستی تاریکیدا دەڕۆیشت کە بە ڕووناکی بڵاو نەبووەوە، بەڵام هێشتا بە هەمان شێوە کوڕ بوو لە باوەشی باوکدا وەک چۆن پێش هەموو جیهانەکان بوو. ڕوونکردنەوەی زیاتر لەسەر کەسایەتی ئەو مەحاڵە. هیچ مێشکێکی سنووردار ناتوانێت لە کەسایەتی کوڕ تێبگات؛ با هەوڵی نەدەین، بەڵکو زیاتر پەرستش و ستایشی بکەین.
دەرئەنجام: ژیان لە وەڵامی کەسایەتی ئەودا
ئەوەی کە زۆر ئارەزووی دەکرێت ئەوەیە، کە ئەم کەسایەتییە شکۆمەندە زیاتر بە شێوەیەکی چڕتر ڕاستەقینە و فەرماندە بێت بۆمان. ئەگەر ئەومان بناسین، وشەکانی باڵادەست دەبن بەسەرماندا، و هەموو دەنگێکی تر دادەخەن. ئەگەر گەورەیی و شکۆمەندی خۆشەویستی ئەو بمانگرێت، وەک چۆن نووسەری ئەم ئینجیلەی گرت، ئەوا دەمانەوێت لە وشەکانی تێبگەین و بە تەواوی ئەوە بکەین کە ئەو دەڵێت، چونکە تەنها ئەوە گرنگ دەبێت لەو ڕۆژەدا کە بەڕاستی ڕووبەڕوو دەیبینین. با ئەوەشمان بیر بێت، کە بەم تاقیکردنەوەی گوێڕایەڵییەوە ئەو ڕاستی خۆشەویستیمان بۆ خۆی دەپێوێت. (یۆحەننا ١٤:٢١)
