لە ڕۆژانی یەهۆیاقیمی کوڕی یۆشیا، دۆخی شتەکان لە یەهودا و ئۆرشەلیم بە خێرایی خراپ دەبوو. یەرمیا پێغەمبەر بوو، لەلایەن خوداوە بەرز کرابووەوە و ڕاسپێردرابوو بۆ ڕاگەیاندنی وشەی پەروەردگار و بە ئازایەتییەوە دۆخی شتەکان ئاشکرا بکات کە بەرەو کارەساتی کۆتایی دەچوو. باروخ نووسەر بوو کە بەکار دەهێنرا بۆ نووسینی وشە پیرۆزەکان لە کتێبێکدا کە یەرمیا دەبوو بیڵێت. ئەمە لە کاتی خوێندنەوەی یەرمیا 45 فێر دەبین.
زۆربەی خەڵک بێباک بوون، ئەگەر نەڵێین دوژمنکارانە، بەرامبەر بە هەموو ئەوەی یەرمیا دەیگوت:
بەڵام باروخ وانەبوو. ئەو نەک تەنها پێشبینییەکانی حوکمەکەی نووسییەوە، بەڵکو کێش و خەمی ئەوانی هەست پێدەکرد، وەک لە ئایەتی 3ی ئەو بەشە کورتەدا دەبینین. وای لەسەر خەڵک ڕاگەیەندرا بوو، بەڵام ئەو بۆ خۆی هەستی پێدەکرد، دەیگوت، «وای لە من ئێستا!» زیاتر لەوەش، ئەو لە خوداوە قبوڵی کرد. ئەو دەیتوانی باسی نەبووکەدنەسەری پاشای گەورەی بابل بکات کە نەهامەتییەکانی بەسەریاندا هێنا؛ بەڵام نەخێر، چونکە ئەوەی هاواری دەکرد، «پەروەردگار خەمی خستە سەر خەمەکەم.» ئەو لانیکەم باوەڕی بەو شتانە هەبوو کە نووسیبووی، و دەیانزانی کە ڕووخانی کۆتایی هێشتا ماوە و نزیکە.
تەماحی خۆپەرستی
با هەریەکەمان دڵمان تاقی بکەینەوە کە چۆن کاردانەوەمان دەبوو بەرامبەر بە دۆخێکی لەو شێوەیە. ئەگەر خاوەنی هەندێک وزە و دەستپێشخەری بووینایە، ئایا مەیلمان نەدەبوو بڵێین، کە کاتی کارەساتی نیشتمانی دەرفەتی گەورە دەڕەخسێنێت بۆ تاکە ئازاکان بۆ پێشکەوتن و قازانجی گەورە؟ وادیارە کە تەماحی بیرکردنەوە بەم شێوەیە لەگەڵ باروخدا هەبوو؛ و لەبەر ئەوە وشەکە بۆی، «ئایا شتی گەورە بۆ خۆت دەگەڕێیت؟ مەگەڕێ بەدوایاندا.»
خۆبەرزکردنەوە بە دڵنیاییەوە دەبوو ڕەت بکرێتەوە. بە سادەیی پێی گوترا کە ژیانی وەک «تاڵان» یان «دەستکەوت» پێدەدرێت هەر شوێنێک ببرێت. خودا ژیانی دەپارێزێت و ئەوە تاکە قازانج بوو کە چاوەڕێی دەکرد.
ئەم ڕووداوە بچووکە لە کتێبی پیرۆزدا بۆ فێرکردنمان تۆمار کراوە. با هەوڵ بدەین سوودی لێ وەرگرین. لەو ساتەوەی سولەیمان دەستی کرد بە گەڕان بەدوای شتی گەورە بۆ خۆی و کۆکردنەوەی سامان، دابەزین لەگەڵ نەتەوە و پاشاکانیدا دەستی پێکرد.
خۆپەرستی لە ڕۆژێکی خۆشگوزەرانیدا وێرانکەرە و تەنانەت زیاتریش لە ڕۆژێکی دابەزین و کارەساتدا. ئەمە بۆ ئیسرائیل ڕاست بوو کە لە ژێر یاسادا بوون. بە هەمان شێوە ڕاستە، ئەگەر زیاتریش نەبێت، بۆ گەلی خودا ئەمڕۆ، چونکە ئێمە لە ژێر یاسادا نین بەڵکو لە ژێر نیعمەتداین. خۆپەرستی لە مەسیحییەتدا
بەڵام، ئای! خۆپەرستی خراپەیەکی زۆر دیار بووە لە مێژووی خەمناکی مەسیحییەتدا. زۆر زوو دەستی پێکرد، چونکە پۆڵسی نێردراو لە زیندانەکەیدا دەبوو بنووسێت، «هەمووان بەدوای هی خۆیاندا دەگەڕێن، نەک ئەوانەی هی عیسای مەسیحن» (فیلیپییەکان 2:21). چەند سەدەیەک تێپەڕی، و خراپە ترسناکەکانی کلێرکالیزم، کە گەیشتە لووتکەی خۆی لە پاپایەتیدا، ڕوویاندا، کە تێیدا خۆپەرستی بەبێ هیچ شوێنەوارێکی شەرم بەدوایدا دەگەڕا. هێشتا سەدەکان تێپەڕیون، و ئێمە خۆمان دەبینینەوە، وەک باوەڕمان وایە، لە ڕۆژانی کۆتایی مەسیحییەتدا، و لە سروشتی ئەو ڕۆژانەدا تێڕوانینێک وەردەگرین لە وشەکانی پەروەردگار بۆ کڵێسای لاودیکیا، کە لە وەرگێڕان 3دا تۆمار کراوە.
تایبەتمەندی دیاری ئەو کڵێسایە خۆڕازیبوونیەتی، کە دەرئەنجامی سروشتی ڕێگایەکی خۆپەرستییە، کە بە سەرکەوتن تاجدار کراوە. بەڕاستی هاوشێوەییەکی سەرنجڕاکێش هەیە لە نێوان «سەرکەوتن»ی سولەیمان و لاودیکییەکاندا. لە وتارەکان 2دا دەخوێنین چۆن سولەیمان «دەوڵەمەند بوو و سامانەکەی زیاد کرد»، تاوەکو «پێویستی بە هیچ شتێک نەبوو.» لاودیکیاش لە هەمان دۆخدا بوو، هەرچەندە «سامانەکان» کە تێیدا شانازییان دەکرد، جۆرێکی جیاواز بوون لەوانەی سولەیمان. لە کۆتاییدا، سولەیمان دۆزییەوە کە هی ئەوان تەنها «پووچی و ئازاری ڕۆح» بوو؛ و کۆتایی لاودیکییەکان بە تەواوی لە دەمی پەروەردگارەوە فڕێدرانە دەرەوە.
گەڕان بەدوای شتی گەورە بۆ خۆت، لە نێوان هەموو مەیلی سروشتی مرۆڤی کەوتوودا، سەرەکیترینیانە. سیستەمی جیهان بەپێی بنەماکانی پیاوانی کەوتوو پەرەی سەندووە. لە ژێر شیکاری وردی ڕۆحی خودادا بووە، و بڕیارەکە ئەوەیە، «هەموو ئەوەی لە جیهاندایە، ئارەزووی جەستە، و ئارەزووی چاوەکان، و شانازی ژیان لە باوکەوە نییە» (1 یۆحەننا 2:16). و ئەم سێ بەشە پێکهێنەرەی جیهان چین جگە لە شێوە جیاوازەکانی خۆپەرستی؟
لە خاچی مەسیحدا جیهان حوکم درا، وەک لە یۆحەننا 12:31 دەخوێنین. لە هەمان خاچدا «تاوان لە جەستەدا» مەحکوم کرا، وەک لە ڕۆما 8:3دا هاتووە؛ واتە سروشتی کەوتوومان مەحکوم کراوە، و
لەم ڕێگەیەوە «خۆ» حوکم دەدرێت و لادەبرێت. لە هیچ کاتێکدا نابێت زاڵ بێت بەسەر بیر و ئارەزووەکانی مەسیحیدا. گەڕان بەدوای شتەکانی سەرەوە
بۆیە وشەکە بۆ ئێمە ئەوەیە، «بەدوای ئەو شتانەدا بگەڕێن کە لە سەرەوەن، لەوێ مەسیح لە دەستی ڕاستی خودا دانیشتووە» (کۆلۆسییەکان 3:1). ئەمە بۆ ئێمە، کە چارەنووسمان لە سەدەی بیستەمدا جێگیر کراوە، بە هەمان شێوە گرنگە وەک چۆن بۆ قەشەکانی سەدەی یەکەم بوو. بە گوێڕایەڵیکردنی ئەم فەرمانە لە گەڕان بەدوای شتی گەورە بۆ خۆمان ڕزگارمان دەبێت.
و، زیاتر لەوەش، بەدوای شتە گەورەکانی خودادا دەگەڕێین.
خزمەتکارێکی دڵسۆزی خودا، کە سەد و نیوێک لەمەوبەر پێشەنگ بوو لە کاری میسیۆنەریدا، دروشمێکی لەم شێوەیە هەبوو: «هەوڵی شتی گەورە بدە بۆ خودا، چاوەڕێی شتی گەورە بکە لە خوداوە.» کاری، پێڵاودروستکەرەکەی نۆرسامپتۆنشایر، بەم شێوەیە قسەی کرد، و ئەو بەردەوام بوو لە کارکردن، سەرەڕای دژایەتی و هەندێک جار گاڵتەپێکردن، بە تایبەتی لە وەرگێڕانی کتێبی پیرۆز بۆ زمانە ڕەسەنەکان. هیچ ئەنجامێکی سەرنجڕاکێش لە کاتی ژیانیدا دیار نەبوو، بەڵام شتی گەورە لە خوداوە سەریان هەڵدا لەوەی کە ئەو بۆ خودا هەوڵی دابوو.
ژیان وەک دەستکەوت لە مەسیحدا
بۆیە با بیرمان بێتەوە کە وەک باروخ، بە هەمان شێوە بۆ ئێمەش، تەنها بە واتایەکی زۆر قووڵتر و سەرسوڕهێنەرتر، ژیانمان وەک «دەستکەوت» پێدراوە. بە پێشبینییەوە دەربارەی پەروەردگاری هەستاوەمان ڕاگەیەندرا کە، «ئەو دەستکەوتەکە لەگەڵ بەهێزەکاندا دابەش دەکات» (ئیشایا 53:12) و ئێمە هێنراوینەتە ناو ژیانی هەتاهەتایی کە هی ئەوە، چونکە لە ئەودا هەیە.
ژیانی هەتاهەتایی کە هی ئێمەیە لە خۆدا چڕ نابێتەوە بەڵکو لە ئەودا. وەک مەسیحییەکان، با جیهان بەجێبهێڵین بۆ ئەوەی بۆ خۆی بەدوای شتە گەورەکاندا بگەڕێت کە ئارەزووی دەکات. ئێمە ئەو ژیانەمان هەیە کە بەڕاستی ژیانە و تەنها بەدوای شتەکانی شانشینی خودا و مەسیحدا دەگەڕێت. بۆیە با گوێڕایەڵی فەرمانی پۆڵس بین بۆ تیمۆساوس کە «دەست بە ژیانی هەتاهەتایی بگرێت» (1 تیمۆساوس 6:12)، کە بە نیعمەتی خودا بانگکراوین بۆی.
