گۆڕانی یوحەننا: لە کوڕی هەورەبروسکەوە بۆ نێردراو

ئەزموونی پشوو

یوحەننای گەنج، کوڕی زەبەدی، لە پشوودا بوو لە کاری ماسیگرتنی خێزانەکەی. ئەو و هاوڕێ و هاوبەشەکەی، ئەندرۆس، لە جەلیلەوە هاتبوون بۆ ڕووباری ئوردون لە ڕۆژهەڵاتی ئۆرشەلیم.

ئەوان سەرنجیان ڕاکێشرابوو بە وتارە ورووژێنەرەکانی یوحەننایەکی تر، پێغەمبەرێک، کە خەڵکی کۆدەکردەوە بە سەرزەنشتە گەرموگوڕەکانی بۆ خراپەکاری.

بابەتەکەی بریتی بوو لە «ڕێگای خوداوەند ئامادە بکەن»، و ئەوانەی دەهاتنە لای بە پشیمانی ڕاستگۆیانە لە ئاودا هەڵدەکێشا. کاتێک لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئایینییەوە پرسیاری لێکرا، نکۆڵی لەوە کرد کە مەسیح یان ئەو پێغەمبەرە بێت کە زۆر کەس بەدوایدا دەگەڕان لە کاتێکدا لەژێر دەسەڵاتی ڕۆمادا دەناڵاندن. ئەو، وەک خۆی وتی، تەنها دەنگێک بوو کە لە چۆڵەوانیدا هاواری دەکرد.

ڕۆژێک دوای نیوەڕۆ، سەرنجی هەردوو هاوڕێکە ڕاکێشرا بە ڕووداوێک کە شایەتی بوون لە کاتێکدا لەگەڵ یوحەننای لەئاوهەڵکێش وەستابوون. کاتێک پیاوێک تێپەڕی، یوحەننای لەئاوهەڵکێش هاواری کرد، «سەیری بەرخی خودا بکەن!» ڕۆژی پێشوو سەرنجی بۆ ئەم پیاوە ڕاکێشابوو بە ئاماژەدان بەوەی کە «بەرخی خودا کە گوناهی جیهان لادەبات.» بەسە. هەردوو گەنجەکە یوحەننایان بەجێهێشت و دوای ئەم نامۆیە کەوتن. کاتێک ئەو پرسیاری لێکردن کە چی دەگەڕێن، ئەوان پرسیاریان کرد کە لە کوێ دەمێنێتەوە و بەخێرهاتن کران بۆ ئەوەی بێن و ببینن. ئەوان ڕۆژەکەیان لەگەڵی بەسەر برد. بەڵام زیاتر لەوە، ئەم دیدارە کاریگەرییەکی هەمیشەیی دروست کرد، ژیانیانی بۆ هەمیشە گۆڕی.

دوام بکەوە!

پشوو کۆتایی هات، و یوحەننا گەڕایەوە ماڵەوە و سەرقاڵی کاری ماسیگرتنی خێزانەکەی بوو لەگەڵ باوکی زەبەدی، براکەی یاقوب، هاوبەشەکانیان شیمۆن و ئەندرۆس، و پیاوە بەکرێگیراوەکان. عیسا هات و بەلەمەکەی شیمۆنی وەرگرت بۆ ئەوەی بەکاری بهێنێت لە کاتێکدا قسەی بۆ خەڵکەکە دەکرد. ئەو قەرەبووی شیمۆنی کردەوە بە پێدانی بڕێکی زۆر ماسی، ئەوەندە زۆر کە بەلەمەکەی نەیدەتوانی هەڵیان بگرێت. یاقوب و یوحەننا یارمەتییان دا.

کاتێک کاتی چاککردنەوەی تۆڕەکان بوو، عیسا هات و بە هەردوو کۆمەڵە براکەی وت، «دوام بکەوە.» کارەکە نەیدەتوانی باشتر بێت، بەڵام زەبەدی و پیاوە بەکرێگیراوەکان دەبوو بەبێ ئەوان بەڕێوەی ببەن. یوحەننای گەنج، براکەی یاقوب، هاوبەشەکانیان ئەندرۆس و براکەی شیمۆن، کە عیسا ناوی لێنابوو پەترۆس (بەردێک) هەموویان بەجێهێشت و دوای ئەم نامۆیە سەرنجڕاکێشە، بەرخی خودا، کەوتن!

ئەزموونە گەورەکان

دوای عیسا کەوتن ئەزموونی گەورەی بەدوای خۆیدا هێنا. یەکەمجار ئاهەنگێکی هاوسەرگیری بوو لە قانا کە، بەبێ هیچ دەنگوباسێک، عیسا شەش دەفری گەورەی ئاوی گۆڕی بۆ شەرابی خۆش. ئاهەنگە دڵخۆشەکە دەیتوانی بەبێ شەرمەزاری بۆ میواندارەکەی بەردەوام بێت. قوتابییەکانی باوەڕیان پێی هێنا! و لەگەڵ تێپەڕبوونی هەفتەکان، ئەوان شایەتی چاککردنەوەی نەخۆشەکان، پاککردنەوەی گولییەکان، تەنانەت دەرکردنی ڕۆحە پیسەکانیش بوون. ئەوان گوێیان لەوە بوو کە ئەو بە دەسەڵاتەوە فێری دەکردن، بە پێچەوانەی نووسەران و فەریسییەکانیان کە پشت بە پێشینە و بۆچوونی پیاوان دەبەست.

کاتێک خەڵکێکی زۆر دوای عیسا کەوتن، ئەوان بەشدارییان لە دابەشکردنی بڕێکی زۆری خواردنەکەدا کرد کە ئەو لە تەنها چەند نانێکی بچووک و ماسییەکەوە بەرهەمی هێنا – و دەیتوانی دواتر پاشماوەکان کۆبکاتەوە. ئەوان بەناو زریانی ترسناکدا ڕۆیشتن، و بینییان کە ئەو بەسەر دەریای پڕ لە شەپۆلدا دەڕۆیشت و بە دەنگی خۆی هێوری دەکردەوە، وەک بڵێی سەگێکی بچووکی ورووژاو بێت: «ئارام بە، بێدەنگ بە!»

یوحەننا، براکەی یاقوب، و هاوڕێکەی شیمۆن پەترۆس لەلایەن خوداوەندەوە چاکەی تایبەتییان پێدرا. ئەوان لەگەڵی چوونە ماڵی یایرۆس، سەرۆکی کەنیسەیەک کە کچەکەی مردبوو. ئەوان بینییان عیسا ژیانی بۆ گەڕاندەوە. ئەوان لەگەڵی سەرکەوتنە سەر شاخێک، و خەویان لێکەوت لە کاتێکدا ئەو نوێژی دەکرد. کاتێک بەئاگا هاتنەوە، ئەوان موسا و ئیلیایان بینی، و تەنانەت چوونە ناو هەوری شکۆمەندی خودا و گوێیان لە خودا خۆی بوو کە قسەی لەگەڵ دەکردن – ئەزموونێکی سەرسوڕهێنەر، بەڵام کەمێکیش ترسناک! و ژیان بەردەوام بوو – هەرگیز ساتێکی بێزارکەر نەبوو.

ئارەزووی شانازی

یوحەننای گەنج ئارەزوومەند و کەمێک پاڵپێوەنەر بوو. دوای ئەزموونی سەر شاخەکە و ئەزموونێکی خەمناک لە دۆڵەکەی خوارەوە، زۆری نەخایاند عیسای ئاگادار کردەوە کە چۆن ئەو و قوتابییەکانی هاوڕێی قەدەغەیان لە پیاوێک کردبوو کە بە ناوی عیساوە ڕۆحە پیسەکانی دەردەکرد: «ئێمە قەدەغەمان لێکرد چونکە دوامان ناکەوێت.» خوداوەند وەڵامی دایەوە، «قەدەغەی لێ مەکەن ... ئەوەی دژمان نییە لەگەڵمانە.» چەند بە ئاسانی ڕێگە دەدەین بە مافەکانمان کە سەرمان بسوڕێنن! چەند بە ئاسانی هێرش دەکەین، کەم دەکەینەوە یان هەوڵ دەدەین خزمەتی ئەوانە بوەستێنین کە دوامان ناکەون!

بەڵام خراپتر لەوەش لە ڕێگادا بوو، وەک لە کاتێکدا ڕوون دەبێتەوە کە خوداوەند، کە دڵەکانمان دەزانێت، دوو کوڕەکەی زەبەدی ناونا «کوڕانی هەورەبروسکە.» کاتێک بەناو سامیرادا تێدەپەڕین – کارێکی ناخۆش بۆ هەر جوولەکەیەکی خوێن گەرم – خوداوەند و قوتابییەکانی ڕەتکرانەوە لە وەرگرتنی شوێنی مانەوە چونکە بەرەو ئۆرشەلیم دەچوون. یاقوب و یوحەننا تووڕە بوون: «خوداوەند، ئایا دەتەوێت فەرمان بکەین ئاگر لە ئاسمانەوە بێتە خوارەوە و بیانخوات، وەک ئیلیا کردی؟» ئەوان دەیتوانیان بڵێن، «ئێمە پێشینەی کتێبی پیرۆزمان هەیە. ئیلیا بەو شێوەیە مامەڵەی لەگەڵ نەکرا! تۆ دەسەڵاتت پێداوین! ئێستا با بەکاری بهێنین!» بەڵام خوداوەند سەرزەنشتی کردن: «ئێوە نازانن چ جۆرە ڕۆحێکن. چونکە کوڕی مرۆڤ نەهات بۆ لەناوبردنی ژیانی پیاوان بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان.» و دەخوێنینەوە کە «ئەوان چوون بۆ گوندێکی تر.»

بەردەوام، قوتابییەکان لە نێوان خۆیاندا مشتومڕیان دەکرد کە کامیان گەورەترین دەبێت لە شانشینی داهاتوودا. جارێک، یاقوب و یوحەننا داوای یارمەتییان لە دایکیان کرد. بە چۆکدادا، ئەو داوای لە خوداوەند کرد کە یەکێک لە دوو کوڕەکەی لە دەستی ڕاستی ئەو دابنیشێت و ئەوی تریان لە دەستی چەپی، لە شانشینی داهاتوودا. پێویست بە وتن ناکات، ئەم داوایە جێبەجێ نەکرا. بەڵام بە دڵنیاییەوە ئەم دوو برایەی لەلای قوتابییەکانی هاوڕێی خۆشەویست نەکرد.

نزیک خوداوەند

خۆشبەختانە، لایەنێکی باشتر هەیە بۆ ئەم وێنەیە. یوحەننا بەڕاستی خوداوەندی خۆشدەویست. ئەو هەرگیز ئەمە ناڵێت، بەڵام بە ئاشکرا دیارە. لە ئینجیلەکەیدا لە ساڵانی دواتردا، ئەو بەردەوام لەسەر خۆی نووسیویەتی وەک «قوتابییەکە کە عیسا خۆشی دەویست.» لە یەکەم نامەکەیدا پێمان دەڵێت، «ئێمە خۆشمان دەوێت چونکە ئەو یەکەمجار خۆشی ویستین.» هەندێک دەستنووس دەڵێن، «ئێمە خۆشمان دەوێت چونکە ئەو یەکەمجار خۆشی ویستین.»

خۆشەویستی لە ئێمەوە سەرچاوەی نەگرتووە. خۆشەویستی ئێمە وەڵامێکە بۆ خۆشەویستی ئەو. لەگەڵ ئەوەی فێر دەبین کە خۆشەویستی ئەو بەرز بنرخێنین، خۆشەویستی لە ئێمەدا بەئاگا دێتەوە – بەرەو ئەو، و بۆ ئەوانی تر. ئەو گرنگ دەبێت. ئێمە ڕازین کە ون بین لە پاشخاندا. یوحەننا هەروەها ئاماژە بە خۆی دەکات وەک «قوتابییەکەی تر.» کاتێک لەگەڵ ئەوانی تردا ناوی دەهێنرێت، ناوی ئەو یەکەم نییە، بە پێچەوانەی سروشتی مرۆڤ کە هەوڵ دەدات یەکەم بێت.

لە شەوی پێش خاچەکە، یوحەننا دەبینین «پشت بە سنگی عیساوە دابوو» ئەو پرسیارەی دەکرد کە زۆر هەستیار بوو بۆ ئەوەی کەسێکی تر بیکات. ڕۆژی دواتر ئەو تەنها قوتابییە کە لەلای خاچەکە ئامادەیە، ئەو کەسەیە کە عیسا دەتوانێت چاودێری دایکی پێ بسپێرێت. (ئەو ئەم متمانەیە جێبەجێ دەکات بۆ ماوەی ژیانی دایکی.)

ئەو لە پەترۆس خێراتر ڕادەکات بۆ گۆڕەکە. ئەو یەکەم کەسە کە عیسا دەناسێتەوە بەیانی زوو لە کەنار دەریا. و لە کۆتایی ئینجیلەکەیدا دەخوێنینەوە کە «پەترۆس، کاتێک سوڕایەوە، قوتابییەکەی بینی کە عیسا خۆشی دەویست دوای دەکەوت، کە ئەویش لە کاتی نانی ئێوارەدا پشتی بە سنگی ئەو دابوو، و وتی، 'خوداوەند، کێیە ئەوەی خیانەتت لێدەکات؟'» ئەو هێشتا دوای دەکەوێت، و گوێ لە قسەکانی دەگرێت. ئەو لەسەر «تێڕامان» لە خوداوەند دەنووسێت، زاراوەیەک کە نەک تەنها نزیکی، بەڵکو نزیکی، ڕەچاوکردن و بەرزنرخاندنێکی ڕاستەقینەی ئەوەی کە ئەو کێیە، پێشنیار دەکات.

نێردراوی خۆشەویستی

بەڕاستی، کاتێک خوداوەند سەرکەوت بۆ ئاسمان و ڕۆحی پیرۆزی ناردە خوارەوە بۆ بەهێزکردنی شوێنکەوتووانی، یوحەننا دەبینین کە پەرۆشە بۆ هاوبەشیکردن لە خوداوەند. ئەو و پەترۆس سواڵکەرە شەلەکە چاک دەکەنەوە بە ناوی عیسای مەسیحی ناسرەت. ئەوان مزگێنی بۆ ئەو خەڵکە دەدەن کە بەهۆی ئەم موعجیزەیەوە کۆبوونەتەوە، و ڕۆژی دواتر بە بوێرییەوە مەسیح بۆ قەشە و فەرمانڕەواکان دەدەن کە بوونەتە هۆی خاچکردنی. ئەوان هەڕەشە و لێدان بەرگە دەگرن.

یوحەننا یەکێکە لە نێردراوەکان کە ئێستا دەیبینین «دڵخۆشن کە شایستەی ئەوە بوون کە شەرمەزاری بکێشن لە پێناوی ناوی ئەودا.» ئیتر نایەوێت ئاگر بەسەر دوژمناندا بهێنێتە خوارەوە. ئێستا ئەو و پەترۆس نوێژ بۆ سامیراییەکان دەکەن و دەستیان لەسەر دادەنێن کە باوەڕیان هێناوە، بۆ ئەوەی ئەوانیش ڕۆحی پیرۆز وەربگرن. هەردووکیان «مزگێنی لە زۆر گوندی سامیراییەکاندا» دەدەن. و هەرچەندە گەنجە، یوحەننا یەکێکە لە پایەکانی کۆبوونەوەکە لە ئۆرشەلیم.

ساڵانێک دواتر، کاتێک پیرە و دوا نێردراوی زیندووە، هێشتا «لە پێناوی وشەی خودا و لە پێناوی شایەتی عیسای مەسیحدا» دەناڵێنێت. خوداوەند فەرمانی پێدەکات کە نامە بۆ «حەوت کەنیسەکە کە لە ئاسیادان» بنووسێت و لە کۆتاییدا پێنج کتێبی پەیمانی نوێ.

خۆشەویستییەکەی دەدرەوشێتەوە، بەتایبەتی لە نامەکانیدا. ئەو بۆ براکان دەنووسێت وەک «منداڵانی بچووک.» مەبەستی لە نووسین ئەوەیە کە «دڵخۆشییان تەواو بێت.» ئەو لەسەر خۆشەویستی خودا، خۆشەویستی باوک، خۆشەویستی لە کردار و لە ڕاستیدا، خۆشەویستی براکەمان و خۆشەویستی یەکتر دەنووسێت. ئەو هۆشداری دەدات لە دژی ئەوانەی کە پابەند نین بە فێرکردنی مەسیح. ئەو دڵخۆشە بە بیستنی ئەوەی کە منداڵان لە ڕاستیدا دەڕۆن، خەمبارە بەهۆی دیۆترێفسی زاڵ، ستایشی دیمیتریۆسی دڵسۆز دەکات، و هانی گایۆسی خوداپەرست دەدات کە خۆشەویستی کرداری بۆ خزمەتکارانی خوداوەند نیشان دەدات کە سەردانی دەکەن. بۆ باوەڕداران ئەو دژی فێرکردنی درۆیینی سەردەمی خۆی دەوەستێتەوە بە فێرکردنی دروست، هەمیشە مەسیح پێشکەش دەکات. بۆ بێباوەڕان ئەو کتێبێکی بچووکی ئینجیلی نایاب دەنووسێت، ئینجیلی یوحەننا. قووڵاییە قووڵەکانی دڵی باوەڕداران دەوروژێنێت.

چ گۆڕانێک! نزیکی لە خوداوەند عیسا و سەرقاڵبوون بەو گۆڕی کوڕی هەورەبروسکەی گەرموگوڕ بۆ نێردراوێکی خۆشەویستی. با لەو فێر بین و بڕۆین و هەمان شت بکەین.