هەڵوێستی ئێوە دەبێت هەمان هەڵوێستی مەسیح عیسا بێت، کە لە سروشتی خوداییدا خودا بوو، یەکسانی لەگەڵ خودا بە شتێک نەزانی کە دەبێت دەستی بەسەردا بگیرێت، بەڵکو خۆی بەتاڵ کردەوە، سروشتی خزمەتکارێکی وەرگرت، بە شێوەی مرۆڤ دروست کرا. و لە شێوەی مرۆڤدا دۆزرایەوە، خۆی بچووک کردەوە و گوێڕایەڵی مردن بوو – تەنانەت مردن لەسەر خاچ! (فیلیپییەکان 2:5-8)
ڕۆحی کریسمس بۆ خەڵکی جیاواز، واتای جیاوازی هەیە. بۆ هەندێک، ئەو هەستە گەرم و جوانەیە کە «هیچ شوێنێک وەک ماڵەوە نییە بۆ پشووەکان.» بۆ ئەوانی تر، خۆشی کڕینی دیاری و پێچانیانە لەلای درەختەکە. بۆ خوێندکار، ڕۆحی کریسمس دوورکەوتنەوەیە لە قوتابخانە و خوێندن بۆ ماوەیەک. بە واتایەکی تر، خۆ ئامادەکردن بۆ شتە باشەکانی داهاتوو لە کریسمسدا، گرتنی ڕۆحی کریسمسی ناسراوە.
بەڵام چی لەبارەی مەسیح؟ ئایا ئەو بەشێک نییە لە ڕۆحی کریسمس؟ بەڕاستی نا! جگە لە چەند دیمەنێکی کەم لەدایکبوون لێرە و لەوێ، کۆمەڵگاکەمان بە تەواوی خوداوەند عیسای لە کریسمس دوورخستووەتەوە. ئەم پشووە لەناو کلتوورەکەماندا ئەوەندە عەلمانی کراوە کە کەسێک دەتوانێت تێوەگلێت لە ڕۆحی کریسمسدا بەبێ یەک بیرکردنەوەی واتادار لە عیسا.
عەقڵی مەسیح
ڕۆحی ڕاستەقینەی کریسمس، بێگومان، مەسیح دەخاتە شوێنی شایستەی خۆی. ئەمە بە واتای دیمەنی زیاتری لانکە و گۆرانی پیرۆزی زیاتر نایەت. بە واتای زیاتر لە عەقڵ و هەڵوێستی مەسیح دێت. گرتنی ڕۆحی ڕاستەقینەی کریسمس ئەوەیە کە بە ڕۆحی خۆبەخشینی خوداوەندەکەمان بناسرێتەوە. ئەمە بە زەحمەت دەکرێت بۆ جیهانێکی بێباوەڕ و نامەسیحی – تەنانەت لە کاتی کریسمسیشدا. بەڵام بۆ مەسیحی ڕاستەقینە دەکرێت چونکە ژیانی مەسیح لەوێیە، و ئەم ژیانە بە ڕۆحی پیرۆز بەهێز کراوە. فیلیپییەکان 2:5-8، کە لە سەرەتای ئەم وتارەدا هاتووە، پێمان دەڵێت کە بەرپرسیارێتی مەسیحییە کە عەقڵ یان هەڵوێستی خوداوەند لە ئێمەدا دووبارە بێتەوە و ئێمە بناسێنێت. هەبوونی هەڵوێستی خۆنەویستی و خۆبەختکردن، هەبوونی عەقڵی مەسیحە. ئەمە ڕۆحی ڕاستەقینە و کتێبی پیرۆزی کریسمسە.
هۆکاری نووسینی ئەم بەشە گرنگەی فێرکاریی کتێبی پیرۆز، کێشەیەکی باو بوو لە کڵێسای سەرەتاییدا. زۆرێک لە فیلیپییەکان خۆپەرست و لووتبەرز بوون و تەنها بەدوای بەرژەوەندییەکانی خۆیاندا دەگەڕان (فیلیپییەکان 2:3-4). ئایا ئاشنایە؟ کێشەی فیلیپییەکان کێشەیەکی هاوچەرخە. خۆپەرستی هەمیشە وادیارە کە لە پێشینەی سەرەوەمان بێت. سەیر نییە خودا بڕیاری دا نامەکەی پۆڵس بۆ فیلیپییەکان لە کتێبی پیرۆزدا جێبکاتەوە. ئەمە ووشەی خودایە بۆ ئێمە ئەمڕۆ، هەروەک چۆن بۆ فیلیپییەکان بوو. با گوێ بگرین چی پێمان دەڵێت.
دەبێت زیاتر یەکگرتوویی و خۆشەویستی بۆ یەکتر نیشان بدەین (2:2). ئەنجامدانی کاری خۆمان و سەربەخۆبوون لە باوەڕدارانی تر، لە کتێبی پیرۆزدا نییە. دەبێت بەدوای بەرژەوەندییەکانی برا و خوشکەکانماندا بگەڕێین (2:3-4). پشتگوێخستن یان بچووککردنەوەی ئەندامانی تری کۆمەڵگەی مەسیحی، لە کتێبی پیرۆزدا نییە. دەبێت دەستمان درێژ بکەین و خۆشمان بوێن ئەوانەی کە قورسە لەگەڵیاندا ڕێک بکەوین (2:2؛ 4:2). دەبێت هەوڵ بدەین بۆ یەکێتیی عەقڵ و ڕۆح و مەبەست لەگەڵ ئەو باوەڕدارانەی کە هەموو شتێک بە شێوەی ئێمە نابینن (2:2؛ 1:27). ئەمە ئاسان نییە، بەڵام زۆر لە کتێبی پیرۆزدا هاتووە. ڕۆحی ڕاستەقینەی کریسمس زۆر خۆنەویستی، خۆبەختکردن و خۆبەخشین لەخۆدەگرێت.
نموونەی باڵای ئەوەی کە واتای خۆبەخشینە لە پێناوی بەرژەوەندییەکانی تردا، نموونەی کوڕی خودای ئەزەلییە. ئەو شکۆمەندی و گەورەیی بەهەشتی بەجێهێشت – بۆ ئێمە (2:6). ئەو خۆی لەگەڵ دۆخی مرۆڤایەتیدا ناساند بە بوون بە مرۆڤ – بۆ ئێمە (2:7). ئەو بە خۆبەخشانە دەستی لە ژیان هەڵگرت و مرد – بۆ ئێمە (2:8). هەموو هەنگاوێکی ڕێگای خوداوەندەکەمان، خۆبەدەستەوەدانێکی زیاتر بوو لەوەی کە مافی خۆی بوو. ئەمە ئەو عەقڵ یان هەڵوێستەیە کە دەبێت مەسیحی پێ بناسرێتەوە. چۆن دەتوانم دوای خوێندنەوەی فیلیپییەکان 2:5-8، بۆ «مافەکانی» خۆم هەوڵ بدەم؟ هەبوونی ڕۆحی ڕاستەقینەی مەسیح زۆر جیاوازە لە هەبوونی ڕۆحی کریسمس!
جەوهەری مەسیح
وەک لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، ئەم بەشەی ووشەی خودا گرنگییەکی فێرکاریی گەورەی هەیە. لەم چەند ئایەتە کورتەدا فێرکاریی جەستەبوون هەیە. ئەوەی خودا بوو بە مرۆڤ، بێگومان چیرۆکی کریسمسە. چونکە فیلیپییەکان 2:5-8 زۆرجار بە هەڵە لێکدراوەتەوە، گرنگە کە ئەم ئایەتانە بە وردی تاوتوێ بکەین. یەکەم دەستەواژەی فیلیپییەکان 2:6 پێمان دەڵێت کە عیسا لە بەیتلەحم دەستی بە خودابوون نەکرد، و لە بەیتلەحمیش وازی لە خودابوون نەهێنا. «لە سروشتی خوداییدا خودا بوو» ڕاستیی ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو هەمیشە خودا بووە. وەک نموونەیەک، دەتوانین لەبارەی مایکل جۆردن، گەورەترین یاریزانی باسکەی جیهان بڵێین: «جۆردن، کە لە سروشتی خۆیدا وەرزشکار بوو، شیکاگۆ بوڵزی بۆ شەش پاڵەوانێتی NBA برد.» جۆردن لە کاتی یاریکردن بۆ بوڵز نەبوو بە وەرزشکار: ئەو پێش ئەوە وەرزشکار بوو، و هێشتا وەرزشکارە – لە سروشت یان «جەوهەری» خۆیدا.
چونکە کوڕی ئەزەلی خودا بوو لە جەوهەری بوونی خۆیدا، هەموو دەرکەوتنە دەرەکییەکان یان کاریگەرییەکان یان «یەکسانییەکانی» خوداوەندیی هەبوو. هیچ شکۆمەندی یان گەورەیی خودا نەبوو کە هی ئەو نەبێت. دەستەواژەی دووەمی ئایەتی 6 هەڵوێستی خۆبەخشینی سەرسوڕهێنەری ئەو نیشان دەدات. کوڕی ئەزەلی ئەم دەرکەوتنە دەرەکییانەی خوداوەندیی بە شتێک نەزانی کە دەبێت دەستی بەسەردا بگرێت یان وەک گەنجینەیەک بیگرێت. ئەو ئەم شکۆمەندییانەی (بەڵام جەوهەری خۆی نا) خستە لاوە بۆ ئەوەی بێتە لای ئێمە. وشەی «یەکسانی» لە دەستەواژەی «یەکسانی لەگەڵ خودا» بەڕاستی کۆی «یەکسانییەکانە.» واتای نیشانە دەرەکییەکان یان دەرکەوتنەکانی یەکسانبوون لەگەڵ خودا دەگەیەنێت. نیشانەکانی خوداوەندیی بە خۆبەخشانە لەلایەن کوڕی خوداوە لە کاتی هاتنی بۆ سەر زەوی دانران.
خۆی بەتاڵ کردەوە (2:7). کوڕی ئەزەلی هەرگیز خۆی لە خوداوەندییەکەی بەتاڵ نەکردەوە، بەڵکو تەنها لە دەرکەوتنە دەرەکییەکانی ئەو خوداوەندییە. بە هاتنی بۆ سەر ئەم هەسارەیە، خۆی لە شکۆمەندی و گەورەیی ئاسمانیی خۆی ڕووت کردەوە. هیچ هێڵێکی کریسمسی لە دەوری سەری ئەو منداڵە تەواوە لە لانکەکەدا نەبوو. بەڵام چی لەبارەی سیفەتە خوداییەکانی – بوون بە هەموو توانایەک (هەبوونی هەموو هێزێک)، هەموو زانیارییەک (هەبوونی هەموو زانیارییەک)، و هەموو شوێنێک (بوون لە هەموو شوێنێکدا)؟ ئایا کوڕی خودا خۆی لەم سیفەتانە بەتاڵ کردەوە کاتێک هاتە ئەم جیهانەوە؟ نەخێر! ئەم سیفەتانە لە سروشت و جەوهەری خودادا هەن، و بە هیچ شێوەیەک کوڕی ئەزەلی لە کاتی جەستەبووندا وازی لە خودابوون نەهێنا.
خوداوەند عیسا بە خۆبەخشانە دەستی لە بەکارهێنانی سیفەتە خوداییەکانی خۆی بۆ خۆی هەڵگرت، بەڵام خۆی لێیان بەتاڵ نەکردەوە. لە سەرانسەری ئینجیلەکاندا چاوپێکەوتنێک لە خوداوەندەکەمان دەبینین کە سیفەتە خوداییەکانی خۆی لە پێناوی بەرژەوەندییەکانی تردا بەکاردەهێنێت. هەموو توانایەکەی لە هێزی خۆیدا بەسەر نەخۆشیدا دەبینرێت کاتێک نەخۆشەکانی چاک دەکردەوە، بەسەر مردندا کاتێک مردووەکانی زیندوو دەکردەوە، بەسەر شەیتانیدا کاتێک جنۆکەکانی دەردەکرد، و بەسەر کارەساتدا کاتێک دەریاکەی هێور کردەوە (لۆقا 8). هەموو زانیارییەکەی دەبینرێت، بۆ نموونە، لە زانینی پێشوەختەی وردەکارییە تەواوەکان کە دەبوو لە داهاتووی خۆیدا ڕووبدەن – ئازارکێشان، ڕەتکردنەوە، مردن و زیندووبوونەوەی (مەرقۆس 8:31). ئەو دەیزانی کێ خیانەتی لێ دەکات (مەتتا 26:21-25). ئەو دەیزانی پیتەر سێ جار پێش بەیانی نکۆڵی لێ دەکات (مەرقۆس 14:29-30). ئەو دەیزانی مردنەکەی بە خاچ کێشان دەبێت (یۆحەننا 12:32-33). ئەو دەیزانی بەرزبوونەوەی بەدوای زیندووبوونەوەیدا دێت (یۆحەننا 14:28-29).
چی لەبارەی هەموو شوێنێکبوونی خوداوەند لە کاتێکدا لەسەر زەوی بوو؟ هەرچەندە ئەم چەمکە مێشکی سنووردارمان دەخاتە ژێر فشارەوە، بەڵام کتێبی پیرۆز ئاماژە بەوە دەدات کە تەنانەت ئەم سیفەتەش لە کاتی جەستەبوونیدا وازی لێ نەهێنرا. بۆ نموونە، لە مەتتا 18:20 عیسا فەرمووی، «هەر شوێنێک دوو یان سێ کەس بە ناوی منەوە کۆببنەوە، من لە ناویاندام.» هەرچەندە ئەم لێدوانە بەزۆری بۆ بوونی ئەو لە ناوماندا ئێستا بەکاردێت، بەڵام بیرتان بێت کە ئەو لە کاتی ئێستادا وتی – لە کاتێکدا بە جەستە لێرە لەسەر زەوی بوو. بێگومان جەستەی خوداوەندەکەمان لە یەک شوێندا بوو لە یەک کاتدا، هەروەک چۆن جەستەی زیندووبووەوەی ئێستا وایە. ئەگەر کوڕی خودا لە هەموو شوێنێکبوونی دابماڵین چونکە لە کاتی جەستەبوونیدا جەستەیەکی وەرگرت، ئەوا بەشێکی سەرەکیی خوداوەندییەکەی بۆ هەمیشە لێی قەدەغە دەکەین – چونکە عیسا ئەمڕۆ بە جەستە دەژی! ڕۆژێک خوداوەند عیسا بە کەسی دەبینین، و لەگەڵ ئەوەشدا ئەو ئێستا لە ناوماندا. ئەو لە هەموو شوێنێکە. کوڕی ئەزەلی هەمیشە لە هەموو شوێنێک بووە. ئەمە فێرکاریی مەسیحییەتی هەموو شوێنێکبوونی خودایە: هەموو خودا لە هەموو شوێنێک لە هەموو کاتێکدا.
سروشتی مەسیح
فیلیپییەکان 2:7 ئاماژە بەوە دەدات کە لە کاتی جەستەبوونیدا کوڕی خودا «سروشتی خزمەتکارێکی وەرگرت و بە شێوەی مرۆڤ دروست کرا.» خودا مرۆڤایەتی وەرگرت. سەرنج بدە لە پەیوەندییەکەی لەگەڵ سەرەتای ئایەتی 6. ئەو هەمیشە سروشتی خودای هەبوو، بەڵام سروشتی مرۆڤی وەرگرت. بیرۆکەکە ئەوە نییە کە ئەو سروشتێکی بەجێهێشت بۆ وەرگرتنی سروشتێکی تر، بەڵکو ئەوەیە کە ئەو سروشتی مرۆڤی وەرگرت جگە لەوەی کە خودا بوو. عیسا، خودای تەواو و مرۆڤی تەواو بوو، و هێشتا وایە. ئەو 50% خودا و 50% مرۆڤ نییە؛ ئەو 100% خودا و 100% مرۆڤە. کوڕەکە «سروشتی خزمەتکارێکی» وەرگرت و خۆی بە تەواوی ڕادەستی ویستی باوک کرد (مەتتا 20:28). «بە شێوەی مرۆڤ دروست کرا» واتای ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو پیاوێکی ڕاستەقینە و ڕەسەن بوو بە هەموو سیفەتە سەرەکییەکانی مرۆڤایەتی – جگە لە سروشتی گوناهکار (2 کۆرنسۆس 5:21؛ 1 یۆحەننا 3:5؛ 1 پەترۆس 2:22). بەڵام دەستەواژەی «شێوەی مرۆڤ» زیاتر ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو تەنها و بە سادەیی مرۆڤ نەبوو – پارێزگاری لە خوداوەندیی بەردەوامی دەکات؛ ئەو کوڕی خودای جەستەبوو بوو.
هیچ شتێکی نائاسایی لە دەرکەوتنی خوداوەندەکەماندا نەبوو کاتێک لەسەر ئەم هەسارەیە دەڕۆیشت. «لە شێوەی مرۆڤدا دۆزرایەوە» (2:8) واتای ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو وەک پیاوانی ئەو کات و شوێن و کلتوورە دەیخوارد و قسەی دەکرد و جلوبەرگی لەبەر دەکرد. ئەو وەک پاشایەک بوو کە بۆ ماوەیەکی کاتی جلوبەرگی شاهانەی خۆی دادەکەنێت، و جلوبەرگی جووتیارێک لەبەر دەکات بۆ ناسینەوە و هاوسۆزی لەگەڵ گەلەکەی. شکۆمەندی و گەورەیی و پاشایەتی خوداوەند بۆ ماوەیەک داپۆشرابوو.
وەک پیاو و خزمەتکاری تەواو، عیسا بە گوێڕایەڵییەوە خۆی بەخشی بۆ ئەوانی تر تا ئاستی مردن بە خاچ کێشان (2:8). ئەمە ئەو عەقڵ یان هەڵوێستەیە کە دەبێت مەسیحی پێ بناسرێتەوە. ئەمە ڕۆحی ڕاستەقینەی کریسمسە کە دەبێت بەدوایدا بگەڕێین و نیشانی بدەین – نەک تەنها لە کاتی کریسمسدا، بەڵکو لە هەموو کاتێکدا.
