ناوی سەرسوڕهێنەری عیسا
«ناو چییە؟» ئەم پرسیارە زیاتر لە ٤٠٠ ساڵ لەمەوبەر لەلایەن شاعیر ویلیام شێکسپیرەوە کراوە. ناوەکان بۆ وەسفکردن و ناسینەوەی یەکتر بەکاردێن. ئێمە ناوەکان بانگ دەکەین بۆ ئەوەی سەرنجی یەکتر ڕابکێشین.
لە کتێبی پیرۆزدا، ناوەکان بۆ تۆمارکردنی لایەنێکی لەدایکبوونی کەسێک بەکارهێنراون، بۆ دەربڕینی کاردانەوەی دایک و باوک بۆ لەدایکبوونی منداڵەکەیان یان بۆ مسۆگەرکردنی یەکگرتوویی پەیوەندییە خێزانییەکان. ناوەکان زۆرجار بۆ گەیاندنی پەیامی خودا، دامەزراندنی پەیوەندی لەگەڵ خودا، دامەزراندنی دەسەڵات بەسەر کەسێکی تردا، یان ئاماژەدان بە دەستپێکێکی نوێ یان ئاراستەیەک لە ژیانی کەسێکدا بەکارهێنراون.
بۆ زۆرێک لە بێباوەڕان، ناوی عیسا تەنها وشەیەکی نەفرەتە، بەڵام بۆ ئەوانەی باوەڕیان هەیە، ئەو ناوە پیرۆزە زۆر بەنرخە. نووسەری سروود ئێدوارد ئی. نیکۆڵس (١٨٦٥-١٩٥٢) ئەم بەنرخییەی دەربڕیوە:
ناوی بەنرخ! ناوی عیسا، کوڕی خودای هەرە بەرز، کە بە خۆشەویستی بۆ گوناهبارانی تاوانبار، هات بۆ مردن.
ناوی بەنرخ! چیرۆکەکە دەگێڕێتەوە لەدایکبوونی سادەی ئەو؛ لە ڕێگای تەنهایی ئەو، کە پێی لێنا لێرە لەسەر زەوی.
ناوی بەنرخی ئەو ڕزگارکەرە، هات بۆ ڕزگارکردنی ونبووان؛ بە نیعمەتی خۆی، بۆ گوناهبارانی وێرانبوو هەمووی بەخشی. ناوی بەنرخی ئەو کە ئازاری چەشت لەسەر دارە شەرمەزارکەرەکە، خۆی بەخشی، قوربانییە ئارەزوومەندەکە، بێگەرد بوو.
ناوی بەنرخ! لە ئاسماندا لەسەر تەخت دانیشتووە، هێشتا ئەو ناوەی هەڵگرتووە؛ لەسەر نێوچاوانی تاجی شکۆمەندی ئێستا لەبەری دەکات.
ناوی بەنرخ و بێهاوتای عیسا، کەس ناتوانێت بەهای بڵێت؛ شیرینترین ناو لە ئاسماندا هەیە، یان لەسەر زەوی.
عیسا – ناوی بەنرخ
ئێستا لە مانگی شەشەمدا فریشتە جبرائیل لەلایەن خوداوە نێردرا بۆ شارێکی جەلیل بە ناوی ناسرە، بۆ کچێکی پاکیزە کە دەستگیراندار بوو بۆ پیاوێک بە ناوی یوسف، لە بنەماڵەی داود. ناوی کچە پاکیزەکە مریەم بوو. و کاتێک هاتە ژوورەوە، فریشتەکە پێی وت، «شادبە، ئەی ئەوەی زۆر بەخشراوی، خودا لەگەڵتدایە؛ پیرۆزیت لە نێو ژناندا!» بەڵام کاتێک بینی، بە قسەکانی تووشی شڵەژان بوو و بیری لەوە کردەوە کە ئەم جۆرە سڵاوکردنە چییە. پاشان فریشتەکە پێی وت، «مەترسە، مریەم، چونکە تۆ نیعمەتت لەلای خودا دۆزیوەتەوە. و سەیری بکە، تۆ لە سکتدا دووگیان دەبیت و کوڕێک دەهێنیتە دنیاوە، و ناوی دەنێیت عیسا. ئەو گەورە دەبێت، و بە کوڕی هەرە بەرز ناودەبرێت؛ و خودای گەورە تەختی باوکی داود دەداتێ. و ئەو بۆ هەتاهەتایە بەسەر بنەماڵەی یاقوبدا فەرمانڕەوایی دەکات، و پاشایەتییەکەی کۆتایی نایەت. (لۆقا ١:٢٦-٣٣ NKJV)
لە ئاسمانەوە بەخشراوە: ناوی عیسا لەلایەن مریەم یان یوسفەوە پێنەدراوە؛ ناوێکی خێزانی نییە کە لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر گوازراوەتەوە. لەبری ئەوە، ناوی عیسا بەنرخە چونکە پێی بەخشراوە ئەو, و پێی بەخشراوە لە ئاسمانەوە! فریشتەکە سەرەتا ناوی «عیسا»ی بە مریەم دا، وەک لە لۆقا دەبینین. پاشان، بەپێی ئەوەی لە مەتتا ١:٢١ تۆمارکراوە، فریشتەیەکی خودا بە یوسفی وت کە کوڕەکەی مریەم بە «عیسا» بانگ بکات. زۆر جار لە ئینجیلی یوحەنادا دەخوێنینەوە کە خودا عیسا دەڵێت ئەو لە ئاسمانەوە هاتووەتە خوارەوە (یۆحەننا ٣:١٣، ٤:٣٤، ٦:٤١،٥١،٥٨). ئەو لە ئاسمانەوە لەلایەن باوکەوە هاتە خوارەوە، وەک ناوی بەنرخی ئەو. باوک بەهای ئەو ناوە دەزانێت!
گەورە لە مێژوودا: عیسا شێوەی یۆنانی وشەی عیبرییە یەشوع و هەمان «یۆشوا»یە لە پەیمانی کۆندا، بە واتای «یەهۆڤا ڕزگارییە.» لانیکەم دوو پیاو لە پەیمانی کۆندا بە ناوی یۆشوا دیارن چونکە ئەوان بیرمان دەخەنەوە لە نیعمەتێک کە لە خودا عیسای مەسیحدا دەدۆزرێتەوە.
یەکەم، یۆشوا، کوڕی نون، گەلی خودای بردە ناو خاکی بەڵێندراو. ئەو شوێن موسای یاسادانەر کەوت. یۆشوا لە زۆر ڕووەوە وێنەی نیعمەتی خودایە لە هێزدا. موسا نەیتوانی بچێتە ناو خاکی حەوانەوە. بە هەمان شێوە، یاسا ناتوانێت حەوانەوە دابین بکات. خودا عیسای مەسیح بانگهێشتی هەریەکێک لە ئێمە دەکات، دەڵێت، «وەرن بۆ لام، هەموو ئەوانەی ماندوون و بارتان قورسە، و من حەوانەوەتان پێدەدەم. نیرەی من بخەنە سەر خۆتان و لە منەوە فێر ببن، چونکە من دڵنەرم و دڵفراوانم، و حەوانەوە بۆ ڕۆحەکانتان دەدۆزنەوە» (مەتتا ١١:٢٨-٢٩). ئەو دەتوانێت ئەمە بکات چونکە ئەو «پڕە لە نیعمەت و ڕاستی» (یۆحەننا ١:١٤). «یاسا لە ڕێگەی موساوە درا، بەڵام نیعمەت و ڕاستی لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە هات» (یۆحەننا ١:١٧).
یۆشوای تریش کە لەبەرچاومانە لە زەکەریا ٣دا دەدۆزرێتەوە. ئەو قەشە بوو. ئەم یۆشوایە کەمتر بوو لەوەی کە دەبوو بێت، و لەبەر ئەمە ئەو بیرمان دەخاتەوە لە دۆخی خۆمان. هەروەها هانمان دەدات کە قەشەی باڵای گەورەمان بیر بێتەوە، کە لە دەستی ڕاستی شکۆمەندی لە بەرزاییدا دەبینین (عیبرانییەکان ٤:١٤، ١٠:١١-١٢). «ئێمە عیسا دەبینین، کە کەمێک لە فریشتەکان کەمتر کرا، بۆ ئازارچەشتنی مردن بە تاج و شکۆمەندی و ڕێزەوە، بۆ ئەوەی ئەو، بە نیعمەتی خودا، مردن بۆ هەمووان بچێژێت» (عیبرانییەکان ٢:٩).
شکۆمەند لە ڕێزدا: نێردراو پۆڵس ئەمەی بە شێوەیەکی ڕوون دەربڕی، ڕایگەیاند، «عیسای مەسیح، کە لە شێوەی خودادا بوو، بە دزی نەیزانی کە یەکسان بێت لەگەڵ خودا، بەڵام خۆی بێ ناوبانگ کرد، شێوەی خزمەتکارێکی بەندەی وەرگرت، و بە شێوەی مرۆڤ هات. و کاتێک بە شێوەی پیاوێک دۆزرایەوە، خۆی بچووک کردەوە و گوێڕایەڵ بوو تا مردن، تەنانەت مردنی خاچ. لەبەر ئەوە خوداش زۆر بەرز و بەرزتری کردەوە و ئەو ناوەی پێدا کە لەسەرووی هەموو ناوێکەوەیە، بۆ ئەوەی لە ناوی عیسادا هەموو ئەژنۆیەک بچەمێتەوە، ئەوانەی لە ئاسماندان، و ئەوانەی لەسەر زەوین، و ئەوانەی لە ژێر زەوین، و بۆ ئەوەی هەموو زمانێک دان بەوەدا بنێت کە عیسای مەسیح خودایە، بۆ شکۆمەندی خودای باوک» (فیلیپییەکان ٢:٥-١١). هەرچەندە ناوی «عیسا» لە هەندێک کولتووردا تەنانەت ئەمڕۆش نامۆ نییە، ناوی ئەم پیاوە لەلایەن خوداوە لەسەرووی هەموو ناوێکەوە بەرز کراوەتەوە.
یارمەتی بەخشندە: لە مەرقۆس ١٠:٤٧ دەخوێنینەوە کە بارتیمای کوێر ناوی ئەوی بە یارمەتییەکی بەخشندە زانی، هاواری کرد، «عیسا، کوڕی داود، بەزەییت پێمدا بێتەوە!» ئەمڕۆ من و تۆ دەتوانین هاوار بۆ خودا عیسای مەسیح بکەین و یارمەتی لە کاتی پێویستیدا بدۆزینەوە! هەمان بەزەیی، یان خۆشەویستی، کە بارتیمای دۆزییەوە ئێمە لەسەر تەختی بەزەیی مەسیح دەیدۆزینەوە. «چونکە ئێمە قەشەیەکی باڵامان نییە کە نەتوانێت هاوسۆزی لاوازییەکانمان بێت، بەڵام لە هەموو خاڵەکاندا وەک ئێمە تاقیکرایەوە، بەڵام بێ گوناه بوو. با، لەبەر ئەوە، بە بوێرییەوە بێینە سەر تەختی نیعمەت، بۆ ئەوەی بەزەیی بەدەست بهێنین و نیعمەت بدۆزینەوە بۆ یارمەتی لە کاتی پێویستیدا» (عیبرانییەکان ٤:١٥-١٦).
لێخۆشبوون لە ناوی عیسادا
دەگەڕێینەوە بۆ مەتتا ١:٢١ دەخوێنینەوە کە فریشتەکە بە یوسفی وت دەربارەی مریەم: «و ئەو کوڕێک دەهێنێتە دنیاوە، و تۆ ناوی دەنێیت عیسا، چونکە ئەو گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات.» خودای باوک ناوی عیسای بۆ تاکە کوڕی خۆی هەڵبژارد چونکە ئەو بە سەرکەوتوویی ئێمە لە هێزی گوناه و شانشینی تاریکی ڕزگار دەکات. کاتێک بیر لەمە دەکەینەوە، با بیر لەم دەقانە بکەینەوە:
- «چونکە کوڕی مرۆڤ نەهات بۆ لەناوبردنی ژیانی مرۆڤەکان بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان» (لۆقا ٩:٥٦).
- «ئەمە قسەیەکی دڵسۆزانەیە و شایەنی هەموو قبووڵکردنێکە، کە عیسای مەسیح هاتە جیهان بۆ ڕزگارکردنی گوناهباران، کە من سەرۆکیانم» (1 تیمۆساوس 1:15).
- «وە ئێمە بینیومانە و شایەتی دەدەین کە باوک کوڕەکەی وەک ڕزگارکەری جیهان ناردووە» (1 یۆحەننا 4:14).
- پیلاتۆس نووسراوێکی لەسەر خاچەکە لەسەر سەری گەورە عیسا هەڵواسی. کەسێک وتوویەتی کە یەکەمین بڵاوکراوەی ئینجیل بووە کە تا ئێستا نووسرابێت، دەڵێت: «عیسای ناسری، پاشای جولەکەکان» (یۆحەننا 19:19). بە زمانی عیبری بۆ جولەکەکان (جیهانی ئایینی)، بە زمانی یۆنانی (جیهانی بازرگانی و ڕۆشنبیر)، و بە زمانی لاتینی (جیهانی سیاسی) نووسرابوو. مرۆڤ بە گاڵتەجاڕی ناوی عیسای بە گاڵتە و سووکایەتی بەرزکردەوە، بەڵام لەو ساتەدا خودا ناوی ئەوی وەک ڕزگارکەری جیهان بەرزکردەوە!
لە ڕۆژی پەنجا، پیتەر ڕایگەیاند: «هەرکەسێک ناوی خودا بانگ بکات، ڕزگاری دەبێت» (کردارەکان 2:21). ئەو بە بوێری درێژەی پێدا و ڕایگەیاند: «کەواتە با هەموو ماڵی ئیسرائیل بە دڵنیاییەوە بزانن کە خودا ئەم عیسایەی کە ئێوە خاچتان لێدا، کردوویەتی بە خودا و مەسیح» (کردارەکان 2:36). پۆڵس هەمان پەیامی ڕزگاری ڕاگەیاند کە پیتەر کردی، «هەرکەسێک ناوی خودا بانگ بکات، ڕزگاری دەبێت» (ڕۆما 10:13).
عیسا خودایە، و لێخۆشبوون لە ئەودا دەدۆزرێتەوە. «ئەگەر بە دەمت دان بە خودا عیسادا بنێیت و لە دڵتدا باوەڕ بکەیت کە خودا لە مردووان هەڵیگرتووەتەوە، ئەوا ڕزگارت دەبێت. چونکە بە دڵ باوەڕ دەکرێت بۆ ڕاستودروستی، و بە دەم دانپێدانان دەکرێت بۆ ڕزگاری» (ڕۆما 10:9-10). کردارەکان 4:12 زۆر ڕوونی دەکاتەوە، «وە ڕزگاری لە هیچ کەسێکی تردا نییە، چونکە هیچ ناوی تر لەژێر ئاسماندا نییە کە لەنێو خەڵکدا درابێت کە بەهۆیەوە دەبێت ڕزگارمان بێت.» ناوی عیسا ناوێکی لێخۆشبوونە!
هێز لە ناوی عیسادا
ئێمە پێشتر هێزی ڕزگاریمان لەو ناوەدا بینیوە، بەڵام لە چەند بەشی یەکەمی کردارەکاندا، کتێبێک کە مێژووی سەرەتایی کەنیسە تۆمار دەکات، سەرچاوەی ئەم هێزە دەبینین. لەوێدا توانای بێ گومان، یان هێزی ناوی عیسا دەبینین.
لە کردارەکان 3-4 دەربارەی پیاوێک دەخوێنینەوە کە لەدایکبوونەوە ئیفلیج بوو. ئەم پیاوە پەنای دەبردە سەر سواڵکردن لە دەرەوەی پەرستگا بۆ مانەوە. کاتێک پیتەر و یۆحەننای بینی کە دێن، داوای بڕێک پارەی کرد. پیتەر باوەڕی بە هێزی ناوی خودا عیسا هەبوو و داوای ئەو سەرچاوە سەرسوڕهێنەرەی کرد – ناوی بەهێزی عیسای مەسیح! پیاوەکە هێزی لە قولەپێیەکانی وەرگرت و هەڵقوڵا، ڕۆیشت و ستایشی خودای کرد!
پیتەر دەیزانی کاتێک وتی: «بە ناوی عیسای ناسری هەستە و بڕۆ،» کە ناوەکە نوێنەرایەتی کەسایەتی، هێز و دەسەڵاتی خودا عیسا دەکات. ئەمە بوێری بە پیتەر بەخشی. بیرۆکەی بوێری، یان متمانەی ئاشکرا یان دیار، لانیکەم 42 جار لە کردارەکانی نێردراواندا باس کراوە. باوەڕیان ئازایانە، متمانەپێکراو و گواستراوە بوو چونکە هێز لە ناوی عیسادایە!
چەوساندنەوەی ناچار بەهۆی ناوی عیساوە
لە کردارەکان 4 دەبینین نێردراوان بەرگری لە ناوی عیسا دەکەن (کردارەکان 4:5-14)، ئەنجومەنی جولەکە دژایەتی ناوی عیسا دەکەن (کردارەکان 4:15-22)، و کۆبوونەوەی باوەڕداران ناوی عیسا بانگ دەکەن (کردارەکان 4:23-31). نێردراوان لە ئەرکێکدا بوون بۆ بانگەشەکردن بۆ ناوی عیسای مەسیح! ئەوان خۆیان نەدەدا بە دەست چەوساندنەوەی ئەوانەی کە داوای بێدەنگییان دەکرد. لەبری ئەوە، ئێمە ڕاگەیاندنی بێوچانیان و هێزی داینامیکی نادیاریان دەبینین. زۆر ئاماژەی تر هەیە بۆ هێزی ناوی عیسا، وەک: کردارەکان 5:40، 9:27، 15:26، 16:18 و 19:17.
باوەڕداران بەردەوام دەستیان بەم هێزە دەگات لە ڕێگەی نوێژەوە:
- «وە هەر شتێک بە ناوی من داوا بکەن، ئەوە دەکەم، بۆ ئەوەی باوک لە کوڕدا شکۆدار بێت. ئەگەر هەر شتێک داوا بکەن بە ناوی من، من دەیکەم» (یۆحەننا 14:13-14).
- «بەڵام یارمەتیدەر، ڕۆحی پیرۆز، کە باوک دەینێرێت بە ناوی من، ئەو هەموو شتێکتان فێر دەکات، و هەموو ئەو شتانەتان بیر دەهێنێتەوە کە من پێم وتوون» (یۆحەننا 14:26).
- «ئێوە منتان هەڵنەبژارد، بەڵکو من ئێوەم هەڵبژارد و دامنا بۆ ئەوەی بڕۆن و بەرهەم بێنن، و بەرهەمەکەتان بمێنێتەوە، بۆ ئەوەی هەر شتێک لە باوک داوا بکەن بە ناوی من ئەو بیداتێ» (یۆحەننا 15:16).
- «وە لەو ڕۆژەدا هیچ شتێکم لێ ناپرسن. بە دڵنیاییەوە، پێتان دەڵێم، هەر شتێک لە باوک داوا بکەن بە ناوی من ئەو بیداتێ. تا ئێستا هیچ شتێکتان داوا نەکردووە بە ناوی من.» داوا بکەن، و وەردەگرن، بۆ ئەوەی خۆشییەکەتان تەواو بێت» (یۆحەننا 16:23-24).
- نوێژکردن «بە ناوی عیسا» تەنها شتێک نییە کە لە کۆتایی نوێژەکانماندا زیادی دەکەین. ئەوە دەسەڵات و هێزێکە کە بەهۆیەوە دەتوانین دەستمان بە تەختی نیعمەت بگات. ئەوە ئەو کەسایەتییەیە کە بەپێی مەبەستە خوداییەکانی نزیکی دەبینەوە. کاتێک بە ناوی ئەودا نوێژ دەکەین، دان بە هەژاریی خۆماندا دەنێین – شکستی تەواو و وێرانبوونمان – و خۆمان لەگەڵ هەموو ئەوەی کە خودا هەیە دەناسینەوە. نوێژکردن بە ناوی ئەودا واتای ئەوەیە کە ئامادەین ملکەچی ویستی ئەو بین، نوێنەرایەتی ئەو بکەین و بە چاوەڕوانییەوە چاوەڕێی بکەین کە لە کاتی خۆیدا وەڵام بداتەوە.
جگە لە نوێژکردن، لە کتێبی پیرۆزدا بابەتەکانی تر دەدۆزینەوە کە ڕاستەوخۆ بە ناوی ئەوەوە بەستراونەتەوە.
ئەوان بریتین لە:
- ئێمە لە ئاو دەشۆردرێین بە ناوی باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆز (مەتتا 28:19).
- ئێمە بە باوەڕ ڕەوا دەکرێین بە ناوی خودا عیسا (1 کۆرنسۆس 6:11).
- هەر شتێک دەیکەین دەبێت بکرێت بە ناوی خودا عیسا (کۆلۆسی 3:17).
- ئێمە پێکەوە کۆدەبینەوە بەو ناوە پیرۆزە (مەتتا 18:20؛ 1 کۆرنسۆس 5:4).
- ئێمە چێژ لە دەربڕینی یەکێتی وەردەگرین بەو ناوی سەرسوڕهێنەرە عیسا (1 کۆرنسۆس 1:10).
- با دڵەکانمان بۆ ئەو کەسە ڕابکێشرێت کە ئەو ناوی بەنرخەی هەڵگرتووە، و با بتوانین لەگەڵ نووسەری سروودەکەدا بیڵێین:
خوداوەند عیسا، خۆشمان دەوێیت، و بە خۆشییەوە دەڕێژین ستایشی دڵە پەرستراوەکان لەبەر پێیەکانت؛ خوداوەند عیسا، خۆشمان دەوێیت؛ خۆشمان دەوێیت و دەپەرستین ئەو ناوەی کە بۆ خودا و بۆ ئێمە زۆر شیرینە.
ناوی تۆ، خوداوەندی پیرۆز، وەک زەیتێکی ڕژاوە؛ و، تەنانەت کاتێک دەری دەبڕین، بۆنێکی خۆش بەرز دەبێتەوە بۆ باوک، کە تەنها بەهای نایابی ئەو، کەم و کوڕی بێ وێنەی، بە تەواوی دەتوانێت بەهای دابنێت.
ئۆه، ناوی بۆنێکی شیرین، بۆنێکی ئارامی، ناوی قوربانی، بەرخی سەربڕاو! ئۆه، ناوی خۆشەویستی خودا کە تێیدا پیرۆزین! ئۆه، ناوێک کە هەمیشە شایەنی هەموو ڕێزێکە!
خوداوەندی پیرۆز، بە ناوی تۆوە هەموو ڕۆژێک شانازی دەکەین، و ستایش دەکەین تا دەگەینە تۆ لە کەناری گەشاوەی بەهەشت؛ تۆ بۆ هەمیشە خۆشی و گۆرانی ئێمە دەبیت؛ خوداوەند عیسا، خۆشمان دەوێیت، خۆشمان دەوێیت و دەپەرستین. — خاتوو کاترین هێلین ڤۆن پۆسێک (1859–1953)
