دوو گالیسکەی نوێ
وانەکان هەن بۆ مەسیحییەکانی ئەمڕۆ لە چیرۆکێکدا لە 2 ساموێل 6، کاتێک داود هەوڵی دا سندوقی خودا بهێنێتە ئۆرشەلیم دوای ئەوەی شارەکەی لە یەبوسییەکان وەرگرت. ئەم سندوقە، کە هەمان «سندوقی نوح» نییە، دەبوو لە ئامادەبوونی گەلی خودادا بێت وەک شایەتییەک.
سندوقی خودا چی بوو؟
لە دەرچوون 37 دەربارەی دروستکردنی ئەم سندوقە دەخوێنین بە ڕێنمایی خودا لەلایەن ئەو کرێکارەی خودا دیاری کردبوو. ئەو سندوقێکی لاکێشەیی بوو، 2-1/2 باڵ درێژ، 1-1/2 باڵ پان و 1-1/2 باڵ بەرز (یەک باڵ نزیکەی 18 ئینجە) کە هەندێک شتی تێدابوو لەوانە تابلۆکانی بەرد کە خودا لەسەری نووسیبووی (40:20). سندوقەکە لە جۆرێکی تایبەتی دار دروست کرابوو کە پێی دەوترا ئەکاسیا، یان داری شیتیم (KJV). زۆر بەرگری لە ڕزین دەکات. سندوقەکە بە زێڕی پاک داپۆشرابوو. لەسەر سندوقەکەش داپۆشەرێکی زێڕی پاک هەبوو کە پێی دەوترا کورسی میهرەبانی. لە هەردوو کۆتایی کورسی میهرەبانییەکەدا، دوو کەڕوبیمی زێڕی پاک دانرابوون، ڕوویان بەرەو کورسی میهرەبانییەکە بوو و باڵەکانیان داپۆشیبووی.
یەکەم جار کە دەربارەی کەڕوبیم دەخوێنینەوە دوای ئەوەیە کە ئادەم گوناهی کرد و لە باخچەی عەدەن دەرکرا (پیدایشی 3). خودا کەڕوبیمەکانی لەگەڵ شمشێرێکی گڕداردا دانا بۆ پاراستنی ڕێگای درەختی ژیان بۆ ئەوەی ئادەم و حەوا نەتوانن لێی بخۆن و بۆ هەمیشە لە دۆخێکی گوناهباردا بژین.
کاتێک هەموو شتێک تەواو بوو، سندوقی خودا لە خێمەیەکدا دانرا کە پێی دەوترا «چادر». چادرەکە دوو بەشی هەبوو: شوێنی پیرۆز و شوێنی زۆر پیرۆز – کە خودا دەبوو تێیدا نیشتەجێ بێت. بەپێی ڕێنمایی خودا، سندوقەکە لە شوێنی زۆر پیرۆزدا دانرا. 2 ساموێل 6:2 دەڵێت، «یەزدانی سوپاسالار ... لە نێوان کەڕوبیمەکاندا نیشتەجێیە.» ساڵانە جارێک، لە ڕۆژی کەفارەتدا، کاهینی گەورە دەچووە شوێنی زۆر پیرۆز و خوێنی دەپرژاند، کە پێشەکی قوربانی مەسیح بوو، لەسەر کورسی میهرەبانی. ئایا پیرۆزی سندوقەکە دەبینیت؟
سندوقەکە لە ناوەندی نەتەوەی ئیسرائیلدا بوو کاتێک کەمپیان دادەنا. کاتێک گەشتیان دەکرد، دەبوو چادرەکە دابنرێت و کۆبکرێتەوە بەپێی ڕێنماییەکانی خودا، بە وردبینی و مەبەست. ئەم شتە پیرۆزە کە لەلایەن کاهینەکانەوە هەڵدەگیرا، پاشان سەرکردایەتی خەڵکەکەی دەکرد، کە بە ڕێکوپێکییەکی خودایی دیاریکراو دوایان دەکەوتن.
کاتێک کاتی ئەوە هات کە ئیسرائیل بەسەر ئوردوندا بپەڕێتەوە و بچێتە خاکی بەڵێندراو، کاهینەکان کە سندوقەکەیان هەڵگرتبوو چوونە ناو ڕووباری ئوردون، کە لافاو گرتبووی (یەشوع 3). خودا ئاوەکەی ڕاگرت و ڕێگایەک کرایەوە بۆ ئەوەی گەلەکەی بەسەر زەوی وشکدا بپەڕنەوە. چەند ڕۆژێک دواتر، بەپێی فەرمانی خودا، سندوقەکە بە دەوری شاری ئەریحادا هەڵگیرا، ڕۆژانە جارێک بۆ شەش ڕۆژ و حەوت جار لە ڕۆژی حەوتەمدا. لە کۆتایی دواین ڕێپێوان بە دەوری شارەکەدا، دیوارەکە ڕووخا و ئیسرائیل شارەکەی داگیر کرد. ئەم شتانە ڕوویان دا چونکە گەلەکەی گوێڕایەڵی خودا بوون و ئەو لەگەڵیاندا ئامادە بوو، وەک سندوقەکە نوێنەرایەتی دەکرد.
سندوقەکە ون بوو
لە 1 ساموێل 4-6 دەربارەی هەندێک ڕووداو دەخوێنینەوە کە لە نێوان ئیسرائیل و گەلێکدا ڕوویان دا کە لە خاکەکەدا مانەوە و پێیان دەوترا فەلەستینییەکان. جەنگ بەردەوام بوو لە نێوان هەردوو گەلەکەدا. ڕۆژێک شەڕێکی سەخت هەبوو و هەندێک لە سەرکردەکانی ئیسرائیل بڕیاریان دا سندوقی خودا بهێننە گۆڕەپانی شەڕەکە. ئەوان وایان بیر دەکردەوە کە ئەمە یارمەتیان دەدات بۆ بردنەوە. بۆیە ناردنیان بۆ شیلو، کە سندوقەکە لێی بوو، و دوو کوڕە یاخیبووەکەی کاهینەکە لەگەڵ دوو کەسی تردا سندوقەکەیان بردە ناو شەڕەکە – بەبێ هیچ ڕێنماییەک لە خوداوە بۆ ئەوە. سەربازەکانی ئیسرائیل هاواریان کرد کاتێک سندوقەکە گەیشت، بەو باوەڕەی کە ئێستا خودایان لەگەڵدایە و کاری دروست دەکەن. ئەوان وایان بیر دەکردەوە کە سەرکەوتن مسۆگەرە. شەڕەکە بەردەوام بوو، فەلەستینییەکان بردیانەوە و سندوقەکەیان بردە شاری ئەشدۆد، و خستیانە پەرستگای خوداوەندەکەیان داگۆن.
ئامادەبوونی سندوقەکە لە کۆتاییدا داگۆنی وێران کرد. لە ڕاستیدا، دەستی قورسی خودا لەسەر هەموو شاری فەلەستینی بوو کە سندوقەکەیان بۆی دەبرد، و لە کۆتاییدا بڕیاریان دا خۆیان لێ ڕزگار بکەن. پلانێکی خۆیان داڕشت، سندوقی خودایان خستە سەر گالیسکەیەکی نوێ کە بە دوو مانگا بەسترابوو کە تازە گوێرەکەیان بووبوو. گوێرەکەکانیان لە دواوە جێهێشت، مانگاکان، بە ڕێنمایی خودا، گالیسکەکەیان گەڕاندەوە بۆ گەلی ئیسرائیل، بۆ شوێنێک کە پێی دەوترا بێت شەمەش، و لەوێ وەستا. ئەوان داری گالیسکەکەیان پارچە پارچە کرد و مانگاکانیان وەک قوربانی سووتاندن پێشکەش کرد. بەڵام پاشان پیاوانی بێت شەمەش هەڵەیەکی گەورەیان کرد: ئەوان سەیری ناو سندوقەکەیان کرد چونکە سەرنجڕاکێش بوون، کە بووە هۆی مردنی زیاتر لە 50,000 پیاو. ئێمە خودا بەهۆی سەرنجڕاکێشی یان گوێڕایەڵنەبوونی مرۆڤەوە ناپەرستین و ڕێزی لێ ناگرین!
سندوقی خودا برا بۆ ماڵی ئەبیناداب، کە کوڕەکەی ئەلعازاری پیرۆز کرد بۆ ئەوەی چاودێری بکات. ئەوان بە دروستی لەگەڵ سندوقی خودا مامەڵەیان کرد، و لە ماوەی 20 ساڵدا کە لەوێ بوو بەرەکەتدار بوون (1 ساموێل 7:1-2).
هەڵە و ڕاست لەلایەن خزمەتکاری خوداوە
داود دەیویست سندوقی خودا بهێنێتە ئۆرشەلیم، وەک لە 2 ساموێل 6 دەخوێنینەوە. بۆ ئەوە بڕیاری دا هەمان شێوازی فەلەستینییەکان پەیڕەو بکات. گالیسکەیەکی نوێی دروست کرد و بەردەوام بوو بەبێ ئەوەی ڕێنمایی خودا لەبەرچاو بگرێت کە سندوقەکە تەنها دەبوو لەلایەن کاهینەکانەوە هەڵبگیرێت. ئەگەر دەتەوێت خزمەتی خودا بکەیت، گرنگە کە بە نوێژەوە وشەی خودا بخوێنیتەوە دەربارەی چۆنیەتی ئەنجامدانی. پلانی داود شکستی هێنا کاتێک خودا ڕێگەی دا گاورەکان کە گالیسکەکەیان ڕادەکێشا بکەون. شۆفێری گالیسکەکە، عوزا، دەستی درێژ کرد و سندوقەکەی گرت بۆ ئەوەی نەکەوێت. بەڵام خودا لێی توڕە بوو، و عوزا لەوێدا مرد. داود «ناڕازی» و «ترساو» بوو، بۆیە سندوقەکەی لە ماڵی عۆبێدئەدۆم جێهێشت.
دوای سێ مانگ داود بینی کە عۆبێدئەدۆم بەهۆی هەبوونی سندوقەکەوە بەرەکەتدار بوو، بۆیە دووبارە بڕیاری دا سندوقەکە بهێنێتە ئۆرشەلیم، ئەمجارەیان بە دروستی هەڵگیرا. سندوقەکە گەیشتە شارەکە بە خۆشی و دڵخۆشی داود و هەموو ئیسرائیل.
وانەکە
کاتێک سەیری دوو گالیسکە نوێیەکە دەکەین دوو شتی جیاواز دەبینین. فەلەستینییەکان دەیانویست لە ئامادەبوونی خودا ڕزگاریان بێت بۆیە گالیسکەیەکیان دروست کرد بۆ ئەوەی بیبەن، و پلانەکەیان سەرکەوتوو بوو. داود دەیویست سندوقەکە، ئامادەبوونی خودا، لە شاری خۆشەویستی خۆیدا بێت، بەڵام بەکارهێنانی گالیسکەیەکی نوێ وەک پیاوانی جیهان ڕێگایەکی هەڵە بوو و هەوڵەکەی بە کارەسات کۆتایی هات.
دۆخی هاوشێوەی ئەمڕۆ هەن. تەنانەت لە کەنیسەشدا، هەندێک وەک فەلەستینییەکان یاخی بوون، هەوڵ دەدەن لە خودا ڕزگاریان بێت و ڕێگایان بۆ ئەوە دادەڕێژن. پاشان ئەوانەش هەن کە ئامادەبوونی خودا (مەسیح)یان دەوێت، بەڵام بە یەکێک لە هۆکارەکان – ڕەنگە نەزانی – ڕێگایان وەک دوو گالیسکە نوێیەکە دادەڕێژن بۆ بەدەستهێنانی ئارەزووەکەیان. بەداخەوە، ئەوانەی کە تێوەگلاون لە شێوازە هەڵەکاندا زۆر دەناڵێنن، وەک عوزا.
کتێبێکی نایابمان هەیە، کتێبی پیرۆز، کە پێمان دەڵێت چۆن هەڵسوکەوت بکەین، خزمەت بکەین و پەرستشی خودا و گەورەمان عیسای مەسیح بکەین. زۆر جار مەسیحییەکان بە نەزانییەوە هەڵسوکەوت دەکەن – یان ئەوەی خودا دەڵێت نایکەن یان ئەو شتانە دەکەن کە ئەو فێری نەکردووە. لێکۆڵینەوەی خۆت لە کتێبی پیرۆزدا بکە، ئەگینا ڕەنگە بەهۆی گەرموگوڕییەکی هەڵەوە گالیسکەیەکی نوێ بەکار بهێنیت.
