لە ڕۆژی دووشەممە، ٦ی شوباتی ٢٠٢٣، چەندین بوومەلەرزەی توند لە ناوچەی سنووری تورکیا و سوریا ڕوویاندا. بەهێزترین بوومەلەرزە گوڕی ٧.٨ی لەسەر پێوەری ڕیختەر تۆمار کرد، بۆیە زۆر توند بوو. بوومەلەرزەکانی ئەو ڕۆژە و زیاتر لە ٢,٠٠٠ پاشەلەرزە لە ڕۆژانی دواتردا، وێرانییەکی زۆریان لە هەردوو وڵاتەکەدا دروست کردووە. تا ١٤ی شوبات، زیاتر لە ٤١,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستداوە و زیاتر لە ٨٠,٠٠٠ کەسی دیکە بریندار بوون. پێشبینی دەکرێت ژمارەی قوربانیان بەردەوام بێت لە بەرزبوونەوە چونکە زۆر کەس هێشتا لەژێر داروپەردوودا بێسەروشوێنن. هەزاران خانوو ڕووخاون، لەوانەش نەخۆشخانەکان. مەسیحییەکانی دانیشتووی ناوچەکەش کاریگەر بوون بە بوومەلەرزەکە، و ئەوەی لەوێ ڕوویداوە زۆر ترسناکە. وێنەکانی کە دەیانبینین ڕەنگە تەنها وێنەیەکی لاوازمان پێبدەن لەوەی کە لەسەر زەوی لەوێ ڕوودەدات. بۆیە، با نوێژ بکەین کە خودا بە میهرەبانی خۆی ڕێگە بدات خێر لەم ئازارە ترسناکە بێتە کایەوە و خەڵک بۆ هەتاهەتایە ڕزگار بکرێن.
بێگومان، کارەساتە سروشتییەکان وەک ئەمە هەمیشە پرسیار دروست دەکەن: بۆچی ئەمە ڕوویدا؟ بۆچی خودا ڕێگەی بەمەدا ڕووبدات؟ بۆچی ئەوەندە زۆر ئازار لەم جیهانەدا هەیە؟ یان ئایا ئەمە نیشانەیەکە لە سەردەمی تەنگانە پێشوەختە؟ هەندێک لەم پرسیارانە دەکرێت لە ڕوانگەیەکی کتێبی پیرۆزەوە وەڵام بدرێنەوە، بەڵام هەموویان نا. دەبێت لە هەر بارێکدا وریابیت، پشت بە کتێبی پیرۆز ببەستیت و بە هیچ شێوەیەک دەست بە خەمڵاندن نەکەیت.
ئێستا، لەم ڤیدیۆیەدا، دەمەوێت هەوڵ بدەم باس لە هەندێک شتی سەرەکی بکەم سەبارەت بە کارەساتە سروشتییەکان لە ڕوانگەیەکی کتێبی پیرۆزەوە و لە هەمان کاتدا هەروەها هەندێک جێبەجێکردنی کرداری بۆ ژیانمان بکەین.
بوومەلەرزە مێژووییەکان و گرنگییەکانیان
بەڵام سەرەتا، با هەندێک ژمارە و ڕاستی مێژوویی دەربارەی بوومەلەرزەکان پێداچوونەوە بکەین. لە سەدەی بیستەمدا، نزیکەی ١٤٠ بوومەلەرزەی گەورە هەبوون. زیاتر لە ٢.٣ ملیۆن کەس تێیاندا گیانیان لەدەستدا. ڕەنگە یەکێک لە وێرانکەرترین بوومەلەرزەکانی مێژووی جیهان لە ساڵی ١٩٧٦ لە چین ڕوویدابێت و ٨٠٠,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدابێت. بەڵام لە سەدەی بیست و یەکەمیشدا، چەندین حاڵەتی بوومەلەرزەی ترسناک هەبوون کە هەزاران کەس تێیاندا گیانیان لەدەستداوە. بۆ نموونە، ئەوەی لە ئێران لە ساڵی ٢٠٠٣ کە ٤١,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا، یان لە پاکستان لە ساڵی ٢٠٠٥ کە نزیکەی ٩٠,٠٠٠ کەس مردن، لە چین لە ساڵی ٢٠٠٨ کە ٨٠,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا، یان بوومەلەرزە ترسناکەکەی هایتی لە ساڵی ٢٠١٠، کە ڕەنگە هەندێکتان هێشتا لەبیرتان بێت، کە ٣١٦,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا. ئێستا، بێگومان، کاتێک سەیری ئەم ژمارانە دەکەین، نابێت ئەوەش لەبیر بکەین کە ژمارەی دانیشتوانی جیهان لە دەیەکانی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە، و بۆیە بە شێوەیەکی سروشتی مردن زیاترە کاتێک بوومەلەرزە ڕوودەدات.
ئێستا ئێمە لە مەتا ٢٤ یان لۆقا ٢١ دەزانین کە بوومەلەرزەی گەورە لە ماوەی تەنگانەدا ڕوودەدەن، چونکە خوداوەند عیسا خۆی فەرمووی: "بوومەلەرزەی گەورە لە شوێنە جیاوازەکاندا ڕوودەدەن." بەڵام ئەو بوومەلەرزانەی کە تازە باسکران، و هەروەها ئەوەی کە ئێستا لە تورکیا و سوریا ڕوویدا، هێشتا سەر بەم کاتە ترسناکە نین کە بەم زووانە بەسەر زەویدا دێت. یەکەم، ئێمە دەزانین کە ماوەی تەنگانە حەوت ساڵ دەخایەنێت، و دووەم، تووڕەیی خودا بەسەر ئەم زەوییەدا نایەت تا کڵێسا بۆ ئاسمان بەرزنەکرێتەوە. سەرەڕای ئەوەش، دەکرێت لە بوومەلەرزەکاندا نیشانەکانی تەنگانە ببینرێت کە لە ڕێگەیانەوە خەڵک هیوادارین جارێکی تر لەبەرچاوگرتنی هەتاهەتاییەتی بهەژێنرێنەوە. بەڵام ڕەنگە هەروەها هەندێک پێشەنگیش هەبن کە دەبێت جارێکی تر ئاگادارمان بکەنەوە لە حوکمە ترسناکەکانی خودا کە بەم زووانە دێن، و بۆ ئەوەی هان بدرێین مزگێنی بۆ خەڵکی دەوروبەرمان ببەین.
خوای دەستێوەردان و ڕێگەپێدان
لەم چوارچێوەیەدا، گرنگە کە جیاوازی لە نێوان دوو شتدا بکەین. یەکەم، دەستێوەردانی چالاکانەی خودا هەیە، واتە ئەوەی کە خۆی دەیخوڵقێنێت. و دووەم، ئەوە هەیە کە خودا ڕێگە دەدات ڕووبدات لە ڕێگەی قەزا و قەدەرەکەیەوە. هەردووکیان لە کتێبی پیرۆزدا دەدۆزینەوە. بۆ نموونە، خودا هەندێک جار بە چالاکی دەستێوەردانی لە ژیانی خەڵکدا کردووە و تووشی نەخۆشی کردوون. تەنها بیری عوزیا بکەرەوە لە پەیمانی کۆن یان پاشا هێرۆد لە پەیمانی نوێ. بەڵام لە حاڵەتی ئەیوبدا، خودا ڕێگەی بە شەیتان دا ئازار بەسەر ئەیوبدا بهێنێت؛ ئەوە ڕاستەوخۆ لە خوداوە نەبوو.
ئێستا، ئێمە چی لەمە فێردەبین؟ ئەو بوومەلەرزانەی ئەمڕۆ ڕوویاندا، زۆرجار ئەنجامی کەوتنەخوارەوەن، و خودا ڕێگەیان پێدەدات ڕووبدەن. ئەوان پێمان نیشان دەدەن کە ئێمە لە دروستکراوێکی کەوتوودا دەژین کە لەژێر دەرئەنجامەکانی گوناهدا دەناڵێنێت، وەک لە ڕۆما بەشی ٨دا هاتووە. ئێستا وەک چۆن خودا ڕێگە بە خەڵکی خراپ دەدات کاری خراپ ئەنجام بدەن، خوداش ڕێگە دەدات کە زەوی دەرئەنجامەکانی گوناه لەسەر دروستکراوەکان ڕەنگ بداتەوە. و لەو چوارچێوەیەدا، جێگەی سەرنجە کە تورکیا یەکێکە لەو وڵاتانەی کە لە ڕووی ئامارەوە زۆرترین بوومەلەرزەی تێدا ڕوودەدات. ئەمەش، لەنێو شتەکانی تردا، بەهۆی ئەوەوەیە کە دوو پلاتەی زەوی، کە پێیان دەوترێت پلاتە کیشوەرییەکان، لەوێ لە تەنیشت یەکترن، و ئەوەش بێگومان ئەگەری بوومەلەرزەکان زیاد دەکات. بۆیە دەبێت وریابیت کە زۆر لێکدانەوەی بۆ نەکەیت. لە هەمان کاتدا، بێگومان، ئەوە ڕاستە کە هیچ شتێک ڕوونادات کە لەبەرچاوی خودا تێنەپەڕیبێت. هیچ شتێک ڕوونادات کە ئەو ڕێگەی پێنەدابێت ڕووبدات، و نابێت لەبیرمان بچێت کە خودا سەروەرە. ئەگەر بیەوێت، بێگومان دەتوانێت ئەمڕۆش بە چالاکی شتەکان بهێنێتە دی. بەڵام کام شتانە بە چالاکی لەلایەن ئەوەوە دەهێنرێنە دی و کام شتانەش تەنها ڕێگەیان پێدەدرێت ڕووبدەن، ئێمە زۆرجار بە سادەیی نایزانین.
لە کاتی ته‌نگانه‌دا جیاوازه. لەوێدا بە دڵنیاییەوە دەزانین کە لەنێو شتەکانی تردا بوومەلەرزەکان کە پێش ئەم زەوییە بە قیاسێکی خەیاڵنەکراو گەورەن. ئەوان کردارێکی چالاکی سزای خودان؛ ئەوان سزای خودان لەسەر گوناهەکانی مرۆڤایەتی. لە وه‌حی به‌شی 16، لە ئایەتی 18دا دەڵێت: "و بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا، وەک ئەوەی لە کاتی بوونی مرۆڤ لەسەر زەوی ڕووینەدابوو، بوومەلەرزەیەکی ئاوا گەورە." ناتوانین بیهێنینە پێش چاو کە چەندە گەورە و ترسناک دەبێت. بۆیە، با هێشتا هەوڵ بدەین ئەمڕۆ خەڵک بە ئینجیل بگەیەنین، وەک پۆڵس لە دووه‌م کۆرنسۆس 5دا دەنووسێت: "کەواتە، لەبەر ئەوەی ترسی خوداوەند دەزانین، خەڵک قایل دەکەین: لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە."
کاتێک کارەساتێکی لەو شێوەیە ڕوودەدات، زۆرجار پرسیارەکە دەکرێت، "چۆن خودایەکی پڕ لە خۆشەویستی ڕێگە بەم هەموو ئازارە دەدات؟" بەم کارە، خەڵک دەیانەوێت خودا دادگایی بکەن و تاوانباری بکەن، و ئەوەش بێگومان هیچ نییە جگە لە کفرکردن بە خودا. لەبری ئەوە، دەکرێت بە هەمان شێوە پرسیارەکە بکرێت، "چۆن خودایەکی پیرۆز و ڕاستودروست دڵنیا دەبێتەوە کە ملیارەها کەس ڕۆژانە خواردن و خواردنەوەیان بەشی پێویست بێت، سەرەڕای ئەوەی کە بەردەوام گوناه دژی ئەو دەکەن و بەڕاستی شایەنی هیچ شتێک نین جگە لەوەی دەستبەجێ فڕێبدرێنە دۆزەخەوە؟" دەبێت دووبارە و سێبارە تێبگەین کە ئێمە بەڕاستی شایەنی هیچ شتێک نین، کە دەتوانین سوپاسگوزار بین کە خودا هێشتا ڕزگاری پێشکەش بە خەڵک دەکات پێش ئەوەی دادگاییە ترسناکەکان بەم زووانە بێنە سەر ئەم زەوییە. و خودا بە سەروەری خۆی دەتوانێت کارەساتە سروشتییەکانیش بەکاربهێنێت بۆ ئەوەی خەڵک بەئاگا بهێنێتەوە تاکو مزگێنییەکە قبوڵ بکەن. ئەو هێزی ئەوەی هەیە کە ئازار بگۆڕێت بۆ چاکە. ئێمە زۆرجار بە سادەیی زۆرێک لەو شتانە نابینین کە خودا لە دڵە تاکەکەسییەکاندا دروستی دەکات.
بوومەلەرزەکان لە کتێبی پیرۆزدا
لە کۆتاییدا، لێرەدا چەند بیرۆکەیەک دەخەمەڕوو سەبارەت بە بوومەلەرزەکانی تر کە لە کتێبی پیرۆزدا باس کراون، و ئەمە بابەتێکی سەرنجڕاکێشە هەرچەندە ئێستا تەنها چەند نموونەیەک باس دەکەم.
کاتێک خودا بە ئاگرەوە دابەزییە سەر کێوی سینا لە کاتی پێدانی یاساکە، وەک لە دەرچووندا تۆمارکراوە، دەوترێت کە کێوەکە بە توندی هەژا. دەبێت ئەوە زۆر سەرسوڕهێنەر بووبێت کە شکۆمەندی خودا بەو شێوەیە لەو ڕووداوە تایبەتەدا ببینرێت. کاتێک عیسای مەسیح لەسەر خاچ مرد، دواتر زەوی هەژا و بەردەکان لەت بوون. ئەوە بەڵگەیەک بوو، بەڵگەیەک بوو کە ئەو بەڕاستی کوڕی خودایە. و لە هەستانەوەیدا لە مەتتا ٢٨، ڕاپۆرت کراوە کە بوومەلەرزەیەکی گەورە ڕوویدا. فریشتەیەک لە ئاسمانەوە هاتە خوارەوە، بەردەکەی لادا، و پاشان لەسەر ئەو بەردە دانیشت کە لەبەردەم گۆڕەکەدا بوو. و ئەمەش بەڵگەیەکی ڕوون بوو کە مەسیح بە سەرکەوتوویی لە مردووان هەستایەوە. لە کرداری نێردراوان بەشی ٤، کاتێک یەکەم مەسیحییەکان بە یەک دڵەوە پێکەوە نوێژیان دەکرد لە کاتێکدا لەژێر چەوسانەوەدا بوون، زەوی لەو شوێنەدا هەژا کە لێی کۆببوونەوە، و لەوێدا دەبینین کە خودا بە هێزەوە مۆری پەسەندکردنی خۆی بە نوێژەکەیان دا. و کاتێک پۆڵس و سایلاس، کاتێک لە زیندانەکەدا لە فیلیپی گۆرانییان دەوت و نوێژیان دەکرد، خودا دووبارە بوومەلەرزەیەکی نارد، و ئەوە بوومەلەرزەیەک نەبوو کە ژیانی مرۆڤی ستاند. لەبری ئەوە، بوومەلەرزەیەک بوو کە خەڵکی ڕزگار کرد. پاشان زیندانبانەکە و خێزانەکەی باوەڕیان بە خودا عیسای مەسیح هێنا، و بەم شێوەیە خودا ڕزگاریی لە ناخۆشییەوە هێنایە کایەوە. و با نوێژ بکەین کە ئەو هێشتا ئەمە ئەمڕۆش دەکات، کە خەڵک هێشتا دەگۆڕدرێن و بەروبووم بۆ هەتاهەتایە بەرهەم دەهێنرێت.
