«و خۆتان لەگەڵ ئەم جیهانەدا نەگونجێنن، بەڵکو بە نوێبوونەوەی مێشکتان بگۆڕێن، بۆ ئەوەی بیسەلمێنن کە ویستی خودا چەند باش و پەسەند و تەواوە.» – ڕۆما ١٢:٢ NKJV
زانین و جێبەجێکردنی ویستی خودا بەشی ٣
لە بەشی یەکەمی ئەم زنجیرەیەدا بینیمان کە ویستی سەروەری خودا پلانە شاراوەکەیەتی کە هەموو شتێک دیاری دەکات کە ڕوودەدات – ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو. لە بەشی ٢دا سەیری ویستی ئاشکراکراوی خودامان کرد بۆ هەر یەکێک لە ئێمە. بە تەواوکردنی سەیری ئەوە دەکەین کە چۆن ویستی سەروەری خودا و ویستی ئاشکراکراوی پەیوەندییان بە یەکەوە و بە ئێمەوە هەیە.
هەندێک سنووری جێگیر ...
چۆن ویستی سەروەری خودا و ویستی ئاشکراکراو یان شێوازی ژیانی پەیوەندی و لێکچوونیان هەیە لە پراکتیکدا؟ لەم وێنەیەدا (وێنەی ١، لای ڕاست) بازنە گەورەکە نوێنەرایەتی ویستی سەروەری خودا دەکات، و بازنەیەکی بچووکتر نوێنەرایەتی ویستی شێوازی ژیانی دەکات. ناوچەی لێکچوونی ناو هەردوو بازنە بچووک و گەورەکە ئاماژەیە بۆ کردارێک کە بەپێی پلانی خودایی ئەنجامدراوە، کە فەرمانی خودا پەیڕەو دەکات و لەلایەن کەسێکەوە گوێڕایەڵی دەکرێت. لێرەدا دوو نموونە هەن کە نوێنەرایەتی ئەو کردارانە دەکەن کە دەکەونە ئەم ناوچەیەوە.
بانگەوازی ئیبراهیم:
«یەزدان بە ئەبرامی فەرموو: «لە وڵاتەکەت، لە خێزانەکەت، و لە ماڵی باوکت بڕۆ بۆ ئەو خاکەی کە پێت نیشان دەدەم. من تۆ دەکەمە نەتەوەیەکی گەورە؛ بەرەکەتدارت دەکەم، و ناوت گەورە دەکەم؛ و تۆ دەبیتە بەرەکەت. ئەوانەی بەرەکەتدارت دەکەن، بەرەکەتدار دەکەم، و ئەوەی نەفرەتت لێ دەکات، نەفرەتی لێ دەکەم؛ و لە تۆدا هەموو خێزانەکانی زەوی بەرەکەتدار دەبن.» جا ئەبرام ڕۆیشت وەک چۆن یەزدان پێی فەرمووبوو» (پەیدابوون ١٢:١-٤).
قوربانی مەسیح:
«بۆیە، کاتێک هاتە ناو جیهان، فەرمووی: «قوربانی و پێشکەشکردنت نەویست، بەڵکو جەستەیەکت بۆ من ئامادە کردووە. لە قوربانی سووتاندن و قوربانی گوناهدا هیچ خۆشحاڵیت نەبوو. ئینجا من وتم: «ئەوەتا، من هاتووم – لە کتێبەکەدا لەبارەی منەوە نووسراوە – بۆ ئەوەی ویستی تۆ جێبەجێ بکەم، ئەی خودا»» (عیبرانییەکان ١٠:٥-٧).
لە هەردوو ئەم حاڵەتەدا، پلانی خودایی خودا ئاشکرا کرا، و ئەبرام و عیسا بەپێی ئەوە هەڵسوکەوتیان کرد و بە دڵسۆزی گوێڕایەڵی بوون. لە حاڵەتی ئەبرامدا، ڕەنگە دوای وەستانێکی کورت لە حاران بووبێت تا مردنی باوکی پیرەکەی تەرەح، بەڵام بە باوەڕێکی سەرسوڕهێنەر گوێڕایەڵی بوو. و ژیانی تەواوی گوێڕایەڵی عیسا، تەنانەت تا مردنی زۆر ترسناک بە خاچ کێشان، بە ڕوونی لە پەیمانی کۆندا پێشبینی کرابوو (زەبوور ٤٠:٦-٨). ئەو شکۆمەندی بۆ خودا هێنا بە جێبەجێکردنی ویستی تەواوی خۆی بۆ ڕەزامەندی تەواوی باوکی. لە دوو بۆنەی جیاوازدا ئاسمانەکان ئەوەیان ڕاگەیاند: «ئەمە کوڕی خۆشەویستی منە، کە لێی ڕازیم» (مەتتا ١٧:٥؛ ٣:١٧).
لە وێنەی ١دا، ناوچەی مانگ شێوەی دیکە لە لای ڕاست نوێنەرایەتی کردارێک دەکات کە بە پێچەوانەی ویستی ئاشکراکراوی خودا (شێوازی ژیان) ئەنجامدراوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پلانی سەروەری خودا جێبەجێ دەکات. لێرەدا دوو نموونە هەن.
لەدایکبوونی ئیسماعیل:
پلانی ئیبراهیم و سارا بۆ ئەوەی منداڵێکیان هەبێت لەگەڵ خزمەتکارەکەیان هاجەر نموونەی کردارێکە کە دەکەوێتە ئەم ناوچەیەوە. ئەوەی ئەوان کردیان هەڵە بوو، کە نیشانەی کەمی باوەڕ بوو. بەداخەوە، دەرئەنجامەکان ئەمڕۆش ماونەتەوە بە گرژی نێوان عەرەب و جولەکە لە فەلەستین کە ڕەنگدانەوەی دوژمنایەتی نێوان ئیسماعیل و ئیسحاقە کە دەرئەنجامی هەڵسوکەوتی هەڵە بوو کە لە پەیدابوون ١٦دا تۆمارکراوە. کردارەکانی ئەم ناوچەیە مەیلیان هەیە کاریگەری درێژخایەنیان هەبێت.
مردنی مەسیح:
مردنی مەسیح – بە خیانەتی یەهودا، دادگاییکردنی نایاسایی و نادادپەروەرانە و خاچ کێشانی لەسەر گردێکی وشک لە دەرەوەی دیوارەکانی ئۆرشەلیم – دەرئەنجامی کردارە نایاسایی و گوناهکارەکان بوو. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەوان پێشتر دیاریکرابوون و لەلایەن خوداوە ڕێگەیان پێدرابوو بۆ جێبەجێکردنی مەبەستە تەواوەکانی. ئەوان شکۆمەندییان بۆ خودا هێنا، و بەرەکەتیان بۆ ئێمە هێنا. ئەم وشانەی پەترۆس بخوێنەرەوە:
«پیاوانی ئیسرائیل، گوێ لەم وشانە بگرن: عیسای ناسری، پیاوێک کە خودا لە ناو ئێوەدا بە هۆی ئەوەوە پەرجوو و سەرسوڕهێنەر و نیشانەی ئەنجامدا، وەک خۆتان دەزانن – ئەو، کە بە مەبەستی دیاریکراو و پێش زانینی خودا ڕادەست کرا، ئێوە بە دەستی بێ یاسا گرتتان، خاچتان کێشا، و کوشتتان؛ خودا هەڵی ساندەوە، ئازارەکانی مردنی هەڵوەشاندەوە، چونکە نەکرا کە ئەو بەهۆیەوە بگیرێت» (کردارەکان ٢:٢٢-٢٤).
... لەگەڵ شوێنی جووڵە
هەندێک ڕێنمایی هەن بۆ بڕیاردان کە لەم شیکارییەوە سەرچاوە دەگرن، بە بەکارهێنانی بنەمای کارکردنی حیکمەت. ئەمە ژیری مرۆڤ نییە، بەڵکو حیکمەتی خوداییە کە لە خوداوە بۆ باوەڕداران دێت (یاقوب ٣:١٧).
چونکە ئێمە ویستی سەروەری خودا پێشوەختە نازانین (و ناتوانین بیزانین)، ناتوانێت کاریگەری لەسەر کردارەکانمان هەبێت، بەڵام دەتوانێت (و دەبێت) کاریگەری لەسەر هەڵوێستەکانمان هەبێت. وەک یاقوب بە پیاوان و ژنانی بازرگانی سەردەمی خۆی دەڵێت:
«ئێستا وەرن، ئێوەی کە دەڵێن: «ئەمڕۆ یان سبەی دەچینە فڵانە شار، ساڵێک لەوێ دەمێنینەوە، دەکڕین و دەفرۆشین، و قازانج دەکەین»؛ لە کاتێکدا ئێوە نازانن سبەی چی ڕوودەدات. چونکە ژیانی ئێوە چییە؟ تەنانەت هەڵمێکە کە بۆ ماوەیەکی کەم دەردەکەوێت و پاشان نامێنێت. لەبری ئەوە دەبێت بڵێن: «ئەگەر یەزدان بیەوێت، دەژین و ئەم یان ئەو کارە دەکەین.» بەڵام ئێستا ئێوە شانازی بە لوتبەرزی خۆتانەوە دەکەن» (یاقوب ٤:١٣-١٦).
پلاندانانی پێشوەختە باشە، چ لە کورتخایەن و چ لە درێژخایەندا (پۆڵس زۆرجار ئەوەی دەکرد)، بەڵام پێویستە بە زمانی کاتی بێت، بەبێ لوتبەرزی یان خۆپەرستی، نیشاندانی ملکەچبوونێکی کەم بۆ جێبەجێکردنی پلانی خودا بۆ ژیانمان.
لەو بوارانەی کە کتێبی پیرۆز فەرمانێکی دیاریکراو دەدات، ویستی شێوازی ژیانی خودا بۆ ئێمە ئەوەیە کە گوێ بگرین و گوێڕایەڵی بین. وشەی خودا ڕێبەری ئێمەیە، هەموو ئەو ڕێنماییانەمان پێدەدات کە پێویستمانە. هیچ شوێنێک نییە بۆ ئەخلاقی دۆخ، کە لەسەر بنەمای ئەوەیە کە دۆخی جیاواز پێویستی بە ڕێبازی جیاواز هەیە، و ئەوەی لە دۆخێکدا لە ڕووی ئەخلاقییەوە هەڵەیە، ڕەنگە لە دۆخێکی تردا باش بێت. فەرمانی خۆپاراستن لە داوێنپیسی ڕەهایە، و پشت بە شتگەلێک نابەستێت وەک ئاستی پابەندبوونی هاوبەشەکان لە پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیریدا، بۆ نموونە.
و زیادەڕۆیی (بۆ زیادەڕۆیی) لە هەر جۆرێکدا قەدەغەیە ئەگەر بمانەوێت بەڕاستی ویستی خودا بۆ ژیانی خۆمان تێبگەین.
«بۆیە گێل مەبن، بەڵکو تێبگەن ویستی یەزدان چییە. و بە شەراب سەرخۆش مەبن، کە تێیدا بڵاوبوونەوە هەیە؛ بەڵکو پڕ بن لە ڕۆح» (ئەفەسۆس ٥:١٧-١٨). جێگەی سەرنجە کە تاکە ئاماژە لە پەیمانی نوێدا سەبارەت بە پڕبوون لە ڕۆح لێرەدا ڕوودەدات لە پەیوەندیدا بەم جۆرە زیادەڕۆییەوە، کە لە زۆر کۆمەڵگادا بڵاوە، و بۆ چەندین سەدە وایە.
کاتێک یۆحەننا دەڵێت
«منداڵە بچووکەکان، خۆتان لە بتەکان بپارێزن» (١ یۆحەننا ٥:٢١)،
ئەو لە بیریدا بوو کە ناسینی خودا لە جیهانێکی کەوتوو و گوناهکاردا بەو مانایەیە کە هەندێک کرداری جیاکردنەوە لە ژیانماندا پێویستە؛ تەنها بابەتێک نییە لەوەی کە ئێمە لەبارەی خوداوە دەزانین. بابەتێکە لەوەی کە چۆن هەڵسوکەوت دەکەین بە لەبەرچاوگرتنی ئەو زانیارییە، و چ شتێک ڕێگە دەدەین جێگەی خودا بگرێتەوە لە خۆشەویستییەکانماندا.
لەو بوارانەی کە هیچ فەرمانێکی تایبەتی کتێبی پیرۆز نەدراوە، ئێمە «شوێنی جووڵە»مان هەیە لە بڕیاردانماندا. دووبارە، بنەمای حیکمەت پێویستە جێبەجێ بکرێت. هەندێک بژاردە کە ئێمە دەیکەین ڕەنگە خراپ دەربچن، و هەندێک بژاردەی باش باشترن لەوانی تر. پێویستە بە تێگەیشتن لەوە دەست پێبکەین کە
«ترسی یەزدان سەرەتای حیکمەتە» (پەندەکان ٩:١٠).
هەر لە سەرەتای بڕیارەکانماندا، گەورە یان بچووک، پێویستە تێبگەین کە هەستێکی ڕێزگرتن بۆ خودای دروستکەرەکەمان دەبێت بنەمای هەموو شتێک بێت. وەک یاقوب دەڵێت،
«ئەگەر یەکێک لە ئێوە حیکمەتی کەم بێت، با داوای لە خودا بکات، کە بە گشتی و بەبێ سەرزەنشت دەدات، و پێی دەدرێت. بەڵام با بە باوەڕ داوا بکات، بەبێ گومان» (یاقوب ١:٥-٦).
باوەڕ متمانەکردنە بەوەی کە خودا هەرگیز شتێکمان پێنادات کە زیانمان پێبگەیەنێت. مەسیحییەکان ڕۆحی پیرۆزی نیشتەجێبوویان هەیە، کە دەیەوێت ڕێنماییمان بکات بۆ باوەڕی ڕاست و کردارە گونجاوەکان:
«کاتێک ئەو، ڕۆحی ڕاستی، هات، ئەو ڕێنماییتان دەکات بۆ هەموو ڕاستی» (یۆحەننا ١٦:١٣).
ئەم «شوێنی جووڵە»یە بە تایبەتی لە دۆخەکانی ڕۆژانەدا جێبەجێ دەبێت کە هیچ دەرئەنجامێکی ڕۆحی ڕاستەوخۆیان نییە، وەک هەڵبژاردنی جلوبەرگمان، کڕینی مۆبیلیات و ئامێرەکان، و چالاکییە جۆراوجۆرەکانی کات بەسەربردن. لێرەدا زۆر بژاردە هەن، کە دەتوانرێت قبوڵ بکرێن یان فڕێ بدرێن. نوێژ، وشەی خودا، ئامۆژگاری هاوڕێیان، و بارودۆخە باوەکان، هەموویان دەتوانن ببنە هۆکارێک بۆ بڕیاردان.
بەڵام هەمیشە بنەمای سەرەکی دەبێت حیکمەت بێت. حیکمەت زیاترە لە تەنها زانیاری؛ تەنانەت زیاترە لە زانین، کە بە تەنها ڕەنگە لوتبەرزمان بکات. حیکمەتی خودا لە ئەزموونی کەسی لەگەڵ خوداوە دێت. بۆیە هێلکەییەکە کە وشەکانی «کردارەکانی من»ی تێدایە (وێنەی ٢، لای چەپ) پێویستە بە توندی لە بازنە دووانەکەدا لە لای چەپ بهێڵرێتەوە، و نەچێتە دەرەوە بۆ ناوچەی مانگ شێوەی لای ڕاست (وێنەی ٣، لای ڕاست). ئەمە تەنها دەتوانێت هەستێکی پەشیمانی بهێنێت کە ژیانمان ئەوە نەبوو کە ڕەنگە بووبێت ئەگەر زیاتر نوێژکەر، تێگەیشتوو، دڵسۆز و حەکیم بووینایە.
با خودا یارمەتیمان بدات لە هەموو بڕیارەکانماندا بۆ جێبەجێکردنی بنەمای حیکمەت، بۆ ئەوەی بتوانین ویستی خودا بزانین و جێبەجێی بکەین. وەک قوتابییە سەرەتاییەکان، پێویستە بە جیهانی دەرەوە نیشان بدەین کە ئێمە «لەگەڵ عیسا بووین» (کردارەکان ٤:١٣).
