دوو سروشت لەناو باوەڕداران بوونیان هەیە – گوناهبار و خودایی. سروشتی گوناهبار لەلایەن هەمووانەوە بە میرات دەمێنێتەوە و لەلایەن شەیتانەوە بەهێز دەکرێت (ڕۆما ٥:١٢؛ یاقوب ٣:١٥). لە هەندێک وەرگێڕانی کتێبی پیرۆزدا بە «زەمینی»، «جەستە»، «جیهان» یان «پیاوی کۆن»یش ناودەبرێت. گوناه هەموو ڕۆژێکی ژیانماندا دیارە و زۆرێک لە خەباتەکانی ژیانی مەسیحییەت دروست دەکات.
سروشتی خودایی دەرئەنجامی نیشتەجێبوونی ڕۆحی پیرۆزە لەناو باوەڕداران، کە هەڵوێستێکی نوێ و ڕەفتارێکی خوداییان پێدەبەخشێت (ڕۆما ١٢:٢؛ ئەفەسۆس ٤:٢٣-٢٤). ئەمە کاتێک دیار دەبێت کە کەسێک لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە کۆنترۆڵ بکرێت و گوێڕایەڵی خودا بێت (ڕۆما ٦:١٦؛ ٨:٦-٩). سروشتی خودایی هەندێک جار بە «خودایی»، «ئاسمانی»، «ڕۆحی» یان «پیاوی نوێ» ناودەبرێت. سروشتی خودایی ئێستا و بۆ داهاتوو سوودبەخشە (١ تیمۆساوس ٤:٨).
مەبەستی سروشتی خودایی
پەتڕۆسی دووەم ١:٣-١١ باس لەوە دەکات بۆچی مەسیحییەکان دەبێت سروشتی خودایی لە ژیانی ڕۆژانەیاندا دەرببڕن. گەشەکردنی بۆ ژیانێکی بەسوود زۆر گرنگە و دابینکردنی خودایە بۆ بەرەنگاربوونەوەی سروشتی گوناهبار. ئەو «هەموو شتێک کە پێویستمانە بۆ ژیان و خوداپەرستی» پێداوین (پەتڕۆسی دووەم ١:٣ NIV)، بۆیە سەرچاوەمان هەیە بۆ ئەوەی ژیانێک بژین کە ئەو پێی خۆش بێت.
لەلایەن هێز و بەڵێنەکانی خوداوە دەبێت «بەشداری لە سروشتی خوداییدا بکەین و لە گەندەڵی جیهان کە بەهۆی ئارەزووە خراپەکانەوە دروست بووە، ڕزگارمان بێت» (پەتڕۆسی دووەم ١:٤). بەڵێنەکانی ئەو بریتییە لە نیشتەجێبوونی لەناو گەلەکەیدا، لە کەسی ڕۆحی پیرۆزدا، و مامەڵەکردنمان بە چاودێری دایک و باوکانە، وەک منداڵەکانی (٢ کۆرنسۆس ٦:١٦-١٨). بۆیە، هێزی دەربڕینی سروشتی خودایی، خوداییە، نەک مرۆیی (یۆحەننا ١٥:٥). وشەی یۆنانی کە وەرگێڕدراوە بۆ «بەشداری» بریتییە لە «کۆینۆنۆس»، کە بە واتای «بەشداربووان»، «هاوبەشەکان» یان «شتێکی هاوبەش هەبوون» دێت، و لە شوێنەکانی تردا وەک هاوبەش و هاوڕێ وەسف کراوە. ئەمە بەو واتایە دێت کە خودا سروشتی خۆی لەگەڵ ئێمەدا هاوبەش دەکات، و بەشداری چالاکانەی ئێمە («هەموو هەوڵێک بدەن» لە پەتڕۆسی دووەم ١:٥) لە وەشانی نێودەوڵەتی نوێدا بە دەربڕینی ئەمە وەک کاری «بەشداری» دەگەیەنرێت.
هۆکارێکی گرنگ بۆ بەشداریکردن لە سروشتی خوداییدا ئەوەیە کە یارمەتیمان دەدات لە بەرەنگاربوونەوەی سروشتی گوناهبار (پەتڕۆسی دووەم ١:٤). ئەگەر شوێن ڕێنمایی ڕۆح بکەوین، «ئارەزووەکانی سروشتی گوناهبار جێبەجێ ناکەین» (غەلاتییەکان ٥:١٦). هەروەها، جێگرتنەوەی چالاکییەکانی سروشتی گوناهبار بە چالاکییەکانی سروشتی خودایی یارمەتی دەدات لە وەستاندنی پێدانی پێگەیەک بە شەیتان لە ژیانماندا و دوودڵییمان کەم دەکاتەوە (ئەفەسۆس ٤:٢٢-٢٧؛ یاقوب ٤:٨). چەند زیاتر بەشداری لە سروشتی خوداییدا بکەین، کاتمان کەمتر دەبێت بۆ سروشتی گوناهبار.
بۆیە، ئامۆژگاریمان پێدەکرێت «هەموو هەوڵێک بدەین بۆ ئەوەی باشی بۆ باوەڕتان زیاد بکەن ... زانیاری ... خۆکۆنترۆڵکردن ... خۆڕاگری ... خوداپەرستی ... خۆشەویستی برایانە و ... خۆشەویستی» (پەتڕۆسی دووەم ١:٥-٧). وشەی یۆنانی بۆ چۆنیەتی ئەنجامدانی ئەمە «سپۆدێ»یە، بە واتای «پەرۆش، جدی، دڵسۆز، کۆشەر» دێت. دەبێت «هەموو هەوڵێک بدەین» بۆ دەربڕینی ئەم تایبەتمەندییانەی سروشتی خودایی.
ئەمە بە بەڵێنێک دێت بۆ ژیانێکی کاریگەر و بەرهەمدار ئەگەر ئەم سیفەتانە زیاتر بوونیان هەبێت (پەتڕۆسی دووەم ١:٨)، وەک لە گەشەکردنمان بەرەو هاوشێوەیی مەسیح (ئەفەسۆس ٤:١٣-١٥). شکست لە گەشەپێدانی ئەم چاکانەدا ئێمە بە شێوەیەکی ڕۆحی کوێر و لەبیرچوو دەهێڵێتەوە (پەتڕۆسی دووەم ١:٩).
هەروەها، ئەم بەڵێنەش هەیە: «ئەگەر ئەم شتانە بکەن، هەرگیز ناکەون، و پێشوازییەکی دەوڵەمەندتان لێدەکرێت بۆ شانشینی هەتاهەتایی» (پەتڕۆسی دووەم ١:١٠). وشەی یۆنانی بۆ کەوتن «پتایۆ»یە، بە واتای «شکاڵدن» دێت. بە شێوەیەکی مەتافۆری لەم ئایەتەدا بە واتای شکاڵدن بۆ گوناه بەکارهاتووە. بە هەمان شێوە، مەسیح وەسف کراوە وەک «ئەوەی کە دەتوانێت ئێوە لە کەوتن بپارێزێت» (یودا ٢٤). بەڵام بێگومان، یاقوب گوتی، «هەموومان بە چەندین شێوە دەشکاڵدین»، بۆیە ئەمە بەو واتایە دێت کە چەند زیاتر سەرقاڵی سروشتی خودایی بین، ئەگەری کەوتنمان بۆ ڕەفتاری گوناهبار کەمتر دەبێت (یاقوب ٣:٢).
وێنەکانی سروشتی خودایی
خۆشبەختانە بۆ نەوەیەک کە بە شێوەیەکی بینراو بیر دەکاتەوە، کتێبی پیرۆز پڕە لە وێنە. نموونەکانی کتێبی پیرۆز لە سروشتی خودایی لەناو باوەڕداران دەتوانێت تێگەیشتنمان لەم دیارییەی خودا زیاد بکات.
بەرهەمی ڕۆح باش ناسراوە: خۆشەویستی، دڵخۆشی، ئاشتی، ئارامگرتن، میهرەبانی، چاکە، دڵسۆزی، نەرمی، و خۆکۆنترۆڵکردن (غەلاتییەکان ٥:٢٢-٢٣). پۆڵس داوا لە باوەڕداران دەکات خۆیان بەم شتانە بپۆشن: بەزەیی، میهرەبانی، خۆبەزلنەزانین، نەرمی، ئارامگرتن و لێخۆشبوون. «و لەسەر هەموو ئەم چاکانە خۆشەویستی دابنێن» (کۆلۆسییەکان ٣:١٢-١٤). سەرەڕای ئەوەش، ئامۆژگاریمان پێدەکرێت کە لە ڕەفتاری گوناهبار ڕابکەین و بەدوای ئەم شتانەدا بگەڕێین: ڕاستودروستی، خوداپەرستی، باوەڕ، خۆشەویستی، خۆڕاگری، نەرمی، و ئاشتی (١ تیمۆساوس ٦:١١؛ ٢ تیمۆساوس ٢:٢٢). لە کۆتاییدا، ئەو داناییەی کە لە ئاسمانەوە دێت: پاک، ئاشتیخواز، بەڕەچاو، ملکەچ، پڕ لە بەزەیی و بەرهەمی باش، بێلایەن و ڕاستگۆیە (یاقوب ٣:١٧). ئەمە دەبێتە هۆی «دروێنەی ڕاستودروستی» (ئایەتی ١٨).
هێماکانی بەکارهاتوو لەم نموونانەدا وێنەیەکی زیاتر لە سروشتی خودایی دەدەن. گەشە دەکات، گەورە دەبێت، بەردەوام دەبێت، دەپارێزێت، ئامانجێکی بەنرخە، و دانایی ڕاستەقینەیە. چ وێنەی سەرنجڕاکێش و خوازراوێک!
سیفەتەکانی سروشتی خودایی
تایبەتمەندییە سەرەکییەکانی سروشتی خودایی، کە لە کتێبی پیرۆزەوە کورتکراونەتەوە، لە کۆتایی ئەم وتارەدا خراونەتەڕوو. ئەمانە تایبەتمەندییەکانی خودا و مەسیحییەتن. لە دروستکراوەکاندا دەبینرێن (ڕۆما ١:٢٠)، لە مەسیحدا (یۆحەننا ١٤:٩-١١) و دەبێت لە باوەڕداران لەبەردەم جیهانێکی چاودێردا دیار بن. مەسیح بە شوێنکەوتووانی گوت کە یەکتر خۆشبوێن بۆ ئەوەی ئەوانی تر بزانن کێ قوتابییەکانی ئەون (یۆحەننا ١٣:٣٤-٤٥). ژیانی بەرهەمدار لە قوتابییەکانی ئەودا دیارە (یۆحەننا ١٥:٨). بە هەمان شێوە، سروشتی خودایی دەبێت باوەڕداران ئەمڕۆ جیا بکاتەوە، چونکە خودا لە ڕێگەی ئەوانەوە قسە دەکات (٢ کۆرنسۆس ٥:٢٠؛ ١ یۆحەننا ٣:٧-١٠).
بەشی پێویست لە بەڵگە بۆ ئەوەی بە مەسیحی بناسرێین؟
مەسیحییەت خەڵک دەگۆڕێت، هەڵوێست، ئارەزوو و بەهاکانیان دەگۆڕێت. بۆ نموونە، گۆڕانکارییە دراماتیکییەکانی پەتڕۆس و یۆحەننا بەوە ڕوونکرانەوە کە ئەوان «لەگەڵ عیسا بوون» (کردارەکان ٤:١٣). بە بەشداریکردن لە سروشتی خوداییدا، باوەڕداران لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە دەگۆڕدرێن بۆ ئەوەی زیاتر وەک مەسیح بن: «گۆڕدراون بۆ شێوەی ئەو» (٢ کۆرنسۆس ٣:١٧-١٨). پاشان گۆڕانکاری کۆتایی ئێمە هەیە: «کاتێک ئەو دەردەکەوێت، ئێمە وەک ئەو دەبین» (فیلیپییەکان ٣:٢١؛ ١ یۆحەننا ٣:٢).
دوای ئامۆژگاریکردنی مەسیحییەکان بۆ ئەوەی سەرقاڵی ئەو شتانە بن کە: ڕاست، بەرز، دروست، پاک، جوان، سەرسوڕهێنەر، نایاب، و شایەنی ستایشن، پۆڵس داوایان لێدەکات کە ئەوەی فێربوون جێبەجێ بکەن (فیلیپییەکان ٤:٨-٩). کێ ژیانمان کۆنترۆڵ دەکات تا ڕادەیەکی زۆر لەسەر ئێمەیە. دەتوانین زیاتر لەوەی بیر دەکەینەوە بژاردەکانمان بۆ چۆنیەتی ژیانمان بکەین. ئەمەیە بۆچی دەبێت «هەموو هەوڵێک بدەین» بۆ ئەوەی ڕۆح بەها، هەڵوێست و ئارەزووە گوناهبارەکانمان بە بەها خوداییەکان بگۆڕێتەوە.
بۆیە، با بەشداری لە سروشتی خوداییدا بکەین، زۆرترین سوود لە هەموو دەرفەتێک وەربگرین بۆ ئەوەی هاوکارانی خودا بین، سروشتی خودایی لەوانی تردا بناسینەوە و مەسیحییەکانی تر لەمەشدا هان بدەین (٢ کۆرنسۆس ٦:١؛ ئەفەسۆس ٥:١٦).
سروشتی خودایی بریتییە لە:
چالاک، بوێر، بەزەییدار، بەڕەچاو، جێگیر، ڕازی، دڵسۆز، هاندەر، پەرۆش، مزگێنیدەر، دڵسۆز، لێخۆشبوو، بەخشندە، نەرم، باش، میهرەبان، یارمەتیدەر، پیرۆز، ڕاستگۆ، میواندۆست، خۆبەزلنەزان، بێلایەن، دڵخۆش، ئازادی، خۆڕاگر، خۆشەویست، گوێڕایەڵ، دژ بە گوناه، ئارامگر، ئاشتیخواز، خۆڕاگر، ستایشکەر، نوێژخوێن، ئاشتکەرەوە، تۆبەکەر، ڕێزگر، ڕێزدار، خۆکۆنترۆڵکەر، ملکەچ، سوپاسگوزار، یەکخەر، خاوەن بینین، دانا، سەرسوڕهێنەر
چالاک، بوێر، بەزەییدار، بەڕەچاو، جێگیر، ڕازی، دڵسۆز، هاندەر، پەرۆش، مزگێنیدەر، دڵسۆز، لێخۆشبوو، بەخشندە، نەرم، باش، میهرەبان، یارمەتیدەر، پیرۆز، ڕاستگۆ، میواندۆست، خۆبەزلنەزان، بێلایەن، دڵخۆش، ئازادی، خۆڕاگر، خۆشەویست، گوێڕایەڵ، دژ بە گوناه، ئارامگر، ئاشتیخواز، خۆڕاگر، ستایشکەر، نوێژخوێن، ئاشتکەرەوە، تۆبەکەر، ڕێزگر، ڕێزدار، خۆکۆنترۆڵکەر، ملکەچ، سوپاسگوزار، یەکخەر، خاوەن بینین، دانا، سەرسوڕهێنەر
چالاک، بوێر، بەزەییدار، بەڕەچاو، جێگیر، ڕازی، دڵسۆز، هاندەر، پەرۆش، مزگێنیدەر، دڵسۆز، لێخۆشبوو، بەخشندە، نەرم، باش، میهرەبان، یارمەتیدەر، پیرۆز، ڕاستگۆ، میواندۆست، خۆبەزلنەزان، بێلایەن، دڵخۆش، ئازادی، خۆڕاگر، خۆشەویست، گوێڕایەڵ، دژ بە گوناه، ئارامگر، ئاشتیخواز، خۆڕاگر، ستایشکەر، نوێژخوێن، ئاشتکەرەوە، تۆبەکەر، ڕێزگر، ڕێزدار، خۆکۆنترۆڵکەر، ملکەچ، سوپاسگوزار، یەکخەر، خاوەن بینین، دانا، سەرسوڕهێنەر
