درۆکردن
هەر جۆرە فێڵێک
بەپێی فەرهەنگی کۆلێژی وێبستەر, درۆ دەتوانرێت بە سادەیی وەک «هەر شتێک کە فێڵ دەکات» پێناسە بکرێت. بەم شێوەیە، درۆ پێویست ناکات درۆیەکی ڕوون بێت. دەتوانێت ڕاستییەک بێت کە بە شێوەیەک پێشکەش کراوە کە بە مەبەست فێڵ بکات. هەروەها دەتوانێت نیوە-ڕاستییەک یان کردارێک بێت کە بە ئەنقەست فێڵکارانە بێت. بەڵام، لە شێوازی بیرکردنەوەی ئارام و باوی ئەمڕۆدا، درۆ نییە مەگەر درۆیەکی ڕوون و ئاشکرا نەبێت!
درۆکردن لە کوێوە سەرچاوەی گرتووە؟ لە شەیتانەوە سەرچاوەی گرتووە، واتە ئیبلیس. گەورەمان فەرمووی: «ئیبلیس ... (لە) سەرەتاوە پابەند نەبوو بە ڕاستییەوە ... ئەو درۆزنە و باوکی درۆیە» (یۆحەننا 8:44 NIV). ئەمە بۆ یەکەم جار لە سەرەتای مێژووی مرۆڤایەتیدا دەبینین.
شەیتان لە کاردایە لە باخچەکەدا
شەیتان «ئەو ماری کۆنەیە کە پێی دەوترێت ئیبلیس، یان شەیتان، کە هەموو جیهان گومڕا دەکات» (بینین 12:9)؛ ئەو فێڵی لە حەوا کرد لە باخچەکەدا: «حەوا بە فێڵبازی مارەکە فێڵی لێکرا» (2 کۆرنسۆس 11:3؛ پەیدابوون 3:1-4). چۆن ئەمەی کرد؟ ئەو بە درۆیەکی ڕوون دەستی پێنەکرد بەڵکو تەنها ئاماژەی بە یەکێک کرد. پرسیاری کرد، «ئایا خودا بە ڕاستی فەرمووی، ‘نابێت لە هیچ دارێک لە باخچەکەدا بخۆن؟’» (پەیدابوون 3:1)، بەم شێوەیە ئاماژەی بەوە دەکرد کە هیچ میوەیەک نییە خودا قەدەغەی کردبێت لێیان. ئایا ئەم شێوازە فێڵبازانەی درۆکردن ئەمڕۆ باو نییە!
نیوە-ڕاستی — هەروەها فێڵبازانە
بۆ فێڵکردن لە حەوا، مارەکە نیوە-ڕاستییەکی پێگوت؛ گوتی، «بە دڵنیاییەوە نامرن» (پەیدابوون 3:4). هەموو ڕاستییەکە ئەوە بوو کە گوناهی ئادەم و حەوا دەبێتە هۆی مردنی ڕۆحی دەستبەجێ بەڵام نەک مردنی جەستەیی دەستبەجێ: «بە گشتی، ئادەم 930 ساڵ ژیا، و پاشان مرد» (پەیدابوون 5:5).
خەڵکی خاوەن باوەڕی گەورە دەتوانن تاقیبکرێنەوە بۆ پەنابردنە بەر نیوە-ڕاستییەکان، وەک ئیبراهیم. لە میسر، ترسا کە دەکوژرێت بۆ ئەوەی پیاوێکی تر سارا وەک ژنی خۆی ببات (پەیدابوون 12:10-20). داوای لە سارا کرد نیوە-ڕاستییەک بڵێت، کە ئەو خوشکیەتی، بۆ ئەوەی وەک ژنی خۆی سەیری نەکەن. هەموو ڕاستییەکە دەرکەوت کاتێک دۆخێکی هاوشێوە لە فەلەستین ڕوویدا لەگەڵ ئەبیمەلەک، پاشای گەرار. لەوێ ئیبراهیم نیوە-ڕاستییەکەی خۆی پاساو دا بە خۆی و گوتی، «ئەو بە ڕاستی خوشکمە، کچی باوکمە هەرچەندە کچی دایکم نییە؛ و بوو بە ژنم» (پەیدابوون 20:12). ئەو ڕاستییەکەی گوت بەڵام بە شێوەیەک کە فێڵ بکات! ئەمە گوناهێکی باوە کە ئێمە ئەنجامی دەدەین چونکە بە خۆمان دەڵێین کە ڕاستیمان گوتووە، هەرچەندە مەبەستمان فێڵکردن بووە!
درۆکردن بە کردار
لە ژێر فشاردا، پاشا داود، پیاوێک بە دڵی خودا (کردارەکان 13:22)، پەنای بردە بەر درۆکردن. کاتێک لە تووڕەیی پاشا شاول ڕایکرد، پەنای بردە بەر ئاکیش، پاشای گات. لە دەرباردا، لەلایەن یەکێک لە دەربارەکانەوە ناسرایەوە و ڕاگەیەندرا کە ئەو کەسەیە کە «دەیان هەزار» لە فەلەستینییەکانی کوشتووە. پاشان، «زۆر ترسا لە ئاکیش ... [و] خۆی وەک شێت نیشاندا لەبەردەمیاندا.» فێڵەکە کاری کرد و ئاکیش لە داود ڕزگاری بوو (1 سامویل 21:10-14). تێبینی ئەوە بکە کە داود نەیووت شێتە بەڵام کردارەکانی بەکارهێنا بۆ درۆکردن!
دووڕوویی — جۆرێک لە درۆکردن
هیچ کام لە ئێمە نایەوێت وەک ناتەواو ببینرێت و نایەوێت ڕەخنە بگرێت. بۆ خۆدزینەوە لە لەدەستدانی «ڕوومەت» مەیلمان هەیە فێڵ بەکاربهێنین بۆ پاراستنی خۆنمایشکردنمان. بەم شێوەیە، لە ترسی ڕەخنە، نێردراو پیتەر خۆی نیشاندا کە لەگەڵ گرووپی خەتەنەکردن ڕێککەوتووە و «جولەکە کانی تر لە دووڕووییەکەیدا هاوکارییان کرد» (غەلاتییەکان 2:11-13).
ئارەزووی پاراستنی دەرکەوتنەکان وادەکات خۆمان بە باشترین شێوە نیشان بدەین (دووڕوویی)، لە کاتێکدا نەیارەکانمان بە خراپترین شێوە نیشان دەدەین. ئەمە دەکەین بە هەڵبژاردنی هەندێک ڕاستی لە کاتێکدا ئەوانی تر دوور دەخەینەوە. مەیلی ئێمە بۆ ئەنجامدانی ئەمە هۆکارە کە کتێبی پیرۆز جەخت دەکاتەوە کە بابەتەکان لەسەر بنەمای «شایەتی دوو یان سێ شایەت» بڕیاریان لەسەر بدرێت (2 کۆرنسۆس 13:1) و نەک لەسەر قسەی یەک شایەت، گرنگ نییە بابەتەکە چەند گرنگ بێت. لەبەرچاونەگرتنی هەردوو لایەنەکەی بابەتەکە هۆکار بوو بۆ گومڕاکردنی تەنانەت بەرناباسیش (غەلاتییەکان 2:13).
هەموو شتێک نەگوتن — دانایی
بۆ نموونە، سامویل هیچ مەبەستێکی فێڵکردنی نەبوو کاتێک ئەمەی بە پیرانی بەیتلەحم گوت: «هاتووم قوربانی بۆ یەزدان بکەم. خۆتان تەرخان بکەن و لەگەڵم وەرن بۆ قوربانییەکە» (1 سامویل 16:5). ئەو هاتبوو بۆ قوربانی کردن، بەڵام ئەمە تەنها ئەرکی نەبوو، و نەیشیگوت کە تەنها ئەمە ئەرکیەتی! خودا ناردبووی بۆ دەستنیشانکردنی «یەکێک لە کوڕەکانی [یەسا] بۆ پاشایەتی» (1 سامویل 16:1). دانایی خودا بوو کە ئەم ڕاستییە پێشوەختە نەگاتە زانیاری شاول!
هەروەها داناییە بۆ ئێمە کە باس لە گوناه و کەموکوڕییەکانی کەسانی تر نەکەین. ئەگەر خۆشمان بوێن، ئەو «خۆشەویستییە هەموو هەڵەکان دادەپۆشێت» (پەندەکان 10:12) و ئەو «خۆشەویستییە کۆمەڵێک گوناه دادەپۆشێت» (1 پیتەر 4:8). بێگومان کاتێک گونجاو بێت شایەتی دەدەیت بەڵام «بەبێ هۆکار شایەتی دژی دراوسێکەت نادەیت» (پەندەکان 24:28).
وشەی بەتاڵ — فێڵێک
ئەو کەسانەی کە شارەزای وشەسازیین دەتوانن لێدوانێک دروست بکەن کە باش دەردەکەوێت بەڵام مانای ڕاستەقینەی نییە، یان تەنانەت بۆ فێڵکردن دروست کراوە. ڕیکلام، لێدوانە سیاسییەکان، و «فێڵبازە» ئایینییەکان (2 یۆحەننا 7) زۆرجار بەم شێوەیە کار دەکەن.
ئەوانەی کە دەیانەوێت فێڵ بکەن وشەی درۆش بەکار دەهێنن: «پیلانەکانی پیلانگێڕ خراپن؛ پیلانی خراپ دادەڕێژێت بۆ لەناوبردن ... بە وشەی درۆ» (ئیشایا 32:7 NKJV). پۆڵس ئەمەی بۆ کۆلۆسییەکان و بۆ ئێمە نووسی: «ئەمەتان پێدەڵێم بۆ ئەوەی کەس بە قسەی جوان فێڵتان لێنەکات» (کۆلۆسییەکان 2:4). هەروەها ئاگادار کراوینەتەوە کە «کاری شەیتان [دەتوانێت] لە هەموو جۆرە موعجیزە، نیشانە و سەرسوڕهێنەرە ساختەکاندا دەربکەوێت» (2 تەسەلۆنیکی 2:9).
فاڵگرتنەوە — کاری شەیتان
لە فیلیپی «کچێکی کۆیلە هەبوو کە ڕۆحێکی تێدابوو کە پێشبینی داهاتووی دەکرد [و] ئەو بڕێکی زۆر پارەی بۆ خاوەنەکانی پەیدا دەکرد بە فاڵگرتنەوە» (کردارەکان 16:16). ئەمڕۆ، چەندین جۆر کەس هەن کە وادیارە بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر پێشبینی داهاتوو دەکەن بە چەندین شێوازی جیاوازی فاڵگرتنەوە، وەک ئەستێرەناسی، خوێندنەوەی لەف، خوێندنەوەی کارت یان تەنانەت خۆنیشاندان بە ڕاوێژکردن لەگەڵ مردووان. ئەگەر ئەم کەسانە فێڵباز نەبن، ئەم شێوازانە تەنها ڕووکەشن بۆ سەرچاوەی ڕاستەقینەی هێزەکەیان. کتێبی پیرۆز دەڵێت کە «هەر کەسێک ئەم کارانە بکات لەلای یەزدان قێزەونە» (دواوتار 18:12 NIV). بۆچی؟ چونکە زانیارییەکانیان دەربارەی داهاتوو لە ئەهریمەنەکانەوە بەدەست هێنراوە، لە «ڕۆحی فاڵگرتنەوە» (کردارەکان 16:16 KJV).
بە زانینی سەرچاوەی زانیارییەکان، دەبێت خۆمان لە هەموو فاڵگرەوەکان بەدوور بگرین! ئەوەی کە وایان لێدەکات لەلای یەزدان قێزەون بن ئەوەیە کە لە کۆتاییدا کۆنترۆڵی خەڵک دەکەن. گوێگران دەست دەکەن بە پشت بەستن بە پێشبینییەکانیان و داهاتوویان دەخەنە دەستی ئەوان لە جیاتی ئەوەی بچنە لای خودا بۆ یارمەتی و پشت بە ئەو ببەستن. بێگومان، خەڵک لە کۆتاییدا دەدۆزنەوە کە ئەوان «متمانە بە وشەی فێڵکارانە دەکەن کە بێ بەهان» (یەرمیا 7:8 NIV). ئەهریمەنەکان باشترین بەرژەوەندییەکانی ئێمەیان لە دڵدا نییە، تەنها خودا هەیەتی.
درۆکردن — کێشەیەک بۆ مەسیحییەکان
چونکە مەسیحییەکان سروشتی گوناهباریان هەیە، خودا لە وشەکەیدا دەڵێت، «درۆ لەگەڵ یەکتر مەکەن» (کۆلۆسییەکان 3:9). و هەروەها دەڵێت، «یەزدان لێوی درۆزن قێزەون دەکات بەڵام دڵخۆشە بە پیاوان [و ژنان] کە ڕاستگۆن» (پەندەکان 12:22). سروشتی نوێ نایەوێت درۆ بکات، بەڵام شێوازە جیاوازەکانی درۆکردن ئەوەندە باون و لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە پەسەندن کە ڕەنگە، هەندێک جار، بەبێ ئەوەی بزانین تێیاندا تێوەگلێین.
ئەگەر باوەڕدارانی تر شێوازی ئێمە تێبگەن، ئەوانەی ڕۆحین دەتوانن یارمەتیمان بدەن ئەگەر وەرگر بین (غەلاتییەکان 6:1-2)، ئەگەر «خۆمان لە کەسایەتی کۆنمان و کردارەکانی داماڵیبێت و کەسایەتی نوێمان لەبەر کردبێت، کە ... لە وێنەی دروستکەرەکەیدایە» (کۆلۆسییەکان 3:9-10). بۆ ئەنجامدانی ئەمە پێویستی بە ڕاهێنانە، و ڕاهێنان تەواوی دەکات.
