دەزانین خودا چەندین سیفاتی جیاوازی هەیە. هەندێک لەمانە دابەش دەکەن بۆ دوو پۆل:
- سیفەتە ئیلاهییەکان: وەک پیرۆزییەکەی، خۆبوونی، نەمرێتی، سەروو سروشتی، بێسنووری، نەگۆڕی، زاناکەی، تواناکەی، هەموو شوێنێک بوونی، و سەروەرییەکەی.
- سیفەتە ڕەوشتییەکان: وەک دڵسۆزییەکەی، درێژخایەنی، ڕاستودروستی، چاکەی، نیعمەت، بەزەیی، خۆشەویستی، و دانایی.
بەڵام ئایا دەتوانین بەڕاستی ئەم سیفەتانە لێک جیا بکەینەوە؟ ئەو هەموو ئەوانەیە، هەموو کاتێک! ئێمە کێین بۆ ئەوەی پێناسەی بکەین؟
کەچی هاندانێکی گەورە هەیە لە سەیرکردنی ئەوەی خودای ئێمە کێیە—نەک تەنها بۆ بینینی ئەو شتانەی دەربارەی کە ڕەنگە هەرگیز بە تەواوی لێی تێنەگەین، بەڵکو بۆ تێگەیشتن لەوەی کە ئەو ئاشکرای کردووە لە وشەکەیدا. لە ڕۆژگاری ئێستاماندا، کە بە خراپە و بێڕەوشتی دەورەدراوین، من سەرقاڵی ئەوە بووم کە خودای ئێمە چەندە چاکە بەڕاستی.
کاتێک بیر لە وشەی «چاکە» دەکەینەوە، ڕەنگە بۆ هەر یەکێک لە ئێمە مانای جیاواز بێت. بۆیە شوێنێکی باش بۆ دەستپێکردن بە پێناسەیەکە. ئەی. دەبلیو. تۆزەر چاکەی خودا بەم شێوەیە پێناسە دەکات:
«ئەوەی کە وای لێدەکات میهرەبان، دڵسۆز، خێرخواز، و پڕ بێت لە نیازپاکی بەرامبەر بە مرۆڤەکان. ئەو دڵنەرم و خێرا هاوسۆزە، و هەڵوێستی نەگۆڕی بەرامبەر بە هەموو بوونەوەرە ڕەوشتییەکان کراوە، ڕاستگۆ، و دۆستانەیە. بە سروشتی خۆی، مەیلی هەیە بۆ بەخشینی بەرەکەت، و چێژێکی پیرۆز وەردەگرێت لە بەختەوەری گەلەکەی.»
با بە گەڕانەوە بۆ زەبووری ٣٤ دەست پێ بکەین. ئەم زەبوورە لەلایەن داودەوە نووسراوە کاتێک خۆی بە شێت نیشان دا لەبەردەم ئەبیمەلەک، کە دووری خستەوە، و داود ڕۆیشت. بە ستایشێکی دڵسۆزانە بۆ خودا دەست پێ دەکات (ئایەتەکانی ١-٣)، پاشان دەچێتە سەر پاراستنی خودا (ئایەتەکانی ٤-٧)، دابینکردنی (ئایەتەکانی ٨-١٠)، پشتیوانییەکەی (ئایەتەکانی ١١-١٩)، و لە کۆتاییدا ئاسایشی (ئایەتەکانی ٢٠-٢٢). بەڵام هەر لە ناوەڕاستی ئەم زەبوورەدا، ئێمە چاکەیخودا دەبینین—یەکێک لە بەرەکەتە سەرەکییەکان کە پێمان دەبەخشێت! با وردتر سەیری ئایەتەکانی ٨-١٠ بکەین.
بچێژە و ببینە کە یەزدان چاکە
زەبووری ٣٤:٨ بانگهێشتیمان دەکات:
«بچێژە و ببینە کە یەزدان چاکە.»
ڕیزبەندییەکە لێرەدا چەشتن دەکاتە کردار و بینین دەکاتە ئەنجام. یەزدان دەیەوێت هەموو هەستەکانمان بەکار بهێنین بۆ دۆزینەوەی چاکەی. سێ شت لەم ئایەتانەدا جەختیان لەسەر کراوەتەوە:
- دەبێت پەنا ببەینە بەر ئەو و بەرەکەتدار بین.
- دەبێت لە یەزدان بترسین و هیچمان کەم نەبێت.
- دەبێت داوای یەزدان بکەین و هیچ شتێکی چاکمان کەم نەبێت.
پەنابردن، ترس لە یەزدان، و داواکردنی لە ڕێگاکانی چەشتنی چاکەی ئەون. چەند زیاتر لەگەڵی پەیوەست بین، زیاتر چاکەی دەناسین. ئەو هانمان دەدات بۆ ئەوەی ئەزموونی بکەین! چاکەی ئەو بنەمایە بۆ هەموو شتێکی چاک—و ڕاستییەکی بنەماییە بۆ ئەوەی چۆن بیر لەو دەکەینەوە.
چاکە لە دروستکراودا
چاکەی خودا لە سەرانسەری دروستکراوەکەیدا دیارە. سەرەتای ١:٣١ دەڵێت:
«خودا سەیری هەموو ئەوەی کرد کە دروستی کردبوو، و زۆر چاک بوو.»
زەبووری ١٤٥:٩ بیرمان دەهێنێتەوە:
«یەزدان بۆ هەمووان چاکە؛ ئەو بەزەیی بە هەموو ئەوەدا دێتەوە کە دروستی کردووە.»
زەبووری ٣٣:٥ دەڵێت:
«زەوی پڕە لە چاکەی یەزدان.»
مەتتا ٥:٤٥ پێمان دەڵێت:
«...ئەو خۆری خۆی بەسەر خراپەکاران و چاکەکاراندا هەڵدێنێت، و باران بەسەر ڕاستودروستان و ناڕاستودروستاندا دەنێرێت.»
یاقوب ١:١٧ ڕایدەگەیەنێت:
«هەموو دیارییەکی چاک و هەموو دیارییەکی تەواو لە سەرەوەیە، و لە باوکی ڕووناکییەکانەوە دێتە خوارەوە، کە لەگەڵیدا هیچ گۆڕانکاری یان سێبەری گۆڕان نییە.»
هەندێک ڕەنگە بپرسن: «چۆن خودایەکی چاک و خۆشەویست ڕێگە بە ئازار دەدات؟» ئەوە پرسیارێکی قورسە، و هەندێک جار خودا خێرا وەڵامی ناداتەوە. بەڵام بەزەیی و میهرەبانییەکەی بەسەر هەموو ئەوەدایە کە دروستی کردووە. وەک ڕۆما ٨:٢٨ بیرمان دەهێنێتەوە:
«دەزانین کە لە هەموو شتێکدا خودا بۆ چاکەی ئەوانە کار دەکات کە خۆشیان دەوێت، ئەوانەی کە بەپێی مەبەستی ئەو بانگ کراون.»
بیری یوسف بکەوە، کە تووشی ئازارێکی قووڵ بوو. کەچی دواتر، دەیوت بە براکانی—کە زۆربەی ئازارەکەیان پێ گەیاندبوو—«ئێوە مەبەستتان خراپە بوو، بەڵام خودا مەبەستی چاکە بوو.»
چاکیی خودا لە کەوتنی مرۆڤدا
کاتێک ئادەم و حەوا گوناهیان کرد، خودا دەیانتوانی مرۆڤایەتی بسڕنەوە. دەیانتوانی هەموو بەرەکەت و ئاسوودەیی و خۆشییەک بگرنەوە. بەڵام لەبری ئەوە، بەردەوام بوو لە بەخشینی چاکیی خۆی.
یاقوب 2:13 بیرمان دەهێنێتەوە،
«بەزەیی بەسەر دادگاییکردندا سەردەکەوێت.»
سەرەڕای ئەو خراپەیە کە گوناه هێنایە ناو جیهان، چاکیی خودا هێشتا لەوە زیاترە. تەنانەت لە جیهانێکی کەوتوودا، چاکیی خودا ڕێگامان پێدەدات لە تێگەیشتن گەشە بکەین و چاکبوونەوە بدۆزینەوە—وەک پەرەپێدانی دەرمان لە وەڵامی نەخۆشیدا.
تەنانەت کاتێک مرۆڤایەتی پشتی لێدەکات، چاکیی خودا ناتوانرێت نکۆڵی لێبکرێت. پۆڵس دەنووسێت:
«ئایا سووکایەتی بە دەوڵەمەندیی چاکیی و لێبوردەیی و درێژخایەنیی ئەودا دەکەیت، بێ ئەوەی بزانیت کە چاکیی خودا تۆ بەرەو تۆبە دەبات؟» (ڕۆما 2:4).
ئەگەر خەڵک چاکیی خودا ڕەتبکەنەوە، کەسیان نییە تاوانباری بکەن جگە لە خۆیان.
چاکیی خودا لە هاتنی کوڕەکەیدا
لۆقا 2:14 ڕاگەیاندنی فریشتەیی تۆمار دەکات:
«شکۆمەندی بۆ خودا لە بەرزترین شوێندا، و لەسەر زەوی ئاشتی، نیازپاکیی بەرامبەر بە مرۆڤەکان.»
ئەم کارە گەورەیەی چاکیی خودا دڵی خۆشەویستیی خۆی بەرامبەر بە ئێمە ئاشکرا کرد لە کاتێکدا هێشتا گوناهبار بووین (ڕۆما 5:8). ئێمە وەک زەبووربێژەکە دەڵێین:
«ئۆه، با مرۆڤەکان سوپاسی یەزدان بکەن بۆ چاکییەکەی، و بۆ کارە سەرسوڕهێنەرەکانی بۆ نەوەی مرۆڤ!» (زەبوور 107:8)
کردارەکان 10:38 پێمان دەڵێت کە عیسا، کە بە ڕۆحی پیرۆز و هێز دەستنیشان کرابوو، «بە دەوری خۆیدا دەگەڕا و چاکەی دەکرد.» ئەو کەسانەی کە تووشی بوون، چاکییەکەیان بە چاوی خۆیان بینی.
کاتێک حاکمێک پرسیاری کرد، «مامۆستای چاک، چی بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بە میرات بگرم؟» (لۆقا 18:18)، عیسا وەڵامی دایەوە، «من شوانە چاکەکەم. شوانە چاکەکە ژیانی خۆی بۆ مەڕەکان دەبەخشێت» (یۆحەننا 10:11,14). دواتر، فەرمووی، «زۆر کاری چاکەم لە باوکمەوە نیشانتان داوە. بۆ کام لەو کارانە بەردبارانم دەکەن؟» (یۆحەننا 10:32)
چاکیی خودا
لە لۆقا 18:19، عیسا ڕایگەیاند، «کەس چاک نییە جگە لە یەکێک، کە خودایە.» با بیر لەوە بکەینەوە کە ئەمە چی دەگەیەنێت:
- خودا لە بنەڕەتدا چاکە: هەموو چاکەیەک لە ئەوەوە سەرچاوە دەگرێت. یاقوب 1:17 ئەم ڕاستییە پشتڕاست دەکاتەوە.
- خودا لە بنەمادا چاکە: ئەو تەنها چاک نییە—ئەو چاکەیە . زەبوور 119:68 دەڵێت، «تۆ چاکیت، و ئەوەی دەیکەیت چاکە.»
- خودا بێسنوور چاکە: چاکییەکەی سنووری نییە. زەبوور 52:1 پێمان دەڵێت، «چاکیی خودا بەردەوامە.»
- خودا نەگۆڕ چاکە: چاکییەکەی هەرگیز ناگۆڕێت، چونکە ئەو هەرگیز ناگۆڕێت.
هاندان بە چاکییەکەی
دەبێت زۆر هان بدرێین بە چاکیی خودا. تەنانەت لە کاتە تاریکەکانیشدا، هیوا دەدۆزینەوە.
ناحوم 1:7 ڕایدەگەیەنێت،
«یەزدان چاکە، قەڵایەکە لە ڕۆژی تەنگانەدا؛ و ئەو ئەوانە دەناسێت کە متمانەیان پێیەتی.»
زەبوور 84:11 دڵنیامان دەکاتەوە،
«چونکە یەزدانی خودا خۆر و قەڵغانە؛ یەزدان نیعمەت و شکۆمەندی دەبەخشێت؛ هیچ شتێکی چاک لەوانە ناگرێتەوە کە بە ڕاستی دەڕۆن.»
چاکییەکەی نیشان بدە
وەک مەسیحییەکان، بانگکراوین بۆ لاساییکردنەوەی خودا (ئەفەسۆس 5:1). لە کاتێکدا هەرگیز ناتوانین بە تەواوی هاوتای چاکییەکەی بین، دەبێت لە ژیانی ئەوانەدا ببینرێت کە چەشتوویانە و بینیویانە کە یەزدان چاکە.
غەلاتییەکان 5:22–23 پێمان دەڵێت کە یەکێک لە لایەنەکانی بەرهەمی ڕۆح بریتییە لە چاکە:
«بەرھەمی ڕۆح خۆشەویستی، شادی، ئاشتی، پشوودرێژی، میھرەبانی، چاکە، دڵسۆزی، دڵنەرمی، خۆڕاگرییە. دژی ئەمانە ھیچ یاسایەک نییە.»
ئەم چاکەیە خۆشەویستییە لە کرداردا. عیبرانییەکان ١٣:١٥-١٦ بیرمان دەخاتەوە:
«کەواتە، با بەھۆی ئەوەوە بەردەوام قوربانی ستایش پێشکەش بە خودا بکەین، واتە بەرھەمی لێوەکانمان، سوپاسی ناوی ئەو بکەین.بەڵام چاکە و بەشداریکردن لەبیر مەکەن، چونکە خودا بەو جۆرە قوربانییانە زۆر دڵخۆش دەبێت.»
ڕۆما ١٥:١٤ فێرمان دەکات کە دەبێت «پڕ بین لە چاکە» بۆ ئەوەی خزمەتکارانی کاریگەر بین، ھەروەک مامۆستاکەمان.
دەبێت ئەم چاکەیە نەک تەنھا بە باوەڕدارانی ھاوڕێمان نیشان بدەین، بەڵکو بە ونبووانیش—تەنانەت ئەوانەش کە دژایەتیمان دەکەن. پۆڵس لە ڕۆما ١٢:٢٠-٢١ دەنووسێت:
«ئەگەر دوژمنەکەت برسی بوو، نانی بدەرێ؛ ئەگەر تینوو بوو، ئاوی بدەرێ… بە خراپە زاڵ مەبە، بەڵکو بە چاکە بەسەر خراپەدا زاڵ بە.»
و لە گالاتییەکان ٦:٩-١٠:
«با لە چاکەکردن ماندوو نەبین، چونکە لە کاتی خۆیدا دروێنە دەکەین ئەگەر دڵمان لەدەست نەدەین.کەواتە، وەک دەرفەتمان ھەیە، با چاکە لەگەڵ ھەموواندا بکەین، بەتایبەتی لەگەڵ ئەوانەی کە لە ماڵی باوەڕدان.»
با ئێمە ئەوانە بین کە بەردەوام تامی چاکەی خودا بکەین و بیبینین. و با چاکەی ئەو بەو شێوەیە پڕمان بکات و گۆڕانکاریمان تێدا بکات کە بڕژێتە سەر ژیانی ئەوانی تر—بۆ شکۆمەندی ئەو
