بەرهەمی ڕۆح
بەرهەمی ڕۆح لە گالاتییە 5:22-23 دا باسکراوە. ئەم بەرهەمە ناوازەیە دەتوانرێت بەوە کورت بکرێتەوە کە کاتێک ئێمە بە ڕۆح دەڕۆین (5:16)، ڕۆحی پیرۆز لە ناوماندا کەسایەتی عیسای مەسیحمان نیشان دەدات بەوانەی دەوروبەرمان. ئەمە یەک بەرهەمە کە بە چەندین شێوە دەبینرێت.
لێرەدا نۆ سیفەت دەدۆزینەوە، کە دەتوانین پێیان بڵێین بەرهەمێکی نۆ-بەش یان «سێ سێیەکی» – 3 کۆمەڵەی 3. ئەم شێوازە نۆییە لە شوێنەکانی تری کتێبی پیرۆزدا دەدۆزرێتەوە، وەک نۆ بەرەکەتەکە کە خودا لە مەتتا 5:1-12 دا باسی دەکات، نۆ دیارییە ڕۆحییەکە کە پۆڵس لە 1 کۆرنسۆس 12:8-10 دا پێشکەشی دەکات، و نۆ سیفەتەکەی پۆڵس بۆ ژیانی باوەڕداران لە 2 تیمۆساوس 3:10-11. ژمارە و شێوازەکە هێمای تەواوێتییە.
گۆڕانی باوەڕدار
پۆڵسی نێردراو باسی کارەکانی جەستەی کرد (5:19-21)، کە ژمارەیان 17 دانەیە، «و هاوشێوەکانی» بۆ تەواوکردنی کۆی گشتی 18 (NKJV). جەستە یەکەم دێت، ئەوەی کە هی مرۆڤی گوناهبارە و شانازی بە دوو هێندەی ژمارەی بەرهەمی ڕۆح دەکات. بە شێوەی کۆ «کارەکان» (ئایەتی 19) دەربڕدراوە، و هەرگیز دڵی خودای خۆش نەکردووە، جەستە پڕە لە خۆی، تەنها بیر لە ویست و ئارەزووەکانی خۆی دەکاتەوە، خودا بە تەواوی لە دەرەوە جێدەهێڵێت. هیچ داهاتوویەک نییە بۆ ئەوانەی کە ژیان بە جەستە دەژین و ئەو شتانە پەیڕەو دەکەن کە لیست کراون. ئەم لیستە تەنها نموونەیەکە، چونکە جەستە دەتوانرێت بە چەندین شێوەی تری سەرپێچی نیشان بدرێت. ئەوانەی کە بە جەستە دەژین «میراتی شانشینی خودا وەرناگرن» (ئایەتی 21). بەڕاستی، ئەوان مەحکوم دەکرێن بە هەتاهەتایەتی ئازار لە ڕۆژێکی داهاتوودا. ئەمە ئەو دۆخە، یان بارودۆخە جددییەمان بوو پێش ئەوەی بێینە لای مەسیح بۆ ڕزگاریمان.
شتەکانی ڕۆح دوای جەستە دێن. ئەمە شێوازێکی تری کتێبی پیرۆزە: یەکەم ئادەم، سەرۆکی مرۆڤایەتی گوناهبار، پاشان مەسیح، سەرۆکی دروستکراوی نوێ. ئەوانەی لە مەسیحدان جارێک لە دەرەوەی ئەو بوون، بێ هیوا. بەڵام ئێستا، ئەوانەی کە باوەڕمان پێیەتی، لە شانشینی تاریکییەوە گوازراوینەتەوە بۆ شانشینی کوڕە خۆشەویستەکەی خودا. ئێمە بە ڕۆحی خودا مۆرکراوین، لە ڕێگەی باوەڕەوە بە عیسای مەسیح (ئەفەسۆس 1:13-14). ڕۆحی پیرۆز لە ناوماندا (ڕۆما 8:9). لە ئەنجامدا، دەتوانین کەسایەتی مەسیح لە ڕێگەی ڕۆحەوە نیشان بدەین. ئەمە ڕاستییەکی سەروو سروشتییە لە ژیانی هەموو باوەڕدارێکدا. ناتوانرێت جەستە چاک بکرێتەوە یان هیچ شتێک زیاد بکرێت بۆ باشترکردنی. دەبێت بە ڕۆح بڕۆین بەوەی کە ئەو کۆنترۆڵی بیر و کردارەکانمان بکات. پاشان عیسای مەسیح نیشان دەدەین.
خۆشەویستی، خۆشی و ئاشتی
سێ تایبەتمەندی یەکەم دەتوانرێت وەک لنگەری هەموو ئەوانی تر سەیر بکرێن. ئەمانە لە خوداماندا بینران کاتێک لێرە دەڕۆیشت. خودا تایبەتمەندی خۆشەویستی نیشان دا، کە بە تایبەتی لە ئینجیلی یوحەنادا ئاماژەی پێکراوە. لە یوحەنا 13:1 دا دەخوێنین کە عیسا «ئەوانەی خۆی کە لە جیهاندا بوون، خۆشی دەویستن، تا کۆتایی خۆشی دەویستن.» خودا فێری کردین، «فەرمانێکی نوێتان پێدەدەم، کە یەکترتان خۆش بوێت؛ وەک چۆن من ئێوەم خۆش ویستووە، ئێوەش یەکترتان خۆش بوێت» (ئایەتی 34). لە یوحەنا 15:9 دا وتی، «وەک چۆن باوک منیان خۆش ویستووە، منیش ئێوەم خۆش ویستووە؛ لە خۆشەویستی مندا بمێننەوە.»
خۆشەویستی مەسیح بە تەواوی دەبینین کاتێک ژیانی خۆی لەسەر خاچی گۆلگۆتا بەخشی.
خودا خۆشەویستی خۆی بەرامبەر بە ئێمە نیشان دەدات، بەوەی کە کاتێک ئێمە هێشتا گوناهبار بووین، مەسیح لە پێناوماندا مرد (ڕۆما 5:8). لە 1 یوحەنا 3:16 دا دەخوێنین: بەمە خۆشەویستی دەناسین، چونکە ئەو ژیانی خۆی لە پێناوماندا دانا. کاتێک مەسیح لە پێناو تۆ و مندا مرد، گەورەترین خۆشەویستی نیشان دا کە هەرگیز لەسەر زەوی لەلایەن هیچ کەسێکەوە پێش یان دوای ئەو نیشان درابێت. تەنها عیسای مەسیح دەیتوانی لە پێناو تۆ و منندا بمرێت؛ و ئەو ئامادە بوو ژیانی خۆی دابنێت و نیشان بدات کە چەند خۆشەویستییەکی گەورەی بۆ ئێمە هەیە. لەو کاتەوە هەستاوەتەوە و بە سەرکەوتنەوە سەرکەوتووە بۆ ئاسمان، ئێستا خۆشەویستییە سەرسوڕهێنەرەکەی لە سەرەوە بۆ ئێمە لێرە لە خوارەوە نیشان دەدات.
تایبەتمەندی خۆشەویستی خودا لە ژیانی هەموو باوەڕدارێکدا نیشان دەدرێت. ئەم خۆشەویستییە سەروو سروشتییە وای لێدەکات کە بتوانین پیاوان و ژنانی باوەڕدار کە بە لەدایکبوون پەیوەندییان نییە، بە «برا و خوشک لە مەسیحدا» بانگ بکەین (مەتتا 12:50، یاقوب 2:15). ئێمە یەکترمان خۆش دەوێت چونکە ئێمە لە مەسیحدا یەکین، و ڕۆح لە ناوماندا وای لێدەکات کە بتوانین ئەو خۆشەویستییە نیشان بدەین. ئەمە چۆن جیهانی بێباوەڕ دەزانێت کە ئێمە شوێنکەوتووی ڕاستەقینەی ئەوین (یوحەنا 13:35)، و ئەم خۆشەویستییە ناوازەیە ئەوەیە کە دڵنیایی پێدەدات کە ئێمە هی خوداین (1 یوحەنا 3:14-15).
خۆشی و شادبوون بە تایبەتی لە ژیانی خودادا ئاماژەی پێکراوە وەک لە ئینجیلی لۆقادا تۆمارکراوە. لە کاتی لەدایکبوونیدا، فریشتەکە بە شوانەکانی ڕاگەیاند، «سەیری بکەن، من مژدەی خۆشییەکی گەورەتان پێدەدەم، کە بۆ هەموو خەڵک دەبێت. چونکە ئەمڕۆ لە شاری داوددا ڕزگارکەرێکتان بۆ لەدایک بوو، کە مەسیحی خودایە» (لۆقا 2:10-11). ئەم خۆشییە بە درێژایی خزمەتەکەی بەردەوام بوو. عیسای مەسیح لە کاتی لەئاوبوونی خۆیدا خۆشی هێنایە دڵی باوکی. لەوێ، دەنگی باوک لە ئاسمانەوە بیسترا کاتێک خودا لە ئاوەکە هەستا: «تۆ کوڕە خۆشەویستەکەی منی؛ لە تۆدا من زۆر دڵخۆشم» (3:22).
خودا قوتابییەکانی بەهێز کرد بۆ ئەنجامدانی موعجیزەی گەورە، و کاتێک گەڕانەوە بۆ ئەوەی ڕاپۆرتێکی پێبدەن «بە خۆشییەوە» لە دڵیاندا بوو (10:17). تەنانەت ئەمڕۆش کاتێک خزمەتی خودا دەکەین، ئەو خۆشیمان پێدەدات. لە ئایەتی 20 دا، خودا شتێکی بیر هێناینەوە کە دەبێت خۆشییەکی زیاتر بە باوەڕدار بدات: زانینی ئەوەی کە «ناوەکانمان لە ئاسماندا نووسراون»!---!
خودا سێ نموونەی شتێکی ونبوو بەڵام دۆزرایەوەی دا. لەم نموونانەدا لە لۆقا 15 دا جەختی لەسەر شادبوون و خۆشییەکە کردەوە کە بەرهەم هات. بەڕاستی، ئەو بەخشەری خۆشییە و ئارەزوو دەکات تەنانەت یەک گوناهبار تۆبە بکات، بۆ ئەوەی خۆشی بهێنێتە ئاسمان! ئەو خۆشی هێنایە لای ئەو خەڵکە زۆرەی کە کۆببوونەوە بۆ ئەوەی بیبینن دەچێتە ئۆرشەلیم لە هەفتەی کۆتاییدا پێش ئەوەی بچێتە سەر خاچ (19:37). خودا خاچەکەی بەرگە گرت – لەگەڵ هەموو شەرمەزاری، خەم و ئازارەکانی – بە خۆشییەوە (عیبرانییەکان 12:2)، چونکە دەیزانی ئەمە تەنها ڕێگەی گونجاوە بۆ هێنانی «زۆر کوڕ بۆ شکۆمەندی» (2:10). دوای هەستانەوەی خۆشی هێنایە لای قوتابییەکانی کاتێک خۆی بۆ ئەوان ئاشکرا کرد (لۆقا 24:40-41). ئینجیلی لۆقا بە وەسفێکی سەرسوڕهێنەری قوتابییەکانی کۆتایی دێت کە پەرستشی ئەویان دەکرد و بە «خۆشییەکی گەورەوە» گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم (ئایەتی 52).
عیسای مەسیح هەمان خۆشیمان پێدەدات. ئەو دەیەوێت ئێمە وەک شوێنکەوتووانی خۆی تەنانەت لە ناخۆشیشدا شاد بین، بۆ ئەوەی متمانە و باوەڕمان بەو نیشان بدەین (1 تسالۆنیکی 5:16؛ فیلیپی 4:4). ئەم خۆشییە خۆشییەکی «تەواوە» (یوحەنا 15:11)، ئێستا کە زانیاریمان هەیە لەسەر سەرکەوتنی ئەو بەسەر شەیتان، گوناه، مردن، دۆزەخ و جیهاندا. ئەو بەڕاستی بەخشەری خۆشییە! با ئەم ڕاستییە پیرۆزە بەرز بنرخێنین و خۆشییەکەی بۆ ئەوانی تر نیشان بدەین.
کۆتا سێ تایبەتمەندی یەکەم بەرهەم ئاشتییە. ئەم ئاشتییە پەیوەندییەکی هاوسەنگ لە نێوان تاکەکاندا نیشان دەدات، پەیوەندییەکی هاوسەنگ لە نێوان خودا و مرۆڤدا کە لە ڕێگەی ئینجیلەوە بەدەست هات، و حەوانەوە و ڕازیبوونێکی ئاشتییانە وەک ئەنجامی هەمان ئەم ئینجیلە. لە ئیشایا 9:6 دا پێشبینی کرابوو کە مەسیحی داهاتوو، عیسای مەسیح، «میری ئاشتی» دەبێت.
هاوشێوەی خۆشی، لەدایکبوونی خودا ئاشتیشی هێنا. سوپای ئاسمانی لە لۆقا 2:14 دا لە کاتی لەدایکبوونیدا ڕایگەیاند، «شکۆمەندی بۆ خودا لە بەرزترین شوێن، و لەسەر زەوی ئاشتی، نیازپاکی بەرامبەر بە مرۆڤ!» ئەم ڕاگەیاندنە بەنرخە لەبەرچاوی ئەوە بوو کە عیسای مەسیح چی بەدەست دەهێنێت کاتێک ژیانی خۆی لە گۆلگۆتا بەخشی. کارە تەواوکراوەکەی وای لێدەکات کە بڵێین،
کەواتە، بە باوەڕ ڕاستکراوینەتەوە، ئێمە ئاشتی لەگەڵ خودا هەیە لە ڕێگەی عیسای مەسیحمانەوە (ڕۆما 5:1). خودا ئاشتیسازمانە لەگەڵ خودای پیرۆز و ڕاستودروستمان. ئەو وای لێکردووە کە گوناهبارانی ونبوو ببنە ڕاستودروست لەو و ببنە پەرستشکار. ستایش بۆ خودا بۆ ئەم ئاشتییە سەرسوڕهێنەرە!
خودا ئاشتیش دەدات بۆ ژیانی ڕۆژانە. لە یوحەنا 14:27 دا خودا وتی، «ئاشتیتان بەجێدەهێڵم، ئاشتی خۆمتان پێدەدەم؛ نەک وەک جیهان دەدات من پێتان دەدەم. با دڵتان خەمبار نەبێت، نەشترسێت.» عیسای مەسیح نزیک بوو لەوەی بچێتە سەر خاچ و قوتابییەکان هەستیان دەکرد کە هەموو شتێک ون بووە. ئەو ئەمەی دەزانی و دەیویست ئەوان ئاشتییەکەی ئەویان ئەزموون بکەن. ئێمەش ڕەنگە ڕووبەڕووی بارودۆخی بێ هیوا ببینەوە، بەڵام خودا نایەوێت نیگەران بین. بەڵکو، ئارەزووی ئەوەیە کە ئێمە لە ڕێگەی سەختییەکانمانەوە چێژ لە ئاشتییەکەی ئەو ببینین. زیاتر بۆ شوێنکەوتووانی ڕوونکردەوە، «ئەم شتانەم پێوتوون، بۆ ئەوەی لە مندا ئاشتیتان هەبێت. لە جیهاندا ناخۆشیتان دەبێت؛ بەڵام دڵخۆش بن، من بەسەر جیهاندا سەرکەوتووم» (16:33).
لە چەند بۆنەیەکدا دوای هەستانەوەی خودا، لەگەڵ قوتابییەکانی کۆبووەوە و ئاشتیی پێڕاگەیاندن (لۆقا 24:36؛ یوحەنا 20:19،21،26). ئەم ئاشتییە ئێستا گونجاوە بەهۆی سەرکەوتنی خودامان لە گۆلگۆتا، و هەستانەوەی ئەو بەڵگەیە کە ئەو بەسەر هەموو دوژمنەکانماندا سەرکەوتووە! ئێستا ئاشتی هەیە بۆ باوەڕدار، تەنها لە مەسیحدا دەدۆزرێتەوە.
خودا دووری نێوان جولەکە و نا-جولەکەکانی لابردووە بەوەی کە ئێمەی لە مەسیحدا یەک خستووە، بەم شێوەیە ئاشتی لە نێوانماندا دروست کردووە (ئەفەسۆس 2:14-18). ئەو دەیەوێت ئێمە چێژ لەم ئاشتییە ببینین لەگەڵ هەموو باوەڕداران بەڵام لەگەڵ بێباوەڕانیش، چونکە دەخوێنینەوە:
ئەگەر گونجاو بێت، بە ئەندازەی ئەوەی کە پشت بە ئێوە دەبەستێت، بە ئاشتی لەگەڵ هەموو خەڵک بژین (ڕۆما 12:18). ئارەزووی ئەوەیە کە ئێمە ئاشتی ناوخۆیی ئەزموون بکەین بە نوێژکردن بۆ ئەو و بیرکردنەوە لەسەر ئەوەی کە باشە (فیلیپی 4:6-9). ئەو دەیەوێت ئێمە نوێژ بۆ ئەوانە بکەین کە لە حکومەتن بۆ ئەوەی بتوانین ژیانێکی هێمن و ئاشتییانە بژین لە هەموو خوداپەرستیدا (1 تیمۆساوس 2:1-2). خودا دەیەوێت ئێمە تێبگەین کە دانایی لە سەرەوە پێویستی بەوەیە کە ئێمە بە شێوەیەکی گونجاو بەرامبەر یەکتر ڕەفتار بکەین و ئەم ئاشتییە سەروو سروشتییە نیشان بدەین (یاقوب 3:17-18).
دیردانی، میهرەبانی و چاکە
«دیردانی» وشەی داهاتوو کە بۆ وەسفکردنی بەرهەمی ڕۆح بەکارهاتووە. ئەم وشەیە ڕەنگە بە «لێبوردەیی» یان «ئارامگرتن» وەرگێڕدرێت. ئەمە هێزی بەرگەگرتنی زیانەکانە کە لەلایەن ئەوانی ترەوە دروست دەبن و ئامادەیی ئەزموونکردنی بارودۆخی ئازاربەخش و بێزارکەرە. خودا چەندین بۆنەی ئەزموون کرد کە تێیدا دیردانی نیشان دا.
ئینجیلی یوحەنا چەندین نموونەمان پێدەدات لەسەر دیردانی خودامان، بە تایبەتی لەگەڵ قوتابییەکان. خودا پەیامەکانی بە واتایەکی ڕۆحی قسە دەکرد، بەڵام ئەوانەی گوێیان لێبوو بیریان لە شتە زەمینییەکان دەکردەوە، بۆیە تێنەدەگەیشتن. نموونەکان بریتین لە کاتێک خودا باسی باوکی خۆی کرد لە یوحەنا 8:27. نموونەیەکی تر کاتێک فێری دەرگاوان و مەڕەکانی کرد کە لە دەرگاوە دەچوونە ژوورەوە؛ ئەوان لێی تێنەدەگەیشتن (10:6). خودا پێشبینی ئەوەی کرد کە چی بەسەر دێت پێش ئەوەی بچێتە سەر خاچ، بەڵام قوتابییەکان لەوەی کە دەیوت تێنەدەگەیشتن (12:16). فیلیپ داوای کرد باوک ببینێت. ئەو تێنەدەگەیشت کە بە بینینی عیسای مەسیح ئەو پێشتر باوکی بینیوە (14:8-9). لە زۆرێک لەو بۆنانەدا عیسای مەسیح دیردانی نیشان دا لەگەڵ ئەوانەی کە تێنەدەگەیشتن.
خودا دیردانییەکی گەورەی نیشان دا کاتێک چووە سەر خاچ. گوێمان لە وشەکانیەتی،
باوک، لێیان خۆش بە، چونکە نازانن چی دەکەن (لۆقا 23:34). چ دیردانییەک! هەروەها، کاتێک بە قسە سووکایەتی پێکرا، ئەو وەڵامی ستەمکارانی نەدایەوە. 1 پترۆس 2:23 دەڵێت، کێ، کاتێک سووکایەتی پێکرا، وەڵامی نەدایەوە؛ کاتێک ئازاری چەشت، هەڕەشەی نەکرد، بەڵکو خۆی سپارد بەوەی کە بە ڕاستودروستی دادوەری دەکات.
خودا بانگی کردووین بۆ ئەوەی هەمان ئەم بەرهەمە لە ژیانماندا نیشان بدەین. پۆڵسی نێردراو لە زیندانەوە نووسی،
کەواتە، من، زیندانی خودا، داواتان لێدەکەم کە بە شێوەیەک بڕۆن کە شایستەی ئەو بانگەوازە بێت کە پێی بانگ کراون، بە هەموو بێفیزبوون و نەرمونیانییەوە، بە دیردانییەوە، یەکترتان خۆش بوێت (ئەفەسۆس 4:1-2). ئەمە بۆ پیرۆزەکان لە کۆلۆسی 3:12-17 دووبارە کراوەتەوە. دیردانی شێوازێکی سروشتی ئارامگرتن و بەرگەگرتن نییە، بەڵکو نیشاندانی هێزی ڕۆحە لە ژیانی هەموو باوەڕدارێکدا.
هەروەها پۆڵس خۆی وەک شێوازی دیردانی مەسیح بەکاردەهێنێت – دیردانییەک کە بووە هۆی گۆڕانی پۆڵس. نێردراوەکە لە 1 تیمۆساوس 1:15-16 دا پێی وتین کە ئەو سەرۆکی گوناهباران بوو، و ئەوەی کە تۆبە و باوەڕهێنانی بە مەسیح چۆن خودا ئەوانە ڕزگار دەکات کە دوای سەردەمی پۆڵس دێن. لەبەرچاوی ئەمەدا دەبێت لە ئارەزووماندا بۆ بینینی ڕزگاربوونی ئەوانی تر، بە تایبەتی بۆ ئەوانەی کە زۆرترین ناڕەزاییان هەیە، دیردان بین!
«میهرەبانی» دوای «دیردانی» دێت. ئەم وشەیە هەندێک جار وەک «خۆشەویستی میهرەبان» یان «نەرمونیانی» دەبینرێت. ئەمە نوێنەرایەتی چاکەی دڵ دەکات و بە شێوازێکی ئاسان نیشان دەدرێت. کەسێک کە میهرەبانی نیشان دەدات چاکە بە ئەوانی تر نیشان دەدات لە قسە و کرداردا. عیسای مەسیح میهرەبانی خۆی لەگەڵ منداڵە بچووکەکان لە مەتتا 19:13-14 دا نیشان دا، داوای لە قوتابییەکان کرد کە ڕێگە بە منداڵەکان بدەن بێنە لای. کاتێک پترۆس گوێی خزمەتکاری سەرۆکی کاهینەکانی بڕی لە کاتی دەستگیرکردنی عیسای مەسیحدا، خودا میهرەبانی بەم پیاوە نیشان دا بەوەی کە دەستبەجێ چاکی کردەوە (لۆقا 22:49-51). ئەمانە تەنها چەند نموونەیەکن لەسەر نیشاندانی میهرەبانی خودامان.
بە هەمان شێوە، دەبێت میهرەبانی نیشان بدەین. بۆ نیشاندانی تایبەتمەندی خزمەتکار و وەزیری خودا، بانگ کراوین بۆ ئەوەی بەم شێوەیە ڕەفتار بکەین (بڕوانە 2 کۆرنسۆس 6:1-10). لە 2 تیمۆساوس 2:24 دا ئامۆژگاریمان پێدەکرێت کە نەرمونیان بین بەرامبەر بە هەمووان، توانای فێرکردنمان هەبێت، و ئارامگر بین لە کاتی بەرگەگرتنی خراپە. ئەم سیفەتە بە تایبەتی لە کاتی دژایەتیدا پێویستە. دەتوانین:
وەک ڕووناکی لەم جیهانە تاریکەدا ببریسکێینەوە کاتێک بەرهەمی ڕۆح بە میهرەبانی نیشان دەدەین.
- وشەیەکی هاندەر بدەین بە کەسێکی بێ هیوا بە ناردنی کاردێکی هاندەر بە پۆستە.
- ستایشی کەسێک بکەین کاتێک بە ڕاستی ڕەفتار دەکات.
- میهرەبان بین بە خۆگرتنەوە لە وشەیەکی توند، تەنانەت ئەگەر سەرزەنشتێکی دڵڕەقیش گونجاو بێت.
- نیشاندانی میهرەبانی تایبەتمەندییەکی بەهێزی ڕۆحە لە ژیانی باوەڕداردا.
کۆتا تایبەتمەندی لە کۆمەڵەی دووەمی سێ تایبەتمەندی «چاکە»یە. چاکە ئەنجامدانی شتی ڕاستودروست و ڕاستەقینەیە، و لە کردارەکاندا دەردەکەوێت. تایبەتمەندییەکی نەرم و هەروەها لایەنێکی توندیشی هەیە. چالاکییەکانی خودا کاتێک لێرە دەڕۆیشت لەلایەن پترۆسەوە کورت کرایەوە، «خودا عیسای ناسرەی بە ڕۆحی پیرۆز و بە هێزەوە دەستنیشان کرد، کە دەڕۆیشت چاکەی دەکرد و هەموو ئەوانەی کە لەلایەن شەیتانەوە ستەم لێکرابوون چاک دەکردەوە، چونکە خودا لەگەڵیدا بوو» (کردارەکان 10:38). وەشانی نەرمی چاکە دەبینین کاتێک خودا ژنە تۆبەکەرەکە، یان دڵشکاوەکە، لە لۆقا 7:39-50 دا چاک کردەوە. ئەو بە تۆبە و بێفیزبوونەوە هات کاتێک قاچەکانی عیسای بە فرمێسکەکانی شوشت و بە قژەکەی سڕییەوە. خودا چاکەی پێ نیشان دا بە لێخۆشبوونی لە گوناهەکانی.
خودا چاکەی بە شێوازێکی توند نیشان دا کاتێک پەرستگاکەی پاک کردەوە (مەتتا 21:12-13). هەروەها چاکەی نیشان دا کاتێک سەرزەنشتی نووسەران و فەریسییەکانی کرد (23:13-29)، چونکە بە سەرزەنشتکردنیان بانگی دەکردن بۆ تۆبە، کە ئەگەر گوێڕایەڵ بوونایە، دەبووە هۆی ڕزگاربوونیان.
دەبێت چاکە نیشان بدەین، بە بیرهێنانەوەی ئەوەی کە وەک باوەڕداران ئێمە «پڕین لە چاکە» (ڕۆما 15:14). لە ئەفەسۆس 2:10 دا پێمان دەوترێت کە کارە چاکەکان بکەین کە خودا پێشتر بۆمان ئامادە کردووە، کاتێک دەرگای دەرفەت لە ژیانماندا دێتە پێش. دواتر، ئەفەسۆس 5:8-9 فێرمان دەکات کە «وەک منداڵانی ڕووناکی بڕۆین (چونکە بەرهەمی ڕۆح لە هەموو چاکە، ڕاستودروستی و ڕاستیدایە).» عیبرانییەکان 13:16 بیرمان دەهێنێتەوە، وەک بەشێک لە چاکە، کە بە شێوەیەکی دارایی و ماددی ببەخشین:
بەڵام چاکە و هاوبەشیکردن لەبیر مەکەن، چونکە خودا بەو قوربانییانە دڵخۆش دەبێت. هەموو باوەڕدارێک دەبێت ئەم سیفەتەی چاکە نیشان بدات. پێویستە بەدوای دەرفەتەکاندا بگەڕێین بۆ ئەنجامدانی چاکە، ڕەنگە تەنانەت دەرفەتێک دروست بکەین کە ئەوانی تر بەرەکەتدار بکات.
دڵسۆزی، نەرمونیانی و خۆکۆنترۆڵکردن
باوەڕ بریتییە لە بڕوا و متمانە بە کەسێک یان شتێک. باوەڕی باوەڕدار لە مەسیح و کارە تەواوکراوەکەی لە گۆلگۆتادایە. عیسای مەسیحیش وەک مرۆڤ باوەڕی نیشان دا کاتێک لێرە لەسەر زەوی دەڕۆیشت. ئەو نووسەر و تەواوکەری باوەڕە (عیبرانییەکان 12:2). ژیانی ئەو ژیانێکی دڵسۆزی بوو. دەیتوانی لەسەر خۆی بڵێت، «ئەوەی منی ناردووە لەگەڵمدایە. باوک منیان بە تەنها جێنەهێشتووە، چونکە من هەمیشە ئەو شتانە دەکەم کە دڵی خۆش دەکەن» (یوحەنا 8:29؛ بڕوانە 4:34، 5:30، 6:38، 14:31، 15:10، 17:4). لە هەموو وشەیەک کە قسەی دەکرد و هەموو کردارێک کە ئەنجامی دەدا، دڵسۆز بوو. نزیکەی کۆتایی وەرگێڕانەکەدا دەخوێنین، «ئاسمانم بینی کرایەوە، و سەیری بکەن، ئەسپێکی سپی. و ئەوەی لەسەری دانیشتبوو ناوی دڵسۆز و ڕاستگۆ بوو» (19:11). خودا ئێستا لە ئاسمانە وەک کاهینی باڵای دڵسۆزمان، بۆمان نێوەندگیری دەکات» (عیبرانییەکان 4:14-16). چەند سەرسوڕهێنەرە!
باوەڕدار بانگ کراوە بۆ ئەوەی دڵسۆز بێت. دەبێت «بە باوەڕ بژین» (10:38) و «بە باوەڕ بڕۆین» (2 کۆرنسۆس 5:7). هەر شتێک کە بەبێ باوەڕ ئەنجام بدرێت هیچ بەهایەکی هەتاهەتایی نییە! دڵسۆزی لە گوێڕایەڵیماندا بە وشەی خودا دەبینرێت. خزمەتەکەشمان دەبێت بە دڵسۆزی ئەنجام بدرێت:
پێویستە لە سەرپەرشتیاراندا کە یەکێک دڵسۆز بێت (1 کۆرنسۆس 4:2). با لە تێگەیشتنماندا لە ویستی خودا گەشە بکەین و دڵسۆز بین، ئەوە بکەین و بڵێین کە ئەو لە وشەکەیدا بۆمان ئاشکرا دەکات. وەک خودامان، دەبێت تا کۆتایی دڵسۆز بین. با هەمان شایەتی پۆڵسمان هەبێت: من شەڕی باشم کردووە، پێشبڕکێکەم تەواو کردووە، باوەڕەکەم پاراستووە (2 تیمۆساوس 4:7).
نەرمونیانی زۆر هاوشێوەی میهرەبانییە. هەندێک جار وشەکانی «نەرمونیانی» و «میهرەبانی» بۆ هەمان وشەی ڕەسەن بەکاردەهێنرێن. جیاوازییەکی کەم لە زمانی ئینگلیزیدا ئەوەیە کە «میهرەبانی» وشەی قسەکراو یان کرداری ئەنجامدراوە، لە کاتێکدا «نەرمونیانی» شێواز و ڕێگای قسەکردن و ئەنجامدانیەتی. نەرمونیانی هەندێک جار پەیوەستە بە بێفیزیشەوە. زۆرجار وەک شێوازی مامەڵەی دایک و باوک لەگەڵ منداڵەکەیان، مامۆستا لەگەڵ قوتابییەکەی، و پەرستار لەگەڵ نەخۆشێکدا بیر لێدەکرێتەوە.
خودا نەرمونیانی نیشان دا لە شێوازی قسەکردن و کرداریدا. ئەو دەستی لە گولییەکە دا لە مەرقۆس 1:40-41 و چاکی کردەوە. ئەوە ڕەنگە یەکەم پەیوەندی مرۆیی بووبێت کە گولییەکە هەستی پێکردبێت لەوەتەی پیس بووە. چ نەرمونیانییەک! بۆ پیاوە کەڕ و بێ زمانەکە لە مەرقۆس 7:31-35، ئەو دەستی لەم پیاوەش دا و چاکی کردەوە، نموونەیەکی تری گەورەی نەرمونیانی خودامان. کاتێک قوتابییەکان دەیانویست منداڵە بچووکەکان لە بێزارکردنی خودا بپارێزن، ئەو سەرزەنشتی کردن بەوەی کە وتی، «با منداڵە بچووکەکان بێنە لای من … و ئەو لە باوەشی گرتن … و بەرەکەتدارانی کردن (10:14،16). چەند سەرسوڕهێنەرە! میهرەبانی بە نەرمونیانی نیشان دەدرێت. خودا خۆی وەک «نەرمونیان و بێفیز لە دڵدا» وەسف کرد (مەتتا 11:29). ئەمە تایبەتمەندی ئەو بوو.
تەنانەت کاتێک شوێنکەوتووانی ڕاست دەکردەوە، نەرمونیان بوو. عیسای مەسیح ناوی مریەم مەجدەلیای هێنا کاتێک بە نەرمونیانی خۆی بۆ ئاشکرا کرد دوای هەستانەوەی (یوحەنا 20:11-16). ئەو پترۆسی بۆ خۆی گەڕاندەوە بە ئاشکرا بە نەرمونیانی پرسیارکردنی لەبەردەم قوتابییەکانی تردا (21:15-19). سەرنج بدە لە دانایی نیشاندراو لەلایەن خودامان لە شێوازە نەرمونیانەکەیدا. با لە نموونەکەیەوە فێر بین!
دەبێت هەمان ئەم تایبەتمەندییە نیشان بدەین. لە گالاتییە 6:1 دا پێمان دەوترێت کە باوەڕدارانێک کە لە ڕۆیشتنیاندا هەڵە دەکەن، چاک بکەینەوە و بە ڕۆحی نەرمونیانی ئەوە بکەین. پۆڵسی نێردراو نموونەی خۆی پێداین لە ئەنجامدانی ئەمە بەوەی کە چۆن ڕووبەڕووی پترۆس و ڕەنگە بەرناباس بووەوە لە گالاتییە 2:14. سەرزەنشتەکەی پۆڵس بە شێوازێکی ژیرانە و نەرمونیان ئەنجام درا، نەک بە وشەی توند و تووڕە. ئێمە نەرمونیانی نیشان دەدەین بەوەی کە سوور نین لەسەر و ویژدانی خۆمان بەسەر ئەوانی تردا ناسەپێنین بەڵکو بە یارمەتیدانی برایەکی لاواز بۆ ئەوەی هەڵە نەکات (ڕۆما 14). ئەمانە تەنها چەند نموونەیەکن لە زۆرێک لە کتێبی پیرۆزدا کە باس لەم بابەتە دەکەن. بە کورتی، نەرمونیانی هەوڵدەدات ئەوانی تر بەرەکەتدار بکات، نەک مەحکومیان بکات یان ئازاریان بدات، بە نیشاندانی میهرەبانی لە ڕێگەی قسەکردنمانەوە.
ئێستا لە کۆتاییدا دەگەینە کۆتا وشە کە بەرهەمی ڕۆح وەسف دەکات، کە «خۆکۆنترۆڵکردن»ە. هەندێک جار ئەم وشەیە بە «مامناوەندی» وەرگێڕدرێت. کاتێک وشەکە بە «خۆکۆنترۆڵکردن» وەرگێڕدرێت، وادیارە سەیرترین وشەیە لە نێو هەموو نۆ وشەکەدا لە وەرگێڕانە ئینگلیزییەکەماندا. چۆن دەتوانین پڕ بین لە ڕۆح و لەلایەن ڕۆحەوە کۆنترۆڵ بکرێین و لەگەڵ ئەوەشدا نیشان بدەین خۆ-کۆنترۆڵکردن؟ وادیارە مانای نییە! نهێنی ئەم وشەیە لە زمانی ڕەسەندا دەدۆزرێتەوە. وشەی یۆنانی لە کتێبی پیرۆزدا (enkrateia) ئاماژە بە کۆنترۆڵ دەکات کە دەبێت بەسەر هێزە خودا-بەخشراوەکانماندا جێبەجێی بکەین، بۆ ئەوەی خراپ بەکاریان نەهێنین. بەکارهێنانی دروستی ئەوەی کە خودا بە هەریەکێکمان بەخشیوە دەبێت لەلایەن ویستمانەوە کۆنترۆڵ بکرێت لە ژێر کاریگەری ڕۆحی خودادا. بەم شێوەیە ئێمە چیتر خۆمان بە ویستی خۆمان کۆنترۆڵ ناکەین بەڵکو بە هێزی ڕۆحی خودا. ئێمە داوای خودا لەسەر خۆمان دەناسینەوە و ویستمان دەخەینە ژێر ڕۆحی خودا، بەم شێوەیە خۆگرتنەوە و وریایی لەوەی کە دەیکەین و دەیلێین بەکاردەهێنین.
ئەمە لە ژیانی خوداماندا دەبینرێت. خودا هێزی وەرگرت بۆ جێبەجێکردنی دادوەری بەسەر ئەوانی تردا، بەڵام ئەو هەڵیبژارد کە خۆکۆنترۆڵکردن بە هێزی ڕۆحی خودا بەکاربهێنێت. نموونەیەکی گەورە دەستبەجێ دوای لەئاوبوونی خودا دەبینرێت، کاتێک لە بیاباندا بوو و لەلایەن شەیتانەوە تاقی دەکرایەوە (مەتتا 4:1-11). یەکەم تاقیکردنەوە ئەوە بوو کە بەردێک بکاتە نان بۆ ئەوەی خواردنی هەبێت و خۆی تێر بکات. خودا خۆکۆنترۆڵکردنی بە هێزی ڕۆحی خودا بەکار هێنا و شەیتانی بە کتێبی پیرۆز سەرزەنشت کرد.
لە کاتی دەستگیرکردنی خودا لە مەتتا 26:51-54، خودا کردارەکانی پترۆسی ڕاست کردەوە کاتێک قوتابییەکە هەوڵی دا بە توندوتیژی خودا بپارێزێت (بڕوانە یوحەنا 18:10). ئەو بە پترۆسی وت کە دەیتوانی نوێژ بۆ باوک بکات و 12 لەشکری فریشتە وەربگرێت بۆ پاراستنی خۆی و لەناوبردنی دوژمنەکانی. لەبری ئەوە، ئەو خۆکۆنترۆڵکردنی نیشان دا و ڕێگەی بە پیاوانی خراپەکار دا کە پلانە خراپەکانیان جێبەجێ بکەن، هەمووی بۆ بەرەکەت و ڕزگاریمان. ئەم خۆگرتنەوەیە پێشتر نیشان درا کاتێک قوتابییەکانی داوای مۆڵەتیان لە خودا کرد بۆ ئەوەی ئاگر لە ئاسمانەوە بانگ بکەن بۆ دادوەری کردنی ئەوانەی کە خودایان ڕەت کردەوە (لۆقا 9:51-56). خودا سەرزەنشتی کردن و خۆکۆنترۆڵکردنی خۆی نیشان دا بە دواخستنی دادوەرییەکە، کە بە دڵنیاییەوە لە ڕۆژێکی داهاتوودا دێت.
ئێمەش بانگ کراوین بۆ ئەوەی هەمان ئەم خۆکۆنترۆڵکردنە نیشان بدەین. ئایا ئامادەین خۆمان لە چێژە کورتخایەن و کاتییەکانی ئەم ژیانە بێبەش بکەین بۆ ئەوەی بۆ ئەوەی کە هەتاهەتاییە بژین؟ ئایا لەلایەن هەستە سروشتییەکانمان و داناییەوە ڕێنمایی دەکرێین، یان ئامادەین ڕێگە بە ڕۆحی خودا بدەین کە ویستمان کۆنترۆڵ بکات؟ ئەمە کلیلە بۆ شایەتی گشتی و ڕۆیشتنی شاراوەمان لەبەردەم خودا، کە هەموو شتێک هەمیشە دەبینێت. بە خۆبێبەشکردنمان، بەرەکەتی ئەنجامدانی ویستی خودا بەدەست دەهێنین چونکە خودا کۆنترۆڵمان دەکات. خودا لە مەرقۆس 8:34-35 دا وتی، «هەر کەسێک بیەوێت دوای من بێت، با خۆی بێبەش بکات، و خاچەکەی هەڵبگرێت، و دوام بکەوێت. چونکە هەر کەسێک بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، لەدەستی دەدات، بەڵام هەر کەسێک ژیانی خۆی لە پێناوی من و ئینجیلدا لەدەست بدات، ڕزگاری دەکات.» خۆکۆنترۆڵکردن پێویستی بە خۆبێبەشکردن هەیە. با خودا یارمەتیمان بدات کە ئەم بەرهەمەی ڕۆح لە ژیانماندا نیشان بدەین!
لە کۆتاییدا
بەرهەمی ڕۆح لە گالاتییە 5 دا یەکێکە لە چوار لیستەکەی نۆ سیفەت کە لە سەرەتادا باسمان کرد. پێشکەوتنێک هەیە لە کاری ڕۆحی خودا بە درێژایی ژیانی باوەڕدار لەم لیستەدا. لە مەتتا 5:1-12 دا یەکەم هەنگاوەکانی باوەڕدار دەبینین. ڕۆحی خودا بێفیزمان دەکات و وای لێدەکات تۆبە بکەین و باوەڕ بە ئینجیل بهێنین، بەم شێوەیە دەچینە ناو شانشینی خودا وەک دروستکراوێکی نوێ لە مەسیحدا. پاشان لە 1 کۆرنسۆس 12:8-10 دا فێر دەبین کە ڕۆحی خودا ئێمەی بۆ خزمەت ئامادە کردووە بۆ ئەنجامدانی ویستی خودا بە هێزی ڕۆح. دەتوانین لەناو جەستەی مەسیحدا کار بکەین و بە هێزی ڕۆح بژین. لە گالاتییە 5:22-23 دا ئاماژە بە ئامانجی خودا دەکەین کە ئێمە هەمان تایبەتمەندییەکانی عیسای مەسیح نیشان بدەین. ئەم بەرهەمەی ڕۆح شکۆمەندی بۆ خودا دەهێنێت. لە کۆتاییدا، لە 2 تیمۆساوس 3:10-11 دا پۆڵس ژیانی خۆی وەک نموونەیەک بۆ تیمۆساوس و ئێمە وەسف کرد. ڕۆحی خودا وای لێکرد کە تەنانەت چەوساندنەوە و ناخۆشییەکانیش بەرگە بگرێت و تا کۆتایی ژیانی دڵسۆز بێت بۆ خودا. با ئەمە بۆ ئێمەش ڕاست بێت!
خودا ئێمەی ڕزگار نەکرد بۆ ئەوەی باقی ژیانمان بۆ خۆمان بژین، تەنها بیر لەم ژیانە بکەینەوە. ئەو ئێمەی ڕزگار کرد بۆ ئەوەی بەرهەم بۆ شکۆمەندی ئەو بهێنین (یوحەنا 15:4،8) لە کاتێکدا چاوەڕێی هاتنی ئەوین بۆمان (1 تسالۆنیکی 4:17). ئارەزووی ئەوەیە کە لەگەڵماندا پەیوەندی هەبێت کاتێک بە ڕۆح دەڕۆین و ویستە شیرینەکەی ئەنجام دەدەین! با هان بدرێین بۆ نیشاندانی عیسای مەسیح لە ژیانماندا بەم سیفەتانەی بەرهەمی ڕۆح هەموو ڕۆژێک. ئامین!
