پرسیار: دووەم تیمۆساوس 3:16-17 دەڵێت کە هەموو نووسراوێک ئەمڕۆ سوودبەخشە. من پەیمانی کۆنم خوێندووەتەوە و نازانم چۆن ئەمە دەبێت.
وەڵام:
هەموو نووسراوێک بە ئیلهامی خودا دراوە، و سوودبەخشە بۆ فێرکردن، بۆ سەرزەنشتکردن، بۆ ڕاستکردنەوە، بۆ پەروەردەکردن لە ڕاستودروستیدا، تاکو پیاوی خودا تەواو بێت، بە تەواوی ئامادە بێت بۆ هەموو کارێکی باش. (2 تیمۆساوس 3:16-17 NKJV)
کاتێک پۆڵسی نێردراو، بە ئیلهامی ڕۆحی پیرۆز، ئەم وشانەی نووسی، «هەموو نووسراوێک» بە پلەی یەکەم ئاماژەی بە پەیمانی کۆن دەکرد، چونکە پەیمانی نوێ هێشتا لە نووسیندا بوو. بەم شێوەیە خودا خۆیەتی کە پێمان دەڵێت پەیمانی کۆن سوودبەخشە. کاتێک خودا بە ڕوونی قسە دەکات، وەک لێرەدا دەیکات، دەبێت قسەکانی قبوڵ بکەین. با سەیری حەوت پێشنیار بکەین سەبارەت بە «چۆن ئەمە دەبێت» کە پەیمانی کۆن سوودبەخشە.
1. ئایا عیسای مەسیحت وەرگرتووە
وەک گەورە و ڕزگارکەرت؟ ئەگەر وایە، تۆ ڕۆحی پیرۆزت تێدایە، هەمان ئەو کەسەی کە نووسەرانی پەیمانی کۆنی ئیلهام بەخشی بۆ ئەوەی ئەوەی نووسیان بینووسن. ئەم ڕۆحە پێمان دراوە «تاکو ئەو شتانە بزانین کە بە خۆڕایی لەلایەن خوداوە پێمان دراون» (1 کۆرنسۆس 2:12). ئەگەر مەسیحت وەرنەگرتووە، خودا تۆ بە «مرۆڤی سروشتی» ناودەبات، و دەڵێت: «مرۆڤی سروشتی شتەکانی ڕۆحی خودا وەرناگرێت، چونکە ئەوان بۆ ئەو گەمژەیین؛ ناتوانێت بیانزانێت، چونکە ئەوان بە ڕۆح دەناسرێنەوە» (1 کۆرنسۆس 2:14). پەیوەندییەکی کەسی لەگەڵ عیسای مەسیحدا زۆر گرنگە ئەگەر دەتەوێت لە پەیمانی کۆن تێبگەیت و سوودی لێ وەرگریت. کەسێکی بێ ڕزگاربوون لەوانەیە تێگەیشتنێکی فیکری لە ناوەڕۆکی پەیمانی کۆن بەدەست بهێنێت، و لەوانەیە بەلایەوە سەرنجڕاکێش بێت، بەڵام ناتوانێت بەڕاستی بە سوودبەخش و گونجاو بۆ ئەمڕۆی بدۆزێتەوە.
2. عیسای مەسیح ناوەندی هەموو کتێبی پیرۆزە.
لە ئینجیلەکانی پەیمانی نوێدا دەربارەی ژیان، مردن و هەستانەوەی ئەو دەخوێنینەوە. کتێبی کرداری نێردراوان پێمان دەڵێت چۆن شایەتی دەربارەی ئەو بڵاوبووەوە دوای گەڕانەوەی بۆ ئاسمان، و هەروەها پێمان دەڵێت دەربارەی پێکهاتن و گەشەی سەرەتایی کەنیسە. نامەکان زیاتر لەبارەی ئەو بۆمان ئاشکرا دەکەن و فێرمان دەکەن دەربارەی ژیانی مەسیحی، چ بە تاک و چ بە کۆمەڵ. و بینین ڕووداوەکانی داهاتوو کورت دەکاتەوە، نیشانمان دەدات چۆن مەسیح پێشبینییەکانی پەیمانی کۆن جێبەجێ دەکات و بە دادپەروەری دادوەری دەکات.
پەیمانی کۆن وردەکارییەکانی سەرەتای ژیان لەسەر زەوی، کەوتنی مرۆڤ بۆ ناو گوناه و ئەنجامە دڵتەزێنەکانی، و چۆن خودا نەتەوەیەکی هەڵبژارد بۆ ئەوەی ببێتە گەلی تایبەتی خۆی. مێژوویان بە شێوەیەک بەدواداچوونی بۆ کراوە کە دەتوانین زۆر شتی لێوە فێر بین، چ ئەرێنی و چ نەرێنی. لە پەیمانی کۆندا زۆر جۆری جوان لە گەورە عیسا هەن، خەڵکێک کە بیری ئەو دەخەنەوە، و زۆر بەڵێن کە ئاماژە بە هاتنی ئەو دەکەن، چ بۆ ئازارکێشان و چ بۆ فەرمانڕەوایەتی. بەبێ بینینی ناوەندێتی ئەو و پێویستی هاتنی بۆ جیهان، ئاسانە کە خاڵ و بەهای پراکتیکی پەیمانی کۆن لەدەست بدەیت.
3. بە درێژایی پەیمانی کۆن
خودا وێرانی تەواوی مرۆڤ و بێتوانایی ئەو بۆ گەیشتن بە ستانداردی پیرۆزی خودا نیشانمان دەدات. لە کاتێکدا خەڵکی پەیمانی کۆن لە ژێر بارودۆخی جیاوازدا چەندین سەدە لەمەوبەر ژیاون، هێشتا دەتوانین ببینین کە ئەوان ڕووبەڕووی کێشە و دۆخی هاوشێوە بوونەتەوە. دەتوانین زۆر شتیان لێوە فێر بین.
4. تەنانەت گرنگتر،
لە پەیمانی کۆندا دەست دەکەین بە ناسینی خودا: هێزی، پیرۆزی، میهرەبانی، گرنگیپێدان و خۆشەویستی بۆ مرۆڤایەتی، درێژخایەنی، دادوەری، دڵسۆزی، و زۆر شتی تر. پەیمانی نوێ لەسەر ئەمە بنیات دەنرێت، گەورە عیسا خودا وەک باوک بە ئێمە دەناسێنێت، و ڕۆحی پیرۆز وەک نوێنەری ئەو چ لە ئێمەدا و چ لەگەڵ ئێمەدا لە کاتی نەبوونی لەم جیهانەدا.
5. کتێبی پیرۆز وێنەیەکی جوان بەڵام ئاڵۆزە.
پەیمانی کۆن و نوێ بە تەواوی پێکەوە گرێدراون. زۆر دەربڕین لە پەیمانی نوێدا ناتوانرێت بەبێ پەیمانی کۆن تێبگەیەنرێت. یەکێک لەو نموونانە یۆحەننا 1:29 کە دەڵێت، «سەیرکەن! بەرخی خودا کە گوناهی جیهان لادەبات!» وێنەکانی پەیمانی کۆن لەبارەی بەرخی پەسخە، لە دەرچوون 12:1-30، یارمەتی ڕوونکردنەوەی ئەم ئاماژەیەی پەیمانی نوێ بە عیسا وەک «بەرخی خودا» دەدەن.
زۆرێک لە بابەتەکانی کتێبی پیرۆز، کە لە سەرەتای کتێبی پیرۆزدا ناسێنراون و بە درێژایی پەرەیان پێدراوە، زۆرجار لە بینیندا پێکەوە گرێدراون. ئەمە حاڵەتەکەیە لەگەڵ پێشکەشکردنی بەرخ لە بینین 5:6-12. بەڵام، گەلی زەمینی خودا، ئیسرائیل، دەبێت هەمیشە لە گەلی ئاسمانی خودا، کەنیسە، جیا بکرێتەوە.
6. لە 2 تیمۆساوس 2:15،
ئاراستە کراوین بۆ خوێندن (یان دڵسۆز بوون) بۆ ئەوەی خۆمان «پەسەندکراو بۆ خودا، کرێکارێک کە پێویستی بە شەرمەزاربوون نییە، بە ڕاستی وشەی ڕاستی دابەش بکەین.» بە خوێندنەوەیەکی سەرەتایی سادە، بەهای پراکتیکی تەواوی پەیمانی کۆن بەدەست ناهێنین. هەروەها ئاستی تێگەیشتن لە وشەی خودا هەیە کە هەموو خوێنەرێکی مەسیحی پێی ناگات. بۆ نموونە، ناوەکان واتایان هەیە و هەندێکیان لە دەقەکەدا ڕوون کراونەتەوە، بەڵام ئەگەر کەسێک عیبری نەزانێت، واتای زۆربەی ناوەکان، بەتایبەتی لە تۆمارە خێزانییە کەمەکاندا، تێناگەیەنرێت مەگەر بە یارمەتی فەرهەنگی ناوە تایبەتەکان. ژمارەکانیش گرنگی خۆیان هەیە. دوودڵ مەبە لە بەکارهێنانی ڕاڤەکارە بەسوودەکانی کتێبی پیرۆز.
7. چاوەڕێی ئەوە مەکە کە بەدەست بهێنیت
تێگەیشتنێکی پراکتیکی باش و جێبەجێکردنی وشەی خودا – چ پەیمانی کۆن و چ پەیمانی نوێ – بەبێ خوێندن، بیرکردنەوە و نوێژ. نوێژ و خوێندنەوەی کتێبی پیرۆز پێکەوە دەڕۆن. لەم سەردەمەی ئێستاماندا کە خواردنی خێرا، کۆمپیوتەری خێرا و تەکنەلۆژیای خێرا و خۆت بیکە، زۆرجار لەبیرمان دەچێت کە خودا دڵخۆش دەبێت بە یارمەتیدانمان کاتێک داوای لێ دەکەین.
با چێژ لە وشەکە وەربگرین، لەوانەش پەیمانی کۆن، و با هەستین بەو ئەرکەی کە دەبێت بیخوێنینەوە، بیر لەسەری بکەینەوە و داوای جێبەجێکردنی ڕاستی لە خودا بکەین لە نوێژدا.
