ڕۆما ٧-٨ بخوێنەرەوە.
زۆرێک لە مەسیحییەکان زۆرجار ئاگاداری زۆرێک لە ئارەزوو و هەستە ناکۆکەکانن. لە بیرکردنەوە، قسەکردن و کرداردا، سەیرترین تێکەڵەی چاکە و خراپە دەدۆزنەوە کە زۆر سەرسوڕهێنەرە بۆیان.
ئەمە ڕوون دەبێتەوە کاتێک تێدەگەین کە باوەڕدار دوو سروشتی جیاوازی هەیە، نوێ و کۆن. سروشتی نوێ سەرچاوەی هەموو ئارەزوویەکی ڕاستە، لە کاتێکدا کۆن تەنها سەرچاوەی خراپەیە. مریشکێک نایزانێت چی بکات ئەگەر وەک دایکی جووجک و مراوی تێکەڵاو بکرێت، چونکە سروشتەکانیان و بەدوایدا کردارەکانیان زۆر جیاوازن. زۆرێک لە مەسیحییەکان وەک ئەو مریشکەن.
عیسای مەسیح بە نیکۆدیمۆسی وت کە دەبێت لە نوێوە لەدایک بێت – «لە ئاو و لە ڕۆح لەدایک بێت.» پاشان مەسیح زیادی کرد،
«ئەوەی لە جەستە لەدایک دەبێت جەستەیە و ئەوەی لە ڕۆح لەدایک دەبێت ڕۆحە» (یۆحەننا ٣:٥-٦).
دوو وشەی جەستە و ڕۆح بە ڕوونی ئاماژە بە بوونی دوو سروشت دەکەن، کە هەریەکەیان بە سەرچاوەکەی تایبەتمەندە. یەکەم بە جەستە ناودەبرێت چونکە لە جەستەوە سەرچاوە دەگرێت. ئەوی دیکە بە ڕۆح ناودەبرێت چونکە لە ڕۆحی پیرۆزەوە سەرچاوە دەگرێت. بەم شێوەیە دەتوانین باسی جەستە بکەین وەک سروشتی کۆن چونکە ئێمە وەک ئەنجامی لەدایکبوونمان لە ڕەگەزی ئادەمدا هەیە. ڕۆح بەم شێوەیە سروشتی نوێیە کە لە لەدایکبوونەوەی نوێدا بەدەستی دەهێنین وەک لە ڕۆحی پیرۆز لەدایکبووین. بەڵام، ڕۆح، سروشتی نوێمان، لەگەڵ خودای ڕۆحی پیرۆز تێکەڵ مەکە. سروشتی نوێ، ڕۆح، ئەنجامی ڕاستەوخۆی هێزی سەرسوڕهێنەری ڕۆحی پیرۆزە، بۆیە هەرچەندە پەیوەندییەکی نزیکیان هەیە، بەڵام دوو بەکارهێنانی وشەی «ڕۆح» جیاوازن.
کاتێک لە نوێوە لەدایک بوویتەوە، ڕۆحی پیرۆز ئەم سروشتە نوێیەی لە تۆدا چاند و یەکێک لە یەکەمین ئەنجامەکان شەڕێک بوو لە نێوان ئەو و سروشتی کۆن. هەردوو سروشتەکە بۆ زاڵبوون تێدەکۆشن، هەریەکەیان بە ئاراستەی پێچەوانەدا ڕادەکێشن. تا نهێنی ڕزگاربوون لە هێزی جەستە فێر نەبێت، تێکەڵە ئازاربەخشەکەی ڕاست و هەڵە بەردەوام دەبێت. ئەو ئەزموونە ئازاربەخشە لە ڕۆما ٧دا بۆمان وەسف کراوە. بیخوێنەرەوە، بەتایبەتی ئایەتی ١٤ تا ٨:٤. ئایا زۆرێک لە ئەزموونەکانی خۆت لەوێدا دەبینیت؟
کەسایەتی جەستە
پۆڵ لە ڕۆما ٧:١٨دا دەگاتە یەک ئەنجامی زۆر گرنگ. ئەو دەڵێت
«دەزانم کە لە مندا (واتە، لە جەستەمدا) هیچ شتێکی باش نیشتەجێ نییە.»
جەستە بە تەواوی خراپە. خودا ڕێگامان پێدەدات لە قوڕی ئەزموونی تاڵدا بڕۆین بۆ ئەوەی ئەم وانە گرنگە بە تەواوی فێر بین. خودی مەسیح فەرمووی،
«جەستە هیچ سوودێکی نییە» (یۆحەننا ٦:٦٣).
پۆڵ دووبارە هەمان شت لە ڕۆما ٨:٨دا دەڵێت،
«ئەوانەی لە جەستەدان ناتوانن خودا ڕازی بکەن.»
تەنها خراپە دەتوانێت لە جەستە، سروشتی کۆنمانەوە بێت. جەستەی بێ چاودێری و بێ ڕاهێنان دەبێتە بتپەرست و دڕندە، لە کاتێکدا جەستەی خوێندەوار و ڕێکخراو دەبێتە کۆنترۆڵکراو، شارستانی و تەنانەت ئایینی، بەڵام هێشتا جەستەیە. ئەوەی لە جەستە لەدایک دەبێت جەستەیە، گرنگ نییە چی پێ دەکەیت. بە هیچ شێوەیەک هیچ شتێکی باش لە جەستەی پلە بەرزیشدا نیشتەجێ نییە. چی دەکرێت لەگەڵ سروشتێکدا کە گوناهی تێدا نیشتەجێیە و کار دەکات؟ خودا چی لەگەڵ کردووە؟ چارەسەرەکەی چییە؟
چارەسەری خودا: مەحکومکردن لە مەسیحدا
خودا لە ڕۆما ٨:٣دا وەڵام دەداتەوە،
«چونکە ئەوەی یاسا نەیتوانی بیکات لەوەدا کە بەهۆی جەستەوە لاواز بوو، خودا، کوڕی خۆی نارد بە شێوەی جەستەی گوناهبار و بۆ گوناه، گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد.»
یاسا بە توندی ڕەخنەی لە جەستە گرت، بەڵام نەیتوانی کۆنترۆڵی بکات یان تەنانەت کۆنترۆڵی بکات بۆ ئەوەی لە هێزەکەی ڕزگارمان بێت. بەڵام لە خاچی مەسیحدا، خودا بە شێوەیەکی دادوەری مامەڵەی لەگەڵ کردووە. ئەو «گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد» – لە خودی ڕەگی سروشتەکەیدا مەحکومی کرد. ڕۆما ٨:٤ ئەنجامی کردەیی ئەمە دەدات. ئێمە ڕۆحی پیرۆزمان هەیە بۆ ئەوەی ببێتە هێزی سروشتی نوێ، بۆیە کاتێک بە ڕۆح دەڕۆین، هەموو پێداویستییە ڕاستەکانی یاسا جێبەجێ دەکەین، هەرچەندە چیتر لە ژێر یاسادا نین وەک یاسای ژیانمان.
ژیان لەگەڵ سروشتی مەحکومکراو
هەرچەندە خودا سروشتی کۆنمان لە خاچی مەسیحدا مەحکوم کردووە، چی دەتوانین لەگەڵی بکەین؟ باشە، دەتوانین بە سوپاسگوزارییەوە ئەوەی خودا کردوویەتی قبوڵ بکەین و مامەڵە لەگەڵ سروشتی کۆنماندا بکەین وەک شتێکی مەحکومکراو! دەتوانین بە تەواوی
«هیچ متمانەیەکمان بە جەستە نەبێت» (فیلیپی ٣:٣).
ئایا بەڕاستی لە سروشتی ڕاستەقینەی جەستە تێدەگەین، کە هیچ شتێکی باشی تێدا نیشتەجێ نییە و خودا مەحکومی کردووە؟ ئایا گەیشتووینەتە ئەو خاڵەی کە هیچ متمانەیەکمان پێی نییە، تەنانەت لە باشترین شێوەکانیدا؟ ئەم خاڵە بە ئاسانی بەدەست نایەت. زۆرێک لە ئەزموونە ئازاربەخشەکان و شکستە دڵتەزێنەکان زۆرجار تێدەپەڕێنرێن، چونکە جار لە دوای جار جەستە دێت بۆ زیانگەیاندن یان تێکدانی بڕیارە هەرە پارێزگار و نوێژخوازەکانمان. بەڵام کاتێک ئەو خاڵە بەدەست هات، شەڕە سەرەکییەکە نزیکەی کۆتایی دێت.
شکاندنی متمانەمان بە جەستە بە شێوەیەکی گەورە شکاندنی هێزی جەستەیە بەسەرماندا. ئەمە ڕوودەدات کاتێک لە خۆمان و هەوڵە هەرە جیدییەکانمان دوور دەکەوینەوە و ڕزگارکەرێک لە عیسای مەسیحدا دەدۆزینەوە کە بە ڕۆحی پیرۆز خاوەندارێتی ئێمەی کردووە. ڕۆحی پیرۆز هێزەکەیە: ئەو هەردووکی چالاکیی سروشتی کۆن ڕادەگرێت (غەلاتییە ٥:١٦) و سروشتی نوێ وزەدار دەکات، فراوانی دەکات و کۆنترۆڵی دەکات (ڕۆما ٨:٢، ٤-٥، ١٠) ئەگەر ڕێگەی پێ بدەین وای بکات.
زۆر گرنگە تێبگەین کە سروشتی نوێ خۆی هێزی نییە. ڕۆما ٧ ئەمەمان پێ نیشان دەدات. سروشتی نوێ بیر و ئارەزووی باش و جوانمان پێدەدات، بەڵام بێ هێزە بۆ جێبەجێکردنیان. هێزەکە لە ملکەچبوونی تەواوی کردەییدا دێت بۆ مەسیح و بۆ ڕۆحی پیرۆز! ئەم «ڕۆیشتنە بە ڕۆح» بە شێوەیەکی گەورە لە ڕێککەوتنی ڕاستەقینەمان لەگەڵ مەحکومکردنی خودا بۆ سروشتی کۆن لە خاچی مەسیحدا سەرچاوە دەگرێت.
پێویستی گشتگیر بۆ سروشتی نوێ
هەموو خەڵک، تەنانەت ئەوانەش کە بە سروشت باش و تەنانەت ئایینین، پێویستیان بەم سروشتە نوێیە هەیە. لە ڕاستیدا، ئەو پیاوەی کە عیسای مەسیح پێی فەرموو
«دەبێت لە نوێوە لەدایک بیتەوە» (یۆحەننا ٣:٧)
نزیکەی باشترین پیاو بوو کە دەدۆزرایەوە. لە ڕووی ڕەوشتی، کۆمەڵایەتی و ئایینییەوە، هەموو شتێک لە بەرژەوەندی ئەودا بوو، بەڵام مەسیح فەرمووی کە پێویستی بە لەدایکبوونەوەی نوێ هەیە. جەستەی باش و ئایینی هێشتا تەنها جەستەیە و بە هیچ شێوەیەک خودا ڕازی ناکات! بەم شێوەیە دەبینین کە، تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بە خوداوە هەیە، هیچ کەسێک بە لەدایکبوونی سروشتی تەنانەت پڕشنگێکی چاکەی تێدا نییە. بۆ نموونە، لە ڕۆما ٣:٩-١٩دا، وەسفێکی تەواومان هەیە بۆ مرۆڤایەتی لە تایبەتمەندییە ڕەوشتییەکانیدا. لە ئایەتەکانی ١٠-١٢دا، لێدوانێکی گشتگیر و گشتیمان هەیە. پاشان وردەکارییە ترسناکەکانی هەندێک لەم تایبەتمەندییانەمان هەیە لە ئایەتەکانی ١٣-١٨دا. لە هەموو ئەم وشانەدا لە خوداوە کە ناتوانێت درۆ بکات، یەک وشە نییە دەربارەی تەنانەت پڕشنگێکی چاکە لە مرۆڤایەتیدا، چونکە ئەو پڕشنگە لەوێدا نییە! کتێبی پیرۆز تەنانەت زیاتر ئەرێنییە. سەرەتای ٦:٥ پێمان دەڵێت کە
«خودا بینی کە خراپەی مرۆڤ لەسەر زەوی زۆر گەورە بوو و هەموو خەیاڵەکانی بیرکردنەوەی دڵی تەنها خراپە بوو بە بەردەوامی.»
پۆڵ ئەم ڕاستییەی فێر ببوو. لە ڕۆما ٧:١٨دا، ئەو وتی
«دەزانم کە لە مندا (واتە، لە جەستەمدا) هیچ شتێکی باش نیشتەجێ نییە»
- تەنانەت یەک پڕشنگیش لە چاکە! مامەڵەکردن لەگەڵ سروشتی کۆن لە کردەدا
هەروەها لەبیرت بێت کە هەموو باوەڕدارێک هەردوو سروشتی کۆن و نوێی هەیە. سروشتی کۆن لە لەدایکبوونەوەی نوێدا لەناو ناچێت و بە لەدایکبوونەوەی نوێ ناگۆڕێت بۆ سروشتی نوێ. هەردوو سروشتەکە لە هەموو باوەڕدارێکدا هەن. پرۆسەی «چاندن» ئەمە ڕوون دەکاتەوە. لقێکی سێوی باش و چاک و چێنراو دەتوانرێت بچێنرێتە ناو دارێکی کێوی و بێ سوود، و دارەکە پاشان دەتوانێت میوەی باش بدات و لە ڕاستیدا پاشان بە جۆری سێوە چێنراوەکە ناسراوە. هەمان شت بۆ ئێمەش ڕاستە. هەردوو سروشتەکە لەوێدان، بەڵام خودا تەنها سروشتی نوێ دەناسێت، بۆیە ئێمە
«نەک لە جەستەدا، بەڵکو لە ڕۆحی (پیرۆزدا)» (ڕۆما ٨:٩).
هەروەها لەبیرت بێت کە هیچ بڕێک لە هەوڵی مرۆڤ دژی سروشتی کۆنمان سوودی نابێت. بۆ ئەوەی سەرکەوتنمان بەسەردا هەبێت، دەبێت وەک خودا لێی بڕوانین و مامەڵەی لەگەڵدا بکەین. خودا مافی ئەوەت پێدەدات کە نکۆڵی لە سروشتی کۆن بکەیت، چونکە سروشتی نوێ خودی ڕاستەقینەی تۆیە کاتێک ڕزگار دەبیت، وەک چۆن سێوی چێنراو سروشتی ناسراوی دارەکەیە هەر کە چاندنەکە کاریگەر بوو. مامەڵەکردنت لەگەڵ سروشتی کۆن سادەیە. لە چاندندا، باخەوان بە وریاییەوە چاودێری دارەکەی دەکات ئەگەر بیەوێت میوەی باشی لێی دەست بکەوێت. ئەگەر قەڵەمە کێوییە کۆنەکە هەوڵ بدات خۆی بسەلمێنێت بە دەرهێنانی لقەکان لە ڕەگەکانییەوە، باخەوان بە دڵڕەقییەوە هەر کە دەرکەوتن دەیان بڕێتەوە. بە هەمان شێوە، دەبێت بە خێرایی و بە دڵڕەقییەوە خاچی مەسیح وەک چەقۆیەکی تیژ بخەینە سەر سروشتی کۆنمان و هەموو ئارەزووە گوناهکارەکانی.
کۆلۆسی ٣:٥ پێمان دەڵێت
«ئەندامەکانتان کە لەسەر زەوین بمرێنن (مردوو بکەن)»
لقە کێوییەکان ببڕنەوە. ئەم «لقانە» لە ئایەتەکانی ٥، ٨، و ٩دا بە وردی بۆمان باسکراون. دەبێت بە وردی بیانکوژین. ئەمە پێویستی بە وزەی ڕۆحی، ئازایەتی، و مەبەستی دڵ هەیە کە تەنها کاتێک دەتوانێت هەبێت کە بە ئارەزوومەندانە تەنها سەیری عیسای مەسیح بکەیت و خۆت بە تەواوی بخەیتە دەستی ڕۆحی پیرۆزەوە.
«ئەگەر ئێوە بە ڕۆحی (پیرۆز) کردەوەکانی جەستە بمرێنن، ئەوا دەژین» (ڕۆما ٨:١٣).
(بێگومان، ئەمە باس لە زیانی جەستەیی بە جەستەی فیزیکی تۆ ناکات، بەڵکو بە یارمەتی ڕۆحی پیرۆز، تۆ جەستەی خۆت بە مردوو دەزانیت بۆ کردەوەکانی سروشتی کۆن. ئەمە لە لێدوانی پۆڵدا لە ١ کۆرنسۆس ٩:٢٧دا دەبینین، سەرنوسەر.). بەم شێوەیە هێزی ڕۆحی پیرۆز تەنها کاتێک بەدەست دێت کە ئێمە
«خۆمان ڕادەستی خودا بکەین وەک ئەوانەی لە مردووان زیندوو بوونەتەوە، و ئەندامەکانمان وەک ئامرازەکانی ڕاستودروستی بۆ خودا» (ڕۆما ٦:١٣).
ڕۆما ٦:١٩ دەڵێت
«ئەندامەکانتان بکەنە خزمەتکاری ڕاستودروستی بۆ پیرۆزی.»
هەروەها ڕۆما ٦:٢٢ ببینە. بیرکردنەوەی ئەوەی کە ئەو هێزە بە کردارێک لە ویستی خۆمان بەدەست دێت (جگە لە ڕادەستکردنی ئەو ویستە بە خودا) دوا هەوڵی بێ هیواکەرە بۆ ئەوەی بە شێوەیەک کەمێک لە قازانج بۆ جەستە بەدەست بهێنرێت لە جیاتی ئەوەی بە تەواوی هەمووی مەحکوم بکرێت و هەموو شکۆمەندی سەرکەوتن بدرێت بە خودا.
خەباتی بەردەوام و تێگەیشتن
سروشتی نوێ هەرگیز ناگاتە گەشەیەکی تەواو لەسەر زەوی کە باوەڕدار هەرگیز گوناه نەکاتەوە. نموونەیەک لەم ڕاستییە لە ٢ کۆرنسۆس ١٢:١-١٠دا دراوە. پۆڵ بە تایبەتی پیرۆز کرابوو بەوەی کە بۆ ئاسمانی سێیەم بەرز کرابووەوە، بۆ بەردەم خودا. ئەو شتانێکی بینیبوو و بیستبووی کە هیچ زمانی مرۆڤێک نەیدەتوانی وەسفیان بکات. پاشان پۆڵ دەبوو ژیانی ئاسایی خۆی لەسەر زەوی دەست پێ بکاتەوە. لەو کاتەوە، خودا «دڕکێک لە جەستەیدا» پێدا – هەندێک لاوازی – بۆ ئەوەی لە پێوانە زیاتر بەرز نەکرێتەوە، واتە، زۆر بە خۆیەوە سەربەرز نەبێت چونکە بە تایبەتی مافی پێدرابوو. ژیانی مەسیحی پۆڵ زۆر خوداپەرست و پێشکەوتوو بوو، بەڵام هەموو ئەوە بە هیچ شێوەیەک دڵنیایی نەبوو لە دژی شانازی و خۆبەزلزانین کە سروشتی کۆن بە سروشتی خۆی هەیەتی. ئەگەر پۆڵ بەرگری نەبوو، ئێمەش نین.
لە کۆتاییدا، با بزانین چۆن دەتوانین جیاوازی بکەین لە نێوان ئەو ئارەزووانەی کە لە سروشتی کۆنەوە دێن و ئەوانەی کە لە سروشتی نوێوە دێن. هیچ یاسایەکی گشتگیر و ئاسان نییە. دەبێت بە بەردەوامی وشەی خودا بەکار بهێنین کە
«زیندوو و بەهێزە و تیژترە لە هەر شمشێرێکی دوو دەم... و جیاکەرەوەی بیر و مەبەستەکانی دڵە» (عیبرانییەکان ٤:١٢).
پاشان تەختی نیعمەت هەمیشە بە نوێژ بەردەستە بۆ ئەوەی بتوانین
«نیعمەت بدۆزینەوە بۆ یارمەتی کاتی» (عیبرانییەکان ٤:١٦ R.V.).
بەم شێوەیە خوێندنی کتێبی پیرۆز و نوێژی جیدی و بەکاربراو بە تەواوی پێویستن بۆ ئەوەی بتوانین بیر و ئارەزووەکانمان کە لە ناوماندا دەدۆزینەوە لێک جیا بکەینەوە! بەڵام، دەتوانین یەک یاسای گشتی بدەین. سروشتی نوێ هەمیشە دڵسۆزە بۆ خودا و سروشتی کۆن هەمیشە دڵسۆزە بۆ خۆ. هەموو ئەوەی مەسیح وەک ئامانجی هەیە لە سروشتی نوێیە، لە کاتێکدا هەموو ئەوەی خۆی وەک ئامانجی هەیە لە سروشتی کۆنە.
بەم شێوەیە، زۆرێک لە پرسیار و کێشە سەرسوڕهێنەرەکان چارەسەر دەکرێن بە پرسیارکردن بە ڕاستگۆیی، «مۆتیڤی ڕاستەقینە (نهێنی) چییە کە وادەکات من ئەم یان ئەو کارە بکەم یان نەکەم؟ ئایا بۆ شکۆمەندی مەسیحە یان بۆ خۆڕازیکردنە؟»
