پرسیار: کتێبی پیرۆز چی دەڵێت دەربارەی خودا باوک؟
وەڵام: پەیمانی کۆن چەند جارێک ئاماژە بە خودا دەکات وەک باوکی نەتەوەی ئیسرائیل (ئیشایا 63:16؛ مەلاخی 1:6). پەیمانی نوێ زۆر زیاتر لەمە تێدەپەڕێت. کەسایەتییەکانی خوداوەند بە ڕوونی ناویان هاتووە و جیاکراونەتەوە لە چەند بەشێکدا. یەکێک لە بەشە گرنگەکانی خزمەتی گەورە عیسا ئەوە بوو کە خودا باوک وەک باوکی خۆی پێشکەش بکات. لە ڕێگەی مردنی لە گۆلگۆتا و زیندووبوونەوەیەوە ئێمەی هێناوەتە ناو هەمان پەیوەندی نزیک لەگەڵ خودا وەک باوکمان. بە ڕۆحی پیرۆز ئێستا شانازیمان پێدەکرێت کە وەک گەورەکەمان ناوی لێببەین، وەک «ئاببا باوک» (مەرقۆس 14:36؛ ڕۆما 8:15 NKJV). با بە وردی سەیری هەندێک لەم ڕاستییە شکۆمەندانە بکەین.
کاتێک عیسا کوڕێکی دوازدە ساڵان بوو، لە ئۆرشەلیم مایەوە دوای جەژنی پەسخە. یوسف و مریەم بە پەرۆشەوە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ بەدوایدا گەڕان. کاتێک مریەم لێی پرسی بۆچی مابووەوە، ئەو وەڵامی دایەوە، «بۆچی بەدوای مندا دەگەڕان؟ ئایا نەدەزانی کە دەبێت لە کاری باوکمدا بم؟» (لۆقا 2:41-50). لەبەر ئەوەی هەردووکی خودا و مرۆڤ بوو، بە تەواوی دەیزانی کێیە و بۆچی لەسەر زەوییە. دواتر، کاتێک لەلایەن یۆحەنناوە لە ئاو هەڵکێشرا، ئاسمانەکان کرانەوە، ڕۆحی خودا، لە شێوەی کۆترێکدا، دابەزییە سەری و دەنگێک لە ئاسمانەوە، خودا باوک، وتی، «تۆ کوڕی خۆشەویستی منی، کە زۆر دڵخۆشم پێی» (مەرقۆس 1:9-11). کەمێک دوای ئەوە، کاتێک پەرستگای پاککردەوە (یۆحەننا 2:13-21)، بەوانەی وت کە دەریکردن، «ماڵی باوکم مەکەنە ماڵی بازرگانی!»
گەورە عیسا فێرخوازییەکانی خۆی دەربارەی باوک فێرکرد. وتاری سەر کێو چەندین ئاماژەی تێدایە بۆ باوک، لەوانە:
«با ڕووناکییەکەتان بەم شێوەیە لەبەردەم خەڵکدا ببریسکێتەوە، بۆ ئەوەی کارە باشەکانتان ببینن و باوکتان لە ئاسماندا شکۆمەند بکەن» (مەتتا 5:16). «بەڵام من پێتان دەڵێم، دوژمنەکانتان خۆشبوێت... بۆ ئەوەی ببنە کوڕانی باوکتان لە ئاسماندا؛ چونکە ئەو خۆری خۆی بەسەر خراپەکار و چاکەکاردا هەڵدێنێت، و باران بەسەر دادپەروەر و نادادپەروەردا دەنێرێت» (مەتتا 5:44-45). «تۆ تەواو دەبیت، وەک چۆن باوکت لە ئاسماندا تەواوە» (مەتتا 5:48). «نوێژ بۆ باوکت بکە کە لە شوێنی نهێنیدایە؛ و باوکت کە لە نهێنیدا دەبینێت بە ئاشکرا پاداشتت دەداتەوە» (مەتتا 6:6). «باوکی ئاسمانیت دەزانێت کە تۆ پێویستت بە هەموو ئەم شتانەیە» (مەتتا 6:32).
هیچ باوەڕدارێکی پەیمانی کۆن هەرگیز لە نوێژدا بە خودای نەوتووە «باوکمان لە ئاسماندا.» بەڵام گەورە عیسا فێرخوازییەکانی خۆی فێرکرد کە وا بکەن (لۆقا 11:2).
هەرچەندە ئەو بە بەردەوامی باوکی لەبەردەم فێرخوازییەکانی خۆیدا دادەنا، بەڵام دەبینین کە تەنانەت دوای زیاتر لە سێ ساڵ لەگەڵی، ئەوان زۆر کەم تێگەیشتبوون. لە یۆحەننا 14 دوای ئەوەی گەورە قسەی لەسەر چوون بۆ ماڵی باوکی و ئامادەکردنی شوێنێک بۆ ئەوان (و بۆ ئێمەش) کرد، فیلیپس پێی وت، «گەورە، باوکمان نیشان بدە، و ئەوە بەسە بۆ ئێمە» (یۆحەننا 14:8). گەورە ئەم بۆنەیەی لە دوا شەودا کە لەگەڵ فێرخوازییەکانی بوو بەکارهێنا بۆ ئەوەی دڵی خۆی دەربارەی باوک بۆیان بکاتەوە. یۆحەننا 14-17 چەندین شتی خۆشمان نیشان دەدات دەربارەی ئەو کەسەی کە ئێستا پێی دەڵێین باوکمان. نزیکییەک لەم بەشانەدا هەیە؛ گەورە چیتر قسەی لەسەر «باوکی ئاسمانیتان» نەکرد، بەڵکو لەسەر «باوکم» یان بە سادەیی، «باوک.»
دوای زیندووبوونەوەی، عیسا پەیامێکی سەرسوڕهێنەری بە مریەم مەجدەلی دا بۆ ئەوەی بیگەیەنێتە فێرخوازییەکان کە ئێستا پێی دەوت «براکانم»: «بڕۆ بۆ لای براکانم و پێیان بڵێ، من سەردەکەوم بۆ لای باوکم و باوکتان، و بۆ لای خودام و خوداتان» (یۆحەننا 20:17). باوکی ئەو ئێستا باوکمانە، بەڵام نەیوت، «بڕۆ بۆ لای باوکمان،» چونکە پەیوەندی ئەو بە باوکەوە ئەو پەیوەندییە ناوازەیەی کوڕە تاقانەکەیە، لە کاتێکدا ئێمە بەرزکراوینەتەوە بۆ ئەوەی ببنە، «کوڕانی خودا... منداڵانی خودا... میراتگرانی خودا و هاو-میراتگرانی مەسیح» (ڕۆما 8:14-17).
لە نموونەکانیدا، عیسا هەندێک جار ئاماژەی بە باوک دەکرد. بۆ نموونە، لە مەتتا 22:1-14 ئاماژەی بە «پاشایەک کرد کە ئاهەنگێکی هاوسەرگیری بۆ کوڕەکەی ڕێکخست.» لە لۆقا 15:11-32 چیرۆکی ناسراوی باوکی خۆشەویستی گێڕایەوە کە کوڕە بەفیڕۆچووەکەی خۆی پێشوازی لێکردەوە و کوڕە گەورەکەی ڕەتی کردەوە بەشداری لە ئاهەنگەکانی دواتردا بکات. خاوەنی ڕەزەکە لە مەرقۆس 12:1-11، کە خزمەتکارەکانی خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کرا و کوڕە تاقانەکەی کوژرا، باوکمان نیشان دەدات.
ژمارەیەک لە نامەکانی پۆڵس بە «نیعمەت و ئاشتی لە خودا باوکمان و گەورە عیسای مەسیحەوە» یان سڵاوێکی زۆر هاوشێوە دەستپێدەکەن. ئەفەسۆس بەردەوام دەبێت و دەڵێت، «پیرۆز بێت خودا و باوکی گەورە عیسای مەسیح، کە بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیحدا بەرەکەتدارمان کردووە.» بەردەوام دەبێت بە ژماردنی هەندێک لەم بەرەکەتە ڕۆحییە سەرسوڕهێنەرانە کە باوک ئێمەی هێناوەتە ناویان (ئەفەسۆس 1:2-14). پۆڵس نوێژی بۆ «خودای گەورە عیسای مەسیح، باوکی شکۆمەندی» لە 1:17-23 و بۆ «باوکی گەورە عیسای مەسیح» لە 3:14-21 کرد. لە 2 کۆرنسۆس 1:3 پێی دەوترێت «باوکی بەزەییەکان و خودای هەموو ئارامگرتنێک.» بەڕاستی، نامەکانی پۆڵس دەوڵەمەندن بە ئاماژە بۆ باوک، زۆر زیاتر لەوەی لێرەدا باس بکرێت.
یاقوب ئاماژە بە «باوکی ڕووناکییەکان دەکات، کە لەگەڵیدا هیچ گۆڕانکاری یان سێبەری گۆڕان نییە» (یاقوب 1:17). و پەترۆس باس لە باوەڕداران دەکات کە «هەڵبژێردراو بوون بەپێی زانینی پێشوەختەی خودا باوک،» و لە باوک کە «بەپێی بەزەیی زۆرەکەی دووبارە ئێمەی لەدایک کردووە بۆ هیوایەکی زیندوو» (1 پەترۆس 1:2-3). یۆحەننا لە یەکەم نامەکەیدا باس لە «شێوازی خۆشەویستی دەکات کە باوک بەسەرماندا بەخشیوە، بۆ ئەوەی پێمان بوترێت منداڵانی خودا!» (1 یۆحەننا 3:1). ئەو بیرمان دەخاتەوە هەواڵی سەرسوڕهێنەر کە «باوک کوڕەکەی ناردووە وەک ڕزگارکەری جیهان» (1 یۆحەننا 4:14).
بەم شێوەیە دەتوانین ببینین کە لە خوێندنەوەیەکی وردی پەیمانی نوێدا لەگەڵ «خودا باوکمان» ئاشنا دەبین (ئەفەسۆس 1:2). دڵخۆشین بە نزیکی نێوان باوک و کوڕ: «باوک کوڕەکەی خۆشدەوێت، و هەموو ئەو شتانەی کە خۆی دەیکات نیشانی دەدات... باوک مردووان زیندوو دەکاتەوە و ژیانیان پێدەدات... باوک... هەموو دادگاییکردنێکی بە کوڕ سپاردووە، بۆ ئەوەی هەمووان ڕێز لە کوڕ بگرن وەک چۆن ڕێز لە باوک دەگرن» (یۆحەننا 5:20-23). چ باوکێکی شکۆمەندمان هەیە!
— یوجین پی. ڤێدەر، جونیۆر.
