هەندێک ڕاستی سەرنجڕاکێش...
بۆچی چیمەن دروست کرا؟
بۆ ئەوەی ببێتە شوێنی نیشتەجێبوونی خودا لەنێو گەلەکەیدا (دەرچوون ٢٥:٨،٢٢).
چیمەن چۆن دروست دەکرا؟
بەپێی ئەو شێوازەی خودا بە موسای نیشاندا (دەرچوون ٢٥:٩).
کێ چیمەنی دروست کرد؟
بێزەلئێل، کوڕی ئوری، کوڕی حور، لە هۆزی یەهودا؛ ئۆهۆلیاب کوڕی ئەحیساماچ لە هۆزی دان؛
هەموو پیاو و ژنێکی دڵحەکیم (دەرچوون ٣٥:٢٥، ٣٠، ٣٤).
بەشەکانی چیمەن
- پیرۆزترین شوێن، پیرۆزی پیرۆزەکان
- شوێنی پیرۆز، یان پەرستگا.
- حەوشەی چیمەن
- کانزا بەکارهاتووەکان لە چیمەندا
- زێڕ: نیشانەی خوداوەندیی گەورەمان عیسای مەسیحە، هەروەها ڕاستودروستیی خوداییە (خاڵی توانەوە ١٩٤٦ پلەی فەهرەنایت)
- زیو: نیشانەی ڕزگاربوونە (خاڵی توانەوە: ١٧٦١ پلەی فەهرەنایت)
- مس (برۆنز): نیشانەی مردنی مەسیحە کاتێک بەرگەی حوکمی خودای گرت بۆ کەفارەتکردنی گوناهی مرۆڤ لەسەر خاچ (خاڵی توانەوە: ١٩٨٢ پلەی فەهرەنایت)
- شیلە بەکارهاتووەکان لە چیمەندا
- خوێن: نیشانەی کەفارەتە
- ئاو: نیشانەی ووشەی خودایە
- ڕۆن: نیشانەی ڕۆحی خودایە
- پەردەکان
- کەتانی ناسک: نیشانەی مرۆڤایەتیی بێگەرد، پاک و پیرۆزی گەورەمان عیسایە
- شین: نیشانەی مەسیحە وەک ئەوەی لە ئاسمانەوە هاتووە
- مۆر: نیشانەی شکۆمەندیی ئیمپراتۆریی مەسیحە وەک پاشای پاشاکان
- سوور: نیشانەی شکۆمەندیی مەسیحە وەک پاشای ئیسرائیل
- پەردەی مووی بزن: نیشانەی مەسیحە وەک پێغەمبەر
- پەردەی پێستی بەران کە بە سوور ڕەنگ کراوە: نیشانەی دڵسۆزیی مەسیحە بۆ شکۆمەندیی خودا تەنانەت تا مردنیش
- پەردەی پێستی گورگ: نیشانەی مەسیحە وەک ئەوەی بە چاوی مرۆڤی سروشتی دەبینرێت
- دار بەکارهاتووەکان لە چیمەندا
- داری شیتیم (داری ئەکاسیا): نیشانەی مرۆڤایەتیی گەورەمان عیسایە؛ هەروەها باوەڕدار وەک ئەوەی لە تەختەکاندا دەبینرێت.
- پێوەری بەرزبوونەوە لە چیمەندا
- لە حەوشەکەدا مس و زیو بەکارهاتبوون. کەسی ئاسایی دەیتوانی بچێتە ژوورەوە.
- لە شوێنی پیرۆزدا زیو و زێڕ بەکارهاتبوون. تەنها قەشە دەیتوانی بچێتە ژوورەوە.
- لە پیرۆزترین شوێن تەنها زێڕی پاک بەکارهاتبوو. تەنها سەرۆکی کاهین دەیتوانی بچێتە ژوورەوە.
لە چادرەکەدا هیچ کورسی یان پەنجەرەیەک نەبوو!
ڕوانگەی گشتی
با سەیری چادرەکە بکەین.
لە دوورەوە، پەرژینێک دەبینین کە کەتانێکی لێ هەڵواسراوە، ١٠٠ باڵ درێژ و ٥٠ باڵ پان، لەسەر ٦٠ پایەی پتەو جێگیر کراوە (دەرچوون ٢٧:٩). بە پێوانەکانی ئێمە، ئەمە نزیکەی ٩٠ پێ بە ١٨٠ پێ دەبێت. سەقفی ماڵەکە لەسەر پەرژینەکە بە بەرزی ١٠ باڵ بەرز دەبێتەوە. سەقفەکە ڕەنگاوڕەنگ یان درەوشاوە نییە.
لێرەوە کە سەیری دەکەیت، بە هیچ شێوەیەک سەرنجڕاکێش نییە. بەڵام ئایا شتەکانی خودا سەرنجڕاکێش نین؟
کاتێک نزیک دەبینەوە، شوێنی دەورگیراو زیاتر سەرنجڕاکێش دەبێت. پەردە سپییەکانیکە بە پێچەوانەی چادرە خۆڵەمێشییەکەی دەوروبەری، دەستبەجێ وێنەیەکی پاکی و پیرۆزی ناوەوە دەدەن. بەهۆی بەرزییەکەیەوە، ٥ باڵ یان نزیکەی ٩ پێ، کەس ناتوانێت بەسەریدا ببینێت.
دەروازەکە (دەرچوون ٢٧:١٦)
چ دەرگایەکی گەورەی جوان!
دەرگاکە ٢٠ باڵە، نزیکەی ٤٠ پێ. زۆر دەرگا هێندە پان نین. خودا ڕزگارکەرە، و دەیەوێت هەموو مرۆڤەکان ڕزگار ببن (١ تیمۆساوس ٢:٣،٤).
- دەرگایەکی جوانە بە ٤ ڕەنگ: شین، ئەرخەوانی، و سوورباڵا، لەسەر سپی نەخشێنراوە. هەموویان باسی عیسای مەسیحمان بۆ دەکەن.
- دەرگاکە بە ئاسانی دەچێتە ژوورەوە. دار یان کانزا نییە؛ پەردەیەکە ٢٠ باڵ پان و ٥ باڵ بەرزە. گەنج یان پیر دەتوانن بچنە ژوورەوە.
- تەنها یەک دەرگا هەیە.
عیسای مەسیح فەرمووی، "من دەرگاکەم: ئەگەر کەسێک بە مندا بچێتە ژوورەوە، ڕزگاری دەبێت" (یۆحەننا ١٠: ٩).
- قوربانگای بڕۆنزی (دەرچوون ٢٧:١)
قوربانگای گەورەی بڕۆنزیی قوربانی سووتاندن لە ناو حەوشەکەدا بوو؛ ٥ باڵ پان، ٥ باڵ درێژ و ٣ باڵ بەرز بوو. لە ناوەڕاستی ئەم قوربانگایەدا تۆڕێک هەبوو کە ئاگرەکەی لەسەر دەسووتاند. قوربانگاکە لە داری ئەکاسیا دروستکرابوو، کە لە دارێکەوە دەستدەکەوت کە لە بیاباندا گەشەی دەکرد. دارەکە جۆرێکە لە مرۆڤایەتی عیسای مەسیح (بڕوانە ئیشایا ٥٣:٢، ١١:١؛ گالاتییەکان ٤:٤). داری قوربانگاکە بە بڕۆنز داپۆشرابوو. بڕۆنز هێزێک نیشان دەدات کە دەتوانێت بەرگەی ئاگری سزای خودا بگرێت. هیچ مرۆڤێک و هیچ فریشتەیەک هێزی ئەوەی نەبوو کە بە سزای خودادا تێپەڕێت — تەنها ڕاستودروستەکە، کوڕە پیرۆزەکەی خودا.
مەسیح کەفارەتی گەلەکەی
حەوزەکە (دەرچوون ٣٠:١٧-٢١)
لە نێوان قوربانگای قوربانی سووتاندن و پیرۆزگادا حەوزەکە بوو، پڕ بوو لە ئاو. لە ئاوێنەکانی ژنان دروستکرابوو (دەرچوون ٣٨: ٨). ئاوێنەکان لەو کاتەدا لە بڕۆنزی پۆڵیشکراو دروستدەکران. هیچ پێوانەیەک بۆ حەوزەکە نەدراوە.
مەسیح کەفارەتی گەلەکەی
لێرەدا کاهینەکان دەبوو دەست و قاچیان بشۆن پێش ئەوەی بتوانن بچنە ناو پیرۆزگاکە. بەهۆی ئەرکە ڕۆژانەیان و ڕێگاکەیان بەناو لمەکانی بیاباندا، بەردەوام گڵاو دەبوون. بۆ ئەوەی بتوانن کارەکانیان لەبەردەم خودا بەردەوام بن، دەبوو دووبارە و سێبارە لە حەوزەکەدا خۆیان بشۆن. بە هەمان شێوەیە بۆ هەر باوەڕدارێک.
پەیمانی نوێ چینێکی تایبەتی کاهینەکان، یان خەڵکی ئاسایی، ناناسێت. ئێستا کاهینایەتییەکی هاوبەشی هەموو باوەڕداران هەیە.
بۆیە هەر کاتێک باوەڕدارێک گوناه دەکات یان گڵاو دەبێت، دەبێت بە دانپێدانانەوە بگەڕێتەوە لای خودا؛ بەم شێوەیە پاک دەبێتەوە.
ماڵەکە
با سەیری دروستکردنی ماڵەکە بکەین.
تەختەکان: (دەرچوون ٢٦:١٥-٣٠). ماڵەکە لە تەختەی گەورەی داری ئەکاسیا دروستکرابوو. هەر تەختەیەک ١٠ باڵ بەرز (١٥ پێ) و ١ ١/٢ باڵ پان (٢ ¼ پێ) بوو. بە گشتی ٤٨ تەختەی لەو جۆرە هەبوون. تەختەکان بە ٤ شیش پێکەوە گرێدرابوون، کە بەناو ئەڵقەی زێڕیندا تێپەڕێنرابوون، تەختەکانیان پێکەوە ڕاگرتبوو و وای لێدەکردن بوەستن. لە ژێر هەر تەختەیەکدا ٢ بلۆکی زیو هەبوون کە کێشی هەر یەکێکیان نزیکەی ٩٠ پاوەند بوو.
پەردەکان: تەختەکانی دیوارەکان و ستوونەکان کە پەردەکانیان لێ هەڵواسرابوون، دەکرێت پێیان بوترێت چوارچێوەی بیناکە. لەسەر ئەم چوارچێوەیە ٤ پەردەی گەورەی چادر لەسەر یەک بڵاوکرابوونەوە. پێکەوە سەقفی بیناکەیان پێکدەهێنا.
کاتێک لە پیرۆزگاکەدا دەوەستایت و سەیری سەرەوەت دەکرد، ئەم شتانەت دەبینی:
- یەکەم پەردە، ٤٠ بە ٢٨ باڵ، بە چوار ڕەنگی خوارەوە چنراو و نەخشێنراو بوو: کەتانی سپی، شین، ئەرخەوانی، سوورباڵا.
- لەسەری پەردەیەکی دووەم دانرابوو، ٤٤ بە ٣٠ باڵ، لە قژی بزندروستکرابوو.
- سێیەم داپۆشەر پەردەیەک بوو کە لە پێستی بەران کە بە سوور ڕەنگ کرابوودروستکرابوو.
- داپۆشەرە دەرەکییەکە لە پێستی گوریسدروستکرابوو.
- شوێنی پیرۆز
کاتێک داپۆشەرەکان لادەبرێن، سەیری ناو شوێنە پیرۆزەکە دەکەین. دیوارەکان، کە بەرزییان ١٠ باڵ بوو، داپۆشرابوون بە زێڕ. دەروازەی شوێنە پیرۆزەکە بە پەردەیەک داخرابوو کە لە چوار ڕەنگ چنرابوو: سپی، شین، مۆر، و سووری ئاڵ. پانییەکەی ١٠ باڵ و بەرزییەکەی ٥ باڵ بوو. تەنها کاهینەکان ڕێگەیان پێدرا بچنە ژوورەوە.
چرادانی زێڕین (دەرچوون ٢٥:٣١-٤٠)
لە زێڕی خاوێن بوو، نەک تەنها بە قالب کرابێت، بەڵکو لە یەک تالەنت زێڕ بە چەکوش لەلایەن زێڕینگرێکی لێهاتووەوە دروستکرابوو. قەدی چرادانەکە لەگەڵ شەش قۆڵ یان لقەکەیدا یەک پارچەیان پێکدەهێنا. حەوت چرای ڕۆن کە لەسەری بوون، ڕووناکییان لە تاریکیدا دەبەخشی. چراکان بە ڕۆنی زەیتوون پڕکرابوون.
مەسیح ڕووناکی گەلەکەی
مێزی زێڕین، مێزی نانی نیشاندان (دەرچوون ٢٥:٢٣-٣٠)
لە داری ئەکاسیا دروستکرابوو و بە زێڕ داپۆشرابوو. دوو باڵ بە دوو باڵ بوو و بەرزییەکەی ١.٥ باڵ بوو. تاجی زێڕینی وەک سنوورێک هەبوو. لەسەری دوازدە نانی نیشاندان و دەفرێکی شەراب هەبوو (دەرچوون ٢٥:٢٩). هەموو شەممەیەک نانەکان لەلایەن کاهینەکانەوە دەخوران و بە نانی نوێ جێگەیان دەگیرایەوە.
مەسیح خۆراکی گەلەکەی
- ١٢ نان: نوێنەرایەتی دوازدە هۆزی ئیسرائیلی دەکرد
قوربانگای زێڕینی بخوور
قوربانگای زێڕینی بخوور بۆ قوربانیکردنی ئاژەڵ بەکارنەدەهات وەک قوربانگا گەورە بڕۆنزییەکە لە حەوشەکەدا؛ تەنها بخووری بۆنخۆش دەتوانرا لەسەری بسووتێنرێت. لە داری ئەکاسیا دروستکرابوو و بە زێڕ داپۆشرابوو. قوربانگاکە تا ڕادەیەک بچووک بوو، تەنها یەک باڵ چوارگۆشە بوو، بەڵام بەرز بوو: ٢ باڵ. بخوورەکە لە بخوورگەی زێڕین لەسەری دەسووتێنرا.
مەسیح بابەتی پەرستنی گەلەکەی
بخور: نیشانەی تەواوییەکانی مەسیحە وەک بۆنێکی خۆش بۆ خودا
پیرۆزترین شوێن
پەردەکە
پەردەکە دەروازەی پیرۆزترین شوێنی دادەخست. پەردەیەک بوو پانییەکەی ١٠ باڵ و بەرزییەکەی ١٠ باڵ بوو کە بە چوار ڕەنگ چنرابوو: سپی، شین، مۆر، و سووری ئاڵ. هەروەها کەڕوبیمەکانیشی نیشان دەدا. تەنها سەرۆک کاهین ڕێگەی پێدرا بچێتە ناو پیرۆزترین شوێن، و تەنها ساڵانە یەک جار، لە ڕۆژی کەفارەتدا.
کەڕوبیمەکان
کەڕوبیمەکان، بوونەوەرە فریشتەییەکان، نێردراوانی خودا بوون بۆ دادگاییکردن.
سندوقی پەیمان
سندوقی پەیمان لە داری ئەکاسیا دروستکرابوو، درێژییەکەی ٢.٥ باڵ، پانییەکەی ١.٥ باڵ و بەرزییەکەی ١.٥ باڵ بوو. لە ناوەوە و دەرەوە بە زێڕی خاوێن داپۆشرابوو. سێ شت لە سندوقەکەدا بوون:
- قاپێکی زێڕین کە مەننای تێدابوو (نیشانەی مرۆڤایەتی تەواوی مەسیحە، وەک خۆراکێک بۆ گەلەکەی لە چۆڵەوانیدا).
- گۆچانی هارون کە گەشەی کرد (کاهینایەتی مەسیح).
- تەختەکانی یاسا (یەزدان تەنها کەسێکە کە یاساکەی پاراست).
- تەختی میهرەبانی
تەختی میهرەبانی تەختەیەکی زێڕی خاوێن بوو، ٢.٥ باڵ بە ١.٥ باڵ، کە لەسەر سندوقەکە دانرابوو. لە هەردوو کۆتایی تەختی میهرەبانییەوە دوو کەڕوبیمی زێڕین بەرز ببوونەوە، کە لە هەمان پارچە دروستکرابوون. ڕووی کەڕوبیمەکان بەرەو خوێنەکە بوو کە سەرۆک کاهین لە ڕۆژی کەفارەتدا لەسەر تەختی میهرەبانی پرژاندبووی.
مەسیح کەفارەتی ئێمە
شکۆمەندی یەزدان لە هەورەکەدا بینرا (دەرچوون ٤٠:٣٦-٣٨)
هەورێک لەسەر چادرەکە لەسەر ئەو شوێنە نیشتبوو کە سندوقەکە لێی بوو. ئەم هەورە ئاماژە بوو بە ئامادەیی یەزدان. هەروەها وەک ڕێبەرێک کاری دەکرد لە کاتێکدا گەلی خودا گەشتیان دەکرد.
