پرسیار: کام کتێبی پیرۆز، ئەگەر هەبێت، پشتگیری لەو فێرکردنە باوە دەکات کە مریەم، دایکی عیسا، بێوەژن بوو کاتێک عیسا لە خاچ درا؟ ئایا ئەمە هۆکارەکەی بوو کە خودا سپاردی بە یۆحەننای قوتابی خۆشەویستی؛ و ئەگەر وایە، چ وانەیەک لەمە فێر دەبین؟
وەڵام:سەرەتا، با بە ڕوونی بڵێم کە هیچ دەقێکی کتێبی پیرۆز نییە کە بە ڕوونی هیچ شتێکمان پێ بڵێت دەربارەی یوسف، مێردی مریەم، دوای ڕووداوەکەی لۆقا ٢:٤١-٥١. لەوێدا تۆمار کراوە کە یوسف و مریەم عیسایان لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا لەگەڵ خۆیان برد بۆ جەژنی پەسخە لە ئۆرشەلیم و بەدوایدا گەڕان کاتێک لە کۆمپانیاکەدا نەیاندۆزییەوە کە دوای جەژنەکە دەگەڕانەوە بۆ ناسرە.
لە مەتتا ١٣:٥٣-٥٨دا خودا عیسا دەبینین لە کاتی خزمەتەکەیدا لە جەلیل سەردانی شارۆچکەی خۆی ناسرە دەکات و لەوێ ڕووبەڕووی ڕەتکردنەوە دەبێتەوە. خەڵکەکە بە «کوڕی دارتاشەکە» ناویان دەبرد (NKJV). لە دەقە هاوشێوەکەدا لە مەرقۆس ٦:١-٦دا بە «دارتاشەکە، کوڕی مریەم» ناوی دەبرێت. مریەم و چوار براکەی و خوشکەکانی وەک «لێرە لەگەڵمان» باس دەکرێن، بەڵام هیچ باسێک لە یوسف ناکرێت. (بیرت بێت، برا و خوشکەکان لە ڕاستیدا نیوە برا و نیوە خوشکی ئەون، چونکە عیسا کوڕی خودایە لە کاتێکدا ئەمانە منداڵی یوسف و مریەم بوون.) بە گشتی لەم دەقانەوە وا دادەنرێت کە کاتێک دوای باسەکەی لۆقا ٢ و ١٨ ساڵ دواتر کاتێک عیسا لە تەمەنی ٣٠ ساڵیدا دەستی بە خزمەتی گشتی خۆی کرد، یوسف مردبوو و عیسا، وەک کوڕە گەورەکە، بەردەوام بوو لە بەڕێوەبردنی کاری یوسف وەک دارتاش.
پێشتر، لە مەرقۆس ٣:٣١-٣٥ و مەتتا ١٢:٤٦-٥٠، برا و دایکی هاتن و بانگیان دەکرد؛ هیچ باسێک لە باوکی ناکرێت. بۆچی مریەم لەگەڵ کوڕەکانی دەهات ئەگەر مێردەکەی هێشتا لە ژیاندا بووایە؟ ئایا لەگەڵ یوسف نەدەهات وەک لە لۆقا ٢دا؟ دووبارە لە کرداری ١:١٤دا، دوای هەستانەوەی عیسا، مریەم و براکانی عیسا دەبینین کە لە کۆمپانیاکەی ١١ قوتابییە ماوەکەدا باس دەکرێن. ئەمە، بە ڕێگاوە، دوا باسە لە مریەم لە کتێبی پیرۆزدا. من بە توندی باوەڕم وایە کە ئەگەر یوسف هێشتا لەو کاتەدا لە ژیاندا بووایە، ئەویش لەوێ دەبوو. لە کاتێکدا عیسا بە چالاکی خەریکی خزمەت بوو، براکانی، وەک لە یۆحەننا ٧:٥دا پێمان دەوترێت، باوەڕیان پێی نەبوو. بەڵام، دوای هەستانەوەی، لە کرداری ١دا، وەک باوەڕدار پێشکەش دەکرێن.
لەمەوە دەتوانین بزانین بۆچی عیسا، کاتێک لەسەر خاچ بوو، دایکی خۆی سپارد بە یۆحەننای قوتابی خۆشەویستی. هەردوو مریەم و یۆحەننا لەوێ لەسەر خاچ بوون. لێرە و بەردەوام لە شوێنەکانی تری ئینجیلەکەیدا یۆحەننا خۆی بە «قوتابییەکە کە عیسا خۆشی دەویست» ناودەبرد (یۆحەننا ١٩:٢٦). خۆشەویستی ئەومان بۆ خودا دەبینین کاتێک لە یۆحەننا ١٣دا پشتی بە سنگی و مەمکی ئەودا، و کاتێک لە یۆحەننا ٢٠دا ڕایکرد بۆ گۆڕەکە. بۆچی خودا عیسا دایکی خۆشەویستی بێوەژنی خۆی بسپێرێت بە نیوە برا بێباوەڕ و گاڵتەجاڕەکانی کە لەوێ لەسەر خاچ لەگەڵ دایکی نەبوون؟ نەخێر، ئەم قوتابییە کە بە ڕاستی عیسای خۆشدەویست لەوێ بوو و دەتوانرا متمانەی پێبکرێت بۆ چاودێریکردنی دایکی، کە عیسا بە خۆشەویستییەکی نەرم و نیان خۆشی دەویست. یۆحەننا خۆی بە شایستەی ئەم متمانەیە سەلماند: «لەو کاتەوە ئەو قوتابییە بردی بۆ ماڵی خۆی» (١٩:٢٧).
وانەیەک کە لەمە فێر دەبین ئەوەیە کە پەیوەندییە ڕۆحییەکانمان تەنانەت قووڵترن لە پەیوەندییە سروشتییەکانمان. «خەڵکی خۆی»ی عیسا – خزمەکانی، لەوانەیە تەنانەت ئەو برایانەش بگرێتەوە – «چوون بۆ ئەوەی بیگرن، چونکە گوتیان، 'ئەو لە عەقڵی خۆی نییە'» (مەرقۆس ٣:٢١). یۆحەننا شوێنکەوتوویەک بوو، شوێنکەوتوویەکی دڵسۆز کە خودای خۆشدەویست. خودا بەرپرسیارێتییەکی گەورەی سپارد بەو، چونکە نازانین مریەم چەند ساڵی تر ژیا. هەموو ئەم دەقانە نیشان دەدەن کە مریەم بە ئاشکرا بێوەژن بوو، چونکە ئەگەر یوسف هێشتا لە ژیاندا بووایە، ئەو بەرپرسیار دەبوو لە چاودێریکردنی ژنەکەی. هەروەها، وەک ژنێکی خوداپەرست کە مریەم بوو، ئەو بە سەربەخۆیی لەو کارەکانی نەدەکرد بەڵکو لەگەڵ کوڕەکانی.
پەیوەندییە سروشتییەکانمان لەلایەن خوداوە پێدراون. وەک منداڵ دەبێت گوێڕایەڵی دایک و باوکمان بین، و بە درێژایی ژیانمان دەبێت ڕێز لە باوک و دایک بگرین، وەک لە ئەفەسۆس ٦دا دەبینین، بەڵام دڵسۆزیمان بۆ خودا دەبێت لەم پەیوەندییە سروشتییانە بەرزتر بێت. وەک مەسیحی ئێمە ئەندامی جەستەی مەسیحین، بە واتایەکی تر، ئەندامی یەکترن، مەسیح سەرۆکی بەرزکراوەمانە لە ئاسماندا (سەیری ١ کۆرنسۆس ١٢ بکە). ئەمە پەیوەندییەکی نزیکترە لە پەیوەندییە سروشتی و مرۆییەکانی خێزان، هۆز یان نەتەوە. ناتوانین قوتابی مەسیح بین مەگەر خۆشەویستیمان بۆ ئەوانەی کە بە پەیوەندی سروشتەوە پەیوەندیمان پێیانەوە هەیە وەک ڕق لێبوونەوە بێت بە بەراورد، وەک وشەکانی خودا عیسا لە لۆقا ١٤:٢٦-٢٧دا نیشانمان دەدەن. بەڵام وریابە، بۆ ئەوەی تێگەیشتنێکی هەڵەت نەبێت لەوەی کە خودا مەبەستی چی بوو کاتێک لێرەدا وشەی «ڕق»ی بەکارهێنا. ئەو فێری نەدەکردین کە ڕقمان لە خزمەکانمان بێت. بەڵکو، دەبێت زۆر زیاتر خۆشمان بوێت. تەنانەت دەبینین کە لە شوێنێکی تردا پێمان دەڵێت دوژمنەکانمان خۆش بوێت و چاکە لەگەڵ ئەوانەدا بکەین کە ڕقیان لێمانە (مەتتا ٥:٤٤)، بەڵام ئەو دەبێت یەکەم بێت لە خۆشەویستیماندا. ئەمە وانە گرنگەکەیە لە سپاردنی چاودێریکردنی دایکی لەلایەن خوداوە بە قوتابی خۆشەویستی خۆی نەک بە ئەندامێکی خێزانی بێباوەڕ.
