«کێ لە ئێوە دانا و تێگەیشتووە؟ با بە ڕەوشتی چاکی خۆی کارەکانی بە نەرمی دانایی نیشان بدات… بەڵام دانایی لە سەرەوە یەکەم جار پاکە، پاشان ئاشتیخواز، نەرمونیان، ملکەچ، پڕ لە بەزەیی و بەرهەمی چاک، بێ پرسیار، بێ فێڵ» (یاقوب 3:13، 17) «ئاسمان ماڵی ئێمەیە» لە یەکێک لە سروودەکانماندا دەڵێین. ئەگەر وایە، دەبێت ئەمە لە ژیانماندا ببینرێت. هەر بۆیە یاقوب دانایی لە سەرەوە پێشکەش بە خوێنەرانی دەکات. لەم نامە سەرسوڕهێنەرەدا فێر دەبین چۆن ئەم دوو جیهانە، یەکێکیان لە سەرەوە و ئەوی دیکەیان لە خوارەوە، بەرامبەر یەکتر دانراون. ئەرکەکە ئەوەیە: کام جیهان لە ژیانی ڕۆژانەماندا پەرەی پێدەدەین؟ با پێکەوە حەوت خاڵ سەبارەت بەم دەقە بخوێنینەوە.
قوتابخانەی خودا
یەکەم خاڵی من ئەمەیە: وەک باوەڕداران ئێمە لە قوتابخانەی خوداین. ئایا حەزمان لەوەیە لە قوتابخانەی خودا بین؟ لە یاقوب 1:2 دەخوێنینەوە،
«خوشکانم، کاتێک تووشی تاقیکردنەوەی جۆراوجۆر دەبن، هەمووی بە خۆشی دابنێن.»
ئایا دەبێت دڵخۆش بین کاتێک سەختی و تاقیکردنەوە و ناخۆشی ڕووبەڕوومان دەبێتەوە؟ بەڵێ، ئەوانیش ئامرازێکن بۆ پەروەردەکردنمان کاتێک بە قوتابخانەی خودادا تێدەپەڕین. بۆیە سەیر نییە کاتێک هەندێک دەڵێن، «حەزم لەوە نییە لە قوتابخانەی خودا بم، بەهۆی ئەو تاقیکردنەوانەی کە ئەمە لەخۆدەگرێت.» بێگومان، ئەوە بەندە بەوەی چۆن سەیری دەکەین. کاتێک لە قوتابخانەی خودا ڕاهێنراین، دەبێت تێبگەین کە خودا ڕێگەی جۆراوجۆر بەکاردەهێنێت بۆ فێرکردنمان، کە تاقیکردنەوە ڕەنگە تەنها یەکێکیان بێت. ئایەتێکی سەرنجڕاکێش هەیە کە پشتگیری ئەم بیرۆکەیە دەکات:
«بەڵام ئێمە دەزانین کە هەموو شتێک پێکەوە بۆ چاکە کار دەکات بۆ ئەوانەی کە خودایان خۆشدەوێت،» یان بە ئازادی لێکی بدەینەوە، «ئێمە دەزانین کە خودا هەموو شتێک پێکەوە کار پێدەکات بۆ چاکەی ئەوانەی کە خۆشیان دەوێت» (ڕۆما 8:28).
کاتێک قوتابخانەی خودا لەبەرچاو دەگرین، بیرۆکەکە ئەوەیە کە ئامانجێک لە ئارادایە، و خوێندن ئەو ڕێگایەیە کە پێی دەگەینە ئەو ئامانجە. ئەمە لەخۆدەگرێت:
- فێرکردن یان ڕێنمایی، بۆ یارمەتیدانی خوێندکار بۆ پێشکەوتن،
- فێربوون، بۆ ڕاکێشانی خوێندکار بۆ گونجاندن و
- پاداشت، بۆ کارێکی باش ئەنجامدراو.
هەموو ئەمانە پێکەوە بەکاردەهێنرێن بۆ بەرهەمهێنانی خوێندکارێکی (قوتابییەکی) هاوسەنگ، پێگەیشتوو، و لە ڕووی ڕۆحییەوە زیرەک، کە لە هەموو بنەماکانی قوتابخانەی خودادا فێرکراوە و ئامادەیە بۆ جێبەجێکردنی ئەوەی کە گەیەندراوە.
وەک یاقوب دەری دەبڕێت: قوتابخانەی خودا بۆ خۆشەویستانی خودایە. ڕەنگە ئەمە سەیر بێت، بەتایبەتی ئەگەر بمانەوێت بە ڕێگەی خۆماندا بڕۆین، بەڵام هێشتا لە قوتابخانەی خوداین و خودا بەپێی ئەوە مامەڵەمان لەگەڵ دەکات. بیرت دێت چی لەبارەی لەغاو و لغام لە زەبوور 32 خوێندمانەوە؟ باس لە فێربوون دەکات وەک بەشێک لە قوتابخانەی خودا. هانتان دەدەم زەبوورەکانی دانایی بخوێننەوە، کە زەبوور 32 یەکەمینیانە. لە قوتابخانەی خودا لە پۆلی یەکەمەوە دەست پێدەکەین و بەرەو پێشەوە دەڕۆین. هەموومان ئاشناین بەم بنەمایە. لە پۆلی شەشەمەوە دەست پێناکەین. بە هەمان شێوە، زەبوور 32 بابەتە بنەڕەتییەکان دادەنێت، وەک لێخۆشبوونی گوناهەکانمان. وادیارە لەو ساتەوەی ڕزگار دەبین دەچینە قوتابخانەی خودا.
حەزم لێیە خاڵێکی دیکە پەیوەست بەم بابەتە هاوبەش بکەم. لە ئیشایا 55:8-9 دەخوێنینەوە،
«چونکە بیرۆکەکانی من بیرۆکەکانی ئێوە نین، نە ڕێگاکانی من ڕێگاکانی ئێوەن، یەهۆڤا دەفەرموێت. چونکە وەک چۆن ئاسمان لە زەوی بەرزترە، بە هەمان شێوە ڕێگاکانی من لە ڕێگاکانی ئێوە بەرزترن و بیرۆکەکانی من لە بیرۆکەکانی ئێوە بەرزترن.»
کاتێک باس لە قوتابخانەی خودا دەکەین، نەک تەنها دەبێت هەندێک شت فێر بین، بەڵکو دەبێت هەندێک شتی دیکەش «لەبیر بکەین»، چونکە بە مێشکێکەوە چووینە ئەم قوتابخانەیە کە لەسەر ڕێگاکانی خۆمان جێگیر بووە. بۆیە، خودا باس لە بیرۆکەکانی دەکات کە لە بیرۆکەکانی ئێمە بەرزترن و ڕێگاکانیشی جیاوازن لە ڕێگاکانی ئێمە. ئەوەیە کە لە قوتابخانەی خودادا دەیدۆزینەوە.
قوتابخانەی خودا فێربوونیش لەخۆدەگرێت، تەنانەت بۆ خۆشەویستانی خوداش. ڕەنگە زۆر حەزمان لەم وشەیە نەبێت، چونکە لە مێشکماندا مانای نەرێنی هەیە. بەڵام لە ڕاستیدا، فێربوون ئەرێنییە. بۆ ئەوەیە ڕامان بکێشێت. لە هەندێک زماندا، وەک هۆڵەندی و ئەڵمانی، وشەیەکمان هەیە بۆ فێربوون، و ڕەگەکەی ئاماژە بەم بیرۆکە بنەڕەتییە دەکات: ڕاکێشان. فێربوون لە ڕاستیدا ڕاکێشانە: ڕاکێشان بۆ باوکی ڕووناکییەکان، ڕاکێشان بۆ گەورەی شکۆمەندی، ڕاکێشان بۆ دانایی لە سەرەوە، ڕاکێشان لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە کە کۆنترۆڵی دەکات (یاقوب 4). ئەوە بنەمای فێربوونی خودایە. ئێستا ئەگەر بە ڕێگاکانی خۆماندا بڕۆین، خودا هەندێک جار دەبێت بە شێوەیەکی توند مامەڵەمان لەگەڵ بکات، بۆ لابردنی ڕێگری و ئاستەنگەکان. دەبێت ڕامان بگرێت، هەندێک جار ناچارمان بکات، هەرچەندە حەزی لێ نییە. خودا بەپێی بنەمای ڕاکێشان کار دەکات، بەڵام هەندێک جار دەبێت لە مامەڵە حکومەتییەکانی خۆیدا ڕاستمان بکاتەوە یان سزامان بدات (غەلاتییەکان 6).
تەنها یەکێک لە قوتابخانەی خودادا هەبوو (ئیشایا 50 باس لەوە دەکات کە ئەو قوتابییەک بوو) کە هەرگیز پێویستی بە ڕاستکردنەوە نەبوو. ئەو کوڕێکی ڕاستەقینە بوو لە قوتابخانەی خودا. ئەو خوێندکارێکی ڕاستەقینە بوو، قوتابییەکی ڕاستەقینە بوو، بەڵام هەرگیز پێویستی بە فێربوون نەبوو، بە پێچەوانەی من و تۆ کە پێویستمان بە ڕاستکردنەوەیە، و من ئەم وشەی فێربوونە بە مانایەکی فراوان بەکاردەهێنم. لە لایەکەوە ئەمە ئاماژە بەوە دەکات کە ئێمە قوتابین، کە ئێمە شوێنکەوتەی گەورە عیساین، کە ئێمە ڕاکێشراوین بۆ کەسایەتییەکی خودایی. لە لایەکی دیکەوە، بیرۆکەی ڕاستکردنەوە لەخۆدەگرێت، کاتێک پێویست بێت. لە عیبرانییەکان 12 دەبینین کە ئەو سزای ئەوانە دەدات یان فێریان دەکات کە خۆشیان دەوێت. فێربوون بە دەستی کەسێک ئەنجام دەدرێت کە خۆشی دەوێین. ئەمەش بەشێکە لە قوتابخانەی خودا.
دانایی و قوتابیبوون لە قوتابخانەی خودا
خاڵی دووەم «دانایی»یە. لە ئەیوب 28، ئەیوب باس لە دانایی خودا دەکات کە دەکرێت فێر بکرێت. ئەو کۆتایی پێدێنێت:
«سەیری بکە، ترسی خودا، ئەوە داناییە؛ و دوورکەوتنەوە لە خراپە تێگەیشتنە.»
لە یاقوبدا زۆر زیاتر لەبارەی دانایی دەخوێنینەوە، یەکەم جار لە بەشی 1:5. هەموومان پێویستمان بە داناییە، و دەتوانین بەبێ دوودڵی بچینە لای ئەو کە بە ئازادی دەبەخشێت. ئەگەر داوا لە خودامان بکەین، ئەو بەبێ سەرزەنشت پێمان دەدات. ئایا دانایی باس لە سەرچاوە بێسنوورەکانی خودا ناکات؟
ئەی دانایی چییە؟ وەک لە پەندەکاندا دەیدۆزینەوە، واتای زانیارییە کە بە شێوەیەکی دروست و لە کاتی دروستدا جێبەجێ دەکرێت. ڕەنگە ئێمە پێشتر تێگەیشتنێکی دیاریکراومان لە بنەماکانی خودا هەبێت، کە باشە، بەڵام چۆن ئەم بنەمایانە جێبەجێ دەکەین؟ جێبەجێکردنی بیرۆکەکانی خودا پێویستی بە پشت بەستنێکی ڕاستەقینە هەیە وەک لە ژیانی نوێژکردنی بەردەوامدا دەردەکەوێت. هەر بۆیە دەبێت بچینە لای خودا و داوای دانایی بکەین بۆ ئەوەی بزانین لە حاڵەتە تایبەتەکاندا، لە هەندێک بارودۆخدا، و لە کاتی دروستدا چی بکەین. ئەمە داناییە. دەتوانین ئەو وتارەی سەر کێو لەگەڵ یاقوبدا دابنێین. لە مەتتا 5-7 خودا زۆر فێرکاری بۆ قوتابییەکان دەدات. ئەمە تیۆری نییە. ئەم بەشانە بخوێنەرەوە و ببینە فێرکارییەکانی خودا چەندە پراکتیکین. پاشان کتێبەکانی پەندەکان و زەبوورەکانیش بخوێنەرەوە. لەم کتێبانەی داناییدا شتی زۆر پراکتیکی فێر دەبیت. و ئەوەیە کە یاقوب دەیەوێت لەگەڵماندا هاوبەشی بکات: دانایی ئاسمانی. بێگومان، ڕەهەندێکی زیادەشی هەیە، چونکە یاقوب ئاماژە بەوە دەکات کە لە ژیانی گەورە عیساماندا دەبینین.
دەتوانین ئەمە بە پێویستی قوتابیبوونەوە ببەستینەوە. ئەمە شێوازێکی ژیانە کە بە شێوەیەکی پراکتیکی وەڵامی دانایی خودا دەداتەوە. لە قوتابخانەی خودادا قوتابی، فێرخواز و خوێندکار هەن کە ئەم فێرکارییانە جێبەجێ دەکەن، بە شوێنکەوتنی گەورە عیسا. قوتابی هەمیشە فێرخوازە. ئەمە دەمانهێنێتە سەر خاڵی سێیەم کە بریتییە لە:
مامۆستا لە قوتابخانەی خودا
مامۆستا کێیە؟ ئەو گەورە پیرۆزەکەمانە! ئایا پێشتر سەبارەت بە ژیانی لەسەر زەوی، سەرنجمان نەدا کە چۆن فێرخواز بووە؟ ئەو هەمیشە لە پێی خودا بوو. کاتێک بیر لە مریەم دەکەینەوە، لە چەند بۆنەیەکدا لە پێی گەورە عیسا دەبینین. بەڵام ئایا تێدەگەین کە خودی گەورە لە پێی خودا دۆزرایەوە؟ باوکی بەیانیان فێری دەکرد. ئێستا با ئەم خاڵە گرنگە تاوتوێ بکەین: مامۆستا گەورەکە یەکەم جار فێرخوازە گەورەکە بوو. ئایا زۆرجار وامان بیر ناکەینەوە کە دوای ماوەیەکی دیاریکراوی ڕاهێنان، بەسە فێربووین؟ پاشان واز لە فێربوون دەهێنین و دەست دەکەین بە پشت بەستن بە خۆمان، لەبری گوێگرتن لە دەنگی خودا. هەروەها وامان بیر دەکەینەوە کە دەتوانین بە خەڵکی دیکە بڵێین چی بکەن. بە ڕوونی، ئەوە هەڵەیەکی گەورەیە. لە قوتابخانەی خودادا ئێمە هەمیشە فێرخوازین. بۆیە، بەردەوام دەبین لە فێربوون، تەنانەت ئەگەر تا تەمەنی هەشتا و پێنج یان نەوەد ساڵیش بژین. وانەی نوێ لە قوتابخانەی خودادا فێر دەبین. تا کاتێک لەسەر زەوین تەواو نابین. تا کاتی ڕفاندن بەردەوام دەبین لە فێرخوازبوون بۆ ئەوەی ئەوەی فێربووین جێبەجێی بکەین. ئەم هاوسەنگییە لە نێوان فێربوون و ئەنجامداندا دەرگا بۆ فێرکردنی خەڵکی دیکە دەکاتەوە. بەو ڕادەیەی کە وانەکانمان فێربووین، دەتوانین ئەوەی فێربووین بە خەڵکی دیکە بگەیەنین. بەم شێوەیە مامۆستا بەکارمان دەهێنێت.
ئایەتێکی دیکە دێتە بیرم، کە خودا دەفەرموێت،
«وەرن بۆ لام.»
ڕەنگە تەنها وەک پەیامی ئینجیل بیر لەمە بکەیتەوە. بەڵام بۆ ئێمەش وەک باوەڕدارانە کە وەڵام بدەینەوە کاتێک ئەو دەفەرموێت، «وەرن بۆ لام،» هەر بارودۆخێک بێت کە تێیدا دەدۆزرێینەوە. تەنانەت ئەگەر هەموو خاڵە حەوتەکەی من لەبیر بکەیت، دەبێت ئەم بیرۆکەیە لەبەرچاوت بێت: گەورە عیسا فەرموویەتی «وەرن بۆ لام و ئەوەی پێویستتانە وەردەگرن.» بە هەموو بارگرانییەکانتەوە بچۆ لای ئەو. تەنانەت منداڵانی بچووک و گەنجانیش هەندێک جار بارگرانی ترسناکیان هەیە. پرسیارەکە ئەوەیە، دەچیتە لای کێ؟
«وەرن بۆ لام»
لە ڕاستیدا بانگهێشتێکە.
بەڵام، مامۆستا شتێکی دیکەی بۆ زیاد دەکات:
«نیرەی من بخەنە سەر خۆتان.»
ئایا ئامادەین نیرەی ئەو بخەینە سەر شانمان؟ ئەوە واتای ئەوەیە کە خۆمان بە مامۆستایەکەوە دەبەستینەوە کە لەم جیهانەدا ڕەتکراوەتەوە! بۆ یەک ساتیش لەبیر مەکە کە خۆمان بە گەورەیەکی ڕەتکراوە، بە مەسیحێکی ڕەتکراوە، بە مەسیحێکی ڕەتکراوەوە بەستووەتەوە (سەیری چوارچێوەی مەتتا 11 و 12 بکە). بەڵام چەندە پیرۆزە کاتێک دەتوانین نیرەی ئەو هەڵبگرین.
واتای چییە نیرەی ئەو هەڵبگرین؟ واتای ئەوەیە کە ئێمە ملکەچی ویستی خودا دەبین بە هەمان شێوەی کە ئەو ملکەچی ویستی خودا بوو. با وامان بیر نەکەینەوە کە ئەمە تەنها بۆ خوشکانە، کە دەبێت ملکەچی مێردەکانیان بن. ئەرکی هەموو باوەڕدارانە کە ملکەچی ویستی خودا بن. ئەمە لە قوتابخانەی خودادا فێر دەبین. لەوێدا ئیمتیازاتی گەورە و هەروەها بەرپرسیارێتی گەورەمان هەیە. لەوێدا هاوڕێیەکی سەرسوڕهێنەر دەبینین، تەنانەت ئەو کەسەی کە دەفەرموێت، «نیرەی من بخەنە سەر خۆتان.» ئەمە واتای ئەوەیە کە ئەو ئەو نیرەیە هەڵدەگرێت. ئەوە هاوڕێیەتی ڕاستەقینەیە. کاتێک من ملکەچی ویستی خودا دەبم، ئەو دەفەرموێت: تۆ برا و خوشک و دایکمی (مەتتا 12:48، 50). ئەوە ئەو کەسەیە کە ویستی خودا جێبەجێ دەکات و ئەم نیرەیە دەخاتە سەر شانی، کە مامۆستا پێی دەفەرموێت: تۆ هاوڕێمی. پاشان گەورەترین هاوڕێمان وەک هاوڕێمان دەبێت. پێوەر و ستاندارد لە قوتابخانەی خودادا چییە؟ بەسە بۆ قوتابی کە وەک مامۆستا بێت. بەسە بۆ کۆیلە کە وەک گەورەکەی، مامۆستاکەی بێت. زۆر بەرزە؟ ئەمە ئەوەیە کە مامۆستا و گەورە بۆ قوتابییەکان لەبەرچاو دەگرێت (مەتتا 10:24-25).
پاشان ئەو زیاد دەکات:
«لێم فێر بن؛ چونکە من نەرم و دڵنزم.»
ئەمە تەنها هەڵوێستی دروستە: ملکەچی، نەرمی. ئایا بە ئاسانی تووڕە نابین؟ برایەک یان خوشکێک شتێک دەڵێت کە ڕەنگە بە تەواوی دروست نەبێت، و ئێمە تووڕە دەبین، یان ڕەنگە شتێک بکەین و کەسێکی دیکە تووڕە بێت. ئەمە نەرمی نییە. نەرمی تووڕەیی نادات و وەرناگرێت. ئەمە ئەوەیە کە لە قوتابخانەی خودادا فێر دەبین، لە هاوڕێیەتی ئەم مامۆستا و هاوڕێ سەرسوڕهێنەرەدا. چونکە:
مامۆستا نموونە و مۆدێلی ئێمەیە
گەورە عیسا نەک تەنها پێمان دەڵێت چی بکەین؛ ئەو ئەوەیە کە دەبێت بین و بیکەین. ئەو ئەوەیە کە دەڵێت. لە یۆحەننا 8:25 ئەو دەفەرموێت کە ئەو
«بە تەواوی ئەوەیە کە منیش پێتان دەڵێم»
و بەم شێوەیە ئەو دەربڕینی زیندووی فێرکارییەکانیەتی. لێرەدایە کە ئێمە کەم دێنین. لە یاقوب 1دا دەوترێت:
«جێبەجێکارانی وشە بن، نەک تەنها گوێگر.»
ئەمە کێشەی ئێمەیە. حەزمان لە گوێگرتنە، حەزمان لە خوێندنە، بەڵام سەبارەت بە پراکتیکمان چی؟ گەورە عیسا ئەو شتانەی کە فێری دەکرد جێبەجێی دەکرد. بۆیە، ئەو نموونەیەکی تەواوە. ئەو زۆر ڕامان دەکێشێت. ئەو نەک تەنها دەڵێت ئەمە بکە، ئەوە بکە و ئەوە مەکە. ئەو بە شێوەیەک فێر دەکات کە حەزمان لێیە شوێنی بکەوین. بۆیە، ئەو مۆدێلی ئێمەیە.
دەتوانین ئەمە بە سەرەتای یاقوب 3 ببەستینەوە کە لەوێدا دەبینین زمان بە ئاراستەیەکی دیاریکراودا دەبات، وەک چۆن سکان کەشتییەکە ئاراستە دەکات یان ئاژەڵەکە بە لەغاو و لغام کۆنترۆڵ دەکرێت. بەم شێوەیە لە گەورە عیسادا نموونەیەک بۆ خۆمان دەبینین. ئەو بە ئاراستەی دروستدا دەمانبات. حەزم لێیە ئەمە بە یاقوب 3:11 ببەستینەوە، کە لەوێدا باس لە کانی ئاو دەکات. کاتێک لە هاوڕێیەتی گەورە عیسادا بین، پیرۆز دەبین. بە فێربوون لە نموونەکەی، هان دەدرێین، تازە دەبینەوە، و وەک ئەم کانییانە ئاوی شیرین بۆ خواردن بەرهەم دەهێنین. یاقوب نموونەی درەختێکیش بەکاردەهێنێت کە میوە بەرهەم دەهێنێت. کاتێک لە هاوڕێیەتی ئەودا بین، میوەی دروست بەرهەم دەهێنین. زەبوور 1 و ئیرمیا 17 و زۆر دەقی دیکە نیشانمان دەدەن چۆن دەتوانین لە نموونەکەی فێر بین. میوەی ڕاستودروستی (یاقوب 3:18) و میوەی ڕۆح (غەلاتییەکان 5:22-23) خۆیان بە میوەی پیرۆزییەوە دەبەستنەوە، کە پێشتر بینیمان (عیبرانییەکان 12).
پێشکەوتن و پێگەیشتن
ئەم خاڵە ڕاستەوخۆ پەیوەستە بەوەی کە پێشتر بینیمان. ئەرکی یاقوب یارمەتیدانی براکانی بوو بۆ گەشەکردن بەرەو پێگەیشتنی ڕۆحی. زۆرێک لە کێشەکانمان دروست دەبن و گەشە دەکەن چونکە لە ڕووی ڕۆحییەوە نائامادەین. ڕەنگە زۆرمان وەک زانیاری «سەر» فێربووبین، بەڵام جێبەجێی ناکەین. ئەوە جۆرێکە لە نائامادەیی. شەڕ، ناکۆکی و قسەکردن لە دژی یەکتر، هەموویان شێوازی جیاوازی نائامادەیی ڕۆحین. گەورەکەمان، کە مامۆستای خوداییە، دەیەوێت بە پۆلێکی دیکەدا لە قوتابخانەکەی خۆیدا تێمان بپەڕێنێت. ئەو دەمانباتە لای خۆی و پاشان فێرمان دەکات، بۆ ئەوەی بەرەو پێگەیشتن گەشە بکەین.
یاقوب دوو جیهان بەرامبەر یەکتر دادەنێت. ئێمە سەر بە کامیانین؟ یان سەر بە جیهانی خوداین، سەر بە باوکی ڕووناکییەکان، سەر بە گەورەی شکۆمەندی، سەر بە دانایی لە سەرەوە، یان ئێمە ملکەچی جیهانی شەیتانین. لە بەشی 3دا هەردوو ویستەکە لە تەنیشت یەکتر دادەنێت و نیشان دەدات؛
- یەکەم، جیاوازی لە سەرچاوەکاندا،
- دووەم، جیاوازی لەو ڕێگایانەی کە بەکاردەهێنرێن، و
- سێیەم، لە لایەنی ئەرێنییەوە، ئەنجامەکان لە گەشەی ڕۆحی و پێگەیشتندا.
گەشەکردن دەتوانێت ئەوەی ئازاربەخشە لەخۆبگرێت. تەنانەت لە بواری سروشتیشدا، کاتێک منداڵان گەشە دەکەن و دەگەنە قۆناغی هەرزەکاری، ئەم کاتی گەشەکردنە ڕەنگە پرۆسەیەکی ئازاربەخش بێت. ئەوانەی بەتەمەنترن ئەم ئەزموونە ئازاربەخشانەیان بیر دێتەوە. ئەمە لایەنێکی دیکەیە کە لە یاقوب 3دا دەیدۆزینەوە، کە گەشەکردن پرۆسەیەکی پاککردنەوە لە قوتابخانەی خودادا لەخۆدەگرێت. هەندێک دەقی دیکە ڕەنگە یارمەتیمان بدەن بۆ تێگەیشتن لەوەی بۆچی وایە. لە لۆقا 9، لەسەر کێوی گۆڕانکاری، دەخوێنینەوە چۆن ڕووی خودا لەبەردەم قوتابییەکانی گۆڕا. ئەمە وێنەیەکی ئەوەیە کە چۆن قوتابی لە قوتابخانەی خودادا دەگۆڕێت. لە مەلاخی 3دا خودا وەک زێڕنگەر یان زیوینگەر دانیشتووە. ئەو کانزا بەنرخەکان پاک دەکاتەوە بۆ لابردنی توخمە پیسەکان، تا کاتێک دەتوانێت ڕووی خۆی لە زێڕ و زیودا ڕەنگدانەوەی ببینێت. ئەوەیە کە لە قوتابخانەی خودادا ڕوودەدات. خودا لەوێدایە بۆ مامەڵەکردنمان. ئەو دەیەوێت یارمەتیمان بدات گەشە بکەین، بەڵام دەبێت ئاستەنگەکان لابەرێت. دەبێت ئەو توخمانە لابەرێت کە لەگەڵ زێڕ و زیودا تێکەڵاون و باش نین. ئەم پرۆسەی تاقیکردنەوە و پاککردنەوەیە بەشێکە لە قوتابخانەی خودا.
تاقیکردنەوەکە لە یاقوب 1دا بۆ ئەوەیە نیشان بدات کە ماددەی باش لە ئارادایە، بەڵام، لە هەمان کاتدا، ئەمە پرۆسەیەکی ئازاربەخشە چونکە ئەو توخمانەی کە باش نین دەبێت لاببرێن. بۆ نموونە، خۆویستی دەبێت دادوەری بکرێت و لووتبەرزی دەبێت مامەڵەی لەگەڵ بکرێت. دەبێت هەڵوێستێکی تۆبەکردنی ڕاستەقینە هەبێت. خودا وردە وردە ئەم توخمە نەرێنییانە لادەبات، و بە دانایی و چاودێری خوداییەوە ئەوە دەکات، هەرگیز ئەو مەبەستەی کە لەبەرچاویەتی لەبیر ناکات: «گەشەکردنمان.» ئەم پرۆسەی پاککردنەوە و پاڵاوتنە بەشێکە لە گەشەکردن. ئەو تاقیکردنەوە و ناخۆشییەکان بەکاردەهێنێت. هەرچەندە خۆش نییە، بەڵام کۆتاییەکەی زۆر ئەرێنییە. ئەو ڕازی نابێت تا کاتێک ئەم ئەنجامە شکۆمەندە بەدەست نەهێنرێت. بەم شێوەیە ئەو دەمانباتە پێگەیشتن.
مەسیح لە هی خۆیدا دووبارە دەکرێتەوە
گەیشتینە خاڵی شەشەم: ئەنجامی کۆتایی ئەم پرۆسەی پێکهێنان و پاککردنەوەیە. ئامانجەکە نەک تەنها گەشەی ڕۆحییە بە خۆی، کە زۆر گرنگە، بەڵکو ئەوەیە کە لە ئایەتی 17دا دەخوێنینەوە:
«دانایی لە سەرەوە پاکە، ئاشتیخواز، نەرمونیانە.»
ئەوە خودی مەسیحە، بەڵام لە من و تۆدا دووبارە کراوەتەوە. هەرچەندە «ئاسمان ماڵی ئێمەیە»، ئاسمان لێرەشە، لە من و تۆدا دەبینرێت. مەسیح دەیەوێت خۆی لە من و تۆدا نیشان بدات. خودا لەم جیهانەدا ڕەتکراوەتەوە، بەڵام ئێستا دەیەوێت باوەڕداران بەکاربهێنێت، بۆ ئەوەی ئەوان نیشانی بدەن. بەم شێوەیە دەتوانین شایەتەکانی بین، قوتابییەکانی بین، نیشاندانی وەک ئەم داناییە ئاسمانییە بە حەوت تایبەتمەندی جوانەکەی. ئەم حەوت خاڵە سەبارەت بە دانایی ئاسمانی بەرامبەر بە حەوت خاڵی دانایی شەیتانی دانراون. بە بەراوردکردنیان، دەتوانیت دوو سەرچاوەی جیاواز، دوو پەیامی جیاواز و دوو ئەنجامی جیاواز ببینیت. لە لایەنی ئەرێنییەوە ئەنجامی کۆتایی ئەوەیە کە کەسایەتی ئەو لە من و تۆدا دووبارە دەکرێتەوە. ئەوەیە کە خودا، باوکی ڕووناکییەکان، دەیەوێت بەدەستی بهێنێت. خۆت بە مەسیحی دەناسێنیت؟ پاشان خودا دەفەرموێت:
دەمەوێت مەسیح لە تۆدا ببینم و هیچی تر.
و ئەمە ئەوەیە کە ڕۆحی پیرۆز بەرهەمی دەهێنێت (غەلاتییەکان 5:23؛ فیلیپییەکان 4:8). ئەو ئەم میوانە بەرهەم دەهێنێت: مەسیح لە من و تۆدا. ئەنجامەکان بەرامبەر بە خودا، ئەنجامەکان بەرامبەر بە پیاوان و هەروەها گۆڕانکارییەک سەبارەت بە خۆمان. تایبەتمەندییەکانی ئەو دووبارە دەکرێنەوە.
کێ دانا و تێگەیشتووە؟
بۆچی ئەمە زۆر گرنگە؟ چونکە لە ڕۆژانی کۆتایی ئەم سەردەمەدا دەژین، و خودا تەنانەت لە کۆتاییترین کاتیشدا بەدوای پیاوانی دانادا دەگەڕێت. بیر لە دانیال و هاوڕێکانی بکەرەوە، کە لە ڕۆژانی گۆڕانکاری و تاقیکردنەوەی گەورەدا دانا بوون. بیر لە پاشماوەی داهاتوو لە نێو جولەکەکاندا بکەرەوە، کە دانایی تایبەتیان لە قوتابخانەی خودادا بەدەست هێناوە. بەڵام ئێستا ئەرکی ئێمەیە کە دانایی لە قوتابخانەی خودادا فێر بین. چوار توخم هەن کە پەیوەستن بەم پرسیارەوە، کە لە چوار نووسراوی جیاوازدا دەیدۆزینەوە.
- زەبوور 107:43: دانایی لەسەر بنەمای ڕزگاربوونە و بە ملکەچبوون بە ڕێگاکانی خودا بەدەست دێت (سەیری هەموو زەبوورەکە بکە).
- ئیرمیا 9:12: دانایی مامەڵەکانی خودا لەگەڵ گەلەکەی خۆیدا لە دادگاییکردندا تێدەگات. پێغەمبەر ئیرمیا نەک تەنها باش فێرکرابوو، بەڵکو خۆشی ملکەچی بیرۆکەکانی خودا کردبوو.
- هۆشەع 14:9: دانایی بنەماکانی خودا و ڕاستودروستی ڕێگاکانی لە مامەڵەکردن لەگەڵ گەلەکەی خۆیدا تێدەگات. کێ دانا و تێگەیشتووە؟ کێ ئەم شتانە بە دڵ دەگرێت؟
- ئەمە لەگەڵ یاقوب 3:14-17دا دەگونجێت، کە لەوێدا لە کۆتایی «ئابووری» جولەکەداین (پێش وێرانبوونی پەرستگا)، کە وێنەیەکی کۆتایی ئەم سەردەمەی ئێستایە. هەروەها بەراوردی بکە بە وەرزی 13:18 بۆ ئەوانەی کە بە تەنگانەی گەورەدا تێدەپەڕن:
«لێرەدایە دانایی.»
چونکە لە کۆتایی ئەم سەردەمەداین، ئیمتیازاتی تایبەتمان هەیە بۆ فێربوونی زیاتر لەبارەی ڕێگاکانی خودا. یاقوب خوێنەرانی هان دەدات کە ئاشنا بن بە دانایی خودا، چونکە ئەمە زۆر پێویستە بۆ ئەوانەی کە لە بارودۆخێکی تێکەڵاودا دەژین. بابەتەکان زیاتر و زیاتر سەخت دەبن تا ڕادەیەک کە زۆرجار هیچ بیرۆکەیەکمان نییە چی بکەین. کەواتە کێ لە نێوانماندا دانا و تێگەیشتووە؟ با لێرە لە قوتابخانەی خودادا فێر بین. لە ڕۆژانی زۆر تاریکدا دەژین، بەڵام چەند زیاتر لە قوتابخانەی خودادا بخوێنین، ئەوەندە زیاتر لەگەڵ گەورە پیرۆزەکەماندا دەگونجێین و باشتر بۆ ئەو دەدرەوشێینەوە.
لەبارەی باوکی ڕووناکییەکانەوە دەخوێنینەوە. ئەو دەیەوێت وەک ڕووناکی بدرەوشێینەوە. بەتایبەتی لە ڕۆژگارەکەماندا زۆر گرنگە سەرنجمان لەسەر خودا بێت، کە خۆری ڕاستودروستییە و ئێمە، باوەڕداران، وەک هەسارەین کە بە دەوری ئەودا دەسووڕێینەوە. ئەو ناوەندەکەیە، گەورە عیسا، کوڕی خودا. ئەو خۆرە و ئێمە بە شکۆمەندییەکەی ڕادەکێشرێین، بۆ ئەوەی بتوانین ڕووناکییەکەی بە شێوازی جیاواز لە جیهانی تاریکدا کە تێیدا دەژین ڕەنگ بدەینەوە. با خودا یارمەتیمان بدات.
