هەموو توانایەک

شەدایە، کە بە گشتی 45 جار لە پەیمانی کۆندا هاتووە؛ 6 جار وەک شیاوی ئێل (خودا) و 39 جار [31 لەمانە لە ئەیوبدا] بە تەنیا هاتووە. لە هێکساوتێچدا بەکارهێنانی نزیکەی تەنیا بۆ گێڕانەوەی کاهینییە، بەپێی ئەو سەرچاوەیە ئەو ناوەیە کە خودا خۆی پێ ئاشکرا کردووە بۆ باوکان (دەرچوون 6:3، بەراورد بکە بە پەیدابوون 17:1؛ پەیدابوون 35:11). واتاکەی و سەرچاوەکەی هەردووکیان نادیارن. سێپتواجینت بەزۆری بە پانتۆکراتۆر ('هەموو توانادار') وەرگێڕاوە؛ 6 جار بە وەرگێڕانێکی خەیاڵی بە 'ئەوەی کە بەسە' لێکی داوەتەوە. بەڵام لە پەیدابووندا ئێل شەدای هەمیشە لە سێپتواجینتدا بە جێناوی 'خودای من (یان تۆ)' نوێنەرایەتی کراوە؛ لە یەحزەقیال 10:6 تەنیا وەرگێڕدراوە. وەرگێڕانە پێشنیارکراوەکانی تر بریتین لە 'وێرانکەر'، واتە 'خودای گەردەلوول'، 'ڕژێنەر'، واتە 'خودای باران'، 'چیا' (بەراورد بکە بە 'تەوەر' وەک نازناوێکی خودا لە دێوتێرۆنۆمی 32:4؛ دێوتێرۆنۆمی 32:18؛ دێوتێرۆنۆمی 32:30-31)، یان 'خوداوەند'. دوو دانەی کۆتایی زۆرترین ئەگەریان هەیە، و هەڵبژاردن لە نێوانیاندا قورسە؛ بەڵام ئەو ڕاستییەی کە لە بابلی 'چیای گەورە' (شەدو ڕابو) نازناوێکی باوی بەلە، وادیارە کێشەکە بەلای یەکەم لە دوو واتای پێشنیارکراودا دەشکێنێتەوە: ڕەنگە هەندێک پشتڕاستکردنەوەی کەم لە 1 پاشایان 20:23 دا هەبێت. لە پێکهاتەدا وشەکە لە دوو ناوی کەسیدا هاتووە: زووریشەدای (ژمارەکان 1:6) و ئەممیشەدای (ژمارەکان 1:12)؛ ڕەنگە لە شێدێوریشدا (ژمارەکان 1:5) هەبێت. یەکەم ('شەدای تەوەری منە') بە تایبەتی سەرنجڕاکێشە ئەگەر واتای سەرەوە ڕاست بێت. لە پەیمانی نوێدا، جگە لە 2 کۆرنسۆس 6:18 (گوتەیەک لە 2 ساموێل 7:14)، ناوەکە تەنیا لە کتێبی بینیندا هاتووە. وادیارە کە شەدای وەرگێڕاوە نەک سەباۆت (سەرەڕای بینین 4:8 لە ئیشایا 6:3) بەهۆی ئەو ڕاستییەی کە هەمیشە یان بە تەنیا دێت یان شیاوی 'خودا'یە، هەرگیز 'خوداوەند' نییە. نووسەر حەزی لە کۆکردنەوەی نازناوەکان یان سیفەتەکانی خودایە، و لە نێوانیاندا نازناوی دڵخوازی ئەو نازناوە کۆنەیە کە دەیگەڕێنێتەوە بۆ سەردەمی باوکان، نازناوی ئێل شەدای. ه. س. ئۆ. لانچێستەر.

زانایان لەسەر سەرچاوەی وشەی شەدای و واتاکەی کۆک نین: هەندێکیان بە 'هەموو بەخشندە'، هەندێکی تر بە 'هەموو بەس'، 'هەموو بەهێز' و هتد. ئەمە بە هیچ شێوەیەک سەرسوڕهێنەر نییە، چونکە هەر ناوێکی خودا دەبێت لەسەروو زانستی مرۆڤ یان پێناسەوە بێت، بەڵام ئەوە بنەمای باوەڕ بوو بۆ ئەوانەی کە وەحییان هەبوو. ناوەکە یەکەم جار لە پەیدابوون 17:1 دێت؛ خودا بە ئیبراهیمی فەرموو "من خودای هەموو توانادارم." ئەمە پەیوەندی بە باوکانەوە هەیە: ئەو ناوەیە کە خودا پێی ناسراو بوو لای ئەوان؛ و جگە لە ئەوان، و لە ئەیوبدا کە زۆر جار دێت، بە دەگمەن لە پەیمانی کۆندا دەدۆزرێتەوە. نازناوی 'هەموو توانادار' بەبێ زیادکردنی ناوی خودا، یەکەم جار لە وتاری یەعقوبدا دێت بۆ دوازدە کوڕەکەی پێش مردنی: بەرەکەتەکانی سەر یوسف دەبوو بە "'هەموو توانادار'، . . . . بەرەکەتەکانی ئاسمانی سەرەوە، بەرەکەتەکانی قووڵایی ژێرەوە، بەرەکەتەکانی مەمک و منداڵدان." پەیدابوون 49:25. بەلعام ناوەکە لە ژمارەکان 24:4 بەکاردێنێت؛ نەعۆمیش لە شیوەنەکانیدا. ڕوت 1:20-21. هەروەها سەیری زەبوورەکان 68:14؛ زەبوورەکان 91:1؛ ئیشایا 13:6؛ یەحزەقیال 1:24؛ یەحزەقیال 10:5؛ یۆئیل 1:15 بکە. لە پەیمانی نوێدا ناوی خوداوەندی هەموو توانادار لە 2 کۆرنسۆس 6:18 لە گوتەیەک لە یەرمیا، و چەند جارێک لە کتێبی بینیندا دێت، بەڵام تەنیا یەک جار وەک 'هەموو توانادار' لە بینین 1:8: "من ئەلفا و ئۆمێگام، سەرەتا و کۆتایی، خوداوەند دەفەرموێت، ئەوەی کە هەیە، و ئەوەی کە بوو، و ئەوەی کە دێت، هەموو توانادار." بە گشتی ڕوونە کە ناوەکە پەیوەندییەکی تایبەتی هەبوو لەگەڵ باوکان وەک ئەوەی یەهۆڤا لەگەڵ ئیسرائیلدا هەبوو. ئەمە بە ڕوونی ڕاگەیەندراوە: "من بۆ ئیبراهیم، بۆ ئیسحاق، و بۆ یەعقوب بە ناوی خودای هەموو توانادار دەرکەوتم؛ بەڵام بە ناوی یەهۆڤا لای ئەوان نەناسراو بووم." دەرچوون 6:3. ئەوەی باوک ئێستا ناوی ئاشکراکراوی خودایە کە مەسیحییەکان پێی دەیناسن، بەهۆی کاری مەسیح و لە ڕێگەی کاری ڕۆحەوە دەهێنرێنە ناو پەیوەندی منداڵان، و کوڕان. سەیری یۆحەننا 20:17؛ 1 یۆحەننا 3:1؛ گالاتییەکان 4:4-5 بکە. ناوی هەموو توانادار دووبارە دەردەکەوێتەوە کاتێک خودا مەبەستەکانی خۆی بە هێز و دادپەروەری جێبەجێ دەکات. لە پەیوەندیدا بە بەڵێنە دراوەکان لە کاتدا ئاشکرا کرا، وەک چۆن باوک لە پەیوەندیدا بە ڕاوێژە ئەبەدییەکانەوەیە. چوار بوونەوەرە زیندووەکان بە ڕۆژ و شەو هاوار دەکەن "پیرۆز، پیرۆز، پیرۆز، خوداوەندی خودای هەموو توانادار، ئەوەی کە بوو، و هەیە، و دێت." بینین 4:8. هەروەها سەیری بینین 21:22 بکە.