هاوبەشی

بڕوانە هاوڕێیەتی.

(یۆنانی koinōnia). لە وەشانی ئینگلیزیدا koinōnia تەنها لە 3 دەقدا وەرگێڕدراوە بە 'هاوبەشی' (1 کۆرنسۆس 10:16، 2 کۆرنسۆس 6:14؛ 2 کۆرنسۆس 13:14)، لە کاتێکدا زۆرجار بە 'هاوڕێیەتی' وەرگێڕدراوە (وەشانی پەسەندکراو 12، وەشانی پێداچوونەوە 15 جار)، و دوو جار بە 'بەشداریکردن' یان 'دابەشکردن' (ڕۆما 15:26، 2 کۆرنسۆس 9:13 [وەشانی پێداچوونەوە لە هەردوو حاڵەتەکەدا 'بەشداریکردن'ی هەیە؛ وەشانی پەسەندکراو 'بەشداریکردن' لە دەقی یەکەمدا، 'دابەشکردن' لە دەقی دووەمدا]). بەڵام 'هاوبەشی'یە کە ئێمە نزیکترین دەکاتەوە لە بنەڕەتەکە، و لە ڕێگەی لێکدانەوەی دروستی وشەکەدا لە هەموو کاتێکدا کە لە پەیمانی نوێدا بەکاردێت. Koinōnia لە وشەیەکی ناتەواو دێت کە واتای 'هاوبەش' دەدات، وەک 'هاوبەشی'، واتای ڕاستەقینەی بەشداریکردن یان هاوبەشیکردنە لە هەر شتێکدا. بە هەمان شێوە، لە پەیمانی نوێدا ناوی کۆنکرێتی koinōnos بۆ هاوبەشێک لە خاوەندارێتی بەلەمێکی ماسیگرتن بەکاردێت (لۆقا 5:10)؛ کرداری koinōnein بۆ هاوبەشیکردنی شتێک لەگەڵ کەسێکی تردا، جا بە شێوەی بەخشین بێت (ڕۆما 12:13، گالاتییەکان 6:6) یان وەرگرتن (ڕۆما 15:27، 1 تیمۆساوس 5:22)؛ و وشەی ناتەواوی koinōnikos (1 تیمۆساوس 6:18) بە 'ئامادەی پەیوەندیکردن' وەرگێڕدراوە.

1. Koinōnia یەکەم جار لە کردارەکان 2:42 دەبینین، کە وەشانی پێداچوونەوە و وەشانی پەسەندکراو ماناکە نادیار دەکەن نەک تەنها بە بەکارهێنانی وشەی 'هاوڕێیەتی'، بەڵکو بە لابردنی ئەلف و بێی دیاریکراو. دەقەکە دەبێت بەم شێوەیە بخوێنرێتەوە، 'و ئەوان بەردەوام بوون لە فێرکردنی نێردراوان و هاوبەشی، لە شکاندنی نان و نوێژەکاندا.' و مانای 'هاوبەشی' لەم حاڵەتەدا بە زەحمەت دەتوانرێت گومانی لێ بکرێت. ئاماژەکە بە ڕوونی بۆ 'هەبوونی هەموو شتێک بە هاوبەشی'یە کە دەستبەجێ دواتر ئاماژەی پێکراوە (کردارەکان 2:44-45)، و سروشت و ڕادەی کە قەشە لوقا بە وردی زیاتر لە قۆناغێکی دواتردا ڕوونی دەکاتەوە (کردارەکان 4:32 بۆ کردارەکان 5:4). وادیارە 'هاوبەشی' دەربڕینێکی ئاسایی بووە بۆ ئەو 'کۆمەڵگەی کاڵایانە' کە تایبەتمەندییەکی دیاری مەسیحییەتی ڕۆژانی یەکەم بووە، و سەرچاوەکەی نەک تەنها لە حەماسەتی بێخۆخوازی ئەو سەردەمی پەنتیکۆست و چاوەڕوانی گەڕانەوەی دەستبەجێی خوداوەندەوە بووە، بەڵکو لە پێداویستییە ڕاستەقینەکانی مەسیحییە هەژارەکانی ئۆرشەلیمەوە بووە، کە بەهۆی دوورخستنەوەی کۆمەڵایەتی لە کەنیسە (یۆحەننا 9:22؛ یۆحەننا 9:34؛ یۆحەننا 12:42؛ یۆحەننا 16:2) لە توانای خۆبژێوی بێبەش کرابوون.
2. جۆری koinōnia لە ئۆرشەلیم کە لە کردارەکان 2:1-47 وەسف کراوە وادیارە زۆر زوو نەماوە، بەڵام شوێنی بە diakonia ڕێکخراو، 'خزمەتکردنێکی' ڕۆژانە بۆ هەژاران (6:1، 2) گیرایەوە. و کاتێک کەنیسە بۆ جیهانێکی گەورەتر بڵاوبووەوە کە لە کاریگەرییە دوژمنکارانەی کەنیسە ئازاد بوو، ئەو بارودۆخە کۆمەڵایەتییانە نەمان کە لە ئۆرشەلیمدا وادیاربوو پێویستیان بەوە بوو کە شوێنکەوتووانی مەسیح هەموو شتێکیان بە هاوبەشی هەبێت. بەڵام تایبەتمەندییەکی تایبەتی فێرکردنی قەشە پۆڵس ئەوە بوو کە مەسیحییەکان لە هەموو شوێنێکدا ئەندامی یەکتر بوون، هاوبەش بوون لە سامانەکانی یەکتردا جا ماددی بێت یان ڕۆحی. و بەتایبەتی بەردەوام فشاری دەخستە سەر کەنیسە دەوڵەمەندەکانی غەیرە جولەکە بۆ ئەوەی بەشداری بکەن لە diakonia کە لە ئۆرشەلیمدا بۆ هەژارە پیرۆزەکان ئەنجام دەدرا. لەم پەیوەندییەدا لە 2 کۆرنسۆس 8:4 دەبینین کە دەربڕینی سەرنجڕاکێشی 'koinōniaی diakonia [هاوبەشی خزمەتکردن] بۆ پیرۆزەکان' بەکاردێنێت. مەسیحییەکانی کۆرنسۆس دەتوانن هاوبەشی لەگەڵ براکانیان لە ئۆرشەلیمدا بکەن بە بەخشینی بەشێک لە سامانەکانیان. بۆیە، بە پرۆسەیەکی سروشتی لە پەرەسەندنی قسەکردندا، koinōnia، لە واتای بەشداریکردنێکی هاوبەشەوە، هاتە سەر ئەوەی کە بۆ ئەو دیارییانە بەکاربێت کە ئەو بەشداریکردنەیان کردە واقیع. لە ڕۆما 15:26 و 2 کۆرنسۆس 9:13، بەپێی ئەوە، وشەکە بە دروستی بە 'بەشداریکردن' وەرگێڕدراوە. و هێشتا لە کەنیسەی نێردراواندا هەرگیز لەبیر نەدەکرا کە بەشداریکردن یان کۆکردنەوەی پارە بۆ برا هەژارەکان جۆرێک بوو لە هاوبەشی مەسیحی.
3. لە سەرەتاوە، بەڵام، 'هاوبەشی' بە بێ گومان واتایەکی گەورەتر و قووڵتری هەبوو وەک ئەو واتایە تەکنیکییانەی کە ئێمە باسیان دەکەین. لە هۆشیاری بەشداریکردنێکی هاوبەش لە چەندین بەرەکەتێکی ڕۆحی گەورەدا بوو کە مەسیحییەکان هاندران بۆ ئەوەی هاوبەشی خۆیان بەم شێوە تایبەتانە دەرببڕن. بەپێی فێرکردنی قەشە پۆڵس، ئەوانەی باوەڕیان بە مەسیح هێنابوو، بەشداریکردنێکی هاوبەشیان لە خودی مەسیحدا هەبوو کە ئەوانی بە یەکترەوە بەستەوە لە یەکێتییەکی پیرۆزدا (1 کۆرنسۆس 1:9، بڕوانە 1 کۆرنسۆس 1:10 هتد). لە ڕێوڕەسمی گەورەی ناوەندی باوەڕیاندا ئەم بەشداریکردنە هاوبەشە لە مەسیحدا، و بەتایبەتی لە مردنی و میوەکانی، بە ڕوونی نیشان درا: جامی بەرەکەت هاوبەشی خوێنی مەسیح بوو؛ نانی شکاو هاوبەشی جەستەی مەسیح بوو (1 کۆرنسۆس 10:16). دووبارە لەم بەشداریکردنە هاوبەشە لە مەسیحدا بەشداریکردنێکی هاوبەش لە ڕۆحی پیرۆزدا هەبوو، چونکە لە خۆشەویستی خوداوەندەوەیە کە لە نیعمەتی مەسیحدا دەرکەوتووە کە ئەو 'هاوبەشی ڕۆحی پیرۆز'ە دەرئەنجام دەدات کە بەهێزترین بەندی یەکێتی و ئاشتییە (2 کۆرنسۆس 13:14؛ بڕوانە 2 کۆرنسۆس 13:11، فیلیپییەکان 2:1-2). بەم شێوەیە هاوبەشی کەنیسەی مەسیحی هاتە سەر ئەوەی کە واتای سندوقێکی ئیمتیازاتی ڕۆحی بێت کە بۆ هەموو ئەندامەکان هاوبەش بوو بەڵام تایبەت بوو بە ئەوانیش، بۆیە وەرگرتنی پیاوێک بۆ هاوبەشی یان دوورخستنەوەی لێی وەرگرتنی بوو بۆ، یان دوورخستنەوەی بوو لە، خودی کەنیسەی مەسیح. کاتێک نێردراوانی ئۆرشەلیم 'دەستە ڕاستەکانی هاوبەشی'یان بە پۆڵس و بارناباس دا (گالاتییەکان 2:9)، ئەوە دانپێدانانێکی سیمبولی بوو لە لایەن ئەوانەوە کە ئەم میسیۆنەرانە بۆ غەیرە خەتەنەکراوان قوتابی و نێردراوانی ڕاستەقینەی مەسیح بوون، هاوبەش بوون لەگەڵ خۆیاندا لە هەموو بەرەکەتەکانی باوەڕی مەسیحیدا.
4. ئێمە بینیمان کە لە واتای بنەڕەتیدا koinōnia هاوبەشییە جا لە بەخشین بێت یان لە وەرگرتن. بۆیە بۆ ئەرک و پابەندبوونە مەسیحییەکان و هەروەها بۆ ئیمتیازاتە مەسیحییەکان بەکارهات. دەستە ڕاستەکانی هاوبەشی کە بە پۆڵس و بارناباس درا نەک تەنها دانپێدانانێک بوو بە نیعمەتی وەرگیراو بە هاوبەشی، بەڵکو بەڵێنی هاوبەش بوو بۆ خزمەتێکی نێردراوان بۆ خەتەنەکراوان لە لایەک و بۆ بێباوەڕان لە لایەکی ترەوە (گالاتییەکان 2:9). قەشە پۆڵس سوپاسی خوداوەند دەکات بۆ 'هاوبەشی' فیلیپییەکان لە پێشخستنی مزگێندا (فیلیپییەکان 1:5)، و نوێژ دەکات لە جیاتی فلیمۆن کە 'هاوبەشی' باوەڕەکەی کاریگەر بێت (فیلیپییەکان 1:6)، واتە ئەو هاوسۆزی و خێرخوازییە مەسیحییانەی کە باوەڕەکەی هانی داون بە تەواوی کارا ببن. هەمان بەکارهێنانی koinōniaیە کە لە عیبرانییەکان 13:16 دەیدۆزینەوە، کە وەرگێڕانی دروست 'کاری چاکە و هاوبەشی لەبیر مەکەن.' لێرەشدا هاوبەشی واتای کردارەکانی خێرخوازی دەدات کە لە باوەڕی مەسیحییەوە سەرچاوە دەگرن، لەگەڵ ئاماژەیەکی تایبەت لەوانەیە بۆ واتای تەکنیکی koinōnia کە لە سەرەوە ئاماژەی پێکرا، وەک هاوبەشیکردنی سامانی ماددی کەسێک لەگەڵ برا هەژارەکاندا.
5. لە هەموو دەقەکانی پێشوودا koinōnia وادیارە ئاماژە بە هاوبەشیکردنێکی دوولایەنە دەکات، جا لە ئیمتیازات بێت یان لە ئەرکدا، لە نێوان مەسیحییەکاندا. بەڵام چەند حاڵەتێک هەن کە هاوبەشی بە ڕوونی ئاماژە بە هاوبەشییەکی بەرزتر دەکات، هاوبەشی مەسیحییەک لەگەڵ مەسیح یان لەگەڵ خوداوەند. ئەمە ئەوەیە کە کاتێک قەشە پۆڵس لە فیلیپییەکان 3:10 باسی هاوبەشی ئازارەکانی مەسیح دەکات. مەبەستی خواردنەوەی ئەو جامەیە کە مەسیح خواردوویەتی (بڕوانە مەتتا 20:22-23)، هاوبەشییەکی ئەخلاقی لەگەڵ ڕزگارکەردا لە ئازار و فرمێسکەکانیدا (بڕوانە ڕۆما 8:17). بەڵام قەشە یۆحەننایە کە ئەم koinōnia بەرزترە بە شێوەیەکی ڕەها دەخاتە بەردەممان کاتێک دەنووسێت، 'هاوبەشی ئێمە لەگەڵ باوک و لەگەڵ کوڕەکەی عیسای مەسیحدایە' (1 یۆحەننا 1:3، بڕوانە 1 یۆحەننا 1:6)، و هاوبەشی ئێمە لەگەڵ یەکتردا دەکاتە پشت بەستوو بەم هاوبەشییە پێشوەختە لەگەڵ خودی خوداوەنددا (1 یۆحەننا 1:7، بڕوانە 1 یۆحەننا 1:6). هێشتا، هەرچەندە koinōnia یان هاوبەشی ئێستا بۆ هێزێکی بەرزتر بەرزکراوەتەوە، هێشتا هەمان واتای پێشووی هەیە. هاوبەشیکردنێکی دوولایەنەیە، بەخشین و وەرگرتنێکی دوولایەنەیە. و لە ئینجیلەکەیدا قەشە یۆحەننا یاسای ئەم هاوبەشییە بە ڕوونی دەخاتە بەردەممان کاتێک وشەکانی خوداوەند خۆی تۆمار دەکات، 'لە مندا بمێننەوە، و منیش لە ئێوەدا' (یۆحەننا 15:4). هاوبەشی مرۆیی و خودایی چالاکییەکی دوولایەنەیە، کە دەتوانرێت لە دوو وشەدا کورت بکرێتەوە: نیعمەت و باوەڕ. چونکە نیعمەت بەخشینی خودایی خۆبەخشانە و بێ سنوورە وەک لەلایەن عیسای مەسیحەوە ئاشکرا کراوە و نێوەندگیری کراوە، لە کاتێکدا باوەڕ لە شێوەی نموونەییدا کرداری ڕۆحێکە کە، نیعمەتی خودایی وەردەگرێت، خۆی بە بێ هیچ سنوورێک ڕادەستی خوداوەند دەکات. ج. س. لامبێرت.