هەنگوین

ئەمە لە فەلەستین ئەوەندە زۆر بوو، کە زۆرجار وڵاتەکە وەک خاکێک 'کە شیر و هەنگوینی لێ دەڕژێت' وەسف دەکرا. دەرچوون 3:8، 17. ئەمە هێمای شتێکی شیرینە لە سروشتدا؛ دەبێت بە وریاییەوە بخورێت، نەوەک ببێتە هۆی ڕشانەوە. پەندەکان 25:16، 27. بە توندی قەدەغە کرابوو هەنگوین بۆ قوربانییەکانی یەزدان کە بە ئاگر دەکران زیاد بکرێت. لێڤییەکان 2:11. ئەوەی سروشتییە، هەرچەندە شیرینیش بێت، ناتوانێت هیچ شوێنێکی هەبێت لەوەی کە پێشکەش بە خودا دەکرێت. یەزدان عیسا کاتێک لە خزمەتدا بوو لەسەر زەوی بە دایکی گوت، "ئەی ژن، من چیم بە تۆوە هەیە؟" هەرچەندە کاتێک خزمەتەکەی تەواو بوو، ئەوی سپارد بە یۆحەننا.

پەسەندکردنی هەنگوین لەلایەن عیبرانییەکانەوە لە کۆنترین کاتەکانەوە، و زۆرییەکەی لە کەنعان، لە وەسفکردنی دووبارەبووەوەی ئەو وڵاتەدا دیارە وەک 'خاکێک کە شیر و هەنگوینی لێ دەڕژێت' (دەرچوون 3:8؛ دەرچوون 3:17 بەدواوە). لە نەبوونی هیچ ئاماژەیەک بە بەخێوکردنی هەنگ لە پەیمانی کۆندا، نزیکەی دڵنیایە کە ئەم دەربڕینە پەندئامێزە ئاماژەیە بۆ هەنگوینی هەنگی کێوی (بڕوانە هەنگ). ئەوەی دووەم هێلانەی لە قڵیشەکانی بەردەکاندا بوو، بۆیە 'هەنگوین لە بەردەوە'ی دواوتار 32:13، لە قەددارەکانی درەختی بۆشدا (1 ساموئیل 14:26، بەڵام دەقی عیبری لێرەدا پشێویی تێدایە)، و تەنانەت، هەندێک جار، لە ئێسکەپەیکەری ئاژەڵێکدا (دادوەران 14:8 بەدواوە). لە کاتەکانی دواتردا، وەک لە میشناوە دیارە، بەخێوکردنی هەنگ بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن جوولەکەکانەوە پەیڕەو دەکرا. هەنگەوانەکان لە قامیش یان چنراو بوون. پێش لابردنی شانەکان، هەنگەوانەکان هەنگەکانیان بە دووکەڵی خەڵوز و پاشەڕۆی مانگا، کە لەبەردەم هەنگەوانەکاندا دەسووتێنران، بێهۆش دەکرد. لە سەردەمی کتێبی پیرۆزدا، هەنگوین نەک تەنها بە تەنیا خۆش دەویسترا (بڕوانە سیراخ 11:3 'هەنگ بچووکە، بەڵام بەرهەمەکەی سەرەکیترین شتە شیرینەکانە')، و وەک هاوڕێیەکی خواردنی تر (مەتتا 3:4، مەرقۆس 1:6 'کوللە و هەنگوینی کێوی'، لۆقا 24:42، وەشانی پەسەندکراو لەگەڵ ماسی)، بەڵکو بە شێوەیەکی بەرفراوان لە دروستکردنی 'خواردنە سوورکراوەکان' و هەموو جۆرە کێکێکی شیریندا بەکاردەهات (دەرچوون 16:31)، شەکریش ئەوکات، بێگومان، نەناسراو بوو. هەرچەندە بەشێک بوو لە یەکەم بەرهەمەکان کە لە پەرستگادا پێشکەش دەکران، هەنگوین لە قوربانگاوە دوورخرایەوە، بەهۆی ئەگەری خومرەکردنی. هەنگوین بۆ بەکارهێنانی ناوماڵ لە گۆزەی گڵیندا دەهێڵدرایەوە (1 پاشایان 14:3 وەشانی ئینگلیزی 'قاپ')، کە بێگومان، بۆ گواستنەوەش تێیدا دادەنرا (پیدایش 43:11) و هەناردەکردن (یەحزەقیال 27:17). زۆرێک لە زانایان، بەڵام، 'هەنگوین'ی دوو دەقەکەی کۆتایی کە ئاماژەیان پێکرا، لەگەڵ شیلەی ترێدا دەناسێننەوە (دبس ی عەرەبی، هاوتای دەباش ی عیبری، 'هەنگوین')ی 'هەنگوین' لە ئینسایکلۆپیدیای کتێبی پیرۆز ستوونی 2105). بەڵگەی بێ گومان لەسەر دروستکردنی دبس لە سەردەمانی کۆندا، بەڵام، هێشتا نییە. جگە لە دەربڕینی پەندئامێزی بەپیتیی سەرەوە کە ئاماژەی پێکرا، هەنگوین، بەهۆی شیرینییەکەیەوە، زۆرجار لە لێکچواندن و ئیستعارەدا لە ئەدەبی عیبریدا بەکاردەهێنرێت؛ بڕوانە زەبوورەکان 19:10؛ زەبوورەکان 119:103، پەندەکان 16:24؛ پەندەکان 24:13 بەدواوە، گۆرانی سولەیمان 4:11؛ گۆرانی سولەیمان 5:1، سیراخ 24:20؛ سیراخ 49:1 هتد. ئەی. ئاڕ. ئێس. کێنەدی.