هۆرما

وێرانکاری

ناوی بە واتای 'وێرانکاری تەواو' دراوە بە زێفات لە باشووری دوور کاتێک لەلایەن یەهودا و شیمۆنەوە داگیر کرا. ژمارەکان 14:45؛ ژمارەکان 21:3؛ دووبارەکردنەوە 1:44؛ یۆشوا 12:14؛ دادوەران 1:17؛ 1 ساموێل 30:30؛ 1 پاشاکان 4:30. لەلایەن هەندێکەوە لەگەڵ وێرانەکانی سەبایتا، 30 52' N, 34 42' E دەستنیشان کراوە.

‘تەرخانکراو’ یان ‘نەفرەتلێکراو’) شارێک بوو، بە ڕواڵەت زۆر دوور نەبوو لە قادش، کە ئیسرائیلییەکان تێیدا شکستیان هێنا، کاتێک، دوای مردنی دە سیخوڕەکە، پێداگرییان لەسەر ڕۆیشتن کرد (ژمارەکان 14:45، دووبارەکردنەوە 1:44). لە کاتێکی دواتردا لەلایەن ئیسرائیلەوە گیرا و وێران کرا (ژمارەکان 21:3، یۆشوا 12:19)، ئەم کارە لە دادوەران 1:17دا درایە پاڵ یەهودا و شیمۆن. لەوێ فێر دەبین کە ناوی پێشووی زێفات بوو. ڕەنگە یادەوەری کارەساتی پێشوو لێرە بووبێتە هۆی ئەوەی ناوی لێ بنرێت ‘نەفرەتلێکراو.’ یەکێک بوو لە ‘شارە دوورەکانی یەهودا، بەرەو سنوورەکانی ئەدۆم لە باشوور،’ و ناوی لە نێوان چێسل و زیقلاگدا هاتووە (یۆشوا 15:30)، هەروەها لە نێوان بێتوول (یان بێتوئێل) و زیقلاگدا (یۆشوا 19:4، 1 پاشاکان 4:30)، لەو خاکەی کە شیمۆن داگیری کردبوو. یەکێک بوو لەو شارانەی کە داود پشکێکی لە تاڵانییەکەی نارد بۆیان کە لە عەمالیقییەکان وەرگیرابوو کە لە غیابی ئەودا هێرشیان کردبووە سەر زیقلاگ (1 ساموێل 30:30). پێویست ناکات وەک گوتە (Bibelwörterbuch, s.v.) گریمانە بکەین کە دوو شار بەو ناوە ناودەبرێن. بە ئەگەری زۆرەوە، وەک لە زۆر حاڵەتی تردا، ناوی کۆنەکە مایەوە، و ڕەنگە نوێنەرایەتی بکرێت لەلایەن ئەس-سەبایتای مۆدێرنەوە، 23 میل لە باکووری عەین قادیس، و 26 میل لە باشووری بێرشەبا. ئەگەری ئەمە زیاتر دەبێت ئەگەر زیقلاگ بە دروستی لەگەڵ عەسلوج دەستنیشان بکرێت، 14 میل لە باکووری ئەس-سەبایتا. لە لایەکی ترەوە، نەقب ئەس-سەفا زیاتر لەگەڵ شوێنی عەراد دەگونجێت؛ بەڵام زۆر دوور دەردەکەوێت لە قادش، چونکە زیاتر لە 40 میل لە باکووری ڕۆژهەڵاتەوەیە (ڕۆبنسۆن، لێکۆڵینەوەکانی کتێبی پیرۆز لە فەلەستین 9 ii. 181).