هەزار ساڵە

ماوەی هەزار ساڵ، کە بەپێی وەرگێڕان 20:2-7، ئەژدیها (واتە شەیتان) دەبێت لە قووڵاییەکاندا بەند بکرێت، لە کاتێکدا شەهیدەکان، دوای زیندووبوونەوەیان لە مردووان، دەبێت لەگەڵ مەسیحدا فەرمانڕەوایی بکەن. ئەم ماوەیە بەم یەکەم زیندووبوونەوەیە دەست پێدەکات، و لە کۆتاییەکەیدا، شەیتان، پێش لەناوچوونی، بۆ ماوەیەک ئازاد دەکرێت بۆ فریودانی نەتەوەکان. ئەم ئاماژەیە لە وەرگێڕاندا ناوازەیە لە پەیمانی نوێدا. بەڵام، هەزار ساڵەکە لە ئەدەبیاتی ئەپۆکالیپسی جوولەکەدا هەبوو. لە ئینۆخی سلاڤۆنیدا (بەشەکانی 32 و 33)، کات وەک هەفتەیەک لە حەوت ڕۆژ وەسف کراوە، کە هەر یەکێکیان هەزار ساڵە. دەوترێت ئەم شەش ڕۆژە (واتە 6000 ساڵ) لە کاتی دروستبوونەوە تا ڕۆژی حوکم تێپەڕیوە. پاشان 'شەممەی پشوودان'ی هەزار ساڵ دێت، و پاشان ڕۆژێکی هەشتەم کە بێ کات دەبێت. چاوەڕوانییەکی هاوشێوە لە تەلموددا دەدۆزرێتەوە (سانه. 97 ئا)، و ئەگەری هەیە کە ئەم چەمکە بگەڕێتەوە بۆ بابل یان فارس. لە مێژووی کەنیسەی مەسیحیدا، دۆکترینای هەزار ساڵەکە ڕۆڵێکی بەرچاوی بینیوە، بەڵام چیلیسم (کە بڕوانە) لەلایەن زۆربەی زانا گەورەکانەوە لە ئۆگستینەوە دژایەتی کراوە. لە نامەی بارناباسدا (بەشی 15) بۆچوونێکمان هەیە کە زۆر هاوشێوەی ئینۆخی سلاڤۆنییە، لە کاتێکدا جەستن مارتیر (دیال. 80) بۆچوونێکی چیلیستی بۆ داهاتوو وەک بەشێکی سەرەکی باوەڕی مەسیحی دەبینێت، هەرچەندە دەزانێت کە هەموو ئۆرتۆدۆکسەکان پێیەوە پابەند نین. لە ئێستادا، جگە لە ئەدڤێنتیستەکانی دووەم، بۆچوونەکانی هەزار ساڵەکە بە توندی لەلایەن ژمارەیەک مەسیحی دڵسۆزەوە دەگیرێن کە بە شێوەیەکی گشتی پێیان دەوترێت پێش-هەزار ساڵییەکان بەهۆی باوەڕیان بەوەی کە مەسیح پێش دەستپێکردنی ماوەی هەزار ساڵەکە دەگەڕێتەوە و فەرمانڕەواییەکی زەمینی دادەمەزرێنێت. بەپێی ئەم تیۆرییە (بڕوانە چیلیسم، پاروسیا)، زیندووبوونەوەکە تەنها بۆ شەهیدەکان سنووردار ناکرێت بەڵکو بۆ هەموو مەسیحییەکانە. بە ئاشکرا، ئەم لێکدانەوەیە توندوتیژی دەکات بەرامبەر بە پەیوەندی نێوان بەشەکانی نۆزدەهەم و بیستەمی وەرگێڕان، و گرنگییەکی زیاد لە پێویست دەدات بە چاوەڕوانییەک کە نە عیسا و نە قەدیس پۆڵس، و لە ڕاستیدا، هیچ نووسەرێکی پەیمانی نوێ جگە لە نووسەری وەرگێڕان، پێیەوە پابەند نەبوون. لە هەمان کاتدا، گومانێکی کەم هەیە کە ئەم بۆچوونە پێش-هەزار ساڵییە پەیوەندی بە هیوای مەسیحییەتگەرایی وشەییەوە هەیە کە کەنیسەی پەیمانی نوێی کۆنترۆڵ کرد، و لە دەرەوەی گونجاندنێکی ئەگەری نییە لەگەڵ 1 کۆرنسۆس 15:23. کێشەی بنەڕەتی لە دروستکردنی وەک دۆکترینایەکی مەسیحییەتی سەرەکی ئەوەیە کە مەرج و چاوەڕوانییەکان لە جوولەکایەتییەوە وەرگیراون، کە ڕەوتی مێژوو نیشانی داوە کە بێ بنەمان. شایلەر ماتیووس.

ئەم وشەیە واتای هەزار ساڵ دەدات، و بەزۆری ئاماژە بەو ماوەیە دەکات کە لە وەرگێڕان 20دا باس کراوە. یەکەم زیندووبوونەوە پێش دەستپێکردنی ئەم ساڵانە ڕووی داوە، قەدیسەکان کە بەشدارن لەم زیندووبوونەوەیەدا دەبنە کاهینەکانی خودا و مەسیح، و هەزار ساڵ لەگەڵ مەسیحدا فەرمانڕەوایی دەکەن. لەو ماوەیەدا شەیتان لە قووڵاییەکان، یان چاڵی بێ بن، بەند دەکرێت. وەرگێڕان 20:1-6. ئەم دوو ڕاستییە دەیسەلمێنن کە هەزار ساڵەکە بە هیچ هۆکارێکی ئێستا یان هاوشێوە لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئینجیلدا نایەتە دی. شەیتان دەبێت بەند بکرێت، و یەکەم زیندووبوونەوە دەبێت ڕووی دابێت. بڕوانە زیندووبوونەوە. ڕووداوە گرنگەکانی تر پێشتر ڕوویان داوە، واتە، ئەو حوکمانەی کە دەبێت بەسەر یەهودا و ئیسرائیلدا بێنە خوارەوە پێش ئەوەی بتوانن لەژێر خودادا یەکەم شوێنی بەرەکەتەکانی زەمینی لە خاکەکەی خۆیاندا داگیر بکەن، نەتەوەکان لە ڕێگەی ئەوانەوە بەرەکەتدار دەبن. یرمیا 30:4-9؛ مەتتا 24:21-22. بەرەکەت دوای حوکمەکان دێت. ئەوان پاشان باس لەوە ناکەن کە لە میسرەوە هێنراونەتە دەرەوە، بەڵکو لە هەموو ئەو وڵاتانەوە کە خودا لێی دەرکردوون. یرمیا 23:5-8. ئاشتەوایی ئیسرائیل دەبێتە "ژیان لە مردووانەوە." ڕۆما 11:15. پیاوی گوناهیش دەبێت سەرەتا دەربکەوێت، و، لەگەڵ ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی زیندووکراوەدا، تێکبشکێنرێت. 2 تەسەلۆنیکی 2:7-12؛ وەرگێڕان 13؛ وەرگێڕان 14. لەمانە، و لە وردەکارییەکانی تر کە لە کتێبی پیرۆزدا باس کراون، ڕوونە کە گۆڕانکارییەکی گەورە و سەرسوڕهێنەر دەبێت پێش دامەزراندنی هەزار ساڵەکە، و ئەو گۆڕانکارییە تەنها سنووردار نابێت بە گۆڕانکارییەکی ڕۆحی لە مرۆڤدا، وەک زۆر کەس پێیان وایە. گۆڕانکارییەکە سیستەمێک دەهێنێتە ئاراوە کە بە تەواوی جیاوازە لەو سیستەمەی ئێستا هەیە لە کاتی کۆکردنەوەی گەلێک لە نەتەوەکان بۆ بەرەکەتێکی ئاسمانی. بە زانینێکی گشتگیری یەهوە لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئیسرائیلدا تایبەتمەند دەبێت. یرمیا 31:34؛ زەکەریا 14:9. "هەموو جەستە دەزانێت کە من یەهوەم ڕزگارکەری تۆم و کڕینەوەکەی تۆم، بەهێزەکەی یاقوب." ئیشایا 49:26. خودی خوداوەند لەسەر زەوی بە دادپەروەری فەرمانڕەوایی دەکات، و هەموو دانیشتووانی جیهان دادپەروەری فێر دەبن. زەبوورەکان 72:8، 17؛ ئیشایا 11:5؛ ئیشایا 26:9. ڕۆح بەسەر هەموو جەستەدا دەڕژێت، و دروستکراو، کە ئێستا دەناڵێنێت و لە ئازاردا دەناڵێنێت، لە کۆیلایەتی گەندەڵیدا ڕزگار دەکرێت. ڕۆما 8:19-22. "لە جیاتی دڕک، دار سنەوبەر سەرهەڵدەدات، و لە جیاتی دڕک، دار مورت سەرهەڵدەدات." ئیشایا 55:13؛ بڕوانە ئیشایا 41:19. شتەکان و سروشتەکان، کە زۆرترین دژ و جیاوازن، پێکەوە بە ئاشتی دەژین. "گورگیش لەگەڵ بەرخدا دەژی، و پڵنگ لەگەڵ کارێلدا ڕادەکشێت؛ و گۆلەکە و شێری گەنج و قەڵەوەکە پێکەوە؛ و منداڵێکی بچووک ڕێنماییان دەکات. و مانگا و ورچ خواردن دەخۆن؛ گۆلەکانیان پێکەوە ڕادەکشێن: و شێر وەک گا کا دەخوات. و منداڵی شیرخۆر لە کونە ماردا یاری دەکات، و منداڵی لە شیر بڕاو دەستی دەخاتە سەر هێلانەی مارە ژەهراوییەکە." ئیشایا 11:6-8. ئاشتی و بەرەکەتێکی گشتگیر لە سەرانسەری زەویدا دەبێت: لە جیاتی داهێنانی چەکی کوشتن، شمشێرەکان دەکرێنە گاسن. ئیشایا 2:4. بەم شێوەیە شانشینی باسکراو لە دانیال 2:44 لەسەر زەوی لەلایەن خودای ئاسمانەوە دادەمەزرێت، و هەموو شانشینەکانی تر دەخوات. ئەوە دەبێتە شانشینی خودا بە دەسەڵاتەوە، و خوداوەند عیسا وەک پاشای پاشاکان و خوداوەندی خوداوەندەکان دەناسرێت. ئەو سەرەتا وەک کوڕی داود، پیاوی جەنگ، فەرمانڕەوایی دەکات، و پاشان، کاتێک هەموو دوژمنانی گەلەکەی ملکەچ کران، وەک سولەیمان، پیاوی ئاشتی. مردن، هەرچەندە لەناو ناچێت، بە سەرکەوتن قووت دەدرێت. ئەگەر کەسێک لە تەمەنی سەد ساڵیدا بمرێت، وەک 'کۆرپە' دادەنرێت. ئیشایا 65:20. تەختی خودا و بەرخەکە لە ئۆرشەلیمی نوێ و ئاسمانی دەبێت، کە لە خوداوە لە ئاسمانەوە دێتە خوارەوە، و خوداوەند خودای گشتگیر و بەرخەکە پەرستگای ئەوە دەبن. شکۆمەندی خودا ڕووناکی پێدەدات، و بەرخەکە ڕووناکی ئەوەیە. نەتەوە ڕزگاربووەکان لە ڕووناکی ئەودا دەڕۆن. وەرگێڕان 21:22-24. جگە لەوەی کە جێبەجێکردنی هەموو بەڵێنەکانی خودایە بۆ ئیسرائیل، هەزار ساڵەکە تاقیکردنەوەی مرۆڤ دەبێت لە ژێر بارودۆخێکی تەواو نوێدا. و هەر زوو شەیتان، کە لە زیندانەکەی ئازاد دەکرێت، دەچێت بۆ فریودانی نەتەوەکان، و بە ئاسانی گوێی لێ دەگیرێت. ئەوان کۆدەبنەوە بۆ هێرشکردنە سەر ئۆرشەلیم، بەڵام تەنها بۆ ئەوەی تووشی لەناوچوونی خۆیان ببن. وەرگێڕان 20:7-9.