دەقێک لە کتێبی "ڕووناکی لە نیشتەجێبوونماندا"ی ج. ئەی. ڤان پۆسێک
ماف و بەرپرسیارێتییەکان
«ئەی منداڵان، گوێڕایەڵی دایک و باوکتان بن لە یەزداندا: چونکە ئەمە ڕاستە. ڕێز لە باوک و دایکت بگرە؛ کە یەکەم فەرمانە بە بەڵێنەوە؛ بۆ ئەوەی باش بیت و تەمەن درێژ بیت لەسەر زەوی» (ئەفەسۆس 6:1-3).
«ئەی منداڵان، لە هەموو شتێکدا گوێڕایەڵی دایک و باوکتان بن: چونکە ئەمە زۆر دڵخۆشکەرە بۆ یەزدان» (کۆلۆسی 3:20).
بۆ دەربڕینی پەیوەندی «منداڵان»، زمانی ڕەسەنی کتێبی پیرۆز دوو وشەی هەیە: «تێکنۆن» و «هویۆس». «تێکنۆن» نزیکی ئەو پەیوەندییە لە خۆشەویستیدا دەردەبڕێت، و «هویۆس» ماف و داواکارییەکان و ئەرکەکانی پەیوەست بە منداڵبوون دەردەبڕێت.
هەمان شتە لە زمانی ئینگلیزی و زمانەکانی تردا. ئەگەر دایک و باوک بیانەوێت خۆشەویستی دایک و باوکیان بۆ منداڵێک دەرببڕن، دەڵێن، «منداڵەکەم». خودی وشەی «منداڵ» دەستبەجێ دڵی باوک و دایک دەباتەوە بۆ ڕۆژانی کۆرپەیی. لە یەکەم ساتەکانی بوونیەوە، کاتێک یەکەم هاواری لاواز و گریانەکەی هاتنی بۆ جیهانێکی گوناه و خەم ڕاگەیاند و هەستێکی وروژێنەری بە دڵی دایک و باوکدا هێنا، بەناو یەکەم ساڵانی کۆرپەیی بێدەسەڵاتیدا، سۆزی نەرمی باوکی دەرهێنا، و پێویستی بە چاودێری خۆشەویستی دایک هەبوو بە ڕۆژ و بە شەو. ئەو وشە تاکەکەسییەی «منداڵ» هەموو ئەو سۆزانەی دڵی دایک و باوک وەبیر دەهێنێتەوە، کە منداڵەکە وەرگرێکی بەختیار بووە.
بەڵام کاتێک ئەو چاودێرییە نەرم و خۆشەویستەی دایک و باوک گەشەی کردووە بۆ پێگەیشتوویی، و گەنجەکە یان کچەکە لەبەردەم دایک و باوکیاندا وەستاون، دایک و باوک لەوانەیە ناچار بن ئەرکەکانیان وەک «کوڕ» یان «کچ» و «میراتگر» بخەنە بەردەمیان. ئەگەر منداڵەکە ئەو بەرپرسیارێتیانەی لەبیر کردبێت و پشتگوێ خستبێت، وشەی قورسی باوک، «کوڕەکەم»، داوا لە ویژدانی وەرگرە گەنجە لەبیرچووەکەی خۆشەویستی و بەخشندەیی دایک و باوک دەکات. ئەگەر وشەی ئامۆژگارییەکە گەیشتبێتە ویژدانی منداڵەکە، و کاریگەری گونجاوی خۆی دروست کردبێت، زاراوەی دڵخۆشکەری کۆن، «منداڵەکەم»، وەک مەلھەمێک بۆ دڵ دێت، وەک یەکەم تیشکی خۆر دوای هەوری گەردەلولی.
و ڕێگەم بدەن پرسیارتان لێ بکەم خوێنەران، زۆربەتان لەم پەیوەندییە بەختیارەدان، بەڵام کەمتر بەرپرسیار نین: ئایا ئەو وشە شیرینەی، «منداڵەکەم»، کاتێک لەسەر لێوی دایک و باوکێکی خۆشەویستەوە دێتە لاتان، ڕۆژان و شەوانی زۆری چاودێری خۆشەویستی دایک و باوکی بێوچان، ئارامگرتن، و لێبوردەیی، کە لە یەکەم ساتەکانی بوونتانەوە، بەناو هەموو ساڵانی منداڵی زۆرجار سەرکێش و پڕ لە ژاوەژاوتاندا پێتان بەخشراوە، وەبیر دێنێتەوە؟
ئەگەر ئەو وشەیە، «منداڵەکەم»، قسە لەگەڵ دڵتدا دەکات، ئایا قسە لەگەڵ ویژدانیشتدا دەکات، دەربارەی ئەوەی چۆن خۆشەویستی و چاودێری نەرمی دایک و باوکت دەکرێت قەرەبوو بکرێتەوە؟ ئەو خۆشەویستییەی کە لە کاتژمێرە درێژەکانی شەودا یان لەسەر جێگەی نەخۆشییەکەت چاودێری دەکرد؛ یان بە ئارەقەی نێوچەوان لە گەرمای ڕۆژدا بۆ تۆ کاری دەکرد؛ یان ڕووبەڕووی سەرما و گەردەلول و شەپۆلەکان دەبووەوە بۆ ئەوەی تۆ نان و جلوبەرگت هەبێت. ئەو خۆشەویستییەی کە چاودێری ڕۆحی بەنرخت دەکرد، تۆی لە پەروەردە و ئامۆژگاری یەزداندا گەورە دەکرد، و بە ڕۆژ و بە شەو لە نوێژدا بۆ ڕۆحەکەت لەگەڵ خودا زۆرانبازی دەکرد. ئایا تۆ میوەکانت بە خودا و بە دایک و باوکت بەخشیوە؟
