خودای شکۆمەندی، نازناوێکی نایابی خودا کە لە ووشەی خودادا دەیدۆزینەوە. و لەم دانیشتنەدا، سەیری ئەوە دەکەین کە ئەم نازناوە چی لەخۆدەگرێت و بەتایبەتی چ مانایەکی هەیە بۆ ژیانی باوەڕیمان. چونکە کاتێک خودا شتێک لە خۆی ئاشکرا دەکات، لە بوونی خۆی، لە سیفەتەکانی، و لە ناوەکانی، ئەو ئارەزوو دەکات کە ئێمە لە ڕووناکی ئەم ئاشکراکردنەدا بژین. ئەوە پێشتر لەگەڵ ئیبراهیمیشدا وابوو. کاتێک خودا بۆ ئیبراهیم دەرکەوت، فەرمووی، "من خودای هەرە بەتوانام؛ لەبەردەممدا بڕۆ و بێ کەموکوڕی بە." چونکە خودا خۆی وەک خودای هەرە بەتوانا بۆ ئیبراهیم ئاشکرا کرد، ئەو چاوەڕێی لە ئیبراهیم دەکرد کە پشتی پێ ببەستێت و متمانەی پێ بکات بەبێ گوێدانە بارودۆخەکان. و هەمان بنەما بۆ ئێمەش ئەمڕۆ ڕاستە. ئێمە خودا دەناسین وەک خودای شکۆمەندی، باوکی شکۆمەندی، پەروەردگاری شکۆمەندی، پاشای شکۆمەندی. و خودا دەیەوێت ئێمە بە باوەڕ بزانین ئەوە چی دەگەیەنێت و بەپێی ئەوە بژین، لە ڕووناکی ئەم ئاشکراکردنە نایاب و شکۆمەندەدا بژین.
و زۆر سەرنجڕاکێشە کە دوو جار خودا لە کتێبی پیرۆزدا بە خودای شکۆمەندی ناودەبرێت. یەکەم، لە زەبوور ٢٩، لە ئایەتی ٣دا دەڵێت: «دەنگی خودا لەسەر ئاوەکانە؛ خودای شکۆمەندی هەورەگرمە دەکات: خودا لەسەر زۆر ئاوە.» و ستێڤن، لە کرداری نێردراوان بەشی ٧، دەڵێت: «خودای شکۆمەندی بۆ باوکمان ئیبراهیم دەرکەوت کاتێک لە میزۆپۆتامیا بوو.» واتە، لە لایەکەوە، دەنگی خودا شکۆمەندە، و لە لایەکی ترەوە، خودای شکۆمەندی بۆ بتپەرستێک لە میزۆپۆتامیا دەرکەوت. و دەرئەنجام چی بوو؟ ئیبراهیم ئەوەندە سەرسام بوو بە گەورەیی شکۆی خودا کە ئامادە بوو دەستبەرداری بتەکانی بێت و شوێن بانگەوازی خودا بکەوێت، و ئەمەش ئاسۆیەکی نوێی بۆ کردەوە. و دەبینیت، خودا بەپێی هەمان بنەما مامەڵەمان لەگەڵ دەکات. خودا شتە باشترەکان، شتە بەنرخترەکان، شتە هەتاهەتاییەکانمان پیشان دەدات، بۆ ئەوەی لە شتە کاتییەکان، لە شتە زەمینییەکان، لە شتە بێ بەها هەتاهەتاییەکان دوورمان بخاتەوە. و چەند زیاتر سەرسام بین بە گەورەیی و شکۆی خودا، ئەوەندە زیاتر ئامادە دەبین شتەکان جێبهێڵین و شتەکان قوربانی بکەین لە پێناو شکۆی خودا.
وە دەبینیت، خودا بێسنوور شکۆمەندە. ئەمە لە بوونی و لە سیفەتەکانی ئەودا دەبینین. ئەمە بە شێوازی جیاواز دەبینین. لە زەبوور ١٠٤دا، لێدوانێکی نایاب سەبارەت بە شکۆی خودا کراوە: "ئەی پەروەردگارم، خودای من، تۆ زۆر مەزنی؛ تۆ بە شەرەف و شکۆمەندی پۆشراوی؛ کە خۆت بە ڕووناکی دادەپۆشی وەک جلێک." ئەمە شتێک لە گەورەیی و شکۆی خودامان پێ نیشان دەدات. و لە هەمان کاتدا، داود لە زەبوور ١٩دا دەنووسێت و دەڵێت: "ئاسمانەکان شکۆی خودا ڕادەگەیەنن." کەواتە، لە لایەکەوە، خودا لە بوونی خۆیدا بێسنوور شکۆمەندە، و لە لایەکی ترەوە، شتێک لە شکۆی خودا لە دروستکراوەکاندا دەبینین. دروستکراوەکان شتێک لە شکۆی خودا ڕەنگ دەدەنەوە.
هەمیشە پیاو و ژن هەبوون کە تینوێتییان بۆ خودا هەبوو، کە ئارەزوویەکی قووڵیان هەبوو بۆ بینینی شتێک لە شکۆمەندییەکەی. موسا پیاوێکی لەو جۆرە بوو، و لە سەفەری دەرچوون بەشی 33دا دەخوێنینەوە دەربارەی ئەو ئارەزووەی کە لە دڵیدا دروست بوو. و لەوێ لە دەرچوون 33، لە ئایەتی 18دا، نوێژ دەکات: "داوات لێ دەکەم، شکۆمەندیتم نیشان بدە." کەواتە موسا دەیویست زیاتر لە شکۆمەندیی خودا ببینێت. و ڕەنگە لە خۆمان بپرسین: ئایا ئەوە ئارەزووی ئێمەشە؟ ئێستا، وەڵامی خودا ئەوە بوو: "هەموو چاکەی خۆم بەبەردەمتا تێدەپەڕێنم، و ناوی خودا بەبەردەمتا ڕادەگەیەنم." کەواتە ئەوە نیشانمان دەدات کە چاکەی خودا و هەروەها ناوی خودا پەیوەستن بە شکۆمەندیی خوداوە. و ئەمەش بەڕاستی ڕوویدا. ئەوە لە بەشی 34دا دەدۆزینەوە، کاتێک موسا وەستاوە، و پاشان خودا بەبەردەمیدا تێپەڕی و ڕایگەیاند: "خودا، خودای گەورە، بەڕەحم و بەخشندە، پشوودرێژ، و پڕ لە چاکە و ڕاستی." و ئەوە دەبێت زۆر کاریگەر بووبێت بۆ موسا، لە لایەکەوە، گوێگرتن لە دەنگی شکۆمەندیی خودا، و لە لایەکی ترەوە، شکۆمەندیی خودا بە شێوەیەکی هێندە سەرسوڕهێنەر بۆی ئاشکرا کرا. و کاردانەوەی چی بوو؟ و موسا پەلەی کرد و سەری بۆ زەوی دانەواند و پەرستشی کرد. و ڕەنگە لە خۆمان بپرسین: کەی بۆ دوایین جار هێندە سەرسام بووبین بە گەورەیی و شکۆمەندیی خودا کە پەرستشمان بۆی کردبێت لە دڵێکی شادەوە، لە دڵێکەوە کە لێوانلێو بوو چونکە سەرسام بوو بە گەورەییەکەی؟ ئەوە ئارەزووی خودایە بۆ من و تۆ.
ئێستا، لە دووەم کۆرنسۆس بەشی چوار، شتێکی زۆر سەرنجڕاکێش دەخوێنینەوە. بینیومانە کە موسا، بە جۆرێک لە پەیمانی کۆن شکۆمەندی خودای لە پشتەوە بینی، بەڵام لە دووەم کۆرنسۆس ٤، شتێکی جیاواز دەبینین. و لەوێ لە ئایەتی ٦ دەڵێت: "چونکە خودا، ئەوەی فەرمانی بە ڕووناکی کرد لە تاریکییەوە ببریسێتەوە، لە دڵماندا بریسکاوەتەوە بۆ ئەوەی ڕووناکی زانینی شکۆمەندی خودا لە ڕووی عیسای مەسیحدا بدات." و ئەوە واتای ئەوەیە کە ئێمە شکۆمەندی خودا لە پشتەوە نابینین، بەڵکو ئەمڕۆ لە ڕووی پیاوێکدا دەیبینین. عیسای مەسیح لە عیبرانییەکان بەشی ١دا بە درەوشانەوەی شکۆمەندی خودا ناودەبرێت، و تێیدا شکۆمەندی خودا وەک هیچ کاتێکی تر دەرکەوت. لە لایەکەوە لە ژیانی ئەودا دەیبینین، ئەو گەورەی شکۆمەندییە، پڕە لە نیعمەت و ڕاستی. و لە لایەکی ترەوە، لە کردارە شکۆمەندەکانی، لە مامەڵەکانی، و لە موعجیزەکانی کە ئەنجامی دان، دەیبینین. لێرە لە یۆحەننا بەشی ٢دا دەڵێت، دوای ئەوەی یەکەم موعجیزەی خۆی لە ئاهەنگی هاوسەرگیرییەکەی قانادا ئەنجامدا، کە شکۆمەندی خۆی ئاشکرا کرد. دەبینیت، شکۆمەندی خودا بە کردارەکانی ئاشکرا دەبێت. ئەوەش لە یۆحەننا بەشی ١١دا دەبینین، کاتێک گەورە عیسا گوێی لە نەخۆشییەکەی ئیلعازەر بوو، فەرمووی: "ئەم نەخۆشییە بۆ مردن نییە، بەڵکو بۆ شکۆمەندی خودایە، بۆ ئەوەی کوڕی خودا بەهۆی ئەوەوە شکۆدار بکرێت." و پاشان ئەو موعجیزانەی ئەنجامدا، و خودا شکۆدار کرا. و بە شێوەیەکی دیاریکراو، دەتوانین ئەم پرسیارە لە خۆمان بکەین: چۆن دەتوانین ئەمڕۆ شکۆمەندی خودا ببینین؟ ئەوە پرسیارێکی زۆر گرنگە. و لە لایەکەوە، لە دروستکراوەکاندا دەیبینین، لە شتە جوانەکانی کە خودا دروستی کردوون. شکۆمەندی خودا لە وشەکەی ئەودا دەبینین، وەک چۆن خۆی لە وشەکەی و سیفەتەکانیدا ئاشکرا کردووە. شکۆمەندی خودا لە عیسای مەسیحدا دەبینین، و شکۆمەندی خودا لە مامەڵە سەرسوڕهێنەرەکانی خودادا دەبینین. و ئەوەیە کە دەتوانین هێشتا ئەمڕۆش هەستی پێ بکەین، تەنانەت لە ژیانماندا. دەتوانین مامەڵە شکۆمەندەکانی خودا لەگەڵ خۆماندا ئەزموون بکەین. بەڵام ئەوە باوەڕی دەوێت. دەبینیت، زۆر سەرنجڕاکێشە ئەوەی گەورە عیسا بە مارتا گوت لە یۆحەننا ١١ ئایەتی ٤٠. ئەو دەڵێت: "ئایا پێت نەگوتم کە ئەگەر باوەڕ بهێنیت، شکۆمەندی خودا دەبینیت؟" کەواتە هەندێک جار باوەڕی دەوێت. پێویستە هەنگاوەکانی باوەڕ بنێین، شتەکان لە پشت خۆمانەوە جێبهێڵین، خۆمان فڕێ بدەینە باوەشی خودا، بۆ ئەوەی ئەزموون بکەین چۆن خودا بە شێوەیەکی شکۆمەند کار دەکات. و ئەوە ئارەزووی خودایە بۆ ئێمە، چونکە ئەوە ژیانی باوەڕ زۆر پیرۆز و دەوڵەمەند دەکات.
ئێستا، لە دووەم کۆرنسۆس بەشی ٤، دەربڕینێکی دیکەی زۆر سەرنجڕاکێش دەدۆزینەوە. و لەوێ لە ئایەتی ٤دا دەڵێت، دەخوێنینەوە دەربارەی "مزگێنیی شکۆداری مەسیح، کە وێنەی خودایە." مزگێنییەکە چەندین ناوی جیاوازی هەیە: مزگێنیی نیعمەت، مزگێنیی خودای پیرۆز، مزگێنیی شکۆی مەسیح. و ئەوە پێمان نیشان دەدات کە عیسای مەسیح، ئەو هەردووکیەتی، ئەو ناوەڕۆکی ئەو مزگێنییەیە و ئەو ئامانجی ئەو مزگێنییەشە، ناوەند و ئامانج. و ئەوە زۆر، زۆر کاریگەرانە لە وشەی خودادا نیشان دراوە. خوداوەند عیسا، خوداوەندی شکۆ، هاتە ئەم جیهانە، شکۆی خودا، چاکەی خودای ئاشکرا کرد، بەڵام ڕەت کرایەوە و لە کۆتاییدا لە خاچ درا. دەخوێنینەوە، "مرۆڤ شکۆی لە خاچ داوە، خوداوەندی شکۆ." و لەوێ لە خاچی گۆلگۆسە، ئەو وەک جێگرەوەی ئێمە هەڵواسرابوو، گوناهەکانی ئێمەی لەسەر جەستەی خۆی لەسەر دارەکە هەڵگرتبوو و چووە ناو دادگایی خودایەکی پیرۆزەوە. بەڵام خودا قوربانییەکەی قبوڵ کرد؛ ئەو کاری خاچەکەی قبوڵ کرد و مۆری پشتڕاستکردنەوەی خۆی لەسەر ئەم کارە دانا. و لە ڕۆما ٦دا دەخوێنینەوە کە باوک هەموو شکۆی خۆی بەکار هێنا بۆ هەستاندنەوەی کوڕەکەی و گەڕاندنەوەی بۆ ژیان. پەتڕۆس لە یەکەم پەتڕۆسدا دەنووسێت کە خودا شکۆی پێ بەخشی، و پۆڵس دەڵێت ئەو لە کۆتاییدا بە شکۆوە وەرگیرا و ئێستا لە دەستە ڕاستی شکۆمەندیی سەرەوە دانیشتووە. و عیبرانییەکان ٢ پێمان دەڵێت، "عیسا دەبینین کە تاجی ڕێز و شکۆی لەسەرە." و دەبینیت، ئەوە ئەو شوێنەیە کە پێویستە بە باوەڕەوە سەیری بکەین. دەبینیت، ڕوانین، نیگای باوەڕ، پێویستە لەسەر مەسیحی شکۆدار لە ئاسماندا چڕ بکرێتەوە. ئەوە هێز دەداتێ بۆ ڕێکردنمان لێرە لە خوارەوە. و ئەوە ئەو شتەیە کە بە تایبەتی لە چیرۆکی ستێفان، کرداری نێردراوان بەشی حەوتەمدا دەیبینین. ستێفان لەبەردەم ئەنجومەنی جوولەکەکاندا دەوەستێت، و وتارەکەی بە گوتن دەست پێ دەکات، "خودای شکۆ بۆ باوکمان ئیبراهیم دەرکەوت." و لە کۆتایی وتارەکەیدا، بە باوەڕەوە سەیری سەرەوە دەکات و شکۆی خودا و عیسا دەبینێت کە لە دەستە ڕاستی خودا وەستاوە. و ئەوە هێزی پێ دەدات بۆ شایەتی دان لێرە لەم جیهانەدا لە ژێر بارودۆخێکی زۆر، زۆر سەختدا. و لە هەمان کاتدا، ئەو گۆڕدرا بۆ وێنەی مامۆستاکەی. و ئەوە ئارەزووی خودایە بۆ من و تۆ.
ئێستا، پەترۆس لە یەکەمی پەترۆس ٥:١٠ دەڵێت: «خودای هەموو نیعمەتێک بانگی کردووین بۆ شکۆمەندیی هەتاهەتایی خۆی لە مەسیحی عیسادا.» و ئەوە بەو مانایەیە کە ئێمە بانگەوازێکی ئاسمانییمان هەیە، ئێمە گەلێکی ئاسمانیین، ژیانێکی ئاسمانییمان هەیە، بەرەکەتەکانی ئاسمانییمان هەیە، ئامانجێکی ئاسمانییمان هەیە، هیوایەکی ئاسمانییمان هەیە. هەموو ئەم شتانە ئاسمانیین. و خودا دەیەوێت ئەم هاووڵاتییەتییە ئاسمانییەی کە هەیەتمان، لە ژیانی باوەڕماندا دیار بێت. و ڕەنگە لە خۆمان بپرسین: تا چەند ئەوە ڕاستییەکە، کە خەڵک بتوانن بڵێن، «ئەم پیاوە خودای شکۆمەندی دەناسێت، و ئەو بەڕاستی هی ئاسمانە»؟ ئێستا، کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە «ئەوەی هیچ چاوێک نەیبینیوە، هیچ گوێیەک نەیبیستووە، نەهاتووەتە دڵی هیچ مرۆڤێکەوە، ئەوەی خودا بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت ئامادەی کردووە.» داهاتوویەکی نایاب و شکۆمەند چاوەڕێمانە لە ئامادەبوونی خودادا. پۆڵس لە ڕۆما ٨ دەڵێت کە «ئازارەکانی ئێستا شایانی بەراوردکردن نین لەگەڵ ئەو شکۆمەندییەی کە تێیدا ئاشکرا دەبێت.» و هەمان پیاو کە زۆر ئازاری چەشت بۆ گەورەکەی لێرە لەم جیهانەدا، توانی لە دووەمی کۆرنسۆس ٤:١٧ بنووسێت: «چونکە تەنگانەی سووکی ئێمە، کە تەنها بۆ ماوەیەکی کەمە، کێشێکی زۆر گەورەتر و هەتاهەتایی لە شکۆمەندی بۆمان بەرهەم دەهێنێت؛ لە کاتێکدا سەیری شتە بینراوەکان ناکەین، بەڵکو سەیری شتە نەبینراوەکان دەکەین: چونکە شتە بینراوەکان کاتیین؛ بەڵام شتە نەبینراوەکان هەتاهەتاییین.» ئەوەیە کە دەبێت سەرنجی لەسەر بێت: لەسەر شتە هەتاهەتاییەکان، لەسەر گەورەی شکۆمەندی، لەسەر خودای شکۆمەندی، لەسەر باوکی شکۆمەندی، لەسەر پاشای شکۆمەندی. و چەند زیاتر سەرسام بین بە گەورەیی خودا و بە شکۆمەندییەکەی، ئەوەندە زیاتر ئامادە دەبین شتەکان بەجێبهێڵین، قوربانی بدەین بۆ ڕێز و شکۆمەندی خودا. و با نوێژەکەی موسا لەبیر نەکەین، کە گوتی: «با شکۆمەندیی تۆ ببینم.» ئەگەر بە دڵێکی ڕاستگۆیانە بەم شێوەیە نوێژ بکەین، خودا شکۆمەندیی خۆی بە ئێمە ئاشکرا دەکات لە ڕێگەی وشەکەیەوە، لە کەسایەتی مەسیحدا، و هەروەها لە مامەڵە سەرسوڕهێنەرەکانی لە ژیانی باوەڕماندا.
