«گۆرانییەک بۆ خۆشەویستەکەم دەڵێم، گۆرانییەک دەربارەی ڕەزەکەی: خۆشەویستەکەم ڕەزێکی هەبوو لەسەر گردێکی بەپیت. هەڵی کێشا و لە بەرد پاکی کردەوە و بە باشترین جۆرەکانی مێو چاندنی. بورجێکی چاودێری تێدا دروست کرد و گۆڕەشارێکی شەرابیشی تێدا هەڵکەند. پاشان چاوەڕێی بەرهەمێکی ترێی باشی کرد، بەڵام تەنها میوەی خراپی بەرهەم هێنا. ئێستا ئێوە دانیشتووانی ئۆرشەلیم و پیاوانی یەهودا، لەنێوان من و ڕەزەکەمدا دادوەری بکەن. چی زیاتر دەتوانرا بۆ ڕەزەکەم بکرێت لەوەی کە من کردوومە؟ کاتێک چاوەڕێی ترێی باشم کرد، بۆچی تەنها خراپی بەرهەم هێنا؟ ئێستا پێتان دەڵێم چی لەگەڵ ڕەزەکەمدا دەکەم: پەرژینەکەی لادەبەم، و وێران دەکرێت؛ دیوارەکەی دەڕووخێنم، و پێشێل دەکرێت. دەیکەمە بیابانێک، نە دەبڕدرێتەوە و نە دەچێنرێت، و دڕک و داڵ تێیدا گەشە دەکەن. فەرمان بە هەورەکان دەکەم کە بارانی بەسەردا نەبارێنن.» ڕەزی پەروەردگاری گشتگیر ماڵی ئیسرائیلە، و پیاوانی یەهودا باخچەی دڵخۆشی ئەون. و ئەو چاوەڕێی دادپەروەری بوو، بەڵام خوێنڕشتنی بینی؛ چاوەڕێی ڕاستودروستی بوو، بەڵام گوێی لە هاواری خەمباری بوو. – ئیشایا 5:1-7 NIV
نازانین ئایا ئیشایا دەیتوانی بە باشی گۆرانی بڵێت، بەڵام لە بەشی پێنجەمی کتێبە پێغەمبەرایەتییەکەیدا «گۆرانی ڕەزەکە»ی دەدۆزینەوە. سێ بڕگەی هەیە – ئایەتەکانی 1-2، 3-6، و 7. هەندێک وەرگێڕان بۆشایی لەنێوان بڕگەکاندا دادەنێن. تێبینی بکە کە لە بڕگەی دووەمدا (3-6) گۆرانییەکە لە کەسی سێیەمەوە (ئەو) دەگۆڕێت بۆ کەسی یەکەم (من) کاتێک خودا ڕاستەوخۆ قسە لەگەڵ نەتەوەی یەهودادا دەکات. خودا ویستی چی بە یەهودا بگەیەنێت لەم گۆرانییەی ڕەزەکەدا؟
ئاشکرایە کە ئەم گۆرانییە لە ڕاستیدا چیرۆکێکی نموونەییە. تێیدا خودا ڕەزێکی چاند و لە ئایەتی 7ەوە ڕوونە کە نوێنەرایەتی ئیسرائیل، و بە تایبەتی شانشینی یەهودای دەکرد. بەڵام خودا لە ئەنجامەکانی ڕەزەکەی ڕازی نەبوو، و هەردوو ئیسرائیل و یەهودا سەرزەنشت کران بۆ شکستیان لە بەرهەمهێنانی میوە. کاتێک ئیشایا ئەم چیرۆکە نموونەییە ئیلهامبەخشەی نووسی، ئیسرائیل و یەهودا نزیکەی 200 ساڵ بوو نەتەوەی جیاواز بوون. دوای حوکمڕانی پاشا سولەیمان، شانشینی یەکگرتوو دابەش بوو بۆ شانشینی باکووری ئیسرائیل کە سامیرە پایتەختەکەی بوو، و شانشینی باشووری یەهودا کە ئۆرشەلیم پایتەختەکەی بوو.
هەردوو شانشینەکە لە پەروەردگار دوورکەوتبوونەوە بەبێ ئەوەی زۆر میوەی ڕۆحی بەرهەم بهێنن. شانشینی باکووری ئیسرائیل تەنانەت دوو پەرستگای گۆلکە زێڕینی بتپەرستی دامەزراندبوو. هەرچەندە شانشینی باشووری یەهودا بەردەوام بوو لە پەرستنی پەروەردگار لە پەرستگای ئۆرشەلیم، بەڵام زۆربەی تەنها ڕێوڕەسم بوو بەبێ تۆبەکردن، و کەمترین میوەی ڕۆحی.
چاوەڕوانکراو بۆ بەرهەمهێنان
خودا چاوەڕێی خەڵکەکەی دەکات میوە بەرهەم بهێنن. لە چیرۆکە نموونەییەکەدا، خودا هەموو شتێکی مومکینی کرد بۆ یارمەتیدانی ڕەزەکەی بۆ بەرهەمهێنان. ئایەتی 2 دەڵێت کە ئەو چاوەڕێی دەکرد «ترێی باش» بەرهەم بهێنێت. ئەو خاکێکی بەپیتی لەسەر گردێک هەڵبژارد کە زۆر خۆر و بارانی هەبوو. بەردەکانی لادا، کە کارێکی بچووک نییە لە ئیسرائیل! ئەو ئیسرائیلی لە خاکەکەی خۆیدا دانا، و بەڵێنی دا کە خاکەکە لە کاریگەری بتپەرستی پاک بکاتەوە ئەگەر متمانەیان پێی هەبێت و دانیشتووانی بتپەرست لاببەن.
پەروەردگار ڕەزەکەی بە باشترین جۆری مێوی ئیبراهیم و باوکان چاند. بۆ پاراستن و ئاسایش، پەرژینێکی چاند و دیوارێکی بە دەوری ڕەزەکەدا دروست کرد، و بورجێکی چاودێری. جگە لەوە، گۆڕەشارێکی شەراب و حەوزێکی لە بەردە ڕەسەنەکە هەڵکەند، بە چاوەڕوانی بەرهەمێکی زۆر. پەروەردگار بەڵێنی بەرەکەتێکی زۆری بە ئیسرائیل دا ئەگەر تەنها شوێنی بکەون و خزمەتی بکەن. بەڵام ترێی باش هەرگیز دەرنەکەوت! خودا دەرفەتی پێدان بۆ بەرهەمهێنانی میوەی باش، بەڵام ئەوان تەنها ترێی کێوی بێ بەهایان بەرهەم هێنا.
کاتێک گۆرانییەکە بەردەوام دەبێت، ئەنجامەکانی میوەی بێ بەهای ئیسرائیل بە خەڵکی خودا ڕاگەیەندرا. خەمبار، چاودێرەکە بڕیاری دا لە ڕەزەکەی دوور بکەوێتەوە، وای لێبکات بەفیڕۆ بچێت. ئەو چیتر گرنگی پێنادات و بە دڕک و داڵ داپۆشرێت. ئەم بەشەی گۆرانییەکەی ئیشایا پێشبینییەک بوو بۆ ئەوەی کە لە پێش یەهودادا بوو. خودا دەستی پاراستنی خۆی لە نەتەوەکە لادەبات، و ڕێگە بە دڕک دەدات کە خاکەکە داگیر بکات کاتێک خەڵکەکەی دەکوژرێن یان دەبرێنە دیلێتی لەلایەن ئیمپراتۆریەتی بابلەوە.
چەندین «بەشی ڕەز»ی تر لە پەیمانی کۆندا هەیە. ئیسرائیل بە ڕەزێک دەشوبهێنرێت لە زەبوور 80:8-19، ئیرمیا 2:21، 12:10؛ یەحزقێل 15 و هۆشەع 10:1. لە هەموو بەشێکدا چاوەڕێی خەڵکی خودا دەکرا میوە بەرهەم بهێنن. لە ڕاستیدا، یەحزقێل جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە بەرهەمهێنانی میوە تەنها مەبەستە بۆ مێو! مێو بۆ دار یان تەنانەت مێخ یان سووتەمەنی باش نییە. تەنها بۆ بەرهەمهێنانی میوە باشە – و چاوەڕێی لێدەکرێت باش میوە!
خودا چاوەڕێی خەڵکەکەی ئەمڕۆ دەکات میوەی باش بەرهەم بهێنن. لە یۆحەننا 15 عیسا گوتی، «من مێوەکەم؛ ئێوە لقەکانن. ئەگەر هەر کەسێک لە مندا بمێنێتەوە و منیش لەو، ئەوا زۆر میوە بەرهەم دەهێنێت؛ بەبێ من ناتوانن هیچ بکەن ... ئەمە بۆ شکۆمەندی باوکمە، کە ئێوە زۆر میوە بەرهەم بهێنن» (15:5،8). ئایا ئێمە چاوەڕوانییەکانی خودا جێبەجێ دەکەین و شکۆمەندی بۆ ئەو دەهێنین، یان بە تەنها بوونمان وەک مێوی بێ میوە خەمباری دەکەین؟ خودا چاوەڕێی خەڵکەکەی دەکات میوە بەرهەم بهێنن!
ناچار نەکراو بۆ بەرهەمهێنان
خودا ناچارمان ناکات میوە بەرهەم بهێنین. پەروەردگار هەموو شتێکی مومکینی کرد بۆ ئامادەکردن و یارمەتیدانی ڕەزەکانی ئیسرائیل و یەهودا بۆ بەرهەمهێنانی میوەی ڕۆحی. خاکی بەپیت، مێوی سەرەتایی باش، پاراستن، چاندن، هتد. چی زیاتریان دەتوانرا داوا بکەن؟ بەڵام خودا ناچاری نەکردن میوە بەرهەم بهێنن. بەرهەمهێنانی میوەی باش بابەتێکی ویستی ئیسرائیل بوو، و ئەوان بە ویستی خۆیان بڕیاری خراپ و هەڵبژاردەی گوناهباریان دا.
ئایەتی 7 یارییەکی بەهێزی وشە بەکاردەهێنێت بۆ جەختکردنەوە لەسەر جیاوازی نێوان ئەو میوەیەی خودا بەدوایدا دەگەڕا و ئەو میوەی بێ بەهایەی کە دۆزییەوە. دەقی ئینگلیزییەکەمان دەڵێت کە خودا بەدوای دادپەروەریدا دەگەڕا بەڵام ستەم یان خوێنڕشتنی بینی، و بەدوای ڕاستودروستیدا دەگەڕا بەڵام گوێی لە هاواری خەمباری بوو. لە عیبریدا، وشەکانی «دادپەروەری» و «خوێنڕشتن» زۆر لە یەکتر دەچن، و وشەکانی «ڕاستودروستی» و «هاواری خەمباری»ش بە هەمان شێوە. بۆ گرتنی ئەم یارییە وشەیە لە ئینگلیزیدا، یەکێک لە لێکدەرەوەکان ئەم ئایەتەی بەم شێوەیە وەرگێڕاوە: «خودا چاوەڕێی یەکسانی بوو بەڵام نایەکسانی بینی. چاوەڕێی ڕاستی بوو بەڵام ئاژاوەی بینی!» خودا چاوەڕێی خەڵکەکەی ئیسرائیل و یەهودای دەکرد میوە بەرهەم بهێنن، بەڵام ناچاری نەکردن، و هەمان شت ئەمڕۆش ڕاستە. لە یۆحەننا 15 دەخوێنینەوە کە خودا لقەکانی دەبڕێتەوە و دەیانپارێزێت، بەڵام بە پێچەوانەی ویستیانەوە دەستکارییان ناکات. خودا ناچاری خەڵکەکەی ناکات میوە بەرهەم بهێنن!
چی لەبارەی ئێمە؟
چی زیاتر پەروەردگار دەتوانێت بۆ ئێمە بکات لەوەی کە پێشتر کردوویەتی؟ لە گۆرانییەکەی ئیشایادا، ڕەزی خودا بە ویستی خۆی تەنها میوەی کێوی و بێ بەهای بەرهەم هێنا – سەرەڕای ئەوەی کە خودا هەموو شتێکی کرد بۆ یارمەتیدانیان بۆ بەرهەمهێنانی بەرهەمێکی شکۆمەند. میوەکە لە ژیانماندا چۆن دەردەکەوێت؟ دەبێت بەردەوام پشکنینی ئەو بەرهەمە بکەین کە بۆ خودا بەرهەمی دەهێنین. ئایا ترێی باش یان ترێی کێوی بەرهەم دەهێنین؟ ئەگەر وەڵام بدەینەوە «ترێی بێ بەها»، کێ تاوانبارە – خودا یان ئێمە؟ ئەگەر ڕاستگۆ بین، دەبێت دان بەوەدا بنێین کە بەرهەمی خراپمان تاوانی خۆمانە – بەهۆی بڕیارە خراپەکانمان و هەڵبژاردە هەڵەکانمانەوەیە.
خودا هەموو شتێکی پێویستی بۆ دابین کردووین بۆ بەرهەمهێنانی میوەی باش بۆ شکۆمەندی ئەو. ئەو بە ژیانێکی نوێوە دەستمان پێدەکات کە بە باشترین مێو، کوڕەکەی، بەستراوەتەوە. ئەو گەشەمان پێدەدات کاتێک لە پەیوەندیدا لەگەڵ مەسیحدا دەژین. ڕۆحی پیرۆز دەمانپارێزێت، دەمانبڕێتەوە، ئاگادارمان دەکاتەوە، ڕاوێژمان پێدەدات و هانمان دەدات لە ڕێگەی وشەکەی و ڕاوێژکارە خوداپەرستەکانەوە – و زۆر، زۆر زیاتر. خودا هەموو شتێکی مومکینی دەکات بۆ یارمەتیدانمان بۆ بەرهەمهێنانی بەرهەمێکی شکۆمەند لە میوەی باش لە ژیانماندا! بەڵام، سەرەڕای ئەمەش، زۆر جار ئێمە هەڵدەبژێرین کە سروشتی گوناهبارمان دڵخۆش بکەین. لە ئەنجامدا میوەی کێوی خۆپەرستی، لووتبەرزی، حەسادەت، ئارەزووی دەسەڵات، ڕەخنەگرتن، چاوچنۆکی، ناڕەزایی، تاڵی، تووڕەیی و خراپتر بەرهەم دەهێنین. ئایا مومکینە بۆ ئێمە کە ئەم میوە خەمناک، ناشرین و ناخوداپەرستانە لە ژیانماندا بەرهەم بهێنین؟ بەداخەوە، بەڵێ. تەنها سەیری گالاتییەکان 5:17-21 و کۆلۆسییەکان 3:5-9 بکە.
ڕەنگە بڵێین بە دڵنیاییەوە میوەی زیاتر بەرهەم دەهێنین ئەگەر خودا بارودۆخەکانمان بگۆڕێت، بەڵام بیر لەوە بکەرەوە. ئایا بەڕاستی باوەڕمان وایە کە میوەی دڵخۆشکەرتری بۆ خودا بەرهەم دەهێنین ئەگەر ئەو کڵێسایەکی باشتر یان پارەیەکی زیاتر، یان سەرۆکێکی جیاواز، یان خێزانێکی خۆشەویستر، یان ماڵێکی گەورەتر، یان کاتی بەتاڵی زیاترمان پێبدات؟ نەخێر! خودا پێشتر هەموو شتێکی پێویستی بۆ بەرهەمهێنانی میوەی باش بۆ دابین کردووین (2 پەترۆس 1:3).
خودا دەزانێت چی بۆ هەریەکێک لە ئێمە باشترینە. ئەو ئێمە دادەنێت و گەشەمان پێدەدات لەو بارودۆخانەدا کە باشترین بەرهەمی میوە لە ئێمەدا بەرهەم دەهێنن. ئەوە لەسەر ئێمەیە کە هەڵبژێرین گەشە بکەین و میوەی باش بە ڕۆحەکەی بەرهەم بهێنین.
هێزی خودایی ئەو هەموو شتێکی پێویستی بۆ ژیان و خوداپەرستی پێداوین لە ڕێگەی زانینمان بەو کە بانگی کردین ... بۆیە هەموو هەوڵێک بدەن بۆ زیادکردنی چاکە بۆ باوەڕتان؛ و بۆ چاکەتان، زانین؛ و بۆ زانینتان، خۆکۆنترۆڵکردن؛ و بۆ خۆکۆنترۆڵکردنتان، خۆڕاگری؛ و بۆ خۆڕاگریتان، خوداپەرستی؛ و بۆ خوداپەرستیتان، چاکەی برایانە؛ و بۆ چاکەی برایانەتان، خۆشەویستی. چونکە ئەگەر ئەم سیفەتانەتان بە شێوەیەکی زیادبوو هەبێت، ئەوا دەتانپارێزن لەوەی بێ کاریگەر و بێ بەرهەم بن (2 پەترۆس 1:3،5-8).
بیر لەوە بکەرەوە. چی زیاتر خودا دەتوانێت بۆ تۆ بکات لەوەی کە پێشتر کردوویەتی؟"
