گەشەی ڕۆحیبەڵێنەکانی سەرکەوتووان لە وەرگێڕان 2-3 ڕوون کراوەتەوە14 بەڵێن بۆ سەرکەوتووان لە وەرگێڕان بەشەکانی 2 و 3 بدۆزەرەوە. فێر بە چۆن وەک سەرکەوتوویەک بژیت و بەرەکەتەکانی خودا ئەزموون بکەیت.15 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
سوپاسگوزاریپڕ لە سوپاسگوزاری لە ڕێگەی بەسەربوونی مەسیحەوەپۆڵس نزیکەی سێ ساڵ لە شاری بەناوبانگی ئەفەسۆس کاری کرد، پێدەچێت لە ساڵانی ٥٦-٥٨ی زایینی. ئەو بۆ ماوەی سێ مانگ لە کەنیسەدا دەربارەی شانشینی خودا خزمەتی کرد. بانگەوازەکە هەندێک جار بە موعجیزەکانەوە بوو کە خودا لە ڕێگەی دەستی پۆڵسەوە ئەنجامی دەدا (ئایەتی ١١)15 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
عیسای مەسیحعیسای مەسیح: یەهۆڤا، نێردراو، پاشا، گەرەنتی، نێوەنگیرنامەی عیبرانییەکان دەربارەی عیسای مەسیحە، کەسایەتی و کارەکانی. ناوی «عیسا» ١٤ جار لەم نامە سەرسوڕهێنەرەدا هاتووە، لەوانەش یەک جار ئاماژە بە یەشوع دەکات، کە ئیسرائیلی بردە ناو خاکی بەڵێندراو. ژمارە هەشت لە کتێبی پیرۆزدا نوێنەرایەتی دەستپێکی نوێ دەکات.15 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
باوەڕتێگەیشتن لە باوەڕ: وانەکانی عیبرانییەکان ١١، ئیبراهیم، موساباوەڕ وەک تەلەسکۆپێکە کە شتە دوورەکان نزیک دەکاتەوە، وەک «شتە هیوادارەکان» (ئایەتی ١) باوەڕ وای لێکرد ئامادە بێت بۆ ڕۆیشتن لە ئوری کلدانییەکان – پێشکەوتووترین کولتوری سەردەمی خۆی.16 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
داناییفێربوونی دانایی و تێگەیشتن لە نموونەکانی کتێبی پیرۆزنموونەی نووح یەکەم پیاوی «ڕاستودروستە» کە لە کتێبی پیرۆزدا ناوی هاتووە (پەیدابوون ٧:١) نموونەی نووح نووح جیاوازییەکی گەورەیە لە نێوان نووح و خەڵکی سەردەمی خۆی. وەک نموونەی زیندوو و تەواومان، خوداوەند عیسا فەرمووی: «نیری من بخەنە سەر خۆتان و17 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
موعجیزەکانحەوت موعجیزە بۆ پەترۆس: وانەکان بۆ قوتابییانی مەسیحیپیتەر و هاوکارەکانی ئەو شانازییەیان هەبوو کە سەردانێکی عیسای مەسیحیان پێگەیشت، کە ماوەیەک پێشتر ناسیبوویان. ئەو خۆی وەک گەورە بۆیان ئاشکرا کرد، بەڵام بە میهرەبانی داوای لە پیتەر کرد کە خۆی و هەموو ئەوەی هەیەتی بۆ ئەو بەردەست بکات. بە هەمان شێوە، مەسیح دەیەوێت باوەڕداران باوەڕداران باوەڕداران.18 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
گەشەی ڕۆحیگەشەی ڕۆحی و پێشکەوتن: دوای نموونەی مەسیح کەوتنپۆڵسی نێردراو گرنگیپێدانی باوکی بۆ باوەڕدارە نوێیەکان لە تەسەلۆنیکی و شوێنەکانی تر نیشاندا، بە خۆشەویستییەکی ڕاستەقینەوە بە وردی چاودێری دەکردن. وەک باوکی ڕۆحییان، نیگەرانییەکی ڕاستەقینەی نیشاندا، وەک دایکێک و برایەکی خوداپەرست بۆیان بوو (1 تەس. 2:7-11)18 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
خزمەتخزمەتکاری تەواو: مەبەستی خودا بۆ خزمەتی مرۆڤایەتیعیسای مەسیح وەک خزمەتکاری تەواو بگەڕێ، کە خۆشەویستی خودا نیشان دەدات و نموونەیەک بۆ باوەڕداران دادەنێت بۆ ئەوەی بە دڵسۆزی خزمەت بکەن.19 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
وەرگیراوجەستەگرتنی کوڕ و کاری ڕزگارکەرانەینهێنی قووڵی جەستەگرتنی عیسا، یەکێتییەکەی لەگەڵ باوک، و مەبەستی ڕزگارکەرانەی ژیان و مردنی قوربانییەکەی بدۆزەرەوە.19 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
گوناھلە مردنی ئادەمەوە بۆ ژیانی مەسیح: ڕۆما ٥ ڕوون کراوەتەوەنیعمەتی خودا و دیارییە خۆڕاییەکە بە نیعمەتی ئەو یەک پیاوە عیسای مەسیح بۆ زۆر کەس زۆر بوو. چونکە زۆر کەس لە ڕێگەی سەرپێچیی یەک پیاوەوە مردن، زۆر زیاتر ئەوانەی کە زۆریی نیعمەت و دیارییە خۆڕاییەکەی خودا وەردەگرن. دیارییە خۆڕاییەکە دوای زۆر سەرپێچی ڕەواییدانی ھێنا.20 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
عیسای مەسیحهێز و گرنگیی ناوی عیسای مەسیحکاریگەری و دەسەڵاتی قووڵی ناوی عیسا لە سەرانسەری پەیمانی نوێدا بگەڕێ، لە چاککردنەوەوە تا ڕزگاری و مزگێنیدان.21 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
مزگێنیکردنەوەی کتێبی پیرۆز: خزمەتی پۆڵس لە تسالۆنیکیهەشت دەربڕینی سەرەکی لە کردارەکان 17:1-12 بپشکنە کە نیشان دەدەن چۆن پۆڵ وشەی خودای گەیاند. وانە پراکتیکییەکان بۆ خزمەتگوزاری ئەمڕۆ فێربە.24 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
عیسای مەسیحتێگەیشتن لە عیسای مەسیح: کوڕی داود و پاشانەژادنامە لیستێک لە باوباپیرانی کەسی وەسفکراو دەدات و یارمەتی تێگەیشتن لە پاشخانەکەی دەدات. وشەی یۆنانی کە وەرگێڕدراوە بۆ «نەژادنامە» واتای «نەوە»یش دەدات، و هەندێک جار لە کتێبی پیرۆزدا بەو شێوەیە وەرگێڕدراوە. ناوی «عیسا» وەرگێڕدراوە6 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
ڕەواییکردنڕەواکراو بە باوەڕ: تەنها ڕێگایەک بۆ ڕاستودروستی خودانامەی ڕۆما خودا وەک ڕاستودروست نیشان دەدات. ئەو هەمیشە لە هەر شتێکدا کە دەیکات و دەیلێت ڕاستە. ئەو ڕاستودروستە کاتێک گوناهبار مەحکوم دەکات: «چونکە هەمووان گوناهیان کردووە و لە شکۆمەندی خودا کەمترن. «ڕەواکراو» ڕاگەیاندنی خوداییە کە مرۆڤێک لەگەڵ خودا ڕاستودروستە10 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
عیسای مەسیحعیسای مەسیح، خوداوەند: ڕووناکی ڕاستەقینەی جیهانبزانە چۆن عیسا ڕووناکی بەرجەستە دەکات، تاریکی ڕووناک دەکاتەوە، شکۆمەندی خودا ئاشکرا دەکات، و باوەڕداران لە ڕۆژانەیان و هاوبەشییان لەگەڵیدا ڕێنمایی دەکات.12 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
کتێبی پیرۆزنزیکبوونەوە لە بەرەکەت و گرنگی خوێندنەوەی وشەی خودابەهای قووڵی خوێندنەوەی وشەی خودا، بەرەکەتەکانی، و پەلەی گوێگرتن و گوێڕایەڵیکردنی بگەڕێ.13 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
یاسایاسای خودا: وەحی، شکستی مرۆڤ، و مەسیحلە سەرەتای مێژووی مرۆڤایەتیدا خودا یاسای بە یەکەمین ژن و مێردی مرۆڤ دا بۆ خۆشگوزەرانی و بەختەوەرییان، وەک لەو کاتەوە کردوویەتی. خوداوەند خودا هەمیشە ئەوەی باشە دەیکات چونکە ئەو باشە، و ئەویش لە ڕێگەی وشەکەیەوە دەیکات (ئیشایا ٥٥:٨-١١)16 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
هاوبەشیهاوبەشی: فێرکردنی نێردراوان و شکاندنی نانواتای کتێبی پیرۆزی هاوبەشی لە کردارەکان ٢:٤٢ەوە بگەڕێ. فێر بە چۆن فێرکردن، شکاندنی نان، و نوێژ کۆمەڵگەیەکی مەسیحی ڕاستەقینە دروست دەکەن.17 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
عیسای مەسیحداننان بە عیسا وەک خوداوەند: گوێڕایەڵی، ڕزگاری، یەکێتیخوداوەند عیسا ئەم لێدوانە جدییەی لە کۆتایی ئەوەدا دا کە بەگشتی پێی دەوترێت وتاری سەر کێو. ئەم ڕاگەیاندنە ئەوە دەگەیەنێت کە تەنها دوو بژاردە هەیە: یان ئەوەی ئەو دەڵێت بیکەیت، یان نا. ئەگەر ئێمە ئەوە نەکەین، ئەمە مانای ئەوەیە کە ئێمە وەک خوداوەند نایناسین و گوێڕایەڵ نین.17 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
هەستانەوەهەستانەوەی عیسای مەسیح: بناغەی باوەڕپۆڵس بۆ سەلامەتی خۆی لە بێریاوە نێردرا. گەشتی بۆ ئەسینا کرد و لەوێ سەرەتا وەک نەریتی خۆی چوو بۆ کەنیسە و لە نووسینە پیرۆزەکانەوە قسەی کرد. داوا لە پۆڵس کرا کە بە ئاشکرا قسەیان بۆ بکات چونکە پێیان وابوو ئایینێکی نوێ دەهێنێت، کە لە ژێر دەسەڵاتی ڕۆمادا قەدەغە بوو.19 کەمترین خوێندنەوە·ئالفرێد بۆتەر
