وشەی «مامۆستا» نزیکەی هەشتا و شەش جار لە وەشانی پەسەندکراوی پەیمانی نوێدا هاتووە. ئەم وشە ئینگلیزییە بۆ هەشت وشەی جیاواز لە زمانی یۆنانی ڕەسەندا بەکارهاتووە، و پێمان وایە کە لێکۆڵینەوەیەکی سەرنجڕاکێش و فێرکەر دەبێت بۆ تێبینی کردنی بەکارهێنانی ئەم وشانە لەلایەن ڕۆحی پیرۆزەوە بۆ گەیاندنی بیرۆکەکانی خودا بە دڵ و دەروونی پیرۆزان.
دیداسکالۆس
ئەو وشەیەی زۆرترین جار وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا» بریتییە لە دیداسکالۆس، بە واتای ڕاهێنەرێک، یان مامۆستا؛ لە ڕاستیدا، دە جار لە شوێنی تردا لە وشەکەدا وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا».
لە لایەن چوار نووسەری ئینجیلەوە بە نزیکەیی بە یەکسانی بەکارهاتووە – بە گشتی نزیکەی چل و حەوت جار؛ و لە دەرەوەی ئینجیلەکان (وەک «مامۆستا») تەنها یەک جار هاتووە (یاقوب 3:1). لە یۆحەننا 3:2 وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا»، و لە ئایەتی 10ی هەمان بەشدا بۆ «مامۆستا». یەک جار وەرگێڕدراوە بۆ «پزیشک» (لۆقا 2:46).
بەکارهێنانێکی سەرنجڕاکێشی ئەم وشەیە لە یۆحەننا 13دا هەیە. لە ئایەتی 13دا مەسیح دەفەرموێت: «ئێوە بە من دەڵێن مامۆستا و گەورە: و باش دەڵێن؛ چونکە من وام.» لێرەدا فێر دەبین کە قوتابییەکان لە کاتی قسەکردندا لەگەڵیدا، زاراوەی «مامۆستا»یان بەکارهێناوە، دیداسکالۆس، سەرەتا؛ نازناوی «گەورە»یان پێداوە، کوریۆس، پلەیەکی دووەمی پێداوە – فێرکردن، بۆ ئەوان، لە سەرووی گەورەییەوە بووە. بەڵام ئەو ئەم هەڵەیە ڕاست دەکاتەوە لەوەی کە دەستبەجێ دوای ئەوە دەفەرموێت – هەرچەندە، بە ناسکییەکی زۆر دەگمەنەوە؛ «ئەگەر من، گەورە و مامۆستای ئێوە بم.» ئەو ڕیزبەندییەکەیان پێچەوانە دەکاتەوە، وەک ئەوەی فێر بکات کە گوێڕایەڵی لە سەرووی هەموو فێربوون و ژیرییەکەوەیە، تەنانەت لە شتەکانی کتێبی پیرۆزیشدا. >ئەمە ئەو وشەیەی پێغەمبەرەکەمان بیر دەخاتەوە کە بە شاولە ناگوێڕایەڵەکەی وت: «سەیری بکە، گوێڕایەڵی باشترە لە قوربانی؛ و گوێگرتن باشترە لە چەوری بەرخەکان.» فێربوون باشە، بەڵام بە پەرۆشەوە جێبەجێکردنی ئەوەی کە پێشتر دەیزانین، هێشتا باشترە.
کوریۆس
وشەی سەرەوە، کوریۆس، چواردە جار وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا»؛ لە کورۆس (باڵادەستی)ەوە هاتووە، و بە واتای باڵادەست، لە دەسەڵاتدا، واتە کۆنترۆڵکەردێت. لە شوێنی تردا، شازدە جار وەرگێڕدراوە بۆ «گەورە»، و دوازدە جار بۆ «بەڕێز»؛ یەک جار، بە شێوەیەکی سەیر، وەرگێڕدراوە بۆ «خودا» (کردارەکان 19:11). لەوێدا، پێمان وایە، وەک ئەوەی بڵێین «باڵادەستەکە» بەکارهاتووە. بەڵام وەرگێڕانە وردەکەی ج. ن. داربی ئەمە ڕاست دەکاتەوە، و لەبری ئەوە «گەورە» بەکاردەهێنێت. ئەمە ئەو وشەیەیە کە هەمیشە لە پەیمانی نوێدا وەرگێڕدراوە بۆ «بەڕێز».
ڕابی
هەشت جار «مامۆستا» وەرگێڕانی وشەی عیبری ڕابی، ڕابی، «نازناوێکی فەرمی ڕێزلێنانە.» ئەمانەن: مەتتا 26:25، 49؛ مەرقۆس 9:5؛ 11:21؛ 14:45؛ یۆحەننا 4:31؛ 9:2؛ 11:8. لە شوێنی تردا وشەکە وەرنەگێڕدراوە، «ڕابی.»
ئەمە ئەو وشەیەیە کە یەهودای ناپاک هەمیشە بەکاری دەهێنا. ئەو هەرگیز یەک جاریش کوڕی خودای بە گەورە بانگ نەکرد؛ نێردراوەکانی تر، لە خوانەکەدا، نازناوی شیاوی خۆیان پێدا، گەورە، کوریۆس (مەتتا 26:22)؛ بەڵام یەهودا، لە ئایەتی 25دا، دەڵێت مامۆستا، ڕابی. و لە یۆحەننا 14:22دا ڕۆحی خودا خێرا ئاگادارمان دەکاتەوە کە ناپاکەکە نەبوو کە بە «گەورە» بانگی کرد، «یەهودا پێی وت، نەک ئیسکاریۆتی، گەورە، چۆنە،» هتد (بڕوانە 1 کۆرنسۆس 12:3). ئەو «شەیتانێکی هەبوو»، و بۆیە نەیدەتوانی مەسیح بە گەورە بانگ بکات. بەڵام کاتێک دێت، و زۆر نزیکە، پێمان وایە، کاتێک هەموو ئەژنۆیەک چەمێتەوە و هەموو زمانێک – زمانی یەهودا لە ناویاندا – دان بەوەدا دەنێت کە «عیسای مەسیح گەورەیە،» کوریۆس (فیلیپی 2:11).
ئیپیستاتێس
هەمان وشەی «مامۆستا» تەنها وەرگێڕانی وشەی «ئیپیستاتێس»ە، «کەسێک کە دەستنیشان کراوە بۆ سەر»، واتە فەرماندە (یان مامۆستا). تەنها شەش جار لە کتێبی پیرۆزدا دۆزراوەتەوە، و هەمیشە لە لۆقادا – 5:5؛ 8:24، 45؛ 9:33، 49؛ 17:13. تەنها لەلایەن قوتابییەکانەوە بەکارهاتووە، جگە لە یەک جار، کە نازناوێکە لەلایەن دە گولییەکەوە بە گەورە دراوە.
دێسپۆتێس
وشەیەکی تر کە بە ئینگلیزی «مامۆستا» وەرگێڕدراوە بریتییە لە دێسپۆتێس، «فەرمانڕەوایەکی ڕەها» (دێسپۆت). تەنها چوار جار وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا» – 1 تیمۆساوس 6:1، 2؛ 2 تیمۆساوس 2:21؛ تیتۆس 2:9، و 1 پەترۆس 2:18. لە شوێنی تردا وەرگێڕدراوە بۆ «گەورە» – چوار جار – لۆقا 2:29؛ کردارەکان 4:24؛ 2 پەترۆس 2:1، و وەرگێڕان 6:10.
ئەمە ئەو وشەیەیە کە زۆرجار بۆ گەورەی کۆیلەکان بەکاردێت؛ بەڵام ڕاستییەکی سەرنجڕاکێشە کە هەرچەندە لەلایەن نێردراوەکانەوە بە ئاماژەدان بە گەورەکانی زەوی بەکاردێت، کاتێک ئەم گەورانە بیردەخەنەوە کە ئەوانیش گەورەیەکیان لە ئاسماندا هەیە، ئەوان ئەم زاراوەیە بەکارناهێنن، بەڵکو نازناوی نەرمتر و شکۆمەندتری کوریۆس، گەورە (ئەفەسۆس 6:9؛ کۆلۆسی 4:1؛ هەروەها ڕۆما 14:4) بەکاردەهێنن. بەندەکانی مەسیح لە ژێر «یاسایەکی تەواوی ئازادی»دان، «فەرمانەکانی ئەوان قورس نین،» و ئەو بۆ ئەوان «دێسپۆت» نییە، بەڵکو «گەورە و مامۆستایەکی» خۆشەویست و میهرەبانە. و ئەو بە خۆشەویستی فەرمانڕەوایی دەکات، نەک بە زۆر.
کاتێگێتێس
وشەیەکی تر کە وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا» بریتییە لە کاتێگێتێس، ڕێبەرێک، واتە مامۆستایەک. تەنها سێ جار لە کتێبی پیرۆزدا دۆزراوەتەوە – مەتتا 23:8-10 – و تەنها لەلایەن خودی گەورەوە بەکارهاتووە.
ئۆیکۆدێسپۆتێس
ئۆیکۆدێسپۆتێس وشەیەکی ترە کە وەرگێڕدراوە بۆ «مامۆستا.» بە واتای «سەرۆکی خێزان» دێت، و لە لۆقا 13:25 و 14:21دا دۆزراوەتەوە. لە شوێنی تردا وەرگێڕدراوە بۆ «پیاوچاک (ی ماڵ)» و «خاوەن ماڵ.»
کوبێرنێتێس
تاکە وشەی ماوەتەوە بریتییە لە کوبێرنێتێس، «کاپتنی کەشتی»، واتە کاپتن، یان (کاپتنی کەشتی)، و تەنها یەک جار بەکارهاتووە – کردارەکان 27:11.
لێکۆڵینەوەکەمان تەواو بوو. یەک شت فێر بووین ئەگەر هیچی تر نەبێت، و ئەوەش پڕییە سەرسوڕهێنەرەکەیە لە وشەی خودادا، کە کتێبی پیرۆزی ئینگلیزییەکەمان تەنها بیرۆکەیەکی لاوازمان پێدەدات. و لەبەر ئەوەی ئەم پڕییە بە پلەی یەکەم پەیوەندی بە مەسیحەوە هەیە، بۆ سوودی مەسیحییە، و بۆ شکۆمەندی خودا، کە هەموو یارمەتییە بەردەستەکان بەکاربهێنێت – وەرگێڕانەکان، کۆنکۆردانسەکان، فەرهەنگەکان، و هەموو ڕێگەیەکی تر کە بەردەستە بۆ یارمەتیدانی لە دەستڕاگەیشتن بەم گەنجینانە، کە لە تەمەڵ و بێکارەکان شاراوەن، بەڵام بۆ ئەوانەی کە «وەک گەنجینەی شاراوە بەدوایاندا دەگەڕێن،» بە یەک ئامانج لەبەردەمیاندا – قازانج و بەرەکەتی ڕۆح – «لەلایەن ناسینی خودا و عیسای گەورەمانەوە» (2 پەترۆس 1:2). ئامین! تێبینی.- نووسەر بۆ زانیارییەکانی لەم وتارەدا بە تەواوی قەرزاری «کۆنکۆردانسی گشتگیری کتێبی پیرۆز»ە، لەلایەن جەیمس سترۆنگەوە، کارێکە کە بەهایەکی بێشوماری هەیە بۆ خوێندکاری ئینگلیزی کتێبی پیرۆز.
