هەندێک مێژوو
کتێبی کردارەکان سەرەتا سەرنج دەخاتە سەر خزمەتەکەی پەترۆس و پاشان پۆڵس و گەشتە مزگێنییەکانی؛ چەند بەشێک باس لەوە دەکەن کە چۆن هەردوو نێردراوەکە پێکەوە کاریان دەکرد (بڕوانە 2 پەترۆس 3:15-16). لە کۆتایی گەشتی سێیەمی پۆڵسدا، گەڕایەوە ئۆرشەلیم. لەوێ، ڕۆمەکان بۆ سەلامەتی خۆی دەستگیریان کرد و پاشان ناردیان بۆ قەیسەریا بۆ ئەوەی لەبەردەم پارێزگاردا دەربکەوێت (کردارەکان 22-23). پۆڵس لە زینداندا مایەوە، بەڵام خەڵک دەیانتوانی بە ئازادی سەردانی بکەن لە کاتێکدا کە داوای خۆی لە دەسەڵاتدارانی ڕۆمانی دەکرد. دوای دانیشتنێکی کۆتایی لەبەردەم پاشا ئەگریپا، بڕیاردرا پۆڵس بنێردرێت بۆ ڕۆما چونکە داوای کردبوو کە دۆسیەکەی لەلایەن ئیمپراتۆرەوە بڕیاری لەسەر بدرێت (کردارەکان 26). گەشتێکی سەخت و مەترسیدار هاتە ئاراوە، بەڵام پۆڵس و ئەوانەی لەگەڵیدا گەشتیان دەکرد لە کۆتاییدا گەیشتنە ڕۆما (کردارەکان 27-28). نێردراوەکە لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە لێپرسینەوەی لێکرا و بۆ ماوەی دوو ساڵ وەک زیندانییەک مایەوە، پاشان ئازادیان کرد چونکە هیچ تۆمەتبارێک دەرنەکەوت (28:14-31). بە درێژایی ئەم ماوەیە، پۆڵس لە شەڕی ڕۆحیی جددیدا بوو، چونکە گرنگی بە پیرۆزەکان لە سەرانسەری جیهاندا دەدا.
ئێستا سەرنجمان دەخەینە سەر ئەو بابەتانەی کە پەیوەندییان بە کۆبوونەوە، یان کەنیسە، لە کۆلۆسای هەیە، شارێکە لە ناوەڕاستی تورکیای ئێستا بەڵام لەو کاتەدا بەشێک بوو لە ئیمپراتۆریەتی ڕۆمانی. نزیکەی 15 ساڵ پێشتر، نێردراوەکە لە شاری بەندەری ئەفەسۆس کاری دەکرد (18:19-21، 19:1-20:1، هەروەها ئایەتەکانی 16-38). ئەو نزیکەی دوو ساڵ و نیو لەوێ مابووەوە و جگە لە زۆر کەسی تر، چەند کەسێکی لە کۆلۆسای بینیبوو کە هاتبوون بۆ گوێگرتن لێی. ئەوان مزگێنی نیعمەتی خودایان قبوڵ کرد – ئایا تۆ قبوڵت کردووە؟ یەکێک لەم باوەڕدارە نوێیانە، ئەپافراس، بوو بە قوتابییەکی پابەندی گەورەمان عیسا و مزگێنییەکەی گەیاندە کۆمەڵگاکەی خۆی. لە ئەنجامدا، زۆر کەس لە کۆلۆسای هەواڵی خۆشی نیعمەتی خودایان قبوڵ کرد و دەستیان کرد بە گەشەکردن لە نیعمەت و زانینی گەورەمان عیسای مەسیحدا (2 پەترۆس 3:18).
لە ڕۆما، پۆڵس توانی خزمەتەکەی خۆی بەبێ هیچ ڕێگرییەک ئەنجام بدات، هەرچەندە وەک زیندانییەک دەستبەسەر کرابوو (کردارەکان 28:30-31، کە زۆر جیاواز بوو لەوەی چەند ساڵێک دواتر ڕوویدا، بەپێی 2 تیمۆساوس). ئەپافراس لە کۆلۆسایەوە هاتە ڕۆما و بۆ ماوەیەک لەگەڵ نێردراوەکە مایەوە. بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش، لە دەوروبەری ئەم کاتەدا ئۆنێسیمۆس پارەی لە گەورەکەی، فلیمۆن، دزی و لە کۆلۆسایەوە هەڵهات بۆ ڕۆما. بە تەواوی نازانین چۆن، بەڵام ئەم کۆیلە هەڵهاتووە لە کاتی زیندانیکردنی نێردراوەکە لە ڕۆما، پۆڵسی بینی (بڕوانە فلیمۆن). بە نیعمەتی خودا، ئەم گەنجەش گەورەکەی بینی (فلیمۆن 10). ئۆنێسیمۆس بۆ ماوەیەک لە ڕۆما خزمەتی نێردراوەکەی دەکرد، وەک چەند کەسێکی تر، لەوانە تیمۆساوس (ئایەتی 23؛ کۆلۆسی 1:1).
ئەو کێشانەی کە ئەپافراس بە پۆڵس و هاوکارەکانی ڕاپۆرت کردبوو سەبارەت بە بابەتەکانی کۆلۆسای، جێگەی نیگەرانییەکی زۆر بوون بۆ هەموویان، هەرچەندە مەسیحییە نوێیەکان لەوێ بە گشتی باش بوون (2:7). بەڵام، دوژمن هەوڵی دەدا لە ڕێگەی فەلسەفە و فێڵێکی پووچەوە گومڕایان بکات لەسەر بابەتە بنەڕەتییەکان. مەبەستی شەیتان ئەوە بوو کە باوەڕداران لە گەشەکردن لە نیعمەت و زانینی مەسیحدا و لە چێژوەرگرتن لە بەرەکەتە زۆرەکانی کە لە ڕێگەی خزمەتەکەی پۆڵسەوە وەریانگرتبوو، بوەستێنێت (1:25-29، 2:1-7).
کەسی کوڕ هەمیشە لەژێر هێرشی دوژمندا بووە
بەرنامەی شەیتان بۆ هەوڵدان و ڕێگریکردن لە کاری خودا ئەمڕۆ زۆر لەوە دەچێت کە نزیکەی 2000 ساڵ لەمەوبەر بوو. بەڵام، خودا هەمیشە سەرکەوتووە. «کەواتە وەک مەسیح، عیسای گەورەتان وەرگرتووە، لەو بڕۆن، لەو ڕیشەدار و بنیادنراو بن، و لە باوەڕدا دڵنیا بن، وەک فێرکراون، بە سوپاسگوزارییەوە تێیدا پڕ بن» (ئایەتەکانی 6-7). باوەڕدارانی کۆلۆسای دیارییەکی نایابیان وەرگرتبوو، کەسێک، دەستنیشانکراوی خودا – مەسیح. ئەمڕۆ، دوای ئەوەی لە ڕێگەی باوەڕ و کاری ڕۆحی خوداوە ئەومان وەرگرتووە، مەسیح دەناسین و دەیبینین «تاجی شکۆ و ڕێزی لەسەرە» (عیبرانییەکان 2:9).
ناتوانین نرخی ئەم دیارییە سەرسوڕهێنەرە کە وەرمانگرتووە و بۆ هەمیشە دەیمێنینەوە، بە کەم بزانین. ناوی «عیسا» واتای ئەوەیە کە ئەو خودا و مرۆڤە و هەمیشە وا دەبێت (مەتتا 1:18-25، 2:1-11) – نهێنییەکی بێ کۆتایی. بەڕاستی، پڕبوونەوەی خوداوەندی، واتە باوک و کوڕ و ڕۆحی پیرۆز، بە شێوەیەکی جەستەیی تێیدا نیشتەجێیە (کۆلۆسی 2:9). ئەو بۆ هەمیشە دروستکەر و ڕزگارکەری گەورەمانە، کە هەموو شکۆ و ڕێزێک شایستەی ئەوە (بینین 4-5). ئێمە بە ترس و پەرستشەوە لەبەردەمیدا چۆک دادەدەین، بیر لەم نهێنییە پیرۆز و ئاشکراکراوانە دەکەینەوە و بە پەرستش وەڵام دەدەینەوە، ئێستا و بۆ هەمیشە.
ڕاستییە سەرسوڕهێنەرەکەی کەسی کوڕ کە باوک تێیدا نیشتەجێیە (یۆحەننا 17:21) بە هێزی ڕۆحی پیرۆز هەمیشە هەبووە و هەمیشە دەبێت. ئەمە بە ئاشکرا ئاشکرا کرا دوای ئەوەی عیسا لەلایەن یۆحەننای لەئاوهەڵکێشەوە لەئاوهەڵکێشرا، کاتێک ئاسمانەکان کرانەوە و ڕۆحی پیرۆز دابەزی و لەسەر گەورەمان عیسا مایەوە (مەتتا 3:16-17؛ یۆحەننا 1:32-34).
نێردراو پۆڵس فێری باوەڕدارە نوێیەکانی کۆلۆسای، و ئێمەی ئەمڕۆ، کرد کە «لەو بڕۆن» (کۆلۆسی 2:6). بە جێبەجێکردنی ئەم ڕاستییە بۆ ئێمە، تێدەگەین کە ئەمە ئیمتیازێکی گەورە و هەروەها ئەرکێکی گەورە دەگرێتەوە بۆ ژیان لە هاوبەشی لەگەڵ گەورەمان عیسا وەک ئێستا، کە تاجی شکۆ و ڕێزی لەسەرە. پشت بەو ببەستین، هەمیشە پشت بەو ببەستین، با هەوڵ بدەین لە هەموو شتێکدا کە دەیکەین و دەیلێین، دڵی خۆش بکەین. «لەو بڕۆن» واتای ڕاهێنانێکی قووڵە بۆ بەردەوامبوون لە ژیان لە ئامادەبوونی ئەودا، لەژێر چاوی ئەودا، و هەموو شتێک بە هێزی ڕۆحی پیرۆز ئەنجام بدەین. سەرنجڕاکێشە کە ئینۆخ، حەوتەمین لە ئادەمەوە، لەگەڵ خودا ڕۆیشت و دڵی خۆش دەکرد لە ڕۆژگارێکی زۆر سەختدا، تەنها پێش لافاوەکە (عیبرانییەکان 11:5-6). «لەو بڕۆن» واتای ئەوەیە کە پێویستە چاومان لەسەر گەورەمان عیسای مەسیح بێت، شوێنی بکەوین تا دووبارە دێتەوە. تەنها ئەوکاتە دەتوانین «شایستەی گەورەمان بڕۆین» لە کاتێکدا چاوەڕێی گەڕانەوەی نزیکی ئەوین (کۆلۆسی 1:10).
پرۆسەی «ڕیشەداربوون و بنیادنران» (2:7) هەموو ڕۆژێک بەردەوامە، وەک چۆن ئەمە ڕاستە بۆ دارێک کە لەلایەن جۆگەلەکانی ئاوەوە چێنراوە (زەبوور 1)، لەژێر چاوی گەورەکەدا چاودێری دەکرێت. کتێبی پیرۆز باوەڕداران بە دارێک بەراورد دەکات کە ڕیشەکانی قووڵتر دەکات، لە کاتێکدا شتێک لە ئێمەدا ڕوودەدات کاتێک «لەو» دەڕۆین. ئەم پرۆسەی گەشەکردنە لە سروشتدا هاوبەشی بەردەواممان لەگەڵ مەسیح لە ئاسمان و چاودێری بەردەوامی ڕۆحی پیرۆز نیشان دەدات، کە وشەی خودا بەکاردەهێنێت بۆ یارمەتیدانمان لە بەردەوامبوون لە گەشەکردن.
لە هەمان کاتدا، لە کاتێکدا گەورەمان عیسا لە ئاسماندا بەشدارە لەو پرۆسەی گەشەکردنەدا، ئەویش مامۆستای بنیادنەرە، ئێمە لەو بنیاد دەنێت بۆ ئەوەی لە باوەڕی هەرە پیرۆزدا جێگیرمان بکات. ئەمە بەپێی ئەوەیە کە فێربووین و بەردەوام دەبین لە فێربوون. نێردراوەکە ئەم پرۆسانە بە چاندن و بنیادنان بەراورد دەکات (بڕوانە 1 کۆرنسۆس 3)، کە توانامان پێدەبەخشێت بۆ گەشەکردن و دەربڕینی سوپاسگوزاریمان، «پڕ لە سوپاسگوزاری» (کۆلۆسی 2:7 NASB95). گەشەکردنی بەردەوام دەبێتە هۆی پەرستشی بەردەوام و لەگەڵیدا دەڕوات. سوپاس بۆ گەورەمان!
ڕێنمایی زیادە
«ئاگادار بن کەسێک نەبێت بە فەلسەفە و فێڵێکی پووچ، بەپێی فێرکردنی مرۆڤ، بەپێی بنەماکانی جیهان، و نەک بەپێی مەسیح، وەک نێچیرێک گومڕاتان بکات. چونکە لەو هەموو پڕبوونەوەی خوداوەندی بە شێوەیەکی جەستەیی نیشتەجێیە؛ و ئێوە لەو تەواون، کە سەری هەموو سەرۆکایەتی و دەسەڵاتێکە، لەویشدا ئێوە خەتەنە کراون بە خەتەنەیەک کە بە دەست نەکراوە، لە لابردنی جەستەی گۆشتدا، لە خەتەنەی مەسیحدا؛ لەگەڵیدا لە ئاوەشۆردا نێژراون، کە تێیدا ئێوەش لەگەڵیدا هەڵگیراونەتەوە لە ڕێگەی باوەڕی کاری خوداوە کە لەناو مردوواندا هەڵیگرتەوە» (ئایەتەکانی 8-12 JND). ئەم ڕێنماییانە ورد و گونجاون بۆ هەموو مەسیحییەک لە هەموو دۆخێکدا. ئایا ئێمە نرخی پڕبوونەوەی بەرەکەتەکان دەزانین کە وەرمانگرتووە و بۆ هەمیشە چێژی لێ وەردەگرین؟ ئەم بەرەکەتانە بە توندی پەیوەستن بە پێگەی ئێمە «لە مەسیحدا»، کە هەرگیز لە سەرانسەری هەتاهەتایەدا ناگۆڕێت. ڕەنگە ئێمە بگۆڕێین و ڕادەی چێژوەرگرتنمان لەم بەرەکەتانە بگۆڕێت، بەڵام هیچ شتێک ناتوانێت ئێمە لە مەسیح، خۆشەویستەکەمان، جیا بکاتەوە (بڕوانە ڕۆما 8:29-39)!
خەڵکی کۆلۆسای سەیری نهێنییەکانیان دەکرد. بۆیە، ئەو باوەڕدارانەی کە گەورەکەیان ناسیوە، مەترسی ئەوەیان لەسەر بوو کە بە هەوڵەکانی دوژمن بۆ سەرقاڵکردنیان بە شتی ساختە، فریو بدرێن. لەبری ئەوە، نێردراوەکە فێری کردن کە سەرقاڵی نهێنییە ڕاستەقینەکانی خودا بن، کە لەلایەن ئەوەوە بۆ باوەڕداران ئاشکرا کراون، و سەرقاڵی مەسیح بن وەک ئێستا لە ئاسماندایە. لەو هەموو گەنجینەکانی حیکمەت و زانین هەن. بە هاندانی ڕێنماییەکانی پۆڵس، ئەوان «پێکەوە لە خۆشەویستیدا یەکگرتوو بوون، و بۆ هەموو دەوڵەمەندییەکانی دڵنیایی تەواوی تێگەیشتن، بۆ زانینی تەواوی نهێنی خودا» (کۆلۆسی 2:2).
بنەمای ئەو بابەتانەی کە نێردراوەکە فێری باوەڕدارانی کۆلۆسای کردبوو «لە مەسیحدا» بوو. پۆڵس پێیانی نیشاندابوو کە چۆن ئەوان و ئەم ڕاستییە بەنرخانە بەو پیاوە شکۆدارە ناوازەیە لە ئاسماندا بەستراونەتەوە، لە پەیوەندییەکی تایبەتدا لەگەڵیدا لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە. ئەمە بۆ ئێمەی ئەمڕۆ ڕاستە و بۆ هەمیشە وا دەبێت چونکە دڵنیایی و چێژوەرگرتن لەم بەرەکەتانە بە توندی پەیوەستن بە مەسیح لە دەستە ڕاستی خوداوە. بەرەکەتە ڕۆحییەکان کە دەتوانین چێژیان لێ وەربگرین هەموویان بە گەورەمانە پیرۆزەکەمانەوە بەستراونەتەوە، کە ڕێنماییمان دەکات بۆ پەرستشی ڕاستەقینە، وەک چەندین نامە بە ڕوونی فێرمان دەکەن، وەک ئەفەسۆس 1-3. ئەم بەرەکەتە ئاسمانی، ڕۆحی و هەتاهەتاییانە بەشی ئێستامانن و بۆ هەمیشە وا دەبن، لە پرۆسەیەکی بەردەوامدا کە لە ڕێگەی باوەڕ و کاری ڕۆحی پیرۆزەوە ڕوودەدات.
پیرۆز بێت خودا و باوکی گەورەمان عیسای مەسیح، کە بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە ئاسمانەکاندا لە مەسیحدا بەرەکەتدارمان کردووە (ئەفەسۆس 1:3).
کەسی کوڕ
«خودا و مرۆڤ لە یەک کەسدا» لێدوانێکە کە واقیعێکی پیرۆز نیشان دەدات کە هەرگیز ناتوانین بە تەواوی لێی تێبگەین. تەنها باوک کوڕ بە تەواوی دەناسێت، و ئارەزووی ئەوەیە کە بەو ڕادەیە کە دەتوانین تێی بگەین، بە ئێمەی بناسێنێت (مەتتا 11:27).
باوک، کوڕ، و ڕۆحی پیرۆز سێ کەسی خودایی جیاوازن بەڵام یەک خودان. ئەم ڕاستییە واقیعێکی تر نیشان دەدات کە بە تەواوی لە دەرەوەی تێگەیشتنی ئێمەیە.
گەورەیە نهێنی خوداپەرستی: ئەو کە لە جەستەدا ئاشکرا کرا، لە ڕۆحدا ڕەوا کرا، لەلایەن فریشتەکانەوە بینرا، لەناو نەتەوەکاندا ڕاگەیەندرا، لە جیهاندا باوەڕی پێهێنرا، بە شکۆوە بەرز کرایەوە (1 تیمۆساوس 3:15-16 NASB95).
ئێمە بە ترسەوە لەبەردەم خودا و باوکمان و گەورەمان عیسای مەسیحدا دەوەستین، و ئێستا و بۆ هەمیشە بە پەرستش و ستایشەوە چۆک دادەدەین.
کاتێک باس لە تایبەتمەندییەکانی کەسە خوداییەکان دەکەین، بە جۆرێک لەسەر زەوییەکی پیرۆزین و دەبێت تێبگەین کە تەنها دەتوانین بە ترسەوە بوەستین، بە ڕێزەوە سەیری ئەم بابەتانە بکەین، وەک چۆن ئیسرائیل لە دوورەوە سەیری سندوقی خودای دەکرد (بڕوانە یەشوع 3-4؛ 1 ساموئیل 4-6). بەڵام، لە مەسیحییەتدا ئێمە زۆر نزیک کراوینەتەوە لە خوداکەمان، کە وەک کوڕ بۆ خۆی هەڵیگرتووینەتەوە (ئەفەسۆس 1:4-5). جگە لەوەش، خوداکەمان چاوەڕێی وەڵامێکە لە ئێمە ئێستا و بۆ هەمیشە لە دڵ و ژیانمانەوە، کە بۆ ئەو تەرخان کراوە.
وتەی سەرەتای ئەم وتارە، «لەو هەموو پڕبوونەوەی خوداوەندی بە شێوەیەکی جەستەیی نیشتەجێیە» (کۆلۆسی 2:9 JND)، واتای ئەوەیە کە خودای سێ کەسی، کە نادیارە و لە ڕووناکییەکی دەستپێنەگەیشتوودا نیشتەجێیە، خۆی لە مەسیحدا بە شێوەیەکی جەستەیی ئاشکرا کرد، بەم شێوەیە خۆی دیار کرد (لۆقا 1-2؛ 1 تیمۆساوس 3:16). ئەمە بۆ هەتاهەتایە ڕاستە! بە واتایەکی تر، ئەوەی کە لە پەیوەندیدا بە جەستەبوونەوە ڕوویدا، کاتێک خودای سێ کەسی خۆی لە گۆشتدا ئاشکرا کرد (یۆحەننا 1:14)، کاریگەریی هەیە کە بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. ئەمڕۆ دەتوانین وەک بەرخەکە بە حەوت قۆچ و حەوت چاوەوە بیبینین، کە هێز و زانینێکی تەواوی هەیە (بینین 5). ئەویش خودای دروستکەری گەورەیە (بینین 4)، کە خۆی ئاشکرا کردووە لە پیاوە پیرۆزەکەی ناسرەتدا نیشتەجێیە، کە ئاسمانەکان لەسەری کرانەوە و ڕۆحی پیرۆز هات بۆ نیشتەجێبوون (لۆقا 1-4). لە ماوەی نیعمەتدا، ئەم خودایە پڕ لە نیعمەتە لە ڕێگەی ڕۆحی پیرۆزەوە لە باوەڕداران نیشتەجێیە (ڕۆما 8؛ ئەفەسۆس 1).
کاتێک کاتی خودا دێت، ئەو بە ئاشکرا بابەتەکان دەخاتە دەستی خۆی بۆ جێبەجێکردنی دادپەروەری و حوکمڕانی کردن بە ڕاستودروستی لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە، بۆ شکۆی خودا. چەند گەورەیە ئەو! وەک باوەڕداران، ئێمە زۆر بەختیاورین کە وەک ڕزگارکەرمان دەیناسین، خزمەتی دەکەین و دەیپەرستین، ئێستا و بۆ هەمیشە.






