گوێڕایەڵیی عیسای مەسیح
گوێڕایەڵیی گەورە عیسا لە زۆر ڕووەوە سەرنجڕاکێشە. ئەو، ئەوەی هەمیشە هەبووە و دروستکەرە، خۆی زۆر بە بچووکی دانا کە بوو بە مرۆڤ، «شێوەی بەندەیەکی وەرگرت، شوێنی خۆی لە شێوەی پیاواندا گرت» (فیلیپی 2:7 JND). بوون بە پیاو لە سەرەتاوە پابەندبوونی بە خودا و گوێڕایەڵیی بۆی لەخۆگرتبوو. گەورە عیسا ئەم پێگەیەی وەرگرت. ئەو وازی لە خودا بوون نەهێنا، بەڵام وەک مرۆڤ خۆی لە بەکارهێنانی مافی سەروەریی کۆنترۆڵی خۆی بەدوور گرت و «گوێڕایەڵ بوو تا مردن، و ئەو مردنەی خاچ» (ئایەتی 8).
پێش ئەوەی ببێتە مرۆڤ، کوڕی خودا هەرگیز پێویستی بە گوێڕایەڵی نەبوو، چونکە خۆی فەرمانڕەوای هەموو شتێک بوو – بەسەر با، شەپۆلەکان، ئاژەڵەکان، خەڵک و فریشتەکاندا. ئەو دروستکەری هەموو شتێکە و «هەموو شتێک بە وشەی هێزی خۆی ڕادەگرێت» (عیبرانییەکان 1:3). هەموو شتێک ملکەچی ئەوە، و هەموو بوونەوەرەکان پابەندن بە گوێڕایەڵیی بۆی، بەڵام ئەو خۆی بچووک کردەوە بۆ ئەوەی ببێتە منداڵێکی گوێڕایەڵ (لۆقا 2:49،51) و پیاوێکی گوێڕایەڵ. فەرمانڕەوا بوو بە مرۆڤ و لە ڕێگەی ئەزموونەوە فێری گوێڕایەڵی بوو – بەتایبەتی لەوەی کە ئازاری چەشت – «هەرچەندە کوڕ بوو» (عیبرانییەکان 5:8). بچووککردنەوەیەکی تێنەگەیشتوو! دڵنیابە، گەورە عیسا پێویستی بە فێربوونی گوێڕایەڵی نەبوو وەک چۆن ئێمە پێویستە فێری گوێڕایەڵی ببین. ئەو فێری گوێڕایەڵی بوو چونکە بۆ ئەو وەک فەرمانڕەوا شتێکی نوێ بوو. ئێمە بە پێچەوانەوە فێری گوێڕایەڵی دەبین چونکە بە سروشت گوێڕایەڵ نین.
گوێڕایەڵی و خۆشەویستی بە شێوەیەکی جیانەکراوە لە گەورە عیسادا یەکگرتوو بوون، وەک یۆحەننا 14:31 نیشان دەدات: «... بۆ ئەوەی جیهان بزانێت کە من باوکم خۆشدەوێت، و وەک چۆن باوک فەرمانی پێکردووم، بەو شێوەیە دەکەم.» هاندەری ئەو هەمیشە خۆشەویستی بوو – خۆشەویستی بۆ باوکی ئاسمانی و بۆ مرۆڤایەتیی ونبوو. گەورە هەرگیز پێویستی بە هیچ هاندەرێک زیاتر لەمە نەبوو. ئێمە تەنها دەتوانین بیری لێبکەینەوە کە چەندە دەبێت خودا باوک دڵخۆش بووبێت بە بینینی پیاوێک لەسەر ئەم زەوییە کە بە هەموو دڵی خۆشی ویستبێت و بە تەواوی گوێڕایەڵ بووبێت.
گەورە عیسا هەرگیز نەیهێشت خۆی لە گوێڕایەڵیی بۆ باوکی دوور بخاتەوە. تەنانەت بە نەرمی سەرزەنشتی دایکی کرد کاتێک، لە ئاهەنگی هاوسەرگیریی کانا، داوای لێکرد شتێک بکات. بە ڕێزەوە بەڵام بە توندی پێی وت، «ژن، من چی لەگەڵ تۆدا بکەم؟ کاتژمێرەکەم هێشتا نەهاتووە» (یۆحەننا 2:4). ئەو هەمیشە بەپێی پەیوەندیی خۆی لەگەڵ باوکی ئاسمانیی خۆی ڕەفتاری دەکرد.
گەورە عیسا هەرگیز ڕەتی نەکردەوە یان دوودڵ نەبوو لە جێبەجێکردنی ویستی خودا. نەخێر، جێبەجێکردنی ڕۆژانە خواردنی ئەو بوو (یۆحەننا 4:34). جگە لەو ویستە، دەتوانیت بڵێیت، نەیدەتوانی بژی. تەنانەت لەو ساتەدا کە گەورەترین ئازارەکان لەبەردەمیدا بوون، ئامادە بوو بە تەواوی ملکەچی ویستی باوک بێت و گوێڕایەڵ بێت. کاتێک گەورە عیسا لە ململانێیەکی ئازاربەخشدا بوو لە گەتسیمانی، نوێژی کرد، «بەڵام نەک ئەوەی من دەمەوێت، بەڵکو ئەوەی تۆ دەتەوێت» (مەرقۆس 14:36). لە ئینجیلێکی تردا دەڵێت، «بەڵام نەک وەک من دەمەوێت، بەڵکو وەک تۆ دەتەوێت» (مەتتا 26:39). بەم شێوەیە ئێمە هەردوو «چی» و «چۆن» لە گوێڕایەڵیی تەواو و هاوئاهەنگی لەگەڵ باوکی دەدۆزینەوە. چەندە مەبەستی گەورە بۆ چوون بۆ خاچ پتەو بوو! ئەو ڕووی خۆی وەک بەردێکی ڕەق دانا (ئیشایا 50:7). ئەو گوێڕایەڵ بوو، با هەرچییەک بێت! پەرستن شایستەی ئەوە!
ویستی ئازادی عیسای مەسیح
گەورە عیسا بە ویستی ئازادی خۆی هاتە سەر ئەم زەوییە بۆ ئەوەی ببێتە بەرخ بۆ قوربانی. «بە ویستی ئازادی خۆی» واتە شتێک بە ویست یان هەڵبژاردەی خۆی بکات، بە خۆبەخشی، بەبێ ئەوەی لەلایەن کەسەکان یان بارودۆخەوە ناچار بکرێت بۆ ئەوە. هەموو شتێک کە گەورە ویستی بیکات و کردی، بێگومان، لەگەڵ ویستی باوکی لە ئاسماندا دەگونجا. بەڵام ئەو خۆی کردی: «ئەوەتا دێم، لە کتێبەکەدا لەبارەی منەوە نووسراوە – بۆ ئەوەی ویستی باشی تۆ بکەم، خودای من، خۆشیی منە» (زەبوور 40:7-8).
ژیانی عیسا بۆ ئێمە لە زۆر نموونەی پەیمانی کۆندا وێنا کراوە. لە نموونەی بەندەی عیبرانی (دەرچوون 21:1-6) ئێمە ئامادەیی ئەو دەدۆزینەوە بۆ دەستبەرداربوون لە مافەکانی لە خۆشەویستیی بۆ گەورەکەی (خودا)، ژنەکەی (کۆمەڵەکە) و منداڵەکانی (ئەوانەی هی ئەون). چەندە بە خۆنەویستی خزمەتی خەڵکی کرد، تەنانەت کاتێک ماندوو بوو. ژنەکە لە بیری یەعقوب ئەم ڕاستییەی ئەزموون کرد (یۆحەننا 4). ئەو هاتە سەر بیرەکە بۆ ئەوەی بتوانێت بگاتە دڵی ئەو، چونکە ئەوە ئارەزووی دڵی ئەو بوو. بۆ ئەوە ئەو بە ئازادی دەستبەرداری پشوو و ئارامبوون دەبوو.
ویستی ئازادی گەورەکەمان لە ڕێنماییەکانی قوربانیی سووتاندن (لێڤییەکان 1:1-3) ئاماژەی پێکراوە. قوربانیی سووتاندن قوربانییەکی ویستی ئازاد بوو کە ئاماژەی بەوە دەکرد کە گەورە عیسا بە ئازادی خۆی ڕادەست دەکات بۆ مردن.
ئەگەر گەورە عیسا «تەنها» ژیانی خۆی لەسەر زەوی بە گوێڕایەڵی ژیابێت، ئەوا ئەمە زۆر گەورە دەبوو. بەڵام، ویستی ئازادی ئەو بریقەیەکی زیادە دەدات بە ژیانی گەورەی خۆشەویستمان. ئەو دەیوت، «لەم ڕووەوە باوک من خۆشدەوێت، چونکە ژیانی خۆم دادەنێم بۆ ئەوەی دووبارە وەریگرمەوە» (یۆحەننا 10:17).
ویستی ئازاد هەمیشە پەیوەستە بە هەستەکانی خۆشەویستی و سۆز. وەک پێشتر بینیمان، هیچ کەسێک لەسەر زەوی خۆشەویستیی گەورەتری لە گەورە نەبوو. ئەو ئەوەندە ئێمەی خۆشدەویست کە خۆی بە ویستی خۆی بۆ ئێمە بەخشی. پەرستن شایستەی ئەوە بۆ ئەمە!
گوێڕایەڵی و ویستی ئازاد – هاوئاهەنگییەکی سەرسوڕهێنەر
گوێڕایەڵیی گەورە و هەروەها ویستی ئازادی ئەو، هەریەکەیان ناوازەن و شایستەی پەرستنن. هەردوو سیفەتەکە بە هاوسەنگییەکی تەواو لە ژیانی عیسادا نیشان دراون. بەتایبەتی لە ئینجیلی یۆحەننا دا چەندین نموونەی ئەم هاوئاهەنگییە ناوازەیە دەدۆزینەوە.
بەم شێوەیە گەورە لە یۆحەننا 8:42 دا فەرمووی، «ئەگەر خودا باوکتان بووایە، منتان خۆشدەویست، چونکە من لە خوداوە هاتم و لەلای ئەوەوە هاتووم؛ چونکە نە من بە ویستی خۆم هاتووم، بەڵکو ئەو منی ناردووە.» لێرەدا هەردووکیان لە یەک ڕستەدا دەدۆزینەوە:
ویستی ئازاد کە پێی هاتە سەر ئەم زەوییە، و
- گوێڕایەڵیی کوڕ.
- ئەو هات چونکە باوک ناردبووی.
نموونەیەکی تر لە یۆحەننا 10:17-18 دەبینین کە گەورە فەرمووی، «لەم ڕووەوە باوک من خۆشدەوێت، چونکە ژیانی خۆم دادەنێم بۆ ئەوەی دووبارە وەریگرمەوە. هیچ کەسێک لێم وەرناگرێت، بەڵکو من خۆم دادەنێم. من دەسەڵاتم هەیە بۆ دانانی و دەسەڵاتم هەیە بۆ وەرگرتنەوەی، من ئەم فەرمانەم لە باوکمەوە وەرگرتووە.» لێرەشدا ویستی ئازاد و گوێڕایەڵیمان لە یەک لێدواندا هەیە.
چ کەسایەتییەکی سەرسوڕهێنەرە گەورەکەمان، کە لە هەموو کاتێکدا بە تەواوی گوێڕایەڵ بوو و لە هەمان کاتدا هەموو شتێکی بە ویستی ئازادی خۆی دەکرد! ئێمە ناتوانین بە دروستی ئەم هاوئاهەنگییە تێبگەین، و ئێمە زۆرجار لە هەردووکیاندا کەمین.
ئەی ئێمە؟
هەرچەندە زۆر وەک گەورە عیسا بوون هەمیشە لە دەرەوەی دەستی ئێمە دەمێنێتەوە، بەڵام ئەو هێشتا نموونەی ئێمەیە. کاتێک ئێمە لە بچووککردنەوەی ئەودا بیری لێدەکەینەوە و لە ناخەوە بەهۆیەوە دەجوڵێین، ئەوا ئارەزوو لە ئێمەدا دروست دەبێت بۆ ئەوەی زیاتر وەک ئەو بین. ئێمە مرۆڤەکان بە سروشت «کوڕانی یاخیبوونین،» بۆیە پێویستمان بە سروشتێکی نوێیە کە توانای گوێڕایەڵیی ڕاستەقینەی هەبێت. دژی سروشتی مرۆڤە کە دەسەڵاتێک لەسەرووی خۆیەوە بناسێت. ئێمە زۆرترین حەزمان لەوەیە ئازاد و سەربەخۆ بین. بەڵام، هەر کەسێک بە خوێنی عیسا پاک کرابێتەوە نەک تەنها ئەرکی گوێڕایەڵیی هەیە، بەڵکو سروشتێکی نوێشی هەیە کە دەیەوێت گوێڕایەڵ بێت (1 پەترۆس 1:2،14؛ 1 یۆحەننا 5:3). بەم شێوەیە بۆ ئێمە گوێڕایەڵییەکی کۆیلانە نییە، بەڵکو گوێڕایەڵییەکی لە خۆشەویستییەوە – گوێڕایەڵییەکی خۆبەخشانە. با بیری یۆحەننا 14:15،21 بکەینەوە: «ئەگەر منتان خۆشدەوێت، فەرمانەکانم بپارێزن» و، «ئەوەی فەرمانەکانی منی هەیە و دەیانپارێزێت، ئەو کەسەیە کە منی خۆشدەوێت.» لێرەدا گوێڕایەڵی و خۆشەویستی ڕاستەوخۆ پێکەوە یەکگرتوون.
ئایا گوێڕایەڵیی ئێمە گوێڕایەڵییەکی خۆبەخشانە، ئامادە، دڵخۆشکەرە؟ ئایا گوێڕایەڵییەکە کە دڵخۆشی بۆ گەورەکەمان دەهێنێت؟ باوەڕدارێک دەزانێت چی دڵی خۆش دەکات. بەڵام، ئێمە زۆرجار شتانێک دەکەین کە زۆر باش دەزانین مانای یاخیبوون دەدەن.
وەک پێشتر لەگەڵ گەورە عیسادا بینیمان، ژیانی باوەڕی ئێمە بابەتێکی هەڵوێستی دڵمانە. لە کۆتاییدا بابەتێکی خۆشەویستییە. ڕەنگە بتوانین بڵێین، «ئێمە گوێڕایەڵیی و ویستی ئازادی گەورەتر نیشان دەدەین بەپێی ئەوەی خۆشەویستیمان بۆ گەورە عیسا گەورەتر بێت.»
ئەگەر شتێک بە ویستی ئازاد بکرێت، بە شێوەیەکی جیاواز دەکرێت لەوەی کە تەنها لەسەر بنەمای هەستی ئەرکێک بێت. ئەمە لە شتە بچووکەکانی ژیانی ڕۆژانەدا دەبینرێت. بۆیە با هەمیشە بە جدی لە خۆمان بپرسین ئایا و چی بۆ گەورە دەکەین لە گوێڕایەڵیی و خۆشەویستییەوە بە ئازادی و بە ویستی خۆمانە. با ڕێگە بدەین گەورە خۆی هانمان بدات بۆ ئەوەی بە ئازادی خۆمان بدەین بە ئەو. ئەمە ئەوکاتە دەبێتە بەرەکەتێکی دەوڵەمەند بۆ ئێمە – و چەندە گەورەکەمان بەمە ڕێزی لێدەگیرێت!
لە نووسینی مانوێل دایتەرمان؛ وەرگێڕدراوە لە بڵاوکراوەی ئەڵمانی فۆلگە میر ناخ، حوزەیرانی 2018
