کارە سەرسوڕهێنەرەکانی خۆی بەبیر هێنایەوە: یەزدان میهرەبان و پڕ بەزەییە. —زەبوورەکان ١١١:٤ KJV
بەزەیی دەتوانرێت بەم وشانە و دەربڕینانە وەسف بکرێت: «دڵنەرمی،» «هاوسۆزی،» «هەستێکی خۆشەویستی قووڵ،» «بەزەیی» و «نیگەرانییەکی گەورە.»
یەکەمین ئاماژە بە «بەزەیی» لە کتێبی پیرۆزدا لە دەرچوون ٢:٦ دۆزرایەوە، کە دەڵێت: «کاتێک کردییەوە، منداڵەکەی بینی: و، ئەوەتا، کۆرپەکە دەگریا. ئەویش بەزەیی پێیدا هاتەوە، و وتی، ئەمە یەکێکە لە منداڵەکانی عیبرانییەکان.» ئەوەی شازادەیەکی بێگانە، میسرییەک، بەزەیی پێیدا هاتەوە کاتێک منداڵەکە، موسای بینی، دەگریا، ئەوە دەگەیەنێت کە ئەم نیعمەتە مرۆییە تایبەت نییە بە کەسانی خوداپەرست. بەڵام، دووبارە و دووبارە دەبینین خودا بەزەیی نیشان دەدات یان بەزەیی پێیدا دێتەوە، کە دەبێتە هۆی کارکردن لەلایەن ئەوەوە بەرامبەر بە زۆر کەس.
مەڕەکان
ئەمەی خوارەوە یەکێکە لەو حاڵەتانە: «بەڵام کاتێک جەماوەرەکەی بینی، بەزەیی پێیاندا هاتەوە، چونکە بێهێز بوون، و بڵاو بووبوونەوە، وەک مەڕی بێ شوان» (مەتتا ٩:٣٦).
وەک شوانی باش، ئەو بەزەیی بە مەڕە لاواز و بڵاوبووەوە و ونبووەکاندا دێتەوە. ئەم مەڕانە لەلایەن گورگی دڵڕەقەوە – شەیتان – بڵاوکرانەوە، وەک لە یۆحەنادا پێمان دەوترێت: «بەڵام ئەو کرێگرتەیە، و شوان نییە، کە مەڕەکان هی خۆی نین، گورگەکە دەبینێت دێت، و مەڕەکان جێدەهێڵێت، و هەڵدێت: و گورگەکە دەیانگرێت، و مەڕەکان بڵاو دەکاتەوە» (یۆحەننا ١٠:١٢). هەروەها، لە ئیشایا ٥٣:٦ دەبینین کە «هەموومان وەک مەڕ گومڕا بووین؛ هەموومان ڕوومان لە ڕێگەی خۆمان کردووە؛ و یەزدان گوناهی هەموومان خستە سەر ئەو.»
ئەو، شوانی باش، لاواز و بچووکەکان لە باوەشی خۆیدا هەڵدەگرێت و دەیانباتە شوێنێکی سەلامەت. چاوەڕوانی ئەوە بوو کە سەرکردە جولەکەکان شوانێکی باش و میهرەبان بن. بەڵام، لەبری چاودێریکردنی مێگەلەکە، هەڵهاتن و مەڕەکانیان بە دەست گورگی خراپەکارەوە جێهێشت.
نەخۆشەکان
لە مەتتا ١٤:١٤ دەبینین چۆن یەزدان بەزەیی بە نەخۆشەکاندا هاتەوە: «عیسا چووە دەرەوە، و جەماوەرێکی گەورەی بینی، و بەزەیی پێیاندا هاتەوە، و نەخۆشەکانیانی چاک کردەوە.» ئەگەر تۆ یان کەسێکی خۆشەویستت نەخۆش بێت، دەتوانیت زۆر دڵنیا بیت کە یەزدان عیسا لە نەخۆشییەکە ئاگادارە. ئەویش بەزەیی بە تۆ و ئەو کەسە خۆشەویستەدا دێتەوە. دڵنیا بە لەوەش کە ئەو دەتوانێت بە تەنها یەک وشە لە لێوە پیرۆزەکانییەوە چاک بکاتەوە.
بەڵام، لەبیرت بێت کە ئەو هەمیشە بەم شێوەیە دەستوەرنادات، چونکە هەندێک کات هەیە کە ئەو نەخۆشی بەکاردەهێنێت بۆ ڕاهێنانی ئێمە وەک منداڵەکانی. نێردراو پۆڵس ڕووبەڕووی کۆبوونەوەی کۆرنسۆس بووەوە سەبارەت بە شێوازی ناپەسەند کە نانیان دەخوارد و لە جامەکەیان دەخواردەوە لە کاتی کۆبوونەوەی یادکردنەوە. پۆڵس وتی کە، بەهۆی شێوازی ڕەفتارکردنیانەوە، «زۆرێک لە ئێوە لاواز و نەخۆشن، و زۆرێک خەوتوون» (١ کۆرنسۆس ١١:٣٠). عیبرانییەکان ١٢:٦-٧ پێمان دەڵێت: «چونکە یەزدان ئەوەی خۆشی دەوێت، سزای دەدات، و قامچی لێدەدات هەموو کوڕێک کە وەری دەگرێت. ئەگەر سزادان قبوڵ بکەن، خودا وەک کوڕ مامەڵەتان لەگەڵ دەکات؛ چونکە کام کوڕە کە باوک سزای نادات؟»
هەندێک نەخۆشی بە پلەی یەکەم بۆ شکۆمەندی خودان، وەک لە یۆحەننا ٩:١-٣ پێمان دەوترێت: «کاتێک عیسا تێپەڕی، پیاوێکی بینی کە لەدایکبوونەوە کوێر بوو. قوتابییەکانیشی لێیان پرسی، وتیان، مامۆستا، کێ گوناهی کرد، ئەم پیاوە، یان دایک و باوکی، کە کوێر لەدایک بوو؟ عیسا وەڵامی دایەوە، نە ئەم پیاوە گوناهی کردووە، نە دایک و باوکی: بەڵکو بۆ ئەوەی کارەکانی خودا لەودا ئاشکرا بێت.» هەندێک کات هەیە کە خودا شکۆمەندییەکی گەورەتر لە ئێمە وەردەگرێت کاتێک نەخۆشین و لەسەر جێگا کەوتووین وەک لەوەی کە باشین و لەسەر پێین (سەیری ٢ کۆرنسۆس ١١:٧-١٠ بکە).
برسییەکان
یەزدان عیسا بەزەیی بە برسییەکاندا هاتەوە: «عیسا قوتابییەکانی بانگ کرد، و وتی، من بەزەییم بە جەماوەرەکەدا دێتەوە، چونکە ئێستا سێ ڕۆژە لەگەڵ منن، و هیچیان نییە بیخۆن: و نایاننێرمەوە بە ڕۆژوو، نەوەک لە ڕێگادا بێهێز ببن» (مەتتا ١٥:٣٢). ئایا تۆ برسیی خواردنی جەستەیی/سروشتیت؟ یەزدان عیسا بە بەزەیییەوە سەیری تۆ دەکات و دەزانێت تۆ چۆن هەست دەکەیت، چونکە ئەویش برسی بوو. مەتتا ٤:١-٢ دەڵێت: «ئینجا عیسا لەلایەن ڕۆحەوە بردرایە بیابان بۆ ئەوەی لەلایەن شەیتانەوە تاقی بکرێتەوە. و کاتێک چل ڕۆژ و چل شەو بە ڕۆژوو بوو، دواتر برسی بوو.» ئەوە ماوەیەکی زۆر درێژ بوو بۆ یەزدان عیسا کە بەبێ خواردن بڕوات! وەک مرۆڤێک، دواتر برسی بوو.
تکایە سەرنج بدە، خوێنەری خۆشەویست، کە یەزدان عیسا بە تەواوی مرۆڤە و بە تەواوی خودایە. ئەو نیوە مرۆڤ و نیوە خودا نییە؛ نەخێر، نەخێر، نەخێر. عیسا بە تەواوی مرۆڤە و بە تەواوی خودایە، و بۆیە دەتوانێت بە شێوەیەکی گونجاو بۆ تۆ دابین بکات.
کوێرەکان
لە مەتتا ٢٠:٣٤ دەبینین چۆن یەزدان عیسا بەزەیی بە کوێرەکاندا هاتەوە: «عیسا بەزەیی پێیاندا هاتەوە، و دەستی لە چاوەکانیان دا: و دەستبەجێ چاوەکانیان بیناییان وەرگرت، و شوێنیان کەوت.» ئەگەر تۆ بە شێوەیەکی جەستەیی کوێر بیت یان کەم بینا بیت، تکایە بزانە کە یەزدان عیسا هەموو سەختییەکانت هەست پێدەکات. لە کاتێکدا یەزدان عیسا لێرە دەڕۆیشت، ناتوانم یەک کەسی کوێر بەبیر بێتەوە کە لە ئامادەبوونی ئەودا کوێر مابێتەوە، و نە هیچ کەسێک کە داوای یارمەتی کردبێت، بینایی وەرنەگرتبێت.
کەچی، کوێرییەکی گەورەتر هەیە کە ئەو دڵخۆشە بە چاککردنەوەی. ئەوە کوێرییەکە کە کاریگەری لەسەر ڕەگەزی کەوتووی ئادەم هەیە. نێردراو پۆڵس لە ٢ کۆرنسۆس ٤:٣-٤ ئاماژەی پێدەکات، کە نووسیویەتی: «ئەگەر مزگێنییەکەمان شاردرابێتەوە، ئەوا لەوانە شاردرابێتەوە کە ونبوون: کە خودای ئەم جیهانە مێشکی ئەوانەی کوێر کردووە کە باوەڕ ناهێنن، نەوەک ڕووناکی مزگێنی شکۆمەندی مەسیح، کە وێنەی خودایە، بۆیان ببریسکێتەوە.» هاوڕێیان، ئەم کوێرییەی مێشک زۆر خراپترە لە کوێریی چاوە سروشتییەکان. با هەموومان وەک بارتیمای بین کە داوای یارمەتی لە یەزدان کرد، و کاتێک ئەو لێی پرسی چی دەوێت، وەڵامی دایەوە و وتی: «یەزدان، با بینایی وەرگرم» (لۆقا ١٨:٤١).
خەمبارەکان
کۆتا نیشاندانی بەزەیی لەلایەن یەزدانەوە بەرامبەر بە خەڵک کە دەمەوێت ئاماژەی پێبکەم، کاتێک بوو کە بەزەیی بە بێوەژنە خەمبارەکەی ناییندا هاتەوە. لۆقا ٧:١٣ پێمان دەڵێت: «کاتێک یەزدان بینی، بەزەیی پێیدا هاتەوە، و پێی وت، مەگری.» ڕەنگە تۆ بێوەژن یان بێوەپیاو بیت، یان ڕەنگە بێ باوک یان بێ دایک بیت. ڕەنگە کەسێک کە زۆر خۆشت ویستبێت مردبێت. یەزدان هەست بە ئازارەکەت دەکات، چونکە خۆی هاوڕێیەکی باشی هەبوو بە ناوی لازارۆس کە زۆر نەخۆش کەوت و لە کۆتاییدا مرد. چوار ڕۆژ دوای مردنی لازارۆس، عیسا یەکێک لە خوشکەکانی، مریەمی بینی. «کاتێک عیسا بینی دەگریا، و جولەکەکان کە لەگەڵی هاتبوونیش دەگریان، لە ڕۆحدا ناڵاندی، و دڵتەنگ بوو. و وتی، لە کوێ داتانناوە؟ ئەوانیش پێیان وت، یەزدان، وەرە و ببینە. عیسا گریا. ئینجا جولەکەکان وتیان، سەیری بکەن چەند خۆشی دەویست!» (یۆحەننا ١١:٣٣-٣٦).
بە دڵنیایی تەواوەوە پێتان دەڵێم کە یەزدان عیسا هەست بە ئازارەکەتان دەکات. ئەو بە تەواوی تێدەگات و شتێکیان لەبارەوە دەکات. ئەو مردن فڕێدەداتە ناو دەریاچەی ئاگر و بۆ هەمیشە لێی ڕزگار دەبێت (بینین ٢٠:١٤).
هاندان بۆ ئێمە
لە سەرانسەری چوار پێشکەشکردنی مزگێنییەکاندا، کاری بەزەیی و خۆشەویستی یەزدان دەبینین. ئەمە تەنانەت لە کاتێکیشدا نیشان درا کە ئەو ئازارێکی زۆری لەسەر خاچەکە دەچێژت. بۆ نموونە، ئەو دڵنیا بوو و چاودێری دایکی خۆی سپارد بە یۆحەننای نێردراو (یۆحەننا ١٩:٢٦-٢٧).
باش و ڕاستە بۆ قوتابی کە وەک یەزدانی بێت. لۆقا ٦:٤٠ بیرمان دەهێنێتەوە: «قوتابی لە مامۆستای خۆی بەرزتر نییە: بەڵام هەموو کەسێک کە تەواو بێت وەک مامۆستای خۆی دەبێت.» «لە کۆتاییدا، هەمووتان یەک دڵ بن، بەزەیی بە یەکتردا بێتەوە، وەک برا خۆشەویستی بکەن، بەزەییدار بن، میهرەبان بن: خراپە بە خراپە و جنێو بە جنێو وەڵام مەدەنەوە: بەڵکو ... پیرۆزبایی بکەن؛ بزانن کە بۆ ئەوە بانگ کراون، بۆ ئەوەی پیرۆزباییەک بە میرات بگرن» (١ پەترۆس ٣:٨-٩).
یەک دڵبوون – دڵی یەزدان – وامان لێدەکات بەزەیی بە یەکتردا بێتەوە. «بەزەییەکانی یەزدان کۆتایی نایەت، هەموو بەیانییەک نوێن» (شینەکان ٣:٢٢-٢٣ NKJV)، و هۆکاری پشت ئەوان دەبێت خۆشەویستی بێت. ئەمە خۆشەویستی نییە بە شێوەیەکی مرۆیی، بەڵکو خۆشەویستییە وەک پێکەوە بەستراو لە پەیوەندییە خوداییەکانی خێزانی خودا. خۆشەویستی خودایی مەسیحییەکە بەرەو دڵنەرمی و دڵفراوانی دەبات، و وامان لێدەکات هەست بە خەمەکانی ئەوانی تر بکەین لە کاتێکدا خۆمان لەبیر دەکەین. بۆیە مەسیح، بە بیرکردنەوە لە ئاسوودەیی یان سەلامەتی خۆی، دەیتوانی بچێتە ئەو شوێنەی کە پیاوان هەوڵی کوشتنیان دەدا، بۆ ئەوەی لەگەڵ دوو خوشکی خەمباردا بگری (یۆحەننا ١١:٨،٣٥). ژیانی پراکتیکی ئێمە لە بازنەی مەسیحیدا دەبێت بەو ڕاستییە بەڕێوە ببرێت کە ئێمە بانگ کراوین بۆ ئەوەی پیرۆزبایی بە میرات بگرین. بە واتای ئەو نیعمەتەی کە بەو شێوەیە بە دەوڵەمەندی پیرۆزی کردووین، دەبێت ئامادە بین بۆ پیرۆزکردنی ئەوانی تر تەنانەت ئەگەر خراپ مامەڵەیان لەگەڵ کردبین. ئەگەر ئەم فەرمانە سادانە جێبەجێ بکران، ئەوا باشییەکان و خۆشەویستی مەسیح دەردەکەوت! بە کەم، لەم جیهانەدا، ئەو هەمیشە دەستی بە بەزەیییەوە درێژ دەکرد، بە دڵێک پڕ لە خۆشەویستی خوداییەوە جوڵا. —هاملتۆن سمیس (وەرگیراوە لە یەکەم نامەی پەترۆس)
