ژیانی مەسیحی
«ئێوە نامەی مەسیحن کە دەرکەوتوون» بە یارمەتی خودا، دەمانەوێت هەندێک لەو مەترسییە تایبەتانە یان گوناهە گەورانە باس بکەین کە مەسیحییە گەنجەکان (و پیرەکانیش) تووشی دەبن، و سەبارەت بەوانە لەوانەیە یارمەتیدەر بێت بزانین کتێبی پیرۆز چی دەڵێت. «ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە، خۆپاراستنی پێشوەختەیە» و ئەم نووسینانە بە هیوایەکی گەرم و دوعاوە نووسراون کە لەوانەیە بە شێوەیەکی پراکتیکی بەکاربهێنرێن لە ئاماژەدان بەو گوناه و کەموکوڕیانە و پاراستنی هەندێک لەوانەی کە زۆرجار ڕێچکەیەکی دیکەی گونجاو تێکدەدەن، و ناوزڕاندن بۆ ناوی مەسیح دەهێنن. بە کردارەکانمان لە بابەتە بچووکەکاندا جیهان حوکممان دەدات – نەک بە بڕی زانیاری لەسەر بنەماکانی کتێبی پیرۆز، بەڵکو بە جێبەجێکردنیان لە ژیانی ڕۆژانەدا.
بەشی ١-حەسادەت
با ئێستا بە کورتی نموونەکانی ئەم گوناهە مەترسیدارە تاوتوێ بکەین کە بۆ فێرکردنمان تۆمارکراون (١ کۆرنسۆس ١٠). دەڵێم مەترسیدار چونکە دەبینین کە سروشتی وایە.
یەکەم نموونە قایینە. ئەو، کاتێک بینی قوربانییەکەی براکەی قبووڵ کرا (کە خوێنی تێدابوو)، لە کاتێکدا هی خۆی ڕەتکرایەوە، حەسادەتی بە براکەی برد؛ ئەمەش بووە هۆی تووڕەیی، ئەمەش بووە هۆی ڕق، و ئەمەش بووە هۆی کوشتن؛ و لە ١ یۆحەننا ٣:١٢ ئەم حاڵەتە وەک ئاگادارکردنەوەیەکی ڕوون بۆ ئێمە وەک مەسیحییەکان دراوە.
نموونەی داهاتوو کە دەتوانین بیهێنینەوە لە سەرەتای ٢٦:١٤دایە. فەلەستینییەکان حەسادەتیان بە خۆشگوزەرانی زەمینی ئیسحاق دەبرد، هەروەک چۆن قایین حەسادەتی بە خۆشگوزەرانی ڕۆحی هابیل دەبرد (بڕوانە سەرەتای ٤:٤). حەسادەتیان بە خراپەکاری دەرکەوت (ئایەتی ١٥).
دەچینە سەر کوڕەکانی لابان (سەرەتای ٣١:١)، کە حەسادەتیان بە یاقوب دەبرد؛ لابان-یش پڕ بوو لە تووڕەیی بەرامبەری، هەرچەندە خودا ڕێگەی پێنەدا نیشانی بدات (سەرەتای ٣١:٢، ٢٤). شایەنی سەرنجدانە کە، هەرچەندە ئیسحاق و یاقوب هەردووکیان حەسادەتیان بە سامانەکەیان دەبرا، بەڵام نادۆزینەوە کە ئیبراهیم (هەرچەندە بە هەمان شێوە دەوڵەمەند بوو) هەرگیز حەسادەتی پێنەبرا، ئەمەش ڕاستییەکە کە زۆر شت لەسەر کەسایەتییەکەی دەڵێت. نموونەی داهاتوو براکانی یوسفن لە سەرەتای ٣٧:١١؛ و ئەنجامەکەی ئەوەیە، سەرەتا جلەکانیان لێکردەوە و فڕێیان دایە ناو چاڵێکەوە بۆ ئەوەی بمرێت، و دواتر بە بیست پارچە زیو فرۆشتیان بە کۆیلایەتی، ئەم کردارانە تەنها دەتوانین بە دڵڕەقییەکی زۆر ناویان ببەین، کە تەنها لە حەسادەتەوە سەرچاوەی گرتووە.
ئێستا دەچینە سەر ژمارەکان ١١:٢٨، ٢٩، کە تێیدا یەکەم نموونەی حەسادەت لە منداڵێکی خودادا دەدۆزینەوە. یەشوع یەکێکە لەو کەسانەی کە کەمترین چاوەڕوانیمان دەکرد ئەم خراپەیە تێیدا بدۆزینەوە، بەڵام بەداخەوە تۆوەکەی لە هەموو دڵەکانماندایە؛ و ئێمە لە ڕاستیدا لێرەدا یەشوع دەبینین کە هەوڵدەدات ڕێگری لە کاری خودا بکات، کە بەهۆی ئەم ڕۆحە ترسناک و مەترسیدارەوە ڕێنمایی کراوە. بەڵام، تەنها دادپەروەرانەیە زیاد بکەین کە لەوانەیە حەسادەتەکە لە پێناوی خۆی نەبووبێت، بەڵکو لە پێناوی موسا بووبێت، کە خزمەتکاری ئەو بوو. بەڵام، تەنها پێویستە بچینە سەر بەشی داهاتوو بۆ دۆزینەوەی نموونەیەکی بێ گومان لە حەسادەت، لە کەسێکی کەمتر لە هارون، سەرۆکی کاهینان، و لە میریەمیش. ئەوان حەزیان بە نزیکبوونەوەی موسا لە خودا نەبوو، و جیاوازیی شێوازی قسەکردنی یەزدان لەگەڵ ئەو و ئەوان؛ و حەسادەت وای لێکردن کە سووکایەتی بە خزمەتکاری خودا بکەن. بەڵام، یەزدان موسای بەجێنەهێشت بۆ ئەوەی شەڕەکانی خۆی بکات، چونکە میریەم تووشی گولی بوو، سپی وەک بەفر. گوناهی قۆرەح کە بەدوایدا هات لە بەشی ١٦، بە تەواوی بەهۆی حەسادەتەوە بوو (زەبوور ١٠٦:١٦)، و بووە هۆی دەرئەنجامێکی ترسناکتر. حەسادەت لەم حاڵەتەدا قۆرەح، داتان، و ئەبیرامی خستە ناو درۆیەکی ترسناکەوە دژی موسا و هارون و سووکایەتی پێکردنیان (ژمارەکان ١٦:١٣-١٤)، و مردنێکی زۆر ترسناکی بەسەریاندا هێنا (ئایەتی ٣٢)، بەو خێراییە خودا گوناهەکەیانی بەسەریاندا هێنا.
حەسادەت دەبێتە هۆی کوشتن
با ئێستا بچینە سەر شاول لە ١ ساموێل ١٨:٨. لێرەدا حەسادەت وادیارە شاول بە شێوەیەکی ترسناک داگیر دەکات کە کۆنترۆڵێکی تەواوی بەسەردا بەدەست دەهێنێت، و سێ جار وای لێدەکات هەوڵی کوشتنی داود بدات.
بۆ کەسێک کە نازانێت ژەهری حەسادەت چەند بە خێرایی و بە کوشندەیی کار دەکات، نزیکەی باوەڕپێنەکراوە کە بە هۆی هۆکارێکی وا بچووکەوە شاول هەوڵی کوشتنی ئەو کەسە دابێت کە تازە ئیسرائیلی ڕزگار کردبوو. بەڵام دڵنیام هیچ یەکێک لە ئێمە کە هیچ شتێک لەسەر دڵی خۆی بزانێت، ناتوانێت تۆوی تاوانە گەورەکان لەو هەستانەدا بدۆزێتەوە کە بەهۆی حەسادەتەوە دروست دەبن. لە یەحزقێل ٣٥:١١دا لە حاڵەتی ئەدۆمدا دەبینین کە حەسادەت دەبێتە هۆی ڕق. لە حاڵەتی دانیالدا (٦:٣-٤) پێموایە ڕوونە کە حەسادەت سەرۆک و میرەکانی هاندا بۆ ڕێچکەی دڵڕەقییان، کە ناتوانرێت هیچ شتێکی تر ناوبنرێت جگە لە خراپەکار و بێ ویژدان. ئێستا دەچینە سەر ترسناکترین شت کە حەسادەت تا ئێستا ئەنجامی دابێت، لە مەرقۆس ١٥:١٠. عیسا، کوڕی خودا، ڕادەستی پیلاتۆس کرا، بەهۆی هەستی ناخۆش و بەدبەختی حەسادەتەوە، کە هەموو ئەو شتانەی خواردبوو کە تەنانەت مرۆڤایەتی بوون لە دڵی خزمەتکارە بانگەشەکراوەکانی خودا، سەرۆک کاهینەکان. لێرەدا حەسادەت وای لێکردن کە مەسیح لە خاچ بدەن.
لە کردارەکان ١٣:٤٥دا هەمان گوناهی ترسناک دەدۆزینەوە، کە جوولەکەکان لە ڕێگەی ڕقەوە لە سەرکەوتنی ئینجیلەوە دەباتە سەر درۆ و کفرکردن؛ و لە بەشی ١٧:٥دا، کۆمەڵێکی هاوشێوە کە بە هەمان هەستەکانەوە ڕێنمایی کرابوون، تاوانباری ئاژاوەگێڕی و توندوتیژی بوون!
ئەو گوناهانەی کە حەسادەت دەبێتە هۆیان
با ئێستا تەنها لە چەند نموونەیەک کە هەڵمانبژاردوون، ئەو تاوانانە کۆبکەینەوە کە لە وشەکەدا تۆمارکراون، وەک ئەوەی کە بەهۆی گوناهی حەسادەتەوە ئەنجامدراون. بینیمان کە بەهۆی حەسادەتەوە مەسیح لە خاچ درا – هابیل کوژرا – یوسف و داود نزیکەی کوژران – کە لە کاتە جیاوازەکاندا بووە هۆی ڕق – ڕەفتاری خراپ و بێ ویژدان – درۆ و کفرکردن – ئاژاوەگێڕی و توندوتیژی – ڕێگریکردن لە کاری خودا – سووکایەتیکردن بە خزمەتکارانی خودا – درۆ و سووکایەتیکردن – خراپەکاری – تووڕەیی – و دڵڕەقییەکی زۆر.
بێگومان، ئێستا کە بەشێک لە شێوەی ترسناکی ئەم خراپەیەمان لە کتێبی پیرۆزەوە ئاشکرا کردووە، خوێنەرانمان دەبێت بلەرزن لەوەی کە ڕەگی هەموو ئەم تاوانانە لە دڵیاندا حەشار دراوە. یاقوب دوودڵ نابێت لەوەی بڵێت حەسادەت ڕەگی هەموو کارێکی خراپە (٣:١٦). لە تووڕەیی یان قین خراپترە؛ هیچ کەسێک ناتوانێت لەبەردەم حەسادەتدا بوەستێت (پەندەکانی سلێمان ٢٧:٤). ڕێگری لە گەشەکردن لە نیعمەتدا دەکات (١ پەترۆس ٢:١-٢)؛ بەڵگەی بیرکردنەوەی جەستەییە (١ کۆرنسۆس ٣:١-٣)؛ یەکێکە لە کارەکانی جەستە (غەلاتییەکان ٥:٢١)؛ و یەکێکە لەوانەی کە ڕۆحەکانمان بە تایبەتی تووشی دەبن (یاقوب ٤:٥)، کە بەهۆی خۆشگوزەرانی و کارە باشەکانی ئەوانی ترەوە دروست دەبێت (سەرەتای ٤:٤)، و هەروەها بەهۆی مشتومڕ و ناکۆکییەکانەوە (١ تیمۆساوس ٦:٤). ئێستا ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە، خۆپاراستنی پێشوەختەیە. هەرگیز ڕێگە بە شەیتان مەدەین، لە ڕێگەدان بە حەسادەت کە لە دڵماندا گەشە بکات و بڕوێت؛ بەڵکو با هەمیشە یەکەم هەڵچوونەکانی ڕۆحێکی حەسادەت بوەستێنین.
چارەسەرێک بۆ حەسادەت
هەوڵبدە لە خۆشگوزەرانی ئەوانی تردا دڵخۆش بیت؛ هەوڵبدە بێخۆپەرست بیت، چونکە لە کۆتاییدا، حەسادەت تەنها جۆرێکە لە خۆپەرستی. داوای خێری ئەوانی تر بکە، نەک هی خۆت. بیر لە نێردراو و سەرۆک کاهینی پیشەکەمان بکەرەوە – عیسای مەسیح – کە وەک ئادەم حەسادەتی نەدەبرد (فیلیپییەکان ٢)، بەڵکو خۆی بەتاڵ کردەوە (بە واتای وشە) و ژیانێکی خۆبەخشی لەسەر خاچ کۆتایی پێهێنا.
ئەم پرسیارە لە خۆت بکە، ئایا بۆ ساتێکیش بێت ڕێگە بە هەستی حەسادەت دەدەم لە دڵمدا، هەستێک کە بووە هۆی لە خاچدانی گەورەکەم؟
هیچ قسەیەک نییە کە بڵێت منداڵێکی خوداش چەندە دەتوانێت ڕێنمایی بکرێت، کە جارێک بە ویستی خۆی ڕێگە بەم هەستە دەدات. ئەوەندە بە خێرایی گەشە دەکات کە، تەنها لە سەرەتای حەسادەت بردن بە سەرکەوتن، خۆشگوزەرانی، و پێگەی کەسێکی تر، لەوانەیە زوو دەست بکەین بە ڕق لێبوونەوەی، و پاشان پیلانی دژی دابنێین.
وەک شانازی، بە هەمان شێوە حەسادەت؛ ترسناکترین و کوشندەترین شێوەی ئەوەیە کاتێک خۆی لە ژێر پەردەی پەرۆشی بۆ یەزدان دەشارێتەوە، و لە ژێر ئەم یان هەندێک فریودانی ئایینی تردا، بەدوای خراپەی کەسێکی تردا دەگەڕێت. ئۆه، چ ئاشکراکردنێک بۆ هەموو ئەو کردارانە لەسەر کورسی دادگای مەسیح ڕوودەدات!
خوێنەری خۆشەویست، هەوڵبدە لەم خراپەیە پاک بیت، لانیکەم، دوای ئەو ئاگادارکردنەوە ترسناکانەی کە وشەی خودا پێی داوین (بە تایبەتی لەبیرت بێت کە یەکێکە لەو پێنج گوناهانەی کە ڕێگری لە خۆشەویستی ئێمە بۆ وشەی خودا خۆی دەکەن [١ پەترۆس ٢]). خەریکبوونی ڕاستەقینە بە شکۆمەندی و بەرژەوەندییەکانی مەسیح لەبری هی خۆمان، بە شێوەیەکی کاریگەر، هەرچەندە بە بێ ئاگایی، نەک تەنها ئەمە بەڵکو زۆر گوناهی تر ڕادەگرێت. تەنها خۆپەرستە کە حەسادەت دەبات. خزمەتکارێک کە دەتوانێت بە ڕاستی بڵێت، وەک گەورەکەی، «من بەدوای شکۆمەندی خۆمدا ناگەڕێم،» بێگومان لە ڕۆحی حەسادەت ڕزگاری بووە.
با یەزدان لەم گوناهە بمانپارێزێت، کە بەداخەوە، بە هیچ شێوەیەک لە نێوان باوەڕدارانی گەنج و پیردا باو نییە.
