پۆڵس دەڵێت، "من پیاوێکم لە مەسیحدا دەناسی،" یان، بە دروستتر، "من پیاوێکم لە مەسیحدا دەناسم،" و کەمێک دواتر لە بەشەکەدا باسی خۆی و زۆریی ئەو وەحیانە دەکات کە پێی گەیشتبوون، بۆیە گومانێک نییە کە پۆڵس ئاماژە بە خۆی دەکات وەک "پیاوێک لە مەسیحدا." ئەو بۆ بەهەشت بەرزکرایەوە، و وەحییەکان بە شێوەیەک پێی گەیشتن کە نەیدەتوانی بڵێت ئایا لە جەستەدا بوو یان لە دەرەوەی جەستەدا بوو.
بەڵام با هەوڵ بدەین بزانین ئایا زاراوەی "پیاو لە مەسیحدا" شتێک بوو کە تەنها بۆ پۆڵس دەگونجا، یان زیاتر بە توندی بۆ ئەو دەگونجا وەک لە هەر کەسێکی تر؟
دوو سەرۆکایەتی: ئادەم و مەسیح
با سەرەتا سەیری ١ کۆرنسۆس ١٥:٢٢ بکەین:
"وەک چۆن لە ئادەمدا هەمووان دەمرن، بە هەمان شێوە لە مەسیحدا هەمووان زیندوو دەکرێنەوە."
ئەمە ئاماژە بە دوو سەرۆکایەتی دەکات. لە ئادەمدا هەمووان دەمرن، بە هەمان شێوە لە مەسیحدا هەمووان دەژین. ئەمە باسی زیندووبوونەوە دەکات، بەڵام بەشەکەمان ئاماژە بە پیاوێک دەکات کە لە مەسیحدا بێت لە کاتێکدا لە جەستەدایە. گەورەکەمان فەرمووی،
"ئەگەر دەنکە گەنمێک نەکەوێتە ناو زەوی و نەمرێت، بە تەنیا دەمێنێتەوە؛ بەڵام ئەگەر بمرێت، زۆر بەرهەم دەهێنێت" (یۆحەننا ١٢:٢٤)،
نیشاندانی ئەوەی کە مردنی مەسیح پێویست بوو پێش ئەوەی گەلەکەی بتوانن بێنە ناو نزیکترین پەیوەندی لەگەڵ خۆیدا.
لە بەشێکی تردا مەسیح بە ئادەمی کۆتایی ناودەبرێت:
"یەکەم پیاو ئادەم بوو [یان، بوو بە] گیانێکی زیندوو؛ ئادەمی کۆتایی، ڕۆحێکی زیندووکەرەوە" (١ کۆرنسۆس ١٥:٤٥).
لێرەدا وەک دوو سەری دروستکراوەکانە: بەڵێ، دەتوانین باسی دوو دروستکراو بکەین، چونکە دەخوێنینەوە کە
"ئەگەر هەر پیاوێک لە مەسیحدا بێت [ئەوە] دروستکراوێکی نوێیە" (٢ کۆرنسۆس ٥:١٧).
کەسێکی لەو شێوەیە لەگەڵ ئادەمی کۆتاییدا یەکگرتووە، و سەبارەت بە پێگەی لەبەردەم خودادا، لە ئادەمی یەکەم جیاکراوەتەوە.
بەشێکی تر ئەمە پشتڕاست دەکاتەوە:
"یەکەم پیاو هی زەوییە، خاکییە [یان، لە خۆڵ دروستکراوە]؛ پیاوی دووەم گەورە لە ئاسمانەوەیە." (١ کۆرنسۆس ١٥:٤٧).
ئێستا بۆچی بەشەکە تەنها باسی دوو پیاو دەکات لە کاتێکدا ملیۆنان پیاو هەبوون؟ بە دڵنیاییەوە لەبەر ئەوەی یەکەم پیاو، ئادەم، و پیاوی دووەم، مەسیح، سەرۆکی دوو ڕەگەز یان نەوەن، و هەر مرۆڤێک سەر بە یەکێک یان ئەوی ترە. هەمووان سەر بە یەکەم بوون، بەڵام لە ڕێگەی "دروستکردنی نوێ"وە هەندێک، بە نیعمەتی خودا، لەوە دەردەهێنرێن و دەکرێنە بەشێک لە دووەم.
تێگەیشتن لە "لە جەستەدا"
با سەیری دەربڕینێکی تر بکەین—فۆرمولەیەک کە دەتوانین بڵێین: نێردراو باسی دۆخێکی ڕابردوو دەکات، و دەڵێت،
"کاتێک ئێمە لە جەستەدا بووین" (ڕۆما ٧:٥)؛ "ئەوانەی لە جەستەدان ناتوانن خودا ڕازی بکەن. بەڵام ئێوە لە جەستەدا نین، بەڵکو لە ڕۆحدا، ئەگەر ڕۆحی خودا لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت" (٨:٨،٩).
ئێستا دەربڕینی "لە جەستەدا،" وەک پێگەیەکی ڕابردوو، چی دەتوانێت بێت جگە لەوەی کە مەسیحییەکە بە تەواوی لەو پێگەیە بەرزکراوەتەوە، و خراوەتە ناو پێگەیەکی تەواو جیاوازەوە—لە مەسیحدا؟
ڕاستە کە دەربڕینی "لە جەستەدا" لە کتێبی پیرۆزدا بەکارهاتووە، و لەلایەن هەمان نێردراوەوە، بە مانای سادەی زیندوو بوون لە جەستەدا، وەک
"هەرچەندە مانەوە لە جەستەدا بۆ ئێوە پێویستترە" (فیلیپییەکان ١:٢٤).
بەڵام کاتێک پیاوێکی زیندوو دەڵێت، "کاتێک ئێمە لە جەستەدا بووین،" دەبێت ئاماژە بە پێگەیەک بکات کە بەجێهێڵراوە.
زۆرێک لە مەسیحییەکان تێگەیشتنێکی زۆر ناڕوونیان هەیە لەوەی کە مەبەست لە دەربڕینی، "کاتێک ئێمە لە جەستەدا بووین" چییە. هەندێک وا دیارە وای لێ تێبگەن کە هەندێک جار ئێمە لە جەستەداین، و هەندێک جار نین، و وای لێ بکەن کە ئەزموونی مەسیحی بێت، هەمان شت کە لە گالاتییەکان ٥:١٧دا ڕوون کراوەتەوە:
"جەستە دژی ڕۆح ئارەزوو دەکات، و ڕۆح دژی جەستە."
بەڵام لە ڕۆما ٧دا هیچ وشەیەک نییە دەربارەی ڕۆحی پیرۆز. پێچەوانەی ئەوەی کە پێشتر لە جەستەدا بوون،
"بەڵام ئێستا ئێمە لە یاسا ڕزگار کراوین، لەوەدا مردووین کە تێیدا گیرابووین" (وەک چۆن ئایەتی ٦ دەبێت بخوێنرێتەوە).
مردنێک هەیە لە پێگەی کۆنی دروستکراوی یەکەمدا لە پەیوەندیدا لەگەڵ ئادەم و لەژێر یاسادا، و هێنانە ناو پێگەیەکی نوێ لە مەسیحی عیسادا و لەژێر نیعمەتدا؛ پێگە یان شوێنی مەسیحییەکە زۆر ئاسانە کە لەگەڵ ڕۆیشتن و ڕێگاکانیدا تێکەڵ بکرێت. بەڵام ئەو دوو شتە تەواو جیاوازن. ئەمە لەژێر زۆر وێنەدا لە کتێبی پیرۆزدا دەبینرێت. دەبێت سوپاسی خودا بکەین کە
ئەو "ئێمەی لە دەسەڵاتی تاریکی ڕزگار کردووە، و ئێمەی گواستووەتەوە بۆ شانشینی کوڕە خۆشەویستەکەی" (کۆلۆسییەکان ١:١٣).
ئێمە لە دەسەڵاتی تاریکی، کە شەیتان حوکمی دەکات، ئازاد کراوین، و هێنراوینەتە ناو شانشینی کوڕە خۆشەویستەکەی خودا—شوێنێکی تەواو جیاواز. ئێمە تەنها لە کاراکتەردا ناگۆڕدرێین و لە شوێنی کۆندا نامێنینەوە؛ بەڵکو هێنراوینەتە ناو شانشینێک کە مەسیح گەورە و خاوەنیەتی.
دووبارە، ئێمە کە منداڵانی تووڕەیی بووین، لە گوناهەکانیشدا مردووین، خودا پێکەوە لەگەڵ مەسیحدا زیندووی کردینەوە، و
"پێکەوە بەرزمان کردەوە، و پێکەوە لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیحی عیسادا داماننا" (ئەفەسۆس ٢:٦).
ئەمە شوێن و میراتی ئێمەیە، و هەرچەندە ئێمە هێشتا لە جەستەداین، لە مەسیحدا ئێمە لەوێین. ئێمە لەگەڵ مەسیحدا نین تاوەکو بە ڕاستی لەوێ نەبین. بەڵام ئەمە پێگە یان شوێنێکی تەواو نوێیە لەوەی کە منداڵانی تووڕەیی بووین، کاتێک ئێمە بە ویستی خۆمان شوێن ئادەمی باوکی یەکەممان کەوتبووین، و سەبارەت بە هەر ژیانێک بەرەو خودا، ئێمە لە گوناهەکاندا مردووین. ئێمە ئەوکات لە ئادەمدا بووین؛ بەڵام ئێستا، ئەگەر مەسیحی بین، ئێمە "لە مەسیحداین."
دروستکراوی نوێ و لێکەوتەکانی
"کەواتە، ئەگەر هەر پیاوێک لە مەسیحدا بێت [ئەوە] دروستکراوێکی نوێیە: شتە کۆنەکان تێپەڕیون؛ سەیری بکەن هەموو شتێک نوێ بووەتەوە. و هەموو شتێک هی خودایە، کە لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە ئێمەی لەگەڵ خۆیدا ئاشت کردووەتەوە، و خزمەتی ئاشتکردنەوەی پێداوین" (٢ کۆرنسۆس ٥:١٧–١٨).
دروستکراوی نوێ کە لێرەدا باسی لێوە دەکرێت بە تەواوی بیرۆکەی گەڕانەوەمان بۆ پێگەی ئادەم لە بێتاوانیدا ڕەت دەکاتەوە: ئەو پێگەیەی کە باوەڕداران دەهێنرێنە ناوی زۆر لەمە زیاترە لە پیرۆزیدا، و بە تەواوی و بە توندی دروستکراوێکی نوێیە، کە لە ڕێگەی مردنی گەورە عیساوە، بە زیندووکردنەوەمان پێکەوە لەگەڵ ئەودا، و بە نیشتەجێبوونی ڕۆحی پیرۆزەوە بۆمان هێنراوەتە کایەوە؛ و پێگەی نوێ کە بەم شێوەیە دەهێنرێینە ناوی دەتوانرێت لە دوو وشەدا کورت بکرێتەوە، "لە مەسیحدا."
ئێستا گرنگە ببینین کە وەک چۆن ئەمە بۆ یەک مەسیحی ڕاستە، بۆ هەموو مەسیحییەکانیش ڕاستە. بەم شێوەیە نامەی کۆلۆسییەکان ئاراستە کراوە
"بۆ پیرۆزەکان و برایانی دڵسۆز لە مەسیحدا":
کتێبی پیرۆز هیچ شوێنێکی ناوەڕاست ناناسێت. وەک سەرۆک تەنها پیاوی یەکەم و پیاوی دووەم هەن؛ ئادەمی یەکەم و ئادەمی کۆتایی—گەورە عیسای مەسیح.
خوێنەر لەگەڵ کام سەرۆکدا پەیوەندی هەیە؟ بیرۆکەی مرۆڤێکی فانی کە "لە مەسیحدا" بێت شتێکە کە بە تەواوی لەوە زیاترە کە دەمانتوانی بیری لێ بکەینەوە، و بێگومان بۆ هەندێک کەس وەک خۆبەزلزانین دەردەکەوێت کە شوێنێکی لەو شێوەیە بگرێت؛ بەڵام ئەگەر خودا ئەمە دەربارەی ئێمە بڵێت، ئەوا بێباوەڕییە کە دان بەوەدا نەنێین، و بێڕێزییە بەرامبەر بەو کەسەی کە بە نیعمەت ئەمەی دەربارەی باوەڕدار ڕاگەیاندووە. ڕەنگە بۆ هەندێک کەس وەک خۆبەزلنەزانین دەربکەوێت کە بیانەوێت شوێنێکی نزمتر بگرن؛ بەڵام وانییە: خۆبەزلنەزانینی ڕاستەقینە ئەو شوێنە دەگرێت کە بۆی دیاریکراوە، و خۆی لەبیر دەکات، لە خۆشەویستی و سەرسامی بەو کەسەی کە هەموو ئەمانەی ئەنجام داوە.
ماف و بەرپرسیارێتی لە پەیوەندییەوە سەرچاوە دەگرن. ئەگەر خودا ئێمەی لە پێگەیەکدا داناوە، ناتوانین لە بەرپرسیارێتییەکانی خۆمان بدزینەوە، و نابێت بە سووکی سەیری مافەکانی بکەین. ئەمە بێڕێزیکردن دەبێت بە مافی لەدایکبوونمان. با کەس وا بیر نەکاتەوە کە بە چاوپۆشین لەوەی خودا دەربارەیان ئاشکرای کردووە، دەتوانن خۆیان لە زۆر شت بپارێزن کە لێیان داوا دەکرێت.
"بۆ هەرکەسێک زۆر درابێت، زۆر لێی داوا دەکرێت" (لۆقا ١٢:٤٨).
دەربارەی ئیسرائیل گوترا:
"تەنها ئێوەم ناسیوە لە هەموو خێزانەکانی زەوی: بۆیە، سزاتان دەدەم بۆ هەموو گوناهەکانتان" (عامۆس ٣:٢).
پێگەی بەرزی پیرۆز دەبێت کاریگەری لەسەر هەموو وردەکارییەکانی ژیان هەبێت: بەم شێوەیە، نێردراو دەنووسێت،
"ئایا هیچ یەکێک لە ئێوە، کە کێشەیەکی لەگەڵ کەسێکی تردا هەیە، دەچێتە دادگا لەبەردەم ناڕاستەکان، و نەک لەبەردەم پیرۆزەکان؟ ئایا نازانن کە پیرۆزەکان حوکمی جیهان دەکەن؟...ئایا نازانن کە ئێمە حوکمی فریشتەکان دەکەین؟" (١ کۆرنسۆس ٦:١–٣).
چەند ناڕێک دەبێت بۆ پیرۆزەکان کە داوای دادپەروەری لەوانە بکەن کە بڕیارە حوکمیان بدەن.
پێگەی نەگۆڕی "لە مەسیحدا"
بەڵام بۆ گەڕانەوە بۆ بەشەکەمان کە باسی پۆڵس دەکات وەک "پیاوێک لە مەسیحدا،" با تێبینی ئەوە بکەین کە بەرزبوونەوەی بۆ ئاسمانی سێیەم هیچ پەیوەندییەکی بە پێدانی ئەو پێگەیە پێنەبوو. ئەو پیاوێک بوو لە مەسیحدا پێش ئەوەی بەرز بکرێتەوە بە هەمان شێوەی دوای ئەوە. بە دڵنیاییەوە ڕۆیشتنێکی خودایی بۆ هەموو ئەوانە دەگونجێت، بەڵام ئەگەر هەر کەسێک باش نەڕوات، ئەگەر مەسیحی بن، ئەمە پێگەکەیان لێ ناسێنێتەوە: ئەوە چێژوەرگرتنیان لە پەیوەندییەکەیان لێ دەسێنێتەوە، بەڵام لەناوی نابات. پۆڵس، لە نووسین بۆ کۆرنسۆسییەکان، دەڵێت،
"من، برایان، نەمتوانی وەک ڕۆحییەکان قسەتان لەگەڵ بکەم، بەڵکو وەک جەستەییەکان [یان گۆشتییەکان]؛ وەک کۆرپەکان لە مەسیحدا...ئێوە هێشتا جەستەیین: چونکە لە نێوانتاندا حەسادەت، و ناکۆکی، و دابەشبوون هەیە، ئایا ئێوە جەستەیی نین، و وەک پیاوان ناڕۆن؟" (١ کۆرنسۆس ٣:١–٣).
تێبینی ئەوە بکەن کە هەرچەندە ئەوان جەستەیی و گۆشتی بوون، و کۆرپە بوون، بەڵام هێشتا کۆرپە بوون "لە مەسیحدا."
کاتێک لەو پێگەیەدا بوون، بە زیندووکردنەوەیان پێکەوە لەگەڵ مەسیحدا، هیچ شتێک ناتوانێت دووبارە بیانگەڕێنێتەوە بۆ پێگەی کۆنی "لە ئادەمدا" بوون. سزادەدرێن، و ئەگەر پێویست بێت، لەوانەیە لەلایەن خوداوە ڕادەستی شەیتان بکرێن بۆ شکاندنیان، بۆ لەناوبردنی جەستە. بۆ ئەوەی لە کۆتاییدا ون ببن؟ نەخێر،
"بۆ ئەوەی ڕۆح لە ڕۆژی گەورە عیسادا ڕزگار بکرێت." (١ کۆرنسۆس ٥:٥).
لە حاڵەتی پۆڵسدا دەبینین چەندە خودا وریایە کە پیرۆزەکانی گومڕا نەبن، و تەنانەت لە پێوانە زیاتر بەرز نەکرێنەوە. پۆڵس بۆ ئاسمانی سێیەم بەرزکرابووەوە. هیچ ترسێک لەوە نەبوو کە لەوێدا خۆی بەزل بزانێت؛ بەڵام کاتێک هاتە خوارەوە، ئایا نەیدەتوانی شانازی بەوەوە بکات کە تاکە پیاوی زیندووە کە تا ئێستا چووبێتە ناو پێگەیەکی لەو شێوەیە بەرز، و شتانێکی بیستبێت کە نەکراوە لە جیهانێکی وەک هی ئێمەدا بگوترێن؟ خودا چاودێری خزمەتکارەکەی دەکرد، وەک چۆن چاودێری هەریەکێک لە ئێمە دەکات، و ئەو دڕکێکی لە جەستەدا بە پۆڵس بەخشی، نێردراوێکی شەیتان بۆ ئەوەی لێی بدات. دڵنیاین کە تەنها ئازارێکی پەنجە نەبوو، بەڵکو شتێک بوو کە لێی دەدا، زۆر تاقیدەکردەوە—ڕەنگە شتێک کە لە چاوی دژبەراندا بێڕێزی پێ دەکرد (سەیری ٢ کۆرنسۆس ١٠:١٠ بکە). ئەو سێ جار لە گەورە پاڕایەوە کە دڕکەکە لاببرێت؛ بەڵام دڵنیایی وەرگرت کە نیعمەتی خودا بۆی بەسە: چونکە هێزی ئەو لە لاوازیدا تەواو دەبوو. پۆڵس دەیتوانی شانازی بە لاوازییەکانییەوە بکات بۆ ئەوەی هێزی مەسیح لەسەری بمێنێتەوە.
با هەموو گەلی خۆشەویستی خودا بزانن، و باشتر تێبگەن، و دان بەو پێگە بەرز و پیرۆزەدا بنێن کە خودا تێیدا دای ناون. و پاشان داوای نیعمەت بکەن بۆ ئەوەی دۆخیان، بارودۆخی ژیانیان، لەگەڵ ئەو پێگەیەدا بگونجێت.
"ئەگەر ئێوە لەگەڵ مەسیحدا زیندوو بوونەتەوە، ئەوا داوای ئەو شتانە بکەن کە لە سەرەوەن، لەوێیەی مەسیح لە دەستی ڕاستی خودا دانیشتووە. دڵتان [مێشکتان] لەسەر شتەکانی سەرەوە دابنێن، نەک لەسەر شتەکانی سەر زەوی. چونکە ئێوە مردوون، و ژیانتان لەگەڵ مەسیحدا لە خودادا شاردراوەتەوە.""
