کاتێک وشەی «ئازادی» دەبیستیت، چی دێتە خەیاڵت؟ ئەم زاراوەیە زۆر بەکارهاتووە لە پەیوەندیدا بە ئازادییە مەدەنییەکان و مافە کەسییەکانەوە. لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، جاڕنامەی سەربەخۆیی، دەستوور و سوێندنامەی دڵسۆزی هەموویان باسی دەکەن. پەیکەری ئازادی لە بەندەری نیویۆرک وەستاوە وەک هێمایەک بۆ ئازادی، لە کاتێکدا زەنگی ئازادی لە نزیک هۆڵی سەربەخۆیی فیلادلفیا نمایشکراوە. نووسینەکەی سەر ئەو زەنگە، «ئازادی ڕابگەیەنن بەسەر هەموو خاکەکەدا بۆ هەموو دانیشتووانەکەی،» لە لێڤییەکان ٢٥:١٠ (KJV) وەرگیراوە.
بەڵام ئازادیی ڕاستەقینە چییە؟ جارێک نووسینێک لەسەر دیوارێک هەبوو کە دەینووسی، «ئازادی هیچ دەسەڵاتێک نییە!» بەڵام ئایا ئەوە بەڕاستی ئازادییە؟ هەندێک هەست دەکەن کە ئازادی یان سەربەستی واتای ئەوەیە کە خەڵک دەتوانن هەر شتێک بکەن کە دڵیان بیەوێت. تەنانەت زۆرێک لە مەسیحییەکانیش ئەو بیرۆکەیەیان هەیە کە ئێمە ئازادین هەر شتێک بکەین کە بمانەوێت، هەر شتێک سەیر بکەین کە بمانەوێت، و هەر شوێنێک بڕۆین کە بمانەوێت؛ بەڵام ئایا ئەوە بەڕاستی ئەوەیە کە کتێبی پیرۆز فێری دەکات؟
ئازادیی ڕاستەقینە چییە؟
لە ڕووی ڕۆحییەوە، کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە هەموو کەسێک کۆیلەیە – هیچ کەسێک ئازاد نییە. لە کۆمەڵگەی ئەمڕۆماندا کۆیلایەتی شتێکی نەرێنییە کە باس لە سووکایەتی، سەختی و نایەکسانی دەکات. بەڵام دیدگای کتێبی پیرۆز ئەوەیە کە ئازادیی ڕاستەقینە لە مەسیحدا دەدۆزرێتەوە. پۆڵس لە ڕۆما ٦دا ڕوونی کردەوە کە ئێمە کۆیلەی گوناهین یان ڕاستودروستین. ئەوانەی کۆیلەی گوناهن ناتوانن خۆیان لێی ڕزگار بکەن، بەڵام کاتێک لە ڕێگەی خاچەوە لە سزای گوناه و دەسەڵاتی گوناه ڕزگار دەبین، دەبینە کۆیلەی ڕاستودروستی. لەم کۆیلایەتییە دووەمەدا ئاشتی تەواو و ئازادیی ڕاستەقینە دەدۆزینەوە.
تەنها ئازادیی ڕاستەقینە بۆ ئەو کەسانە دێت کە دەناسنەوە کە ئێمە هی خۆمان نین. گەورەمان عیسا فەرمووی، «ئەگەر لە قسەی مندا بمێننەوە، ئەوا بەڕاستی قوتابیی منن. و ڕاستی دەزانن، و ڕاستی ئازادتان دەکات» (یۆحەننا ٨:٣١-٣٢ NKJV). درێژەی پێدا، «بە دڵنیاییەوە، پێتان دەڵێم هەرکەسێک گوناه بکات، کۆیلەی گوناهە. و کۆیلە بۆ هەمیشە لە ماڵەکەدا نامێنێتەوە، بەڵام کوڕ بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە. بۆیە ئەگەر کوڕ ئازادتان بکات، ئەوا بەڕاستی ئازاد دەبن» (ئایەتەکانی ٣٤-٣٦).
خزمەتکار کەسێکە کە لە بەرامبەر کرێدا کار دەکات و، بەهۆی کارەکەیەوە، خاوەنەکەی قەرزاری شتێکە. لە لایەکی ترەوە، باوەڕدار هیچ شتێکی نییە پێشکەشی گەورە بکات لە بەرامبەر لێخۆشبوونەکەیدا؛ ئەو بە تەواوی هی ئەو گەورەیەیە کە بە خوێنی خۆی لەسەر خاچ کڕیویەتی (بڕوانە ١ کۆرنسۆس ٦:١٩-٢٠). ئەم کەسانە بە خوێنی ئەو کڕدراون و موڵکی گەورە و ڕزگارکەریانن. هەموو مەسیحییەکی ڕاستەقینە دەتوانێت لەگەڵ پۆڵسدا دڵخۆش بێت و بڵێت، «یاسای ڕۆحی ژیان لە مەسیحی عیسادا منی لە یاسای گوناه و مردن ئازاد کردووە» (ڕۆما ٨:٢).
بۆچی زۆرێک لە مەسیحییەکان وەک ئەوەی لە کۆیلایەتیدا بن دەژین؟
زۆرجار یاخی دەبین لە گەورەکەمان، ڕەتیدەکەینەوە گوێڕایەڵی بین لە کاتێکدا بە ژیانی کۆنمانەوە دەنووسێین و دەستمان بە گوناهەکانەوە دەگرین کە جارێک ئێمەیان بە شەیتانەوە وەک گەورەمان بەستبووەوە. کتێبی پیرۆز پێمان دەڵێت کە هەموو باوەڕدارێک دوو سروشتی هەیە: سروشتی نوێ کە وەک ئەنجامی کاری مەسیح لە ژیانماندا هات و سروشتی کۆن کە پێی لەدایک بووین. سروشتی کۆن هەوڵ دەدات ئێمە بەرەو گوناه ڕابکێشێت. بەڵام، فێردەکرێین کە «خۆمان لابدەین» لە خۆی کۆن بە فێڵ و گەندەڵییەکانیەوە، و «خۆمان بپۆشین» بە خۆی نوێ بە ڕاستودروستی و پیرۆزییەکانیەوە. درۆکردن لابدە و ڕاستگۆیی بپۆشە. دزیکردن لابدە و سوودبەخشی و کار بپۆشە. تاڵی، تووڕەیی و قین لابدە؛ میهرەبانی، بەزەیی و لێخۆشبوون بپۆشە (ئەفەسۆس ٤:٢٢-٣٢). ئێمە لە کۆیلایەتی گوناه ڕزگار کراوین، بەڵام هەندێک جار دەگەڕێینەوە بۆ ئەو زنجیرانە چونکە بەشێکمان ژیانی کۆنی خۆشدەوێت.
کەواتە چۆن سەرکەوتن بەدەست دەهێنین و دەچینە ناو ئازادیی ڕاستەقینەی مەسیحییەوە؟ لە ڕێگەی مردنەوەیە! دەبێت بزانین کە ئێمە لەگەڵ مەسیحدا مردووین و لەگەڵیدا لە خاچ دراوین (غەڵاتییەکان ٢:٢٠)، و دووبارە لەدایک بووین وەک تەواو بوونەوەری نوێ (٢ کۆرنسۆس ٥:١٧). ژیانی مەسیحی ژیانێکە لە مردنێکی وێنەیی بۆ خۆ و هەستانەوە بۆ «ڕۆیشتن لە نوێبوونەوەی ژیاندا» (ڕۆما ٦:٤).
ئازادیی مەسیحی چییە؟
ئەم وشەی «ئازادییە» ١١ جار لە پەیمانی نوێدا دەردەکەوێت و کاریگەری لەسەر ڕابردوو، ئێستا و داهاتوومان هەیە. وەک بینیمان، ئازادی لە مەسیحدا هەرزان نییە – ژیانی خۆی تێچوو! ئەو ئێمەی بە خوێنی خۆی کڕیوە، ئازادیی ئێمەی مسۆگەر کردووە. ئازادیی مەسیحی بریتییە لە ئازادی لە تاوانی گوناه، ئازادی لە تووڕەیی سزادەری خودا، و ئازادی لە نەفرەتی یاسای ڕەوشتی (ئیشایا ٥٣:١٢؛ غەڵاتییەکان ٣:١٣، ٥:١٨؛ عیبرانییەکان ١:٣).
ئازادی لە مەسیحدا کاریگەری لەسەر هەموو ئازادییەکانی ئێستا و داهاتوومان هەیە، وەک ئازادی لە کۆیلایەتی شەیتان (کردارەکان ٢٦:١٨؛ کۆلۆسییەکان ١:١٣). ئێمە لە دەسەڵاتی گوناه ئازادین (ڕۆما ٦:١٤). ئێمە چێژ لە دەستڕاگەیشتنی ئازاد بە تەختی نیعمەت وەردەگرین (عیبرانییەکان ٤:١٤-١٦)، و ئێمە ئازادین کە وەک خزمەتکارانی ئەو خزمەتی مەسیح بکەین (ڕۆما ٧:٤؛ عیبرانییەکان ٩:١٤).
ئازادیی مەسیحی هەروەها ئازادی لە ئازاری مردنیش دەگرێتەوە؛ ئێمە سەرکەوتنمان بەسەر گۆڕدا پێدراوە «لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە» (١ کۆرنسۆس ١٥:٥٤-٥٧). ئەو خۆی بەخشی لەسەر ئەو خاچە دڕندانەیە بۆ ئەوەی لەم جیهانە خراپەی ئێستا ڕزگارمان بکات (غەڵاتییەکان ١:٤)، و ڕۆژێک زۆر زوو لە ئامادەبوونی گوناه دەردەهێنرێین بۆ ئەوەی لە شارێکدا بژین کە بە شکۆمەندی خودا ڕووناک کراوەتەوە (بینین ٢١:٢٣-٢٧)!
ئازادیی مەسیحی چی نییە
پێشتر ئاماژەمان بەوەدا کە مەسیحییەکان هەن کە هەست دەکەن دەتوانن هەر شتێک بکەن کە بیانەوێت چونکە «ئازادییان هەیە.» بەڵام ئایا ئازادیی ڕاستەقینەی مەسیحی مۆڵەتێکە بۆ گوناهکردن یان ڕێگەپێدانێکە بۆ ئەوەی هەر شتێک بکەین کە بمانەوێت؟ وەڵامەکە ئەوەیە، «نەخێر، بێگومان نا!» پۆڵس لە ڕۆما ٦:١٥-١٨دا دەربارەی ئەم شتە نووسی: «کەواتە چی؟ ئایا گوناه دەکەین چونکە لە ژێر یاسادا نین بەڵکو لە ژێر نیعمەتداین؟ بێگومان نا! ئایا نازانن کە بۆ هەرکەسێک خۆتان وەک کۆیلە پێشکەش بکەن بۆ گوێڕایەڵی، ئێوە کۆیلەی ئەون کە گوێڕایەڵیی دەکەن، جا هی گوناه بێت کە بەرەو مردن دەبات، یان هی گوێڕایەڵی بێت کە بەرەو ڕاستودروستی دەبات؟ بەڵام سوپاس بۆ خودا کە هەرچەندە ئێوە کۆیلەی گوناه بوون، بەڵام لە دڵەوە گوێڕایەڵیی ئەو شێوە فێرکردنە [فێرکارییە] بوون کە پێتان درا. و دوای ئەوەی لە گوناه ئازاد کران، بوونە کۆیلەی ڕاستودروستی.» یەهودا هۆشداری دا لەبارەی ئەوانەی «کە نیعمەتی خودامان دەگۆڕن بۆ بێشەرمی و خودای گەورە و تەنها و گەورەمان عیسای مەسیح ڕەت دەکەنەوە» (یەهودا ٤). بەڵام پیتەر فێری کردین کە «وەک ئازاد بین، بەڵام ئازادی وەک پۆشاکێک بۆ خراپە بەکارنەهێنین، بەڵکو وەک خزمەتکارانی خودا» (١ پیتەر ٢:١٦). «کەواتە، جا نان بخۆن یان ئاو بخۆنەوە، یان هەر شتێک بکەن، هەمووی بۆ شکۆمەندی خودا بکەن» (١ کۆرنسۆس ١٠:٣١). «هەر شتێک بە قسە یان کردار بیکەن، هەمووی بە ناوی گەورە عیساوە بیکەن، سوپاسگوزاری خودای باوک بن لە ڕێگەی ئەوەوە» (کۆلۆسییەکان ٣:١٧). هەموو بوارێکی ژیانمان هی ئەوە، و دەبێت بۆ ئەو بژیێندرێت.
ئێمە بانگکراوین بۆ ئازادی، بەڵام مەترسییەکە ئەوەیە کە لەوانەیە ئەم ئازادییە وەک مۆڵەتێک بۆ گوناهکردن بەکاربهێنین. گوێ لەم وشانە بگرن: «چونکە ئێوە، برایان، بانگکراون بۆ ئازادی؛ تەنها ئازادی وەک دەرفەتێک بۆ جەستە بەکارمەهێنن، بەڵکو لە ڕێگەی خۆشەویستییەوە خزمەتی یەکتر بکەن. چونکە هەموو یاساکە لە یەک وشەدا جێبەجێ دەکرێت، تەنانەت لەمەدا: 'دراوسێکەت وەک خۆت خۆشبوێت.' بەڵام ئەگەر یەکتر بگەزن و بڵۆقێنن، ئاگادار بن نەوەک لەلایەن یەکترەوە لەناو ببرێن! کەواتە دەڵێم: بە ڕۆح بڕۆن، و ئارەزووی جەستە جێبەجێ ناکەن. چونکە جەستە ئارەزووی دژی ڕۆح دەکات، و ڕۆحیش دژی جەستە؛ و ئەمانە دژی یەکترن، بۆیە ئەو شتانە ناکەن کە دەیانەوێت. بەڵام ئەگەر لەلایەن ڕۆحەوە ڕێنمایی بکرێن، لە ژێر یاسادا نین.
«ئێستا کارەکانی جەستە دیارن، کە ئەمانەن: داوێنپیسی، زینا، پیسی، بێشەرمی، بتپەرستی، جادووگەری، ڕق، ناکۆکی، حەسودی، تەقینەوەی تووڕەیی، ئارەزووی خۆپەرستی، ناکۆکی، بیدعە، حەسودی، کوشتن، سەرخۆشی، ئاهەنگگێڕان، و هاوشێوەکانیان؛ کە پێشوەختە پێتان دەڵێم، وەک چۆن لە ڕابردووشدا پێم گوتوون، ئەوانەی ئەو شتانە دەکەن میراتگری شانشینی خودا نابن.
«بەڵام بەرهەمی ڕۆح خۆشەویستی، دڵخۆشی، ئاشتی، خۆڕاگری، میهرەبانی، چاکە، دڵسۆزی، نەرمی، خۆکۆنتڕۆڵکردنە. دژی ئەمانە هیچ یاسایەک نییە. و ئەوانەی هی مەسیحن، جەستەیان لەگەڵ ئارەزوو و حەزەکانی لە خاچ داوە. ئەگەر بە ڕۆح بژین، با بە ڕۆحیش بڕۆین. با خۆمان بە گەورە نەزانین، یەکتر تووڕە نەکەین، حەسودی بە یەکتر نەبەین» (غەڵاتییەکان ٥:١٣-٢٦).
ئەگەر ئێمە باوەڕدارانی پڕ لە ڕۆح و بە ڕۆح ڕێنماییکراو بین کە بە ڕۆح دەڕۆین، ئەوا چێژ لەو ئازادییە وەردەگرین کە لە ڕێگەی ڕۆحەوە دێت، چونکە «لەو شوێنەی ڕۆحی گەورە لێیە، ئازادی لێیە» (٢ کۆرنسۆس ٣:١٧). ڕۆما ١٤ زۆر شتی هەیە بۆ گوتن دەربارەی ئازادیی مەسیحی، و لە سەرانسەری بەشەکەدا پۆڵس فێری کرد کە مەبەستی ڕاستەقینەی ئازادیی مەسیحی ئەوەیە کە بۆ گەورە بژین و خزمەتی یەکتر بکەین – هەرگیز ئازادیی خۆمان بە شێوەیەک بەکارنەهێنین کە ببێتە هۆی کەوتنی برا یان خوشکێکی تر لە مەسیحدا.
کەواتە ئازادیی مەسیحی بابەتێک نییە کە ئازاد بین هەر شتێک بکەین کە دڵمان بیەوێت، بەڵکو ئەوەیە کە بە شێوەیەک بژین کە هەر شتێک بیکەم، ئەوەی کە من هی ئەوم دڵخۆش بکات – بۆ ستایشی ئەو و بۆ شکۆمەندی ئەو!
«ستایش بۆ خودا و باوکی گەورەمان عیسای مەسیح بێت، کە بە هەموو بەرەکەتێکی ڕۆحی لە شوێنە ئاسمانییەکاندا لە مەسیحدا بەرەکەتدار کردووین، وەک چۆن ئەو ئێمەی لە ئەودا هەڵبژارد پێش دامەزراندنی جیهان، بۆ ئەوەی ئێمە پیرۆز و بێ کەموکوڕی بین لەبەردەمیدا لە خۆشەویستیدا، ئێمەی پێشوەختە دیاری کردووە بۆ وەرگرتن وەک کوڕ لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە بۆ خۆی، بەپێی ویستی چاکی خۆی، بۆ ستایشی شکۆمەندی نیعمەتەکەی، کە بەهۆیەوە ئێمەی لە خۆشەویستەکەدا قبوڵ کرد. لە ئەودا ئێمە ڕزگاریمان هەیە لە ڕێگەی خوێنی ئەوەوە، لێخۆشبوونی گوناهەکان، بەپێی دەوڵەمەندی نیعمەتەکەی... بۆ ستایشی شکۆمەندی ئەو.» —ئەفەسۆس ١:٣-٧،١٢
