سەرەتا، «ئێمە» کێین؟ لەم حاڵەتەدا وشەی «ئێمە» ئاماژەیە بۆ خوشکانی مەسیح—واتە ئەو ژنانەی کە متمانەیان بە عیسای مەسیح کردووە وەک ڕزگارکەریان.
ئەوانەی لە ئێمە کە پەروەردگار دەناسین، دەمانەوێت گوێڕایەڵی ئەو بین. (زۆرجار شکستمان هێناوە، بەڵام نامانەوێت) بمانەوێت بیکەین.) ڕێگەیەکی باش بۆ دەستپێکردن ئەوەیە کە لە شتە بچووکەکاندا گوێڕایەڵی پەروەردگارمان بین. مەتتا ٢٥ و لۆقا ١٩ ئاماژە بەوە دەکەن کە پەروەردگار عیسا متمانەمان پێ ناکات لە شتە گەورەکاندا ئەگەر لە شتە بچووکەکاندا گوێڕایەڵی نەبین. داپۆشینی سەر تەنها لەو ڕووەوە «بچووکە» کە ئاسانە بۆ ئەنجامدان. هیچ هۆکارێکمان نییە بۆ ئەوەی بیر لەوە بکەینەوە کە لە گرنگیدا بچووکە.
وەڵامی پرسیارەکە ئەوەیە: چونکە پێمان وتراوە کە وا بکەین.
کێ پێی وتین؟
پەروەردگار عیسا، لە ڕێگەی نێردراو پۆلۆسەوە. ئەگەر ١ کۆرنسۆس ١١ بخوێنیتەوە، بەتایبەتی ١٦ ئایەتی یەکەم، هیچ گومانێکت لەم یاسایەدا نابێت. پۆلۆس، لە ژێر ئیلهامی ڕۆحی پیرۆزدا دەنووسێت، دەڵێت کە نابێت نوێژ یان پێشبینی بکەین مەگەر سەرمان داپۆشین. لە لایەکی ترەوە، براکان نابێت نابێت لەو کاتانەدا سەریان داپۆشن.
دەربارەی پێشبینیکردن چی؟ بە ڕوونی، خوشکان ڕێگەیان پێدراوە پێشبینی بکەن—بەڵام نەک لە کۆبوونەوەیەک (کەنیسە) یان کاتێک پیاوان ئامادەن. نابێت بە دەنگی بەرزیش نوێژ بکەین لەم کۆبوونەوانەدا. سەیری ١ کۆرنسۆس ١٤:٣٤-٣٥ و ١ تیمۆتێئۆس ٢:١١-١٢ بکە. (وشە یۆنانییەکان کە وەرگێڕدراون بۆ «پێشبینیکردن» و «پێشبینی» هەمیشە بە واتای پێشبینی نایەن. بۆ گێڕانەوەی نووسەرێکی کۆنتر:
«ئەوە گێڕانەوەیە، نەک پێشبینیکردن.»)
یاساکە ڕوونە. هۆکارەکەش بە هەمان شێوە.
بۆچی؟
بۆچی دەبێت کڵاو یان داپۆشەری سەری تر لەبەر بکەین کاتێک نوێژ دەکەین؟ ئەوە بابەتێکی دەسەڵاتە.
ئێمە بەرپرسیار نین!
پیاوان سەری ئێمەن و مەسیح سەری ئەوانە. بەم شێوەیە کاتێک سەرمان دادەپۆشین، دەسەڵاتی پیاوان و هەروەها دەسەڵاتی مەسیح نیشان دەدەین. ئایەتی سێیەمی ١ کۆرنسۆس ١١ ئەمە ڕوون دەکاتەوە. (بەڵام دەبێت بەڕاستی هەموو بەشەکە بە وریاییەوە بخوێنیتەوە بۆ ئەوەی تێبگەیت.)
داپۆشەری سەر هێمای دەسەڵاتە، هی پیاو و هی خودا. ئێمە لەبەری دەکەین
«لەبەر فریشتەکان» (١ کۆرنسۆس ١١:١٠)
وەک لە ئایەتی ١٠دا پێمان وتراوە. فریشتەکان چاودێریمان دەکەن! ئەوان چاودێری کۆمەڵەکە دەکەن—هەموو گرووپی باوەڕداران، لە سەرانسەری جیهاندا. ئەوان بەدوای ئەو ڕێکخستنەدا دەگەڕێن کە لە دروستکراوەکاندا دەیبینن. سەیری ١ کۆرنسۆس ٤:٩ و ١ پەترۆس ١:١٠-١٢ بکە. ئێمە یەکەمجار دەربارەی ئەم ڕێکخستنە لە پەیدابوون ٢:٢١-٢٤ و ٣:١٦ دەخوێنینەوە. پۆلۆس ئاماژەی پێ دەکات لە ١ کۆرنسۆس ١١:٣، ٨.
ناتوانین باس لە سەرۆکایەتی، دەسەڵات و داپۆشەری سەر بکەین بەبێ ئەوەی باس لە قژی درێژ بکەین.
دەبێت هەردووکیانمان هەبێت؟
بەڵێ. هەروەک چۆن قژی درێژ شەرمەزارییە بۆ پیاو، بە هەمان شێوە قژی کورت شەرمەزارییە بۆ ژن. ئەو بەشەی کە تاوتوێمان کردووە وا دەڵێت. قژمان شکۆمانە. دەبێت درێژ بێت و دەبێت داپۆشرابێت کاتێک نوێژ دەکەین. هەرچەندە قژ وەک پەچەیەکە (ئایەتی ١٥)، بەڵام ئەو داپۆشەرە نییە کە لە ئایەتی ٥دا باس کراوە. وشەی «هەروەها» (ئایەتی ٦) ئەمە پشتڕاست دەکاتەوە.
ئایا ئەم یاسایە تەنها بۆ کۆبوونەوەکانی کەنیسەیە یان نوێژی تایبەتیش دەگرێتەوە؟
١ کۆرنسۆس ١١ و ١ تیمۆتێئۆس ٢ بخوێنەرەوە. نوێژ بکە دەربارەی، داوای دانایی بکە وەک چۆن نێردراو یاقوب لە کتێبەکەیدا ئامۆژگاری کرد. ئێستا، تۆ چی بیر دەکەیتەوە؟
ئایا هەموو ئەمانە کۆنن؟
بەڵێ. یان، بە شێوەیەکی دروستتر، لە سەرووی مۆدەوەیە. ئێمەش دەبێت وا بین.
بیرۆکەی ژنان کە «لە ژێر دەسەڵاتدان» (یان گوێڕایەڵن) بۆ پیاوان ناپەسەندە، بەلایەنی کەمەوە! بەڵام مەسیحییەتی ڕاستەقینە هەرگیز جەماوەری نەبووە.
جیهان ڕقی لێیە.
جیهان پەروەردگار عیسای کوشت.
من حەزم لە هیچ شتێک نییە کە ژنان سووکایەتی پێ بکات.
منیش نا. خودا ڕێز لە ژنانی دیاریکراو دەگرێت. مریەم، دایکی پەروەردگارمان، وتی کە هەمووان پێی دەڵێن «پیرۆز.» بەڵام زوو بوو کە ستایشی «بەهێزەکە» بکات کە «شتە گەورەکانی بۆ من کردووە.»
حاڵەتی مریەمێکی تر و خوشکەکەی مارتا سەرنجڕاکێشە. پەروەردگار عیسا ستایشی مریەم دەکات چونکە گوێی لێ گرت. ئەو سەرزەنشتێکی نەرمی مارتا دەکات لەبەر ئەوەی زۆر خەمی کارەکانی ماڵەوەی بوو. ئێمە دەربارەی ئەمە لە لۆقا ١٠:٣٨-٤٢ دەخوێنینەوە. هەرچەندە پێمان وتراوە کە لە ماڵەکانماندا دڵسۆز بین (تیتۆس ٢:٥)، نابێت بە خواردن لێنان و پاککردنەوە سەرقاڵ بین. هەندێک کەس پێیان وایە کە مەسیحییەت ژنان لە چێشتخانەدا دەهێڵێتەوە لە کاتێکدا پیاوان فێری دۆکترین دەبن. ئەمە لە کتێبی پیرۆزدا نییە!
چی دەڵێت کتێبی پیرۆز بە خوشکێک دەربارەی کارەکانی ماڵەوە؟ پێی وتراوە کە «فەرمانڕەوایی» بکات لە کاروباری ناوخۆیی تونددا (١ تیمۆتێئۆس ٥:١٤). کاتێک ١ کۆرنسۆس ١٠:٣١-٣٣، ١ و ٢ تیمۆتێئۆس، تیتۆس، و نامەکانی پەترۆس دەخوێنمەوە، ئەو هەستەم هەیە کە دەبێت بە سەختی کار بکەین لە هەر کارێکماندا، بەڵام تەنها بۆ ئەوەی بتوانین کاری گرنگ بکەین: ڕێزگرتن لە پەروەردگارمان. دەبێت چاودێری مێردەکانمان بکەین و منداڵەکانمان لە باوەڕدا فێر بکەین؛ ئینجا خەڵکی دنیایی دەبینن کە ماڵەکانی باوەڕداران چەند جیاوازن.
ڕەنگە خوشکە نموونەییەکە تێکەڵەیەک بێت لە مارتا و مریەم. مارتای پراکتیکی لە یۆحەننا ١١دا بە شێوەیەکی جیاواز دەردەکەوێت. هەردوو خوشکەکە تاوانبارن بەوەی کە بە پەروەردگار دەڵێن، بە واتایەکی تر، کە سەردانەکەی زۆر درەنگە—بەڵام باوەڕی مارتا وەک باوەڕی خوشکەکەی دەردەکەوێت.
پەروەردگار عیسا هەرگیز ژنانی بە گشتی یان هیچ یەکێکیان بە تایبەتی سووکایەتی پێ نەکردووە. نێردراوانیش نەیانکردووە. ئایا ژنەکەت بیر دێتەوە کە بە زیناکردن گیرا؟ ئایا دەربارەی لیدیا و کۆبوونەوەی نوێژەکەی خوێندووتەوە؟ دەربارەی ژنەکە لە سامیریا چی؟ یۆحەننا، بەشەکانی ٤ و ٨ و کرداری نێردراوان ١٦ بخوێنەرەوە.
دەربارەی خوشکانی سەڵت چی؟
ڕاستە کە زۆرێک لە ئامۆژگارییەکانی کتێبی پیرۆز ئاراستەی ئەوانە دەکرێت کە هاوسەرگیرییان کردووە. ئەوە ڕەنگە لەبەر ئەوە بێت کە زۆربەی گەورەکان وان.
بەڵام بێوەژن و ژنانی سەڵت، لە هەندێک گرووپدا ئەمڕۆ زۆرینەن. ڕەفتاریان لەبەردەم پەروەردگاردا نابێت جیاواز بێت لە ڕەفتاری ژنانی هاوسەرگیر لە ڕووی ڕێزگرتن لێیەوە. ئەوانیش، دڵخۆشن بە قژی درێژ و داپۆشەری سەر کە سەرۆکایەتی کۆتایی پەروەردگاریان نیشان دەدات، کە هەموومان ڕێزی لێ دەگرین.
سەرنجڕاکێشە کە هەموو ئەو ژنانەی کە لە کتێبی پیرۆزدا ناویان هاتووە وەک تاک مامەڵەیان لەگەڵ کراوە. تەنانەت نازانین ئایا هەندێکیان هاوسەرگیرییان کردووە یان نا. هەندێک نموونە بریتین لە مارتا، سێ لە مریەمەکانمریەمەکان، لیدیا و زۆربەی ئەو ژنانەی کە لە نامەکانی پۆلۆسدا ناویان هاتووە.
لەو ڕۆژانەدا ژنان پیشەیان نەبوو، وایە؟
هەندێک ژنی کتێبی پیرۆز، وەک لیدیا، وادیارە بژێوی ژیانی خۆیان پەیدا کردووە. هەندێکیان، هەرچەندە هاوسەرگیرییان کردبوو، بەرپرسیارێتی گرنگی تریان هەبوو؛ سەیری کڕیاری موڵک لە پەندەکان ٣١:١٦ و (هەزار ساڵ دواتر) پرسیلا لە کرداری نێردراوان ١٨:٢٤-٢٦ بکە. (هەروەها سەیری کرداری نێردراوان ١٨:١-٣، ١٨؛ ڕۆما ١٦:٣؛ ١ کۆرنسۆس ١٦:١٩ و ٢ تیمۆتێئۆس ٤:١٩ بکە.)
پرسیلا دەبێت خوشکێکی سەرقاڵ بووبێت. زۆر شتی دەربارەی پەروەردگاری فێر بوو—لە کاتێکدا خێوەتی دروست دەکرد. ئەو، لەگەڵ مێردەکەی، «ڕێگەی خودای بە وردتر» بۆ ئەپۆلۆس ڕوون کردەوە—هەرچەندە ئەو پێشتر «بەهێز بوو لە کتێبی پیرۆزدا» و هەروەها دڵسۆز و فێرکراو بوو! پرسیلا کاتیشی دۆزییەوە بۆ ئەوەی پۆلۆس وەک میوانێکی ماڵەوەی هەبێت. سەیرمە ئایا ئەو و ئاکیلا منداڵیان هەبوو.
بیستوومە کە فێرکارییەکە دەربارەی قژ و داپۆشەری سەر تەنها بۆ مەسیحییەکانی کۆرنسۆس بووە لە سەدەی یەکەمدا.
منیش ئەوەم بیستووە. ئەو کەسانەی کە ئەمە دەڵێن، بەزۆری پێت دەڵێن کە پەیوەندی بەوەوە هەبووە کە ژنانی بێ ئەخلاق چییان لەبەر نەدەکرد و ژنانی پاک چییان لەبەر دەکرد. مەسیحییەکان کە ئەم شتانە دەڵێن، بەزۆری نزیکەی هەموو شتێکی تر لە نامەکانی کۆرنسۆس قبوڵ دەکەن، تەنانەت قەدەغەکردنی قژی درێژ بۆ پیاوان! بەڵام ئەم قبوڵکردنە هەڵبژاردەییە، هەندێک جار ئامۆژگارییەکە لە ١ کۆرنسۆس ١٤:٣٤، ٣٥ دەردەکات چونکە کەسێک وتی کە، لە سەدەی یەکەمدا، هەندێک ژن بێ سەروبەر بوون، هاواریان لە مێردەکانیان دەکرد (کە لە ژنەکانیان جیا دانیشتبوون) تەنانەت لە کاتی کۆبوونەوەکانی کەنیسەشدا.
هەموو ئەوەی کە بەڕاستی دەربارەی سەردەمی نێردراوان دەیزانین لە کتێبی پیرۆزدایە. نووسەرانی دەرەوەی کتێبی پیرۆز لە سەدەی یەکەمدا دەگمەن بوون و نووسینە بەجێماوەکانیان دەگمەنترن. چەند کەس دەیانتوانی بخوێننەوە و بنووسن؟ کێ دەیانتوانی پارچە پێست و مەرەکەب بکڕن؟ لەوانە، چەند کەس تەنانەت باسی مەسیحییەکانیان کردووە؟ لەوانەی کە باسیان کردووە، چەند کەس متمانەپێکراون؟ تەنانەت مێژوونووسە بەڕێزەکان، کە ئەمڕۆ دەنووسن، زۆر کەم بەڵگەنامەیان هەیە جگە لە کتێبی پیرۆز کە بتوانن ڕاوێژیان پێ بکەن دەربارەی ڕێبازەکانی سەدەی یەکەم بە گشتی و کەمتر دەربارەی مەسیحییەکان بە تایبەتی.
ئایا نێردراو پۆلۆس نامەکەی سنووردار کرد؟ ئایا وتی تەنها بۆ مەسیحییەکانی کۆرنسۆس بوو؟ ئایا وتی تەنها بۆ ئەو کاتە بوو؟ نەخێر. وتی بۆ کۆمەڵی خودا بوو لە کۆرنسۆس لەگەڵ هەموو ئەوانەی لە هەموو شوێنێکدا «ناوی پەروەردگارمان عیسای مەسیح بانگ دەکەن.» بەم شێوەیە نامەکەی دەست پێ دەکات! ١ کۆرنسۆس ١:١-٣ بخوێنەرەوە. هەروەها سەیری ١ کۆرنسۆس ١١:١٦ و ١٤:٣٧، ٣٨ بکە.
کەواتە بابەتێکی گوێڕایەڵییە؟ بەڵێ، بەڵام زیاترە.
ئەم جیاوازییە جوانە لە نێوان پیاوان و ژناندا لە داپۆشەری ناچاری و پرسیارە باوەکان وەک «چەند درێژە؟» تێدەپەڕێت. دابەشبوونی مرۆڤایەتی بۆ دوو بەشی تەواوکەر دەگەڕێتەوە بۆ هەزاران ساڵ پێش ئێستا بۆ سەرەتای ئەم هەسارەیە کاتێک دروستکەری خودایی هەموو بوونەوەرە هەستدارەکانی دابەش کرد بۆ نێر و مێ. تەنانەت ئەو کاتەش، لە بناغەی گەردووندا، ئەو ئێمەی دەویست، کۆمەڵەکە، وەک بووکەکەی. ئەو هەموومان ئامادە دەکات بۆ ڕۆژی پێشکەشکردن.
