ئابیملک

1. پاشای گێرار، کە بە باوەڕی ئەوەی سارا خوشکی ئیبراهیمە، خستییە ناو حەرەمەکەیەوە، بەڵام لەلایەن خوداوە ئاگادار کرایەوە و سارای گەڕاندەوە، و ئیبراهیمی بە براکەی ناودێر کرد، وەک سەرزەنشتێک. پەیدابوون 20. شایەتێک بۆ مافەکانی خودا لە گەلەکەیدا، زەبوورەکان 105:14-15، و ئەوەی کە ئەو دڵسۆزیی خۆی لە ڕێگاکانیدا لەگەڵیاندا دەسەلمێنێت تەنانەت کاتێکیش کە ئەوان دڵسۆز نین. 2. شتێکی هاوشێوە بەسەر ئیسحاق و ڕێڤقادا هات لەژێر پاشایەکی تردا بە هەمان ناو — ناوەکە نازناوێک بوو بۆ پاشاکانی فەلەستینییەکان، وەک چۆن فیرعەون بۆ پاشاکانی میسر بوو. پەیدابوون 26:1-16. 3. کوڕی گیدعۆن لە کەنیزەکێکی شەخەمی. ئەو پیاوانی شەخەمی هاندا کە وەک فەرمانڕەوا هەڵیبژێرن و پاشان 70 لە براکانی خۆی کوشت. تەنها یۆتام ڕزگاری بوو، کە نەفرەتی لە بکوژەکان کرد. ئەمەش بە کوشتنی زۆرێک لە پیاوانی شەخەم و برینداربوونی ئەبیمەلەک بە سەختی بە پارچەیەک بەردی ئاش کە لەلایەن ژنێکەوە لە هێرشکردنە سەر تێڤێز فڕێ درا، بەدی هات. دادوەران 8:31؛ دادوەران 9؛ 2 ساموێل 11:21. 4. کاهین لە سەردەمی داوددا، 1 ڕووداوەکان 18:16: هەروەها پێی دەوترێت ئەحیمەلەک لە 2 ساموێل 8:17. سەیری ئەبیاسار بکە.

('باوک پاشایە' یان ڕەنگە 'مەلەک باوکە'). 1. پاشای گێرار. بەپێی ئیلۆهیست (پەیدابوون 20:1-18) سارای خستە ناو حەرەمەکەیەوە، بەڵام کاتێک زانی کە ئەو ژنی ئیبراهیمە، بە ساغی گەڕاندییەوە و قەرەبوویەکی زۆری کرد. دواتر پەیمانێکی لەگەڵ ئیبراهیمدا بەست (پەیدابوون 21:22 بەدواوە). یاهویست (پەیدابوون 12:10 بەدواوە، پەیدابوون 26:1 بەدواوە) دوو جۆری جیاوازی هەمان نەریت دەدات. پەڕتووکی یۆبیلەکان، لە بەشی هاوتەریب لەگەڵ پەیدابوون 12:10 بەدواوە، ئیبراهیم لە تاوان بێبەری دەکات، و دوو گێڕانەوەکەی تر فەرامۆش دەکات! 2. کوڕی گیدعۆن. دایکی سەر بە یەکێک لە بنەماڵە سەرەکییەکانی کەنعانییەکان بوو لە شەخەم، هەرچەندە دادوەران 8:31 پێی دەڵێت کەنیزەک، و یۆتام (دادوەران 9:18) بە خزمەتکار ناوی دەبات. لەدوای مردنی گیدعۆن، ئەبیمەلەک، بە پشتیوانی خزمەکانی دایکی، دەستەیەکی بەکرێگیراوی کۆکردەوە، حەفتا برازای خۆی «لەسەر یەک بەرد» کوشت، و وەک پاشا لەلایەن دانیشتوانی تێکەڵاوی کەنعانی و ئیسرائیلی شەخەم و دەوروبەری قبوڵ کرا. بەڵام یۆتام تۆوی ناکۆکی لە نێوان فەرمانڕەوای نوێ و ژێردەستەکانی چاند، و ئەوانەی دوایی زوو تووڕە بوون چونکە پاشا لە نێوانیاندا نیشتەجێ نەبوو. لە کۆتایی سێ ساڵدا ئەوان ئامادە بوون بۆ شۆڕش، و سەرکردەیەکیان لە گاعال، کوڕی عەڤەد، دۆزییەوە. ئەبیمەلەک شکستی پێ هێنا، شارەکەی گرت، و شوێنەکەی بە خوێ چاند، وەک نیشانەیەک کە نابێت جارێکی تر دروست بکرێتەوە. تێڤێز، شارۆچکەی دواتر کە هێرشی کرایە سەر، کەوتە دەستی، بەڵام لەلایەن ژنێکەوە بە سەختی بریندار کرا لە کاتێکدا هێرشی دەکردە سەر قەڵاکە (دادوەران 9:50-54، 2 ساموێل 11:21). گرنگییەکەی لە مێژووی ئیسرائیلدا لەوەدایە کە پاشایەتییە کورتخایەنەکەی پێشەنگی پاشایەتییە هەمیشەییەکە بوو کە زۆری پێنەچوو دامەزرا. 3. 1 ڕووداوەکان 18:16: ئەحیمەلەک بخوێنەوە. 4. زەبوورەکان 34:1-22 (ناونیشان): ئاخیش بخوێنەوە (بڕوانە 1 ساموێل 21:13). ج. تایلۆر.