لە یەکەم نیگادا، بابەتی ئێستا لەبەردەمماندا لەوانەیە زیاتر سەر بە پێکهاتەی باوەڕ بێت نەک بنەماکان: بەڵام وا نییە. بەڕاستی بنەڕەتییە، و ئەمەش دەبینین کاتێک بەردەوام دەبین. هەردوو دەربڕینەکە کە ئەم بەشە سەردێڕ دەکەن لە کاتی مشتومڕە گەورەکەدا دەربارەی زیندووبوونەوە لە 1 کۆرنسۆس 15دا دۆزراونەتەوە. ئەگەر هێزیان بناسرێت، دەبێت ئایەتەکانی 35-49 بخوێنرێنەوە. خاڵی وروژێنراو لەم ئایەتانەدا دەربارەی ئەو جەستەیە کە قەشە زیندووەکان تێیدا دەردەکەون، و نێردراو نیشان دەدات کە هەرچەندە ناسنامە لە نێوان جەستەی نێژراو و جەستەی زیندووکراودا پارێزراوە، بەڵام لە دۆخ و سروشتدا جەستەی زیندووکراو بە تەواوی نوێ دەبێت. سەبارەت بە دۆخ، یەکەمیان بە گەندەڵی، بێڕێزی، و لاوازی دیارە، دووەمیان بە نەگەندەڵی، شکۆمەندی، و هێز. سەبارەت بە سروشت، یەکەمیان جەستەیەکی سروشتییە، دووەمیان جەستەیەکی ڕۆحییە.
ڕاستیی دواتر کە ڕووبەڕوومان دەبێتەوە ئەوەیە کە هەروەک چۆن جەستەیەکی سروشتی و ڕۆحی هەیە، ئاواش ڕەگەزێکی سروشتی و ڕۆحی هەیە. «یەکەم پیاو ئادەم بوو بە گیانێکی زیندوو، ئادەمی کۆتایی… ڕۆحێکی زیندووکەرەوە» (ئایەتی 45).
ئادەم لە نووسینە پیرۆزەکاندا وەک باوکی ڕەسەنی ڕەگەزی مرۆڤایەتی پێشکەش کراوە. ئەو تازە لە دەستی خوداوە هات، وەک لە سەرەتای 2:7دا تۆمار کراوە؛ جەستەی لە خۆڵ دروست کراوە، بەڵام بەشی ڕۆحی پێکهاتەکەی بە هەناسەدانی خودا وەرگرتووە، و بەم شێوەیە بووە بە گیانێکی زیندوو. ئەم سروشتە سێ لایەنەی مرۆڤ بە ڕوونی لە 1 تەسەلۆنیکی 5:23دا باسکراوە. ئەوەی کە پێگەی ئادەمی لە دروستکردندا دیاری دەکرد، ئەوە بوو کە ئەو گیانێکی زیندوو بوو—گیانێکی زیندوو، دەتوانین بڵێین، کە ڕۆح و جەستەی هەبوو. ئادەمی کۆتایی، کە کەس نییە جگە لە پەروەردگارمان عیسای مەسیح، سروشتێکی بێئەنداز بەرزتری هەیە. ئەو «ڕۆحە» نەک «گیان»؛ و نەک تەنها «زیندوو» بەڵکو «زیندووکەرەوە» یان «ژیان بەخش».
لێرەدا شکۆمەندی خودایی ڕاستەقینەی پەروەردگار عیسا بەسەرماندا دەشکێتەوە. ئەو ڕۆحێکە—خوداش وایە. ئەو ژیانبەخشە چونکە ئەو ژیانبەخشە. «ئایا من خودام بۆ کوشتن و زیندووکردنەوە؟» پاشای ئیسرائیل پرسی (2 پاشایان 5:7). نەخێر؛ ئەو نەبوو؛ بەڵام عیسا بوو و هەیە. بەڵام ئەوەی کە ڕۆحی ژیانبەخشە، ئادەمی کۆتاییە، واتە، بەڕاستی و ڕاستەقینە مرۆڤە؛ سەرۆک و سەرچاوەی ڕەگەزێکی نوێی مرۆڤایەتی، کە سروشتی ڕۆحی بەسەردا مۆر کراوە بە هەمان شێوەی سروشتی سروشتی کە بەسەر ئادەمی یەکەم و ڕەگەزەکەیدا مۆر کراوە.
ئەوەش تێبینی بکە، کە ئەو «ئادەمی کۆتاییە». لێرەدا جیاوازییەکە لە نێوان یەکەم و کۆتاییدایە، نەک یەکەم و دووەم. بۆچی کۆتایی؟ بە ڕوونی چونکە ئەو وشەیە بیرۆکەی ئەوە ڕەت دەکاتەوە کە هیچ ڕەگەزێکی سێیەم یان دواتر پێویست بێت یان بێتە سەر گۆڕەپانەکە. «ئەو یەکەم لادەبات بۆ ئەوەی دووەم دابمەزرێنێت»، ئەوەیە کە عیبرانییەکان 10:9 دەڵێت. ئەو هەرگیز دووەم لاناخات لە بەرژەوەندی سێیەم! دووەم دامەزراوە. ئادەمی کۆتایی بێ ڕکابەر یان جێگر دەمێنێتەوە، چونکە تەواوێتی—تەواوێتی خودایی نەک تەنها مرۆیی—لەوێدا بەدەست دەهێنرێت. ئایەتی چل و شەشەمی بەشەکەمان ڕێکوپێکی مێژوویی دوو ئادەمەکە دەردەخات. یەکەم سروشتی، پاشان ڕۆحی؛ هەرچەندە، بێگومان، لە گرنگی و لە بیر و مەبەستەکانی خودادا، کۆتایی هەمیشە یەکەم بوو.
ئایەتی 47 دووبارە باسی دوو سەرۆکەکە دەکات، جەخت لەسەر ئەو دۆخە دەکاتەوە کە دیاری کردوون نەک سروشتی تایبەتییان، وەک لە ئایەتی 45دا. یەکێکیان «لە زەوییەوە، زەوینییە»، یان وەک دەکرێت وەرگێڕدرێت، «لە زەوییەوە، لە خۆڵ دروستکراو». ئەوی دیکە «لە ئاسمانەوەیە». لەم ئایەتەدا بە «یەکەم پیاو» و «دووەم پیاو» ناودەبرێن؛ ئەمجارە نەک «یەکەم» و «کۆتایی». ئێستا بۆچی دووەمە؟ چونکە لێرەدا، کاتێک مرۆڤایەتی مەسیح نەک سەرۆکایەتییەکەی لەبەردەمماندایە، ئامانجی ڕۆحی خودا ئەوەیە کە هەموو پیاوێکی تر دوور بخاتەوە. دوای ئادەمی یەکەم و تاوەکو ئادەمی کۆتایی بە شێوەیەکی مێژوویی دەرکەوت، هیچ پیاوێک بە هیچ شێوەیەک نەژمێردرا.
ئادەمی کۆتایی پیاوی دووەم بوو، نەک قایین، وەک لەوانەیە وامان بیر کردبێتەوە. ئەی قایین کێ بوو و چی بوو؟ بە سادەیی ئادەم دووبارە کرابووەوە. ئادەم «منداڵی بوو… بە وێنەی خۆی، بە شێوەی خۆی» (سەرەتای 5:3). «لەو ڕۆژەی خودا مرۆڤی دروست کرد، بە وێنەی خودا دروستی کرد» (سەرەتای 5:1). ئەم وێنەیە، بەداخەوە، بەهۆی کەوتنەوە تێکچوو، و تاوەکو بوو بە بوونەوەرێکی کەوتوو، ئادەم «بە وێنەی خۆی» منداڵی نەبوو. ئەو خۆی کەوتووی خۆی دووبارە کردەوە، هەم لە ڕووی ڕەوشتەوە و هەم لە ڕووی جەستەییەوە. بۆیە لە ڕوانگەی ئەم بڕگەیە لە 1 کۆرنسۆس 15دا، هیچ شتێک نەبوو جگە لە «پیاوی یەکەم» تاوەکو دەرکەوتنی مەسیح، کە دووەمە. ئادەم بوونەوەرێکی سەرسوڕهێنەر و ئاڵۆز بوو، و هەر یەکێک لە ملیۆنان نەوەکانی لەو کاتەدا تاکێک بوو کە تایبەتمەندییەکانی لەسەر ڕووی دەرکەوتبوو، ئەگەر بتوانین بەو شێوەیە بڵێین، هەندێک گۆڕانکاری یان تێکەڵەیەکی نوێ لە زۆر تایبەتمەندی کە سروشتی ئادەمی پێکدەهێنن؛ بەڵام لە بنەڕەتدا هەموویان لە سروشت و سروشتدا یەک بوون.
لەم خاڵەدا لەوانەیە بە تەواوی گرنگیی بێئەندازەی ئەو ڕاستییە تێبگەین کە پەروەردگار عیسای مەسیح لە کچێکی پاکیزە لەدایک بوو. ئاماژەیەک بەم ڕاستییە گەورەیە لە یەکەم پێشبینیدا هەبوو کە هەرگیز دەربارەی درا. خودی پەروەردگار خودا بوو کە باسی «ژنەکە» و «نەوەکەی» کرد (سەرەتای 3:15). بۆیە، «کاتێک کاتی تەواو هات، خودا کوڕەکەی نارد، لە ژنێکەوە دروستکراو» (غەلاتییەکان 4:4)، بەڵام بە کاری ڕاستەوخۆی ڕۆحی پیرۆز دووگیان بوو (لۆقا 1:35). بۆیە، لە کاتێکدا ڕزگارکەر لە ڕێگەی ژنەکەوە بوو، ئەو بە هیچ شێوەیەک کوڕێکی ئاسایی ئادەم نەبوو. لەدایکبوونی پاکیزە واتای ئەوەیە کە پەروەردگار عیسا لە کاتێکدا بەڕاستی مرۆڤ بوو، بەڵام مرۆڤێکی ڕێکوپێکی نوێ بوو.
ئایەتی 48 دەچێتە سەر دوو ڕەگەزەکە، کە بە ڕێککەوت لە ژێر دوو سەرۆکەکەدا ڕیزکراون، و دەڵێت کە ڕەگەزی زەوینی پیاوی یەکەم بەشداری لە سروشت و پێگەی ئادەم دەکات؛ ڕەگەزی ئاسمانی بەشداری لە سروشت و پێگەی مەسیح دەکات. بۆ ئەوەی بە دروستی لە ڕەگەزەکە تێبگەین، دەبێت بە دروستی لە سەرۆکەکە تێبگەین.
ئایەتی 49 ڕاستیی ئایەتەکانی پێشوو بە بابەتی گەورەی بەشەکە، واتە زیندووبوونەوە، دەبەستێتەوە، بە نیشاندانی ئەوەی کە ناسنامەی نێوان ئادەمی کۆتایی و ڕەگەزەکەی تەواو دەبێت تەنانەت لە ڕووی جەستەییەوە. ئێمە بە دڵنیاییەوە وێنەی ئادەممان لە جەستەی فیزیکی خۆماندا هەڵگرتووە. بە هەمان شێوە بە دڵنیاییەوە وێنەی ئادەمی کۆتایی، پیاوی ئاسمانی، هەڵدەگرین. جەستەی زیندووبوونەوەمان بەپێی جەستەی شکۆمەندی ئەو دروست دەکرێت.
بەشی کۆتایی ڕۆما 5، کە لە ئایەتی 12 دەست پێدەکات، دەبێت بخوێنرێتەوە. لێرەدا ئەنجامە ڕۆحییەکان دەدۆزینەوە کە لە کردارە تایبەتمەندییەکانی دوو سەرۆکەکەوە سەرچاوە دەگرن.
کرداری تایبەتمەندی ئادەم ناڕەزایی بوو، لە کاتێکدا گوێڕایەڵی تەنانەت تا مردنی خاچ تایبەتمەندی مەسیح بوو. لە گوناهی ئادەمەوە مردن و مەحکومکردن هات. لە گوێڕایەڵی مەسیحەوە بۆ مردن ژیان و ڕەواییدان دێت. هێڵی سەرەکی مشتومڕی نێردراو ڕاستەوخۆ لە ئایەتی 12 بۆ ئایەتی 18 دەڕوات. ئایەتەکانی 13 بۆ 17 لە نێوان دوو خاڵی یەکتردا دەڕۆن و وردەکاری دەدەن کە نیشان دەدەن ئەوەی لە عیسای مەسیحدا پێشکەش دەکرێت، کە سەرۆکی زیندووی ڕێکوپێکی نوێیە، ناتوانرێت سنووردار بکرێت بە هیچ بەشێکی مرۆڤایەتی، وەک ئیسرائیل. دەبێت بە ئەندازەی ئەو کارەساتە گشتگیر بێت کە بۆ تێپەڕاندنی دیزاین کراوە. جگە لەوەش، ئەو بەرەکەتانەی بەم شێوەیە دەهێنرێنە کایەوە، سروشتێکیان هەیە کە سزاکانی کەوتنەکەی ئادەم پڕ دەکەنەوە، و زیاتریش.
ئایەتەکانی 18 و 19 گرنگن وەک پوختەکردنی هەموو بابەتەکە. یەک جیاوازی کە لە وەرگێڕانە ڕێگەپێدراوە نایابەکەماندا زۆر ڕوون نییە، دەبێت تێبینی بکرێت. بۆیە لە وەرگێڕانە نوێیەکەی ج. ن. داربیی کۆچکردووەوە دەگوازینەوە. ئایەتی 18 باس لە «یەک تاوان بەرامبەر بە هەموو مرۆڤەکان بۆ مەحکومکردن» و «یەک ڕاستودروستی بەرامبەر بە هەموو مرۆڤەکان بۆ ڕەواییدانی ژیان» دەکات. ئایەتی 19 دەڵێت کە «زۆر کەس بوونەتە گوناهبار» و «زۆر کەس دەبنە ڕاستودروست».
لەو وشانەدا، هەمان جیاوازی دەبینین کە پێشتر بینیمان کاتێک گوناهەکان لە ڕۆما 3:22دا پرسیار بوون. لێرەدا پرسیارەکە دەربارەی گوناهە—سروشتەکە—بەڵام دووبارە کاریگەری یەک ڕاستودروستی مەسیح، کە لە مردنەکەیدا تەواو بوو، لە کاریگەری ڕاستەقینەی جیا دەکرێتەوە. کاریگەرییەکەی بەرامبەر بە هەمووانە و ڕەواییدان ئامانجە، تەنها لێرەدا ڕەواییدانەکە وەک لە تاوانەکانەوە نییە، بەڵکو وەک «ڕەواییدانی ژیانە». یەکەمیان، بێگومان، تەواو و ڕەهایە، بەڵام تا ڕادەیەک نەرێنییە لە کاریگەرییەکەیدا، واتە، بەهۆیەوە هەم تاوان و هەم مەحکومکردن لەدەست دەدەین. دووەمیان زیاتر ئەرێنییە و ئاماژە بە پاککردنەوەی تەواو و بێ کەموکوڕی دەکات کە بەشی هەر باوەڕدارێکە بەهۆی پێگەی لە ژیان و لە ئەنجامدا سروشتی مەسیحی زیندوو وەک مرۆڤ. لەوانەیە خودا پێی خۆش بووبێت کە لە تاوانی گوناهەکانمان پاکمان بکاتەوە بەبێ بڕینی پەیوەندییە کۆنەکان لەگەڵ ئادەمی کەوتوو و چاندنمان لە مەسیحی زیندوودا. بەڵام ئەم چاکەیە گەورەیە هی ئێمەیە وەک باوەڕداران، و لە ئەنجامدا ئێستا «ڕاستودروست کراوین». لە کاتێکدا لەم جیهانەداین، سروشتی کۆن بە مەیلی نەگۆڕدراوی هێشتا لە ئێمەدایە، وەک نووسینە پیرۆزەکانی تر نیشان دەدەن؛ بەڵام لەم ئایەتەدا ڕۆحی خودا بیر لەوە دەکاتەوە کە ئێمە لە مەسیحدا چین وەک خودا دەمانبینێت.
ڕۆما 8:1 ئەم بەشەی نامەکە پوختە دەکاتەوە و دەگەڕێتەوە سەر ئەو ڕاستییەی کە تازە تاوتوێمان کرد. «کەواتە ئێستا هیچ مەحکومکردنێک نییە بۆ ئەوانەی لە مەسیح عیسادان.»
ئەگەر بگوترایە کە لە ڕۆژی دادگاییکردندا ئێمەی باوەڕداران لە مەحکومکردن ڕزگارمان دەبێت، ئەوە سەرسوڕهێنەر دەبوو. بەڵام ئەوەی کە دەڵێت ئەوەیە کە ئێستا هیچ مەحکومکردنێک نییە. مەحکومکردنەکە هەڵگیراوە و کۆتایی هاتووە تا ئەو شوێنەی کە پەیوەندی بە ئێمەوە هەیە، و ئێستا ئێمە لە ژیانی مەسیحی زیندووداین و بۆیە بە ئەندازەی ئەو لە مەحکومکردن پاکین. زۆرێک لە مەسیحییەکان، دەترسین، هەرگیز بە جددی بیر لەم لایەنە گرنگەی ڕاستی نەکردووەتەوە. ئەو باس لە ژیان و سروشت دەکات نەک لە کردارە ئاشکراکان کە ژیان و سروشت خۆیان تێیدا دەردەبڕن، یان، وەک بە گشتی دەڵێین، لەوەی کە ئێمە چین نەک لەوەی کە کردوومانە، و بۆیە ئەوەندە ئاسان نییە بۆ تێگەیشتن. بەڵام، ئەو بەڕاستی دەمانباتە سەر ئەوەی کە نهێنیی خۆشییە قووڵەکەیە کە تایبەتمەندی مەسیحییەتە، و ئێمە زۆر زیانمەند دەبین ئەگەر پشتگوێی بخەین.
جیاوازی نێوان «پیاوی یەکەم» و «پیاوی کۆن» چییە؟
پیاوی یەکەم، وەک چۆن لە 1 کۆرنسۆس 15دا دەردەکەوێت، ئادەمە بە شێوەیەکی کەسی، ئەگەر دەربڕینەکە بە واتای سەرەتایی خۆی وەربگیرێت. بەڵام، واتایەکی لاوەکی هەیە، وەک لەوەوە ڕوونە کە ئێمە تا دەرکەوتنی مەسیح بە پیاوی دووەم ناگەین. کەواتە چۆن ملیۆنان مرۆڤایەتی کە لە نێواندا هاتن، دیاری بکەین؟ هەموویان «پیاوی یەکەم» بوون لە سروشتدا؛ بۆیە بە واتایەکی لاوەکی «پیاوی یەکەم» ئادەم و ڕەگەزەکەی دەگرێتەوە.
«پیاوی کۆن»، لە لایەکی ترەوە، تێگەیشتنێکی تەواو ئەبستراکتە. ئاماژە بە هیچ مرۆڤێکی دیاریکراو یان گرووپێکی مرۆڤ ناکات، بەڵکو کەسایەتیکردنی هەموو ئەو تایبەتمەندییە ڕەوشتییانەیە کە تایبەتمەندی ئادەمی کەوتوو و ڕەگەزەکەیەتی. ئەو کەسایەتیکردنی سروشتی ئادەمی کەوتووە. «لە مەسیحدا» دەستەواژەیەکە کە زۆرجار لە نامەکانی پۆڵسدا دەبینرێت. بە چەند وشەیەک، واتاکەی چییە؟
وەک 1 کۆرنسۆس 15:22 نیشان دەدات، دەربڕینێکە بە پێچەوانەی «لە ئادەمدا». ئێمە هەموومان «لە ئادەمداین» بە سروشت، واتە، ئێمە لەو سەرچاوە دەگرین و لەبەردەم خودادا بە تەواوی سروشت، پێگە، و دۆخی ئەودا دەوەستین. باوەڕدار «لە مەسیحدایە» بە نیعمەت، چونکە ئێمە بوونی ڕاستەقینە و ڕۆحی خۆمان قەرزاری کاری زیندووکەرەوەی ئەوین وەک ئادەمی کۆتایی. بۆیە ئێمە لەبەردەم خودادا بە تەواوی سروشت، پێگە، و دۆخی مەسیحی زیندوو، وەک مرۆڤ، دەوەستین.
دەتوانین پرۆسەی چاندن وەک نموونەیەک بەکاربهێنین، ئەگەر ئازاد بین لەوەی بە تەواوی پێچەوانەی ئەوە بکەینەوە کە باخەوان بە کردەوە ئەنجامی دەدات. ئەو باشەکە دەچێنێتە ناو بێ بەهاکە، بەمەش بێ بەهاکە مەحکوم دەکرێت، و باشەکە زاڵ دەبێت و تایبەتمەندی دارەکە دیاری دەکات. لە ڕۆما 11دا چاندن وەک نموونەیەک بۆ مامەڵە دابەشکارییەکانی خودا لەگەڵ جولەکە و ناجولەکەکان بەکارهاتووە، و نێردراو لە ئایەتی 24دا ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو وێنەکە بە شێوەیەکی «پێچەوانەی سروشت» بەکار دەهێنێت بە گریمانەکردنی لقی زەیتوونی کێوی کە دەچێنرێتە ناو دار زەیتوونی باش و بەمەش بەشداری لە چاکییەکانی باشەکە دەکات. ئەمە گونجاندنی پرۆسەکەیە کە بۆ نموونەکەمان دەمانەوێت. مەسیحییەت کەسێکە کە بە کاری خودا لە بنەچەی «ئادەم» دابڕاوە و چێنراوەتە ناو مەسیح، بەشداری لە تەواوێتی ئەودا دەکات. ئەو «لە مەسیحدایە»، هەرچەندە جەستە هێشتا لەوێدایە.
ئایا «لە مەسیحدا» تەنها ئاماژە بە پێگە یان دۆخی نوێی باوەڕدار لەبەردەم خودادا دەکات؟
ئەگەر سەرەتای ڕۆما 8 بخوێنرێتەوە، دەبینین کە ئایەتی 1 «لە مەسیحدا»مان پێدەدات، بەڵام ئەمە لە ئایەتەکانی 8 و 9دا بەدوایدا دێت، «کەواتە ئەوانەی لە جەستەدان ناتوانن خودا ڕازی بکەن. بەڵام ئێوە لە جەستەدا نین، بەڵکو لە ڕۆحدان، ئەگەر ڕۆحی خودا لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت.»
ئێستا «لە ڕۆحدا» بە ڕوونی بە پێچەوانەی «لە جەستەدا»یە، وەک چۆن «لە مەسیحدا» بە پێچەوانەی «لە ئادەمدا»یە، و ئاماژە بە دۆخ یان حاڵەتی نوێ دەکات کە هاوتای پێگە لە مەسیحدایە. ئێستا ئەم دوو شتە، هەرچەندە جیاوازن و بەم شێوەیە لە نووسینە پیرۆزەکاندا جیاکراونەتەوە، نابێت لێک داببڕێن. هیچ بیرۆکەیەک نییە کە کەسێک لە مەسیحدا بێت و «لە ڕۆحدا» نەبێت، یان بە پێچەوانەوە. ئەوان دوو بەشی یەک گشتن. بە گشتی، دەتوانین بڵێین، کە دەربڕینی «لە مەسیحدا» زۆرجار ڕاستیی حاڵەتی نوێمان وەک «لە ڕۆحدا» دەگرێتەوە؛ بەڵام ئەگەر بێینە سەر شیکردنەوەیەکی وردتر، وەک لە ڕۆما 8:1-9، ئەوە بە شێوەیەکی سەرەکی ئاماژە بە پێگەی نوێی باوەڕدار دەکات نەک حاڵەتی نوێی.
ئایا هەموو ئەمانە پەیوەندییان بەو «دروستکراوە نوێیە»وە هەیە کە نووسینە پیرۆزەکان باسی دەکەن؟
بە دڵنیاییەوە هەیەتی. دەڵێت، «ئەگەر کەسێک لە مەسیحدا بێت، ئەوا بوونەوەرێکی نوێیە» یان «دروستکراوێکی نوێ هەیە» (2 کۆرنسۆس 5:17).
دروستکردنی نوێ بە ڕوونی واتای لەناوبردنی کەسایەتی یان ناسنامە نییە. ئەگەر ئەو شێوە پێچەوانەی چاندنە—«پێچەوانەی سروشت»—کە ڕۆما 11 باسی دەکات، لە سروشتدا ئەنجام بدرایە، ئەوا دەمانبینی زەیتوونی کێوی جارێک میوەی باش دەگرێت، و بە گشتی وەک بنەچەی چێنراو ڕەفتار دەکات. بەڕاستی تازە دروست دەکرایەوە، بەڵام ناسنامەی لقی چێنراو دەمایەوە.
هێشتا، ئەوە دروستکردنە: کارێکی ئەرێنی خودایە وەک دروستکردنی سەرەتای وەک ئەفەسۆس 2:10 دەڵێت، «ئێمە کاری دەستی ئەوین، لە مەسیح عیسادا دروستکراوین، بۆ کارە باشەکان…» ئەوەی کاری دەستی خودا بیت شتێکی سەرسوڕهێنەرە.
پیاوی یەکەم بە ڕوونی بە پیاوی دووەم جێگەی گیراوەتەوە. کەی ئەمە ڕوویدا؟
ئەگەر شتەکان لە ڕوانگەی مەبەستی خوداوە تاوتوێ بکەین، ئەو هەرگیز کەسی تری لەبەردەمدا نەبووە جگە لە دووەم. ئێمە هەرگیز بە هیچ شێوەیەک لە ئادەمدا هەڵنەبژێردراوین. خودا «ئێمەی لەو [مەسیح]دا هەڵبژاردووە پێش دامەزراندنی جیهان» (ئەفەسۆس 1:4). بەڵام، ئەگەر شتەکان لە ڕوانگەی خۆمانەوە تاوتوێ بکەین، دەتوانین بڵێین کە سروشتی ڕاستەقینەی پیاوی یەکەم بە تەواوی لە خاچدا ئاشکرا بوو. لەوێدا دادگایی کرا، و لە هەمان ساتدا تەواوێتی پیاوی دووەمیش بە تەواوی دەرکەوت و شکۆمەند کرا (بڕوانە یۆحەننا 13:31). بۆیە لە ڕووی مێژووییەوە، خاچ ساتێکی باڵا بوو. یەکەم دادگایی کرا و بە دووەم جێگەی گیرایەوە، کە تا دوا سنوور تاقیکرایەوە و لە مردووان هەستایەوە. لە ئاسمانی نوێ و زەوی نوێی وەرگێڕان 21:1-7دا دروستکردنی نوێ تایبەتمەندی هەموو دیمەنەکە دەبێت. «سەیری بکەن، من هەموو شتێک نوێ دەکەمەوە» وشەکەیە. جێگەی گرتنەوەی یەکەم بە دووەم ئەوکاتە ڕەها و تەواو دەبێت.
